İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Fiyat Farkı

… İl Müdürlüğünce … tarihinde …’e ihale edilen … ihale kayıt numaralı ve … TL sözleşme bedelli … Yapım İşi’nde süre uzatım kararına istinaden düzenlenen revize iş programı ile ödenek dilimleri geçmişe yönelik olarak değiştirilmiş ve bu yeni ödenek dilimleri esas alınarak fiyat farkı ödenmiştir.

31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 27.06.2013 tarihli ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İş programı ve ödenek dilimi” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1) Sözleşme imzalandıktan sonra iş kalemlerinin, aylık imalatın, ihzaratın ve yıllık ödenekler ile bunların aylara dağılımını gösteren ayrıntılı bir iş programı hazırlanarak idarenin onayına sunulur.

(2) Herhangi bir aya ait iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak imalatlarda, imalat miktarı iş programına uygun hale gelinceye kadar, fiyat farkı hesaplanırken, iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinden düşük olanı esas alınır.

…

(4) 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması halinde, gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanır. Bu kapsamda revize edilen iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde ikinci fıkraya göre işlem yapılır.

…” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş programı” başlıklı 17’nci maddesinde;

“(1) Yüklenici, yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, idarece verilen örneklere, sözleşmedeki ödeme şartlarına ve imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım sürelerine uygun bir iş programını hazırlayarak, onaylanmak üzere idareye teslim edecektir. Süresinde teslim edilen iş programının idarece uygun bulunmaması halinde uygun bulunmama gerekçeleri yükleniciye bildirilerek, bir defaya mahsus olmak üzere ceza uygulamaksızın, beş gün süre verilir. Belirtilen süreler içerisinde iş programının sunulmaması veya teslim edilen iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda, gecikilen her gün için, işin süresinde bitirilememesi haline ilişkin olarak sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının %10’u oranında ceza uygulanır.

…

(3) İdare, iş programını verildiği tarihten başlamak üzere sözleşme veya eklerinde belirtilen süre içinde, olduğu gibi veya gerekli gördüğü değişiklikleri yaparak onaylar ve onaylı bir nüshasını yükleniciye verir. İş programları idarenin onayıyla geçerli olur.

…

(6) Yüklenici idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabilir.

(7) İşte idarece onaylanan bir süre uzatımı olması, iş artışı/eksilişi yapılması, ödenek dilim değişikliği yapılması, idarenin izniyle havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı dönemde çalışılması, yeni fiyat tespiti yapılması gibi durumlarda ve idarece gerekli görülmesi kaydıyla yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere yedi gün içinde revize iş programı düzenleyerek idarenin onayına sunmak zorundadır. Revize iş programının süresinde teslim edilmemesi veya sunulan iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda birinci fıkradaki hükümler uygulanır.” hükmü,

yer almaktadır.

Bu hükümlere göre; sözleşme imzalandıktan sonra yüklenici, iş programını hazırlayarak idarenin onayına sunmak ve idarece onaylanmış iş programına aynen uymak durumundadır. İş programında değişiklik yapılması ise sadece zorunlu hallerde, idarenin uygun görüşü ile mümkündür. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 10’uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş ise yüklenici tarafından, belirlenen yeni süreye göre revize iş programının hazırlanması ve idarenin onayına sunulması gerekmektedir.

Söz konusu yapım işinin sözleşmesi … tarihinde imzalanmış olup … tarihinde yer teslimi yapılmıştır. Ancak inşaat ruhsatı olmadığından yüklenici fiili olarak işe başlatılamamıştır. İnşaat ruhsatının alınmasından sonra … tarihinde fiili işe başlama tutanağı düzenlenmiş ve yüklenici fiili olarak işe başlamıştır. Akabinde yüklenici tarafından … tarihli dilekçe ile yer teslimi ile ruhsatın çıktığı tarih arasında geçen süre için süre uzatımı talebinde bulunulmuştur.

