SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57852

Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No48816
Yılı2019
Konu: Mevzuatta belirlenen koşulları sağlamayan memurun müdür kadrosuna atanması.

2-37 sayılı İlamın 4’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef olarak çalışan ...’ın atandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine aykırı olarak “en az dört yıllık yükseköğrenimi bitirmiş olmak” şartı ile “görevde yükselme sınavında başarılı olma” şartlarını sağlamadan 06.12.2007 tarihinde 3. dereceli temizlik işleri müdürlüğüne atanması ve kendisine müdür kadrosuna ait ödemelerin yapılması (üstelik 2. dereceli müdürün özel hizmet tazminatının ödenmesi) sonucu oluşan … TL kamu zararının;

Şef olarak çalışırken personel hareketleri onayında 06.12.2007 tarihinde temizlik işleri müdürlüğüne atama işlemini teklif eden ... (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdür V.), onaylayan … (Belediye Başkan Vekili), 04.12.2007 gün ve 1762/… sayılı olur ile temizlik işleri müdürlüğüne atama işlemini olura arz eden ... (Yazı İşleri Müdür V.), olur veren ... (Belediye Başkanı) ile yapılan atamanın mevzuata aykırı olduğu Bakanlık izni ve mahkeme kararıyla sabit olduğu halde atamanın iptaliyle ilgili gerekli işlemi yapmayan dönemin İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ... ve Belediye Başkanı ...’dan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.

Söz konusu tazmin hükmü, Temyiz Kurulu’nun 08.11.2023 tarih ve 56070 Tutanak sayılı Kararın 3’üncü maddesi ile [Aynı konuya karar düzeltilmesi başvurusu yapan sorumlu ...’ün dosyası için aynı tarih ve 56071 Tutanak sayılı Kararın 3’ünci maddesi ile, sorumlu ...’in dosyası için aynı tarih ve 56078 Tutanak sayılı Kararın 2’nci maddesi ile] tasdik edilmiştir.

Bu defa sorumlular karar düzeltilmesi başvurusu yapmışlardır.

37 sayılı İlamın 4’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef olarak çalışan ...’ın atandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine aykırı olarak “en az dört yıllık yükseköğrenimi bitirmiş olmak” şartı ile “görevde yükselme sınavında başarılı olma” şartını sağlamadan 06.12.2007 tarihinde 3. dereceli temizlik işleri müdürlüğüne atanması ve kendisine 2018 ve 2019 yıllarında müdür kadrosuna ait maaş unsurlarının ödenmesi (üstelik 2. dereceli müdürün özel hizmet tazminatının ödenmesi) sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiş olup, sorumluların başvurması üzerine Daire kararı temyizen incelendiğinde Temyiz Kurulu tazmin hükmünün esas ve sorumluluk yönleriyle mevzuata uygun verildiğini değerlendirerek hükmün tasdikine karar vermiştir.

Bu defa sorumlular temyiz dilekçelerinde öne sürdükleri benzer itirazlar ile karar düzeltilmesi kanun yoluna gelmişlerdir.

Somut olay:

..., 31.12.1985 tarihinde açıktan sınavla Belediye’ye tahsildar olarak atanmıştır. 22.01.1987 tarihinde memurluğa, 07.05.1993 tarihinde şefliğe, 06.12.2007 tarihinde ise görevde yükselme sınavına girmeden 3. dereceli temizlik işleri müdürlüğüne atanmıştır. 05.06.1980 tarihinde ... Lisesinden mezun olmuştur.

Somut olayda adı geçen kişinin 3. dereceli müdürlüğe atandığı tarihte geçerli olan ve 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre müdürlük görevde yükselmeye tabi bir kadro unvanı olup, müdürlüğe atanacak bir kişinin “en az dört yıllık yüksek öğrenimi bitirmiş olmak” (18.04.1999’dan önce görevde olan memurlar için bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir.), “kurumlarınca açılacak yazılı sınavda başarılı olmak” ve “belirli süreli hizmeti bulunma” şartlarını birlikte taşıması gerekmektedir. ... “en az dört yıllık yüksek öğrenimi bitirmiş olmak, 18.04.1999 tarihinden önce görevde bulunanlar için bir alt öğrenim düzeyini bitirmiş olmak” ile “görevde yükselme sınavında başarılı olma” şartlarını sağlamadan temizlik işleri müdürü olarak atanmıştır. ...’ın gerekli koşulları sağlamadan müdür kadrosuna atanması mevzuata aykırı olduğundan, kendisine müdürlük kadrosuna ait maaş unsurlarının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Bu itibarla, yapılan inceleme ve değerlendirmede; sorumlular tarafından karar düzeltilmesi aşamasında öne sürülen tüm iddia ve itirazların karar düzeltilmeye esas Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı, bu Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen benzer hususların da söz konusu Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette olmadığı görüldüğünden; sorumluların karar düzeltilmesi istemi reddedilerek, (37 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) 08.11.2023 tarih ve 56070 Tutanak sayılı Kararın 3’üncü maddesinde [Aynı konuya karar düzeltilmesi başvurusu yapan sorumlu ...’ün dosyası için aynı tarih ve 56071 Tutanak sayılı Kararın 3’ünci maddesinde, sorumlu ...’in dosyası için aynı tarih ve 56078 Tutanak sayılı Kararın 2’nci maddesinde] KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

