İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: Yapım işinde, boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunması.

3- 236 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle; … A.Ş. + … Ltd. Şti İş Ortaklığının taahhüdündeki “.... İşi”nde; 2.800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle (kamu zararı … TL hesap edilmiş olmakla birlikte önceki yıllardan gelen … TL tutarındaki eksik ödeme mahsup edilerek) … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {Aynı konu 2014 ve 2015 hesap yılları için de ek ilam konusu edilmiş olmakla birlikte, Sayıştay 8. Dairesince,

2014 hesap yılında 423 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle; “Her ne kadar 2.800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunması ve ödemeye esas alınan boru basınç sınıflarının projeye uygun olmayacak bir şekilde hakedişlerde ödeme yapılması kamu zararı oluştursa da, söz konusu Denetçi Raporunda yapılan hesaplamada 17.06.2014 tarih ve 10923 numaralı ödeme emri itibariyle 2800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ait -… TL tutarındaki eksik ödeme, ödeme emri belgeleri listesine -… TL olarak yazıldığı için ödeme emirlerindeki toplam kamu zararı tutarının …TL olarak görünmesine yol açtığı, ancak yeniden yapılan hesaplamada toplamda söz konusu imalatlara ilişkin olarak 2014 yılında … TL eksik ödeme olduğu anlaşıldığından 2014 yılı için kamu zararı oluşmadığına, bu nedenle, 2014 yılı için yapılacak işlem bulunmadığına, ancak eksik ödenen … TL’nin sonraki yıllar hakedişlerde ortaya çıkabilecek kamu zararından mahsup edilerek, sonraki yıllar kamu zararının yeniden hesaplanmasına, oy birliğiyle,”,

2015 hesap yılında 392 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle; “Sonuç olarak, her ne kadar 2.800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunması ve ödemeye esas alınan boru basınç sınıflarının projeye uygun olmayacak bir şekilde hakedişlerde ödenmesi kamu zararı oluştursa da, aynı konuya ilişkin 2014 yılı hakediş ödemelerinde adı geçen imalatlara ilişkin olarak … TL eksik ödeme olduğundan, bu eksik ödeme tutarının 2015 yılı için hesaplanan toplam … TL tutarındaki kamu zararı ile mahsup edilmesi sonucunda yükleniciye eksik ödenen … TL kaldığından tazmin hükmü verilmesine mahal bulunmadığına, ancak eksik ödeme tutarı olan … TL’nin sonraki yıllarda aynı konudaki hakediş ödemelerinden mahsup edilerek sonraki yıl kamu zararının yeniden hesaplanmasına, oy birliğiyle,”

Karar verilmiştir.}

Yukarıda adı geçen sorumlular (.... ve .... ), ortak mahiyetteki temyiz dilekçelerinde işbu ek ilam maddesine ilişkin olarak ise özetle; işe ait hakedişlere konu olan imalatların yerinde incelenerek ödemeye doğru yansıyıp yansımadığını ortaya çıkarmak amacı ile, Sayıştay Başkanlığının görevlendirdiği farklı kamu kurumlarında görev yapmakta olan 3 üyeli Bilirkişi Heyetinin çalışmalarına inceleme tarihlerinde imalatları yerinde göstermek sureti ile yardımda bulunduklarını, işletme ve bakım yolu, CTP boru döşeme imalatları, HKV yapıları (boru minhası) ve yatay sondaj imalatları götürü olarak hakedişe konu olmayıp, birim fiyatı ile ödemesi yapıldığından; ancak ve ancak arazide yerinde yapılan metrajın ölçülerek hakedişe konu olan metraj ile karşılaştırılması sureti ile ancak kamu zararı hesaplanabileceğini, imalatlardan sadece yatay sondaj imalatında ölçüm yapılarak bir sonuç çıkarıldığını, incelemeler sırasında ölçüm alınmadan, Bilirkişi tarafından geçici hakediş raporu çelişkileri göz önüne alınarak bulunan rakamların Sayıştay Denetçisinde yanlış kanı oluşturduğunu, neticesinde gerçeğe aykırı bir kamu zararı hesabı yapıldığını, tekrar edilecek bir bilirkişi çalışmasında arazideki imalatların ölçümünün yapılması neticesinde hesaplanan kamu zararının yanlışlığının ortaya çıkacağını, bahsi geçen kamu zararı hakkında daha önceki savunmalarına ek olarak konular hakkında açıklamalarının aşağıda izah edildiği gibi olduğunu;

Değişik basınç sınıfında boru kullanılmasına ilişkin kamu zararı hesabına yapılan itirazlar;

Söz konusu işin 30 adet hakediş raporu düzenlenmiş olup, düzenlenen hakedişler geçici olduğunu ve neticesinde kesin hesabı yapılmadan bir ara ödeme niteliğinde olduğunu, .30 no.lu hakediş itibarı ile ödenen CTP boru miktarlarının, basınç sınıfları ve SN’lerinin aşağıda belirtildiği gibi olduğunu;

Ø2800/4 Atü SN 2500 = 4.950,00 mt

Ø2800/6 Atü SN 2500 = 9.793,00 mt

Ø2800/10 Atü SN 2500 = 11.166,00 mt

Ø2800/16 Atü SN 2500 = 250,00 mt

Ø2800/6 Atü SN 5000 = 10.000,00 mt

Ø2800/10 Atü SN 5000 = 11.640,00 mt

Ø2800/16 Atü SN 5000 = 360,00 mt

TOPLAM = 48.159,00 mt olup,

Sol sahilde onaylanan revize proje ve sağ sahildeki mevcut projeye göre döşenmesi gereken boru basınç sınıflarının tek tek çıkarılmış olup sol sahil projeye göre döşenmesi gereken; '

Ø2800/4 Atü SN 2500 = 4.073,51 mt

Ø2800/6 Atü SN 2500 = 10.404,81 mt

Ø2800/10 Atü SN 2500 = 4.429,81 mt

Ø2800/16 Atü SN 2500 = 173,13 mt

Ø2800/6 Atü SN 5000 = 1.943,66 mt .

Ø2800/10 Atü SN 5000 = 5.461,47 mt

Toplam = 26.486,39 mt

Sağ sahil projeye göre döşenmesi gereken;

Ø2800/6 Atü SN 2500 = 3.694,13 mt

Ø2800/10 Atü SN 2500 =3.311,83 mt

Ø2800/6 Atü SN 5000 = 7.866,40 mt

Ø2800/10 Atü SN 5000 = 6.410,83 mt

Ø2800/16 Atü SN 5000 = 360,00 mt.

Toplam = 21.643,19 mt

2016 yılı proje bazında döşenmesi gereken ile hakediş arasındaki farkın bunlara göre aşağıdaki gibi olduğunu;

Projede Hakediş Fiyatı Miktarı (TL)

Ø2800/4 Atü SN 2500 = 4.073,51 … 1.700x0,88 -…

Ø2800/6 Atü SN 2500 = 14.98,94 … 1.750x0,88 …

Ø2800/10 Atü SN 5000 = 7.913,98 … 2.000x0,88 -…

Ø2800/6 Atü SN 5000 = 4.000,00 … 3.423x0,88 0,00

Ø2800/10 Atü SN 5000 = 2.000,00 … 3.515x0,88 0,00

Toplam -… TL

22 no.lu hakedişe göre;

Fiyat farkı (1.213854-1,00)x0,90x… = -…

Toplam = -…

% 18 KDV = -…

Sayıştay Ek İlamında boru basınç sınıfından dolayı kamu zararının; (düzeltilmeden önce) … TL olarak belirtildiğini, 22 no.lu hakediş baz alınarak yapılan çalışmada olabilecek kamu zararının; … TL olduğu bunun da yüklenicinin ilk hakedişinden kesilebileceği gibi işin kesin hesabının yapılması neticesinde görüleceği ve ara hakedişlerde bu tür yanlışlıkların hakediş bazında incelemeyle değil kümülatif bir şekilde incelendiğinde ortaya çıkan değerler olup, ayrıntısının kesin hesap ile kesinleşeceğini Kurulumuza arz etmiştir.

Ayrıca, sorumlu .... , Denetçi tarafından kamu zararı hesaplanan ancak Dairece yapılan yargılama sonucunda ileriki senelere mahsup edilmek üzere yükleniciye eksik ödeme yapıldığına karar verilen 2014 yılı için gönderdiği temyiz dilekçesinde; 2.800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunduğu ve ödemeye esas alınan boru basınç sınıflarının projeye uygun olmadığının tespit edildiğini, bu durumun 2014-2015-2016-2017 yıllarında toplamda … kamu zararına neden olduğunun belirtildiğini, 2014 yılı için düzenlenen Ek İlamda bu konuda hakedişlerde eksik ödeme olduğun hesaplanmasının zaten baştan başa Bilirkişilerin hesaplama yönteminin yanlış olduğunu gösterdiğini, hakediş teknik raporlarına bakılarak yapılan inceleme yönteminin eksik ödeme olduğu çıkarımı meydana getirdiğini, bu nedenle yanlış bir kamu zararı hesaplandığını, daha önceki (sorgu aşamasındaki) savunmalarında belirttiği gerekçeler ile hakedişlerin ödemesine esas olan kesin hesap cetvelleri ve imalat çarşafları dikkate alındığında yanlış bir kamu zararı hesabı yapıldığının anlaşılacağını, söz konusu işe ait hakedişlerin (30 no.lu hakediş itibariyle) incelenmesi sonucunda özetle;

a. Sayıştay Başkanlığı tarafından görevlendirilen Bilirkişi Heyetince “Ödemeler için hakediş ekinde bulunan kontrol mühendisi ve yüklenici tarafından imzalı teknik raporun esas alındığı görülmektedir.” yorumu yapılarak teknik raporda yazılı “km” aralıklarının bedelinin ödenmiş olduğunun kabul edildiğini, teknik rapor ile hakediş icmaline yansıyan farklılıkların tespit edilerek 48.917,42 metre hat bulunması gerekirken, teknik raporlar ile icmal arasındaki farklılıklar nedeni ile toplam ödemesi yapılan hat miktarının 758,42 metre azalarak 48,159 metre olduğunu, hakediş eki teknik rapora göre KM’leri çakışarak mükerrerlik gösteren hat uzunluğunun 2.537,12 metre olduğunu, KM’lerdeki 2.537,12 metre mükerrerlik düşüldüğünde hakedişe girmesi gereken gerçek hat uzunluğunun 46.380,30 metre olduğunun tespit edildiğinin belirtildiğini, öncelikle teknik raporun bir ödeme belgesi olmayıp, hakediş içerisinde yer alan, yapı denetim görevlisi ile yüklenici temsilcisi arasında imzalan ve yapılan işler listesini özetleyen okunabilir halde bilgi amaçlı kısa bir rapor olduğunu, Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinde;

“İhale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet atımlarında, sözleşme hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıda belirtilen hakediş raporları düzenlenir.

a) Yapım İşleri Hakediş Raporu (Örnek: 3) : Bu rapor, yapım işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşur. Yapım türüne göre ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve yapı denetim elemanlarınca imzalanır, yetkili makamca onaylanır.”

Hükmünün yer aldığını, hakediş süresi sonundan yapılan ödemeye “hakediş tutarı”, her hakediş ödemesi için düzenlemek zorunda olunan belgeler grubuna “hakediş raporu” denildiğini, bu belgelerin Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ’ne göre;

•Yapım isleri hakediş raporu (Ön kapak)