İşin devamı sırasında yüklenici tarafından bu defa … tarihli dilekçe ile inşaatın yapılacağı parsel sınırında belediye tarafından kaldırım yapıldığı, parsel ve yapı sınır koordinatlarını gösteren aplikasyon planında P1 ve 1 nolu noktalarda vatandaşa ait ev olduğu için kazı yapılmasının problem olacağı, bina oturum alanında elektrik ve telefon direklerinin, ağaçların, yan kısımda bulunan evlere ait foseptik olduğu, parsel sınırında subasman temeli bulunduğu, parsel sınırı bahçe duvarı yapılacak noktada telefon hattının bulunması gerekçeleri ile işin fiili olarak durdurulması ve bu sorunlar çözülünceye kadar geçecek sürenin süre uzatımı olarak verilmesi talebinde bulunulmuştur. Bunun üzerine İdare tarafından bu hususlar giderilene kadar … tarihi itibari ile işin durdurulması uygun görülmüştür. İl Müdürlüğünün … tarihli yazısı ile de bahsi geçen hususlar ilgili kurumlara bildirilmiş ve söz konusu sorunların çözülmesi sonrasında … tarihinde kontrol mühendislerince ilgili parselde gerekli kontroller sağlanarak yeniden işe başlama tutanağı düzenlenmiş ve yüklenici bu tarihte fiilen tekrar işe başlamıştır.

Daha sonra … tarihli Süre Uzatımı Teklif Varakası ile iş yeri teslim tarihi olan … ile fiili işe başlama tutanağının tarihi olan … arasında geçen … gün ve iş durdurma tarihi olan … ile tekrar işe başlama tarihi olan … tarihleri arasında geçen … gün için toplam … günlük sürenin süre uzatımı olarak verilmesi teklif edilmiş olup bu husus … tarihli Olur ile uygun görülmüştür. Alınan Olur sonrasında birinci revize iş programı düzenlenmiştir. Düzenlenen birinci revize iş programının görünümü aşağıdaki gibidir.

Birinci revize iş programı sonrasında, yüklenici tarafından … tarihli dilekçe ile, bahçe dolgusu ve betonarme duvarların revize edilmesi, dış cephede ısı yalıtım sıvası üzerine dekoratif sıva yapılması, mahallerde şap imalatı yapımı, foseptik imalatı yerine aktif kanalizasyon hattına bağlantı yapılması, zemin kat dış duvarların yapımında epoksi filizi ile betonarme diş yapımı hususlarının değerlendirilmesi; … tarihli dilekçe ile 80*80 ölçülerinde fayans malzemesi temini için firmaların 75-100 gün arası süre vermesi ve bu durumun işin süresinde bitirilmesini engelleyeceğinden 80*80 ölçülerindeki yer döşeme fayansının 60*60 ölçülerindeki fayans ile değişimi için İdareye başvuruda bulunulmuştur. Söz konusu işin kontrol teşkilatınca hazırlanan … tarihli gerekçe raporunda imalatların fen ve sanat kurallarına uygun olarak tamamlanması ve ilerleyen dönemlerde oluşabilecek daha yüksek maliyetli tadilatların önüne geçilebilmesi için inşaat imalatları ile elektrik tesisat imalatlarında iş artış-eksilişi yapılması kanaatine varılmıştır. Sonrasında … tarihinde söz konusu işte mukayeseli hesaplar doğrultusunda %10 oranında iş artışı yapılmış ve … tarihli süre uzatım komisyonu kararı ile de bu iş artışına bağlı olarak … gün ilave süre uzatımı verilerek işin bitim tarihinin … olarak tespit edilmesi uygun görülmüştür. Verilen bu süre uzatımı sonucunda ikinci revize iş programı düzenlenmiştir. Düzenlenen ikinci revize iş programının görünümü aşağıdaki gibidir.

İkinci revize iş programı incelendiğinde ödenek dilim değişikliğinin yüklenicinin … tarihli dilekçesinden daha önceki bir tarih olan … yılı Temmuz ayından itibaren yapıldığı görülmektedir.

İlgili mevzuatta, revize iş programı ile süre uzatım tarihinden önceki dönemlere ilişkin aylık ödeneklerin revize edilmesi ve buna paralel olarak bu aylar için ödenecek fiyat farklarının da yeniden hesaplanması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Revize iş programında geçmiş dönem, sadece ödeneklerin geçmiş yıllarda eksik gelmesi halinde, sadece yıllık bazda ödenek revizyonu için dikkate alınabilecektir.

İkinci revize iş programı ile ödenek dilimlerinin mevzuata aykırı olarak geçmişe yönelik olarak değiştirilmesi ve fiyat farkının yeni ödenek dilimleri esas alınarak hesaplanması sonucu kamu zararı oluşmuştur.

Bu itibarla, … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu tutar … tarihli ve … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.