(Temyiz Kurulu Başkanı-8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oyu ile) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 26.03.2025 tarih ve 57852 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu Başkanı-8. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ...:

Temyize konu ilam hükmünde hukuka aykırı olduğuna hükmedilen atama işlemi 06.12.2007 tarihinde yapılmıştır. Kamu zararının ise 2018-2019 yılında yapılan denetimler sonucunda maaş ödemeleri kapsamında oluştuğuna hükmedilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Zamanaşımı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları zamanaşımına uğrar.” hükmü yer almaktadır.

Hukuki uyuşmazlık konusu olan atama işlemi, 5018 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükmü çerçevesinde değerlendirildiği takdirde, Yönetmelik’e aykırı atama işlemi üzerinden, zamanaşımını kesen ya da durduran sebepler olmadan, 10 yıl geçtikten sonra artık o işleme/eyleme dayalı olarak oluşan kamu zararlarının tazmini istemi zamanaşımına uğrayacak ve takibinin yapılması mümkün olmayacaktır. 06.12.2007 tarihinde gerçekleşen söz konusu işlemin, yargılamaya esas rapora konu edildiği tarihte -hem 2018 hem de 2019 yılında- zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır. Burada adı geçen personele 10 yıl önce yapılan atamadan itibaren her ay maaş ödemesi yapılması kanun hükümlerine göre zamanaşımını kesen bir sebep değildir.

Sonuç olarak, ...’ın şeflik kadrosundan müdürlük kadrosuna 2007 yılında yapılan asaleten ataması hukuka aykırı olmakla birlikte bu atama işlemi ile ilgili olarak 2018-2019 yılında yapılan ödemeler zamanaşımına uğramış olduğundan burada artık takip edilebilir bir kamu zararından söz etmek mümkün değildir.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle sorumluların savunmaları kabul edilerek, karar düzeltilmesine karar verilerek 37 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

7. Daire Başkanı ...:

İlgilinin görevde yükselme şartlarını sağlamadan müdür kadrosuna atandığı, müdürlük görevini yürüttüğü dönem içerisinde de kendisine atandığı kadronun özlük haklarının ödendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu atamanın hukuka aykırı olduğunda tereddüt bulunmamaktadır. Her hukuka aykırı işlem, idari, mali veya cezai sorumluluktan birini veya birkaçını doğurabilmekte, işlemin niteliği dikkate alınmak suretiyle de uygulanacak müeyyide belirlenmektedir.

5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler;

“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,” şeklinde belirlenmiştir.

5018 sayılı kanunun 71’inci maddesi gereğince, kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken; ilgiliye hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapıldığı, hizmet yaptırılmadan ödeme yapıldığı, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alındığı veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır. Diğer taraftan ilgilinin, bu görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirme de bulunmadığı görülmektedir.

Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde tanımlanan şekilde oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan atamanın salt hukuka aykırı olması gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmesinin “KAMU ZARARI” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır. Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle, sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği bu nedenle de 6085 sayılı Kanunun 78’inci maddesi çerçevesinde konunun cumhuriyet savcılığı veya ilgili Bakanlığına bildirilmesi gerektiği kanaatindeyim.

Bu yapılmaksızın, somut olayda, hukuka aykırı atama işlemi sonucunda müdür olarak görev yapan ve bu görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan ilgiliye yapılmış olan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hukuken mümkün olmadığından, karar düzeltilmesi yoluyla Dairenin tazmin kararının kaldırılması gerekmektedir.

Üye ...:

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde kamu zararı, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin 2’nci fıkrası gereğince kamu zararının belirlenmesi için; hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla yaptırılması veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından birinin gerçeklemiş olması gerekir.

Bunun yanında ilgilinin bu görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübe eksikliği nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirme de bulunmamaktadır.

Bu meyanda şef ...’ın yüksek öğrenim şartını taşımadığı halde 06.12.2007 tarihinde sınavsız olarak temizlik işleri müdürü kadrosuna atanması idari ve adli bir soruşturmanın konusu olabileceği değerlendirilmekle beraber, bu yönüyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilen bu işlem nedeniyle “kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye” neden olunmamıştır. İlgiliye hizmet yaptırılmadan, kadrosu için belirlenen tutardan fazla veya mevzuatta öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır.

Yapılan ödemeler fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyarak bu görevi fiilen yerine getiren ilgiliye yapılmış olan ödemelerde ilişilecek husus bulunmamaktadır. Bu nedenle karar düzeltilmesine karar verilerek tazmin hükmüne ilişkin daire kararının kaldırılması gerekmektedir.