SayıştaySayıştay Daire Kararı524
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
İlam No69
Madde No11
Yılı2023
İşletme bölümü mezunu personelin, ekonomist kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdamı
İşletme Bölümü mezunu personelin, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da yer verilen hükümlere göre belirlenen yükseköğrenim programından mezun olmaması hasebiyle sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu sebeple ... .02.2023 tarihinde ekonomist unvanlı memuriyet kadrosuna geçirilmesinin de mevzuata aykırı olduğu, netice itibarıyla da ilgililere ekonomist kadrosunun sözleşme ücretleri ile mali haklarının ödenmesi sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin tetkikinden;
İşletme bölümü mezunu olan ..., ... ve ... ile son olarak, 01.01.2023 tarihinde, ekonomist kadrosunda sözleşmeli personel statüsünde istihdam edilmek üzere bir yıllık sözleşme imzalandığı,
İlgililerin; 26.01.2023 tarihli ve 32085 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3 üncü maddesinde yer verilen, “(…) İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 657 sayılı Kanun’un 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına, (…) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.” hükmüne istinaden, ... .02.2023 tarihinde, İdarenin ekonomist unvanlı memuriyet kadrosuna atandığı
Görülmüştür.
23.07.1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında sözleşmeli personel; “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmış, bu madde uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak sözleşmeli personel için geçerli olacak esaslar 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da (Esaslar) belirlenmiştir.
13.07.2005 tarihli ve 25874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinde ise;
“(3) Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (…)
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir.(…)” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre;
Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personel; kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde kadro şartı aranmaksızın istihdam edilen personel olup çalışma koşulları, sosyal hakları ve seçimine ilişkin kriterler (eğitim düzeyi ve yabancı dil bilgisi gibi nitelikler) “Esaslar” kapsamında düzenlenmiştir.
Buna karşın, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinde; kalkınma planı, yıllık program ve iş programında yer alan projelerden bağımsız olarak, maddede sayılan unvanlarda uzman ve teknik personelin yıllık sözleşme ile çalıştırılması konusunda idarelere takdir hakkı verilmiş, sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamayacağı ve bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları gerektiği, bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilen sözleşmeli personelin durumu, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca diğer kamu kurumlarında istihdam edilen sözleşmeli personelden farklılık arz etmektedir.
Belediye ve bağlı kuruluşlarında norm kadroya uygun olarak memur kadroları esas alınmak suretiyle sözleşmeli personel istihdam edildiğinde, bu personelin yürüteceği hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerektiğinden, söz konusu personelde aranacak nitelikler hususunda, memurların ilgili kadrolara atanma şartlarını düzenleyen, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik (Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Diğer taraftan, söz konusu sözleşmeli personel, Kanun’un 49 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki, “bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağına” dair düzenlemenin gereği olarak çalışma saatleri, izin vb. mali ve sosyal hakları bakımından, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’daki hükümlere tabi olacaktır.
Rapor’da, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Yönetmelik, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan Devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmünün yer aldığı, bu suretle belediye ve bağlı kuruluşlarda istihdam edilecek sözleşmeli personelde aranacak niteliklerin “Esaslar” kapsamına göre belirlenmesi gerektiğinin belirtilmesi suretiyle yapılan değerlendirmeler neticesinde kamu zararı iddiasında bulunulmuştur.
Ancak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, sözleşmeli personelle ilgili olarak özel bir düzenleme yapılmış olduğundan, bu madde kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin norm kadroya uygun olarak ihdas edilmiş memur kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri haiz olup olmadığı belirlenirken, “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilecek sözleşmeli personel için Esaslar’a ekli 4 sayılı “Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir Cetvel” uyarınca aranacak şartların, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilecek sözleşmeli personel için de aranması durumunda, aynı kadroda istihdam edilecek memur ile sözleşmeli personel bakımından aranan nitelikler farklılaşacaktır.
Hal böyle iken, son olarak 01.01.2023 tarihinde, ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere bir yıllık sözleşme imzalanan personelin, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olmak” şartını sağlaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede ise Rapor’a konu edilen personelin, İşletme bölümü mezunu olduğu; anılan bölümün, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde tahdidi suretle sayılan, “ekonomist kadrosunda istihdam olunabilmek için mezuniyet şartının arandığı” bölümlerden olmadığı; dolayısıyla, mevzuatta belirtilen mezuniyet şartını haiz olmayan ilgililer ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişilerin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmesinin mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Sorumluların savunmalarında;
22.07.2020 tarihli ve 31193 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in (Mülga Yönetmelik) “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” (Değişik:RG-07/05/2014-28993) başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ekonomist kadrosuna atanabilmek için “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak, gerekir.” hükmüne yer verildiği, anılan hükme göre, İşletme bölümü mezunları ... ile … .08.2014; ... ile … .11.2014; ... ile … .03.2015 tarihinde ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalandığının, anılan tarihlerden itibaren ilgililerin ekonomist kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdam edildiğinin,
02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesinde “İşletme bölümü” sayılmamışsa da bahse konu Yönetmelik’in “Kazanılmış haklar” başlıklı 21 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak asaleten atanmak suretiyle kazananların hakları saklıdır.” şeklinde düzenleme yapıldığının,
Bu konuda hasıl olan tereddüte ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün verdiği … tarihli ve … sayılı görüş yazısında; mülga Yönetmelik kapsamında ekonomist kadrosunda istihdam edilen İşletme bölümü mezunu personelin haklarının, “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” prensipleri çerçevesinde korunması gerektiğinin ve 2021 yılı için ilgili personelle sözleşme yenilenmesinin mütalaa edildiğinin,
İfade edilmesi suretiyle, İşletme bölümü mezunu ilgililer ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişilerin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmesinin mevzuata aykırı olmadığı iddia edilmiştir.
Ancak, Rapora konu edilen personel, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi uyarınca mali yıl ile sınırlı sözleşmeler kapsamında istihdam edilmekte olup ilgililer ile imzalanan her bir sözleşme, önceki yıllarda imzalananmış sözleşmelerden bağımsız bir niteliği haizdir. 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesine göre ise İşletme bölümü mezunlarının ekonomist kadrosunda istihdam edilebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Diğer yandan, sözleşmeli personel hakkında, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yalnızca “sözleşmeli personelin istihdam edildiği kadronun niteliklerine” ilişkin olan hükümlerinin uygulanacağı açık olup bu personel hakkında, asaleten bir kadroya atananlar için düzenlenen Yönetmelik’in “Kazanılmış haklar” başlıklı 21 inci maddesinin uygulanması mümkün değildir. Hal böyle iken mali yıl ile sınırlı münferit sözleşmeler kapsamında kazanılmış herhangi bir haktan bahsedilemeyeceğinden, bu kişiler ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmeleri üzerine imzalanan 2021, 2022 ve 2023 yılı sözleşmeleri mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup Sorumluların savunmaları kabule şayan değildir.
Bu itibarla, mevzuata aykırı olarak sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilen ve ... .02.2023 tarihinde memuriyet kadrosuna geçirilen ilgililere, ekonomist kadrosunun sözleşme ücretleri ile mali haklarının ödenmesi sonucunda 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluların savunmalarında, personelin ekonomist kadrosunda çalışmak suretiyle kendisine verilen yükümlülüğü yerine getirdiği, bunun karşılığında ücretini aldığı, dolayısıyla 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi kapsamında kamu kaynağında herhangi bir eksilmeye neden olunmadığından, kamu zararına sebebiyet verilmediği iddia edilmişse de;
5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Mezkûr maddeye göre kamu zararının oluşabilmesi için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, eylem ve işleminin bulunması; kamu kaynağında eksilmeye neden olacak bir zararın ortaya çıkması ve mevzuata aykırı işlem ile zarar arasında illiyet bağının bulunması gerekmekte olup anılan şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.
Somut olayda, ekonomist kadrosunda istihdam edilen personel mevzuatta öngörülen yükseköğrenim programından mezun olma şartını haiz değildir. Mevzuatta hangi şartları haiz kişilerin personel olarak istihdam edilebileceği düzenlemesiyle, esas itibarıyla personel tarafından sunulacak hizmetlerin kriterleri belirlenmiş olduğundan, bahse konu kriterleri haiz olmayan kişinin personel olarak çalıştırılmasına istinaden yapılan ödemeler ile kamu kaynağında eksilmeye sebep olunmuştur. Kamu kaynağındaki bu eksilme, mevzuatın öngördüğü şartları haiz olmayan kişiler ile sözleşmeli personel istihdamına dayanak teşkil eden sözleşmenin imzalanması, bunu müteakiben ilgililerin ekonomist unvanlı memur kadrolarına geçirilmesi ve ilgililere ekonomist kadrosu için belirlenen mali hakların ödenmesi işlemlerinden kaynaklandığından, illiyet bağı da kurulmuş olmaktadır.
Netice olarak; somut olayda, 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi uyarınca kamu zararı meydana gelmiştir.
Oluşan kamu zararından sorumlular:
İlgililere 2023/Ocak-Şubat aylarında “ekonomist” kadrosunun sözleşme ücretlerinin ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından;
Yapılan sözleşmelerde imzası bulunması nedeniyle (Belediye Başkanı) ...’ın sorumluluğu bulunmakta iken Diğer Sorumlu sıfatı ile sorgu tebliğ edilen (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ...’nun sözleşmelerde ve sözleşmelerin tekemmülünde imzası veya parafı bulunmadığından, oluşan kamu zararından dolayı kendisine sorumluluk yüklenmesine imkân bulunmamaktadır.
Ayrıca, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hüküm gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve 5018 sayılı Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesi ile İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan hüküm gereğince ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.
Ancak somut olayda, sözleşme ücretlerinin ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararı, mevzuata aykırı olarak imzalanan sözleşmeler sonucu yapılan ödemeler nedeniyle meydana gelmiştir. 15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme emri belgesine, ilk atama/naklen atamalarda atama onayı, işe başlama yazısı ve personel nakil bildirimi eklenmektedir. Dolayısıyla sözleşmelerin imzalanmasını müteakip ilk ödeme emri belgelerinde (Ocak ayı) imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerine gerekli kontrolleri yapmadıkları gerekçesiyle sorumluluk tevcih edilebilecek iken takip eden ödeme emri belgesinde (Şubat ayı) imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerine, sözleşmelerin imzalanmasını müteakip ilk ödeme emrinde imzaları bulunmamak koşuluyla, sorumluluk tevcih edilemeyecektir. Bu suretle, Raporda sorumluluk tevcih edilen Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) ...’in, sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzası bulunmadığından, oluşan kamu zararında sorumluluğu da bulunmamaktadır.
Sözleşmelerin imzalanmasını müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilileri ..., ... ve ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunduğundan, imzaları bulunan ödeme emri belgeleri ile ilişikli kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
İlgililere ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirildikleri ... .02.2023 tarihinden itibaren anılan kadronun mali haklarının ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından;
İlgililerin “ekonomist” unvanlı memuriyet kadrosuna geçirilmesine ilişkin düzenlenen ... .02.2023 tarihli “Olur” yazısında imzaları bulunan Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ...’nun; atamayı uygun görüşle arz eden (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ile (Genel Sekreter) ...’ın; atamaya “Olur” veren (Belediye Başkan Vekili) ...’ın sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer yandan, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine istinaden, Harcama Yetkilisi olarak sorumluluk tevcih edilen ... ve ...’ın mevzuata aykırı atamaları müteakip ilk ödeme emri belgelerinde (Mart ayı) imzaları bulunmadığından, oluşan kamu zararında sorumlulukları da bulunmamaktadır. Atamayı müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilileri ..., ... ve ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunduğundan, imzaları bulunan ödeme emri belgeleri ile ilişikli kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
Sorgu tebliğ edilen Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ...’ın ise Rapor’da nihai olarak belirtildiği üzere atama sürecinde yer almadığından, oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Sonuç:
Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen gerekçeler uyarınca oluşan ve hesabı İlama ekli tabloda gösterilen ... TL kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanı) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... ile Diğer Sorumlu (Belediye Başkanı) ...’a,
… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ..., (Genel Sekreter) ... ile (Belediye Başkan Vekili) ...’a, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine oy çokluğuyla, (Daire Başkanı ... ve Üye ... bu karara katılmamışlardır.)
6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ...’ın karşı oy gerekçesi:
Raporda; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine aykırı olarak kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımayan kişilerin tam zamanlı sözleşmeli ekonomist (iktisatçı) olarak çalıştırılıp ardından memur kadrosuna geçirilmesi nedeniyle bu kapsamda yapılan ödemelerin tamamının (... TL) kamu zararı olduğu iddia edilmiş ve bu tutarın sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Anılan Kanun’un “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (...)”,
Beşinci fıkrasında ise;
“Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
Raporda sözleşmeli personel çalıştırılması hususu, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara göre değerlendirilmiş ise de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine istinaden tam zamanlı sözleşmeli olarak çalıştırılan personel hakkında, yukarıda yer alan çoğunluk görüşünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in uygulanması gerekmektedir.
Bu Yönetmelik’in “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 inci alt bendinde;
“Ekonomist kadrosuna atanabilmek için,
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olunması gerektiği,”
Hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede; ilgili personelin İşletme Bölümünden mezun oldukları ve 2014-2015 yılından beri sözleşmeli ekonomist olarak çalıştırıldıkları, 2023 yılında da ekonomist (İktisatçı) kadrosu için sözleşme imzalayarak çalışmaya devam ettikleri ve aynı yıl memur kadrosuna geçirildikleri tespit edilmiştir.
Ekonomist kadrosunda hangi bölüm mezunlarının sözleşmeli olarak istihdam edilebileceği konusunda tereddüde düşüldüğünden bahsedilerek konu hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş istenilmiş, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, … Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderilen … tarihli ve … sayılı “Ekonomist Unvanı” konulu cevabi yazıda;
“Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın diplomalara unvan yazılmaması konusundaki önerisi 03/06/2005 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında görüşülmüş ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, 2005-2006 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere diplomalara unvan yazılmaması, öğrenim görülen program adının ve derecesinin belirtilmesi uygun görülmüştür.
Üniversitelerarası Kurul ve Yürütme Kurulu'nun unvanların lisans kademesinde kazanılacağına ilişkin aldığı kararlar dikkate alınarak, lisansüstü (yüksek lisans, doktora...) öğrenim sonunda alınan unvanlar lisans öğrenimi sonunda kazanılan unvanı değiştirmemektedir.
06.11.2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, Ekonomi programının İktisat programı ile eşdeğer olduğuna,
26/07/2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, tüm Maliye Bölümü mezunlarına verilmesi gereken ortak unvanın, Maliyenin, İktisat bilimi içinden doğup gelişen bir bilim dalı olması ve Maliye Bölümü ders programlarının İktisat bölümü ders programlarıyla büyük ölçüde örtüşmesi bakımından, açık öğretim ve örgün öğretim fakülteleri arasında ayrım yapılmadan diğer fakültelerce kullanılmaya devam eden "İktisatçı (Ekonomist)" unvanının verilmesine,
12/06/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak, Maliye programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist) unvanlı kadrolarda çalıştırılmasının uygun olduğuna,
30.06.1995 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, İktisat Fakültesi İktisat Programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist-Ekonomici) unvanını kullanmalarının uygun olduğuna”
Şeklinde görüş bildirilmiştir.
Söz konusu yazı içeriğinden, 2012 ve 2013 yıllarında verilen Kararlara istinaden Ekonomist unvanının İktisat, Ekonomi ve Maliye Bölümü mezunları tarafından kullanılabileceği ve bu bölüm mezunlarının Ekonomist kadrolarında istihdam olunabileceği anlaşılmaktadır. Bu bilgilere göre, İşletme Bölümü mezunlarının Ekonomist (İktisatçı) kadrolarında istihdam edilebilmesi hukuken mümkün değildir.
Kamu zararı yönünden değerlendirme;
Rapora konu personelin ekonomist olarak çalıştırılabilmesi için öğrenim durumu itibarıyla Yönetmelik’te aranan şartı haiz olmadığı konusunda kuşku yoktur. Ayrıca, sözleşmelerin tarafı olan İdarenin, bu sözleşmeler kapsamında, sözleşmelerin diğer tarafı olan personelden almayı taahhüt ettiği hizmeti tam olarak alamadığı, aldığı hizmetin bedelinden fazla ödeme yaptığı ve bu sebeple,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kamu zararı oluştuğu hususunda da bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak, bu aykırılığın/eksikliğin sözleşmeye göre ilgili personele yapılan ödemenin ne kadarına tekabül ettiğini, bu hizmet eksikliği nedeniyle İdarece ne kadar fazla ödeme yapıldığını, ne miktarda kamu zararı oluştuğunu hesaplamak da mümkün değildir.
Bu itibarla, belirli veya belirlenebilir bir zararın olmadığı bu gibi durumlarda, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Hüküm ve tutanaklar” başlıklı 50 nci maddesinin birinci fıkrasına göre, gerektiğinde konunun ilgili mercilere bildirilmesine de karar verilebileceğinden, mevzuata aykırı personel çalıştırılmasına sebep olan kamu görevlileri hakkında ceza/disiplin hükümlerinin uygulanması için konunun, … Bakanlığına yazılması gerekir.”
Üye ...’nin karşı oy gerekçesi:
“Yükseköğretim Kurulu kararları dikkate alındığında İşletme bölümü mezunu olanların sözleşmeli Ekonomist olarak çalıştırılamayacağı gerekçesiyle kamu zararı hesaplanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinde sayılan unvanlarda sözleşmeli personel çalıştırılması mümkündür. Her ne kadar madde metninde ekonomist kadrosu yer almasa da tekniker ve teknisyen sayılmakta olup, ekonomist kadrosu da teknik kadrolar arasında bulunmaktadır. Nitekim İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 16.01.2007 tarih ve 2007/10 sayılı Genelgesinde gerekli nitelikleri taşımaları şartıyla sözleşmeli personel çalıştırılabileceği belirtilmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 31.12.2021 tarih ve 2021/26 sayılı Genelgesi’nde de ekli listede sözleşmeli çalıştırılabilecek kadrolar arasında “Ekonomist” kadrosu sayılmıştır.
Belediyelerin norm kadro kapsamında çalıştırabileceği personelin nitelikleri, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile belirlenmektedir. Söz konusu Yönetmelik’te 07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Ekonomist kadrosuna atanabilmek için; 1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak,” hükmü yer almıştır. Kamu zararı iddiasına konu ... ….11.2014, ... ile ….03.2015, ... ise ….08.2014 tarihinden itibaren sözleşmeli personel olarak çalışmışlardır. Anılan personel sonrasında memur kadrosuna geçirilmişlerdir.
Yukarıda zikredilen Yönetmelik’in yerine çıkartılan 02.07.2020 tarihli 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmelik”te ise Ekonomist kadrosuna atanabilecek bölümler arasında “İşletme” bölümüne yer verilmemiştir. Bunun üzerine karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na görüş sorulmuş, Bakanlık Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü 13.08.2020 tarih ve 169732 sayılı görüşünü Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’ne bildirmiştir. Söz konusu görüşte özetle; İşletme bölümü mezunu olup önceki yönetmelik döneminde Ekonomist olarak sözleşme imzalanmış kişilerin “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” kapsamındaki durumları değerlendirerek söz konusu kişilerle yeniden sözleşme yapılması yönünde görüş bildirmiştir.
Netice itibarıyla; sorumluların savunmalarının kabul edilerek Yönetmelik değişikliği öncesinde sözleşme imzalanmak suretiyle çalışa gelen kişiler yönünden ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi gerekmektedir. (…)”
Karar verildi.
İşletme Bölümü mezunu personelin, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da yer verilen hükümlere göre belirlenen yükseköğrenim programından mezun olmaması hasebiyle sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu sebeple ... .02.2023 tarihinde ekonomist unvanlı memuriyet kadrosuna geçirilmesinin de mevzuata aykırı olduğu, netice itibarıyla da ilgililere ekonomist kadrosunun sözleşme ücretleri ile mali haklarının ödenmesi sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin tetkikinden;
İşletme bölümü mezunu olan ..., ... ve ... ile son olarak, 01.01.2023 tarihinde, ekonomist kadrosunda sözleşmeli personel statüsünde istihdam edilmek üzere bir yıllık sözleşme imzalandığı,
İlgililerin; 26.01.2023 tarihli ve 32085 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3 üncü maddesinde yer verilen, “(…) İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 657 sayılı Kanun’un 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına, (…) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.” hükmüne istinaden, ... .02.2023 tarihinde, İdarenin ekonomist unvanlı memuriyet kadrosuna atandığı
Görülmüştür.
23.07.1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında sözleşmeli personel; “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmış, bu madde uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak sözleşmeli personel için geçerli olacak esaslar 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da (Esaslar) belirlenmiştir.
13.07.2005 tarihli ve 25874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinde ise;
“(3) Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (…)
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir.(…)” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre;
Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personel; kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde kadro şartı aranmaksızın istihdam edilen personel olup çalışma koşulları, sosyal hakları ve seçimine ilişkin kriterler (eğitim düzeyi ve yabancı dil bilgisi gibi nitelikler) “Esaslar” kapsamında düzenlenmiştir.
Buna karşın, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinde; kalkınma planı, yıllık program ve iş programında yer alan projelerden bağımsız olarak, maddede sayılan unvanlarda uzman ve teknik personelin yıllık sözleşme ile çalıştırılması konusunda idarelere takdir hakkı verilmiş, sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamayacağı ve bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları gerektiği, bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilen sözleşmeli personelin durumu, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca diğer kamu kurumlarında istihdam edilen sözleşmeli personelden farklılık arz etmektedir.
Belediye ve bağlı kuruluşlarında norm kadroya uygun olarak memur kadroları esas alınmak suretiyle sözleşmeli personel istihdam edildiğinde, bu personelin yürüteceği hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerektiğinden, söz konusu personelde aranacak nitelikler hususunda, memurların ilgili kadrolara atanma şartlarını düzenleyen, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik (Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Diğer taraftan, söz konusu sözleşmeli personel, Kanun’un 49 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki, “bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağına” dair düzenlemenin gereği olarak çalışma saatleri, izin vb. mali ve sosyal hakları bakımından, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’daki hükümlere tabi olacaktır.
Rapor’da, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Yönetmelik, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan Devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmünün yer aldığı, bu suretle belediye ve bağlı kuruluşlarda istihdam edilecek sözleşmeli personelde aranacak niteliklerin “Esaslar” kapsamına göre belirlenmesi gerektiğinin belirtilmesi suretiyle yapılan değerlendirmeler neticesinde kamu zararı iddiasında bulunulmuştur.
Ancak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, sözleşmeli personelle ilgili olarak özel bir düzenleme yapılmış olduğundan, bu madde kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin norm kadroya uygun olarak ihdas edilmiş memur kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri haiz olup olmadığı belirlenirken, “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilecek sözleşmeli personel için Esaslar’a ekli 4 sayılı “Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir Cetvel” uyarınca aranacak şartların, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilecek sözleşmeli personel için de aranması durumunda, aynı kadroda istihdam edilecek memur ile sözleşmeli personel bakımından aranan nitelikler farklılaşacaktır.
Hal böyle iken, son olarak 01.01.2023 tarihinde, ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere bir yıllık sözleşme imzalanan personelin, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olmak” şartını sağlaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede ise Rapor’a konu edilen personelin, İşletme bölümü mezunu olduğu; anılan bölümün, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde tahdidi suretle sayılan, “ekonomist kadrosunda istihdam olunabilmek için mezuniyet şartının arandığı” bölümlerden olmadığı; dolayısıyla, mevzuatta belirtilen mezuniyet şartını haiz olmayan ilgililer ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişilerin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmesinin mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Sorumluların savunmalarında;
22.07.2020 tarihli ve 31193 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in (Mülga Yönetmelik) “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” (Değişik:RG-07/05/2014-28993) başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ekonomist kadrosuna atanabilmek için “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak, gerekir.” hükmüne yer verildiği, anılan hükme göre, İşletme bölümü mezunları ... ile … .08.2014; ... ile … .11.2014; ... ile … .03.2015 tarihinde ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalandığının, anılan tarihlerden itibaren ilgililerin ekonomist kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdam edildiğinin,
02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesinde “İşletme bölümü” sayılmamışsa da bahse konu Yönetmelik’in “Kazanılmış haklar” başlıklı 21 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak asaleten atanmak suretiyle kazananların hakları saklıdır.” şeklinde düzenleme yapıldığının,
Bu konuda hasıl olan tereddüte ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün verdiği … tarihli ve … sayılı görüş yazısında; mülga Yönetmelik kapsamında ekonomist kadrosunda istihdam edilen İşletme bölümü mezunu personelin haklarının, “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” prensipleri çerçevesinde korunması gerektiğinin ve 2021 yılı için ilgili personelle sözleşme yenilenmesinin mütalaa edildiğinin,
İfade edilmesi suretiyle, İşletme bölümü mezunu ilgililer ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişilerin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmesinin mevzuata aykırı olmadığı iddia edilmiştir.
Ancak, Rapora konu edilen personel, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi uyarınca mali yıl ile sınırlı sözleşmeler kapsamında istihdam edilmekte olup ilgililer ile imzalanan her bir sözleşme, önceki yıllarda imzalananmış sözleşmelerden bağımsız bir niteliği haizdir. 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesine göre ise İşletme bölümü mezunlarının ekonomist kadrosunda istihdam edilebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Diğer yandan, sözleşmeli personel hakkında, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yalnızca “sözleşmeli personelin istihdam edildiği kadronun niteliklerine” ilişkin olan hükümlerinin uygulanacağı açık olup bu personel hakkında, asaleten bir kadroya atananlar için düzenlenen Yönetmelik’in “Kazanılmış haklar” başlıklı 21 inci maddesinin uygulanması mümkün değildir. Hal böyle iken mali yıl ile sınırlı münferit sözleşmeler kapsamında kazanılmış herhangi bir haktan bahsedilemeyeceğinden, bu kişiler ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmeleri üzerine imzalanan 2021, 2022 ve 2023 yılı sözleşmeleri mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup Sorumluların savunmaları kabule şayan değildir.
Bu itibarla, mevzuata aykırı olarak sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilen ve ... .02.2023 tarihinde memuriyet kadrosuna geçirilen ilgililere, ekonomist kadrosunun sözleşme ücretleri ile mali haklarının ödenmesi sonucunda 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluların savunmalarında, personelin ekonomist kadrosunda çalışmak suretiyle kendisine verilen yükümlülüğü yerine getirdiği, bunun karşılığında ücretini aldığı, dolayısıyla 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi kapsamında kamu kaynağında herhangi bir eksilmeye neden olunmadığından, kamu zararına sebebiyet verilmediği iddia edilmişse de;
5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Mezkûr maddeye göre kamu zararının oluşabilmesi için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, eylem ve işleminin bulunması; kamu kaynağında eksilmeye neden olacak bir zararın ortaya çıkması ve mevzuata aykırı işlem ile zarar arasında illiyet bağının bulunması gerekmekte olup anılan şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.
Somut olayda, ekonomist kadrosunda istihdam edilen personel mevzuatta öngörülen yükseköğrenim programından mezun olma şartını haiz değildir. Mevzuatta hangi şartları haiz kişilerin personel olarak istihdam edilebileceği düzenlemesiyle, esas itibarıyla personel tarafından sunulacak hizmetlerin kriterleri belirlenmiş olduğundan, bahse konu kriterleri haiz olmayan kişinin personel olarak çalıştırılmasına istinaden yapılan ödemeler ile kamu kaynağında eksilmeye sebep olunmuştur. Kamu kaynağındaki bu eksilme, mevzuatın öngördüğü şartları haiz olmayan kişiler ile sözleşmeli personel istihdamına dayanak teşkil eden sözleşmenin imzalanması, bunu müteakiben ilgililerin ekonomist unvanlı memur kadrolarına geçirilmesi ve ilgililere ekonomist kadrosu için belirlenen mali hakların ödenmesi işlemlerinden kaynaklandığından, illiyet bağı da kurulmuş olmaktadır.
Netice olarak; somut olayda, 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi uyarınca kamu zararı meydana gelmiştir.
Oluşan kamu zararından sorumlular:
İlgililere 2023/Ocak-Şubat aylarında “ekonomist” kadrosunun sözleşme ücretlerinin ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından;
Yapılan sözleşmelerde imzası bulunması nedeniyle (Belediye Başkanı) ...’ın sorumluluğu bulunmakta iken Diğer Sorumlu sıfatı ile sorgu tebliğ edilen (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ...’nun sözleşmelerde ve sözleşmelerin tekemmülünde imzası veya parafı bulunmadığından, oluşan kamu zararından dolayı kendisine sorumluluk yüklenmesine imkân bulunmamaktadır.
Ayrıca, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hüküm gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve 5018 sayılı Kanun’un “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesi ile İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan hüküm gereğince ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.
Ancak somut olayda, sözleşme ücretlerinin ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararı, mevzuata aykırı olarak imzalanan sözleşmeler sonucu yapılan ödemeler nedeniyle meydana gelmiştir. 15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme emri belgesine, ilk atama/naklen atamalarda atama onayı, işe başlama yazısı ve personel nakil bildirimi eklenmektedir. Dolayısıyla sözleşmelerin imzalanmasını müteakip ilk ödeme emri belgelerinde (Ocak ayı) imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerine gerekli kontrolleri yapmadıkları gerekçesiyle sorumluluk tevcih edilebilecek iken takip eden ödeme emri belgesinde (Şubat ayı) imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerine, sözleşmelerin imzalanmasını müteakip ilk ödeme emrinde imzaları bulunmamak koşuluyla, sorumluluk tevcih edilemeyecektir. Bu suretle, Raporda sorumluluk tevcih edilen Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) ...’in, sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzası bulunmadığından, oluşan kamu zararında sorumluluğu da bulunmamaktadır.
Sözleşmelerin imzalanmasını müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilileri ..., ... ve ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunduğundan, imzaları bulunan ödeme emri belgeleri ile ilişikli kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
İlgililere ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirildikleri ... .02.2023 tarihinden itibaren anılan kadronun mali haklarının ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından;
İlgililerin “ekonomist” unvanlı memuriyet kadrosuna geçirilmesine ilişkin düzenlenen ... .02.2023 tarihli “Olur” yazısında imzaları bulunan Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ...’nun; atamayı uygun görüşle arz eden (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ile (Genel Sekreter) ...’ın; atamaya “Olur” veren (Belediye Başkan Vekili) ...’ın sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer yandan, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine istinaden, Harcama Yetkilisi olarak sorumluluk tevcih edilen ... ve ...’ın mevzuata aykırı atamaları müteakip ilk ödeme emri belgelerinde (Mart ayı) imzaları bulunmadığından, oluşan kamu zararında sorumlulukları da bulunmamaktadır. Atamayı müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilileri ..., ... ve ... ile Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunduğundan, imzaları bulunan ödeme emri belgeleri ile ilişikli kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
Sorgu tebliğ edilen Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ...’ın ise Rapor’da nihai olarak belirtildiği üzere atama sürecinde yer almadığından, oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Sonuç:
Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen gerekçeler uyarınca oluşan ve hesabı İlama ekli tabloda gösterilen ... TL kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanı) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... ile Diğer Sorumlu (Belediye Başkanı) ...’a,
… TL’sinin Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ..., (Genel Sekreter) ... ile (Belediye Başkan Vekili) ...’a, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine oy çokluğuyla, (Daire Başkanı ... ve Üye ... bu karara katılmamışlardır.)
6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ...’ın karşı oy gerekçesi:
Raporda; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine aykırı olarak kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımayan kişilerin tam zamanlı sözleşmeli ekonomist (iktisatçı) olarak çalıştırılıp ardından memur kadrosuna geçirilmesi nedeniyle bu kapsamda yapılan ödemelerin tamamının (... TL) kamu zararı olduğu iddia edilmiş ve bu tutarın sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Anılan Kanun’un “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (...)”,
Beşinci fıkrasında ise;
“Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
Raporda sözleşmeli personel çalıştırılması hususu, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara göre değerlendirilmiş ise de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine istinaden tam zamanlı sözleşmeli olarak çalıştırılan personel hakkında, yukarıda yer alan çoğunluk görüşünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in uygulanması gerekmektedir.
Bu Yönetmelik’in “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 inci alt bendinde;
“Ekonomist kadrosuna atanabilmek için,
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olunması gerektiği,”
Hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede; ilgili personelin İşletme Bölümünden mezun oldukları ve 2014-2015 yılından beri sözleşmeli ekonomist olarak çalıştırıldıkları, 2023 yılında da ekonomist (İktisatçı) kadrosu için sözleşme imzalayarak çalışmaya devam ettikleri ve aynı yıl memur kadrosuna geçirildikleri tespit edilmiştir.
Ekonomist kadrosunda hangi bölüm mezunlarının sözleşmeli olarak istihdam edilebileceği konusunda tereddüde düşüldüğünden bahsedilerek konu hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş istenilmiş, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, … Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderilen … tarihli ve … sayılı “Ekonomist Unvanı” konulu cevabi yazıda;
“Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın diplomalara unvan yazılmaması konusundaki önerisi 03/06/2005 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında görüşülmüş ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, 2005-2006 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere diplomalara unvan yazılmaması, öğrenim görülen program adının ve derecesinin belirtilmesi uygun görülmüştür.
Üniversitelerarası Kurul ve Yürütme Kurulu'nun unvanların lisans kademesinde kazanılacağına ilişkin aldığı kararlar dikkate alınarak, lisansüstü (yüksek lisans, doktora...) öğrenim sonunda alınan unvanlar lisans öğrenimi sonunda kazanılan unvanı değiştirmemektedir.
06.11.2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, Ekonomi programının İktisat programı ile eşdeğer olduğuna,
26/07/2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, tüm Maliye Bölümü mezunlarına verilmesi gereken ortak unvanın, Maliyenin, İktisat bilimi içinden doğup gelişen bir bilim dalı olması ve Maliye Bölümü ders programlarının İktisat bölümü ders programlarıyla büyük ölçüde örtüşmesi bakımından, açık öğretim ve örgün öğretim fakülteleri arasında ayrım yapılmadan diğer fakültelerce kullanılmaya devam eden "İktisatçı (Ekonomist)" unvanının verilmesine,
12/06/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak, Maliye programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist) unvanlı kadrolarda çalıştırılmasının uygun olduğuna,
30.06.1995 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, İktisat Fakültesi İktisat Programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist-Ekonomici) unvanını kullanmalarının uygun olduğuna”
Şeklinde görüş bildirilmiştir.
Söz konusu yazı içeriğinden, 2012 ve 2013 yıllarında verilen Kararlara istinaden Ekonomist unvanının İktisat, Ekonomi ve Maliye Bölümü mezunları tarafından kullanılabileceği ve bu bölüm mezunlarının Ekonomist kadrolarında istihdam olunabileceği anlaşılmaktadır. Bu bilgilere göre, İşletme Bölümü mezunlarının Ekonomist (İktisatçı) kadrolarında istihdam edilebilmesi hukuken mümkün değildir.
Kamu zararı yönünden değerlendirme;
Rapora konu personelin ekonomist olarak çalıştırılabilmesi için öğrenim durumu itibarıyla Yönetmelik’te aranan şartı haiz olmadığı konusunda kuşku yoktur. Ayrıca, sözleşmelerin tarafı olan İdarenin, bu sözleşmeler kapsamında, sözleşmelerin diğer tarafı olan personelden almayı taahhüt ettiği hizmeti tam olarak alamadığı, aldığı hizmetin bedelinden fazla ödeme yaptığı ve bu sebeple,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kamu zararı oluştuğu hususunda da bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak, bu aykırılığın/eksikliğin sözleşmeye göre ilgili personele yapılan ödemenin ne kadarına tekabül ettiğini, bu hizmet eksikliği nedeniyle İdarece ne kadar fazla ödeme yapıldığını, ne miktarda kamu zararı oluştuğunu hesaplamak da mümkün değildir.
Bu itibarla, belirli veya belirlenebilir bir zararın olmadığı bu gibi durumlarda, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Hüküm ve tutanaklar” başlıklı 50 nci maddesinin birinci fıkrasına göre, gerektiğinde konunun ilgili mercilere bildirilmesine de karar verilebileceğinden, mevzuata aykırı personel çalıştırılmasına sebep olan kamu görevlileri hakkında ceza/disiplin hükümlerinin uygulanması için konunun, … Bakanlığına yazılması gerekir.”
Üye ...’nin karşı oy gerekçesi:
“Yükseköğretim Kurulu kararları dikkate alındığında İşletme bölümü mezunu olanların sözleşmeli Ekonomist olarak çalıştırılamayacağı gerekçesiyle kamu zararı hesaplanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinde sayılan unvanlarda sözleşmeli personel çalıştırılması mümkündür. Her ne kadar madde metninde ekonomist kadrosu yer almasa da tekniker ve teknisyen sayılmakta olup, ekonomist kadrosu da teknik kadrolar arasında bulunmaktadır. Nitekim İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 16.01.2007 tarih ve 2007/10 sayılı Genelgesinde gerekli nitelikleri taşımaları şartıyla sözleşmeli personel çalıştırılabileceği belirtilmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 31.12.2021 tarih ve 2021/26 sayılı Genelgesi’nde de ekli listede sözleşmeli çalıştırılabilecek kadrolar arasında “Ekonomist” kadrosu sayılmıştır.
Belediyelerin norm kadro kapsamında çalıştırabileceği personelin nitelikleri, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile belirlenmektedir. Söz konusu Yönetmelik’te 07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Ekonomist kadrosuna atanabilmek için; 1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak,” hükmü yer almıştır. Kamu zararı iddiasına konu ... ….11.2014, ... ile ….03.2015, ... ise ….08.2014 tarihinden itibaren sözleşmeli personel olarak çalışmışlardır. Anılan personel sonrasında memur kadrosuna geçirilmişlerdir.
Yukarıda zikredilen Yönetmelik’in yerine çıkartılan 02.07.2020 tarihli 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmelik”te ise Ekonomist kadrosuna atanabilecek bölümler arasında “İşletme” bölümüne yer verilmemiştir. Bunun üzerine karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na görüş sorulmuş, Bakanlık Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü 13.08.2020 tarih ve 169732 sayılı görüşünü Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’ne bildirmiştir. Söz konusu görüşte özetle; İşletme bölümü mezunu olup önceki yönetmelik döneminde Ekonomist olarak sözleşme imzalanmış kişilerin “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” kapsamındaki durumları değerlendirerek söz konusu kişilerle yeniden sözleşme yapılması yönünde görüş bildirmiştir.
Netice itibarıyla; sorumluların savunmalarının kabul edilerek Yönetmelik değişikliği öncesinde sözleşme imzalanmak suretiyle çalışa gelen kişiler yönünden ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi gerekmektedir. (…)”
Karar verildi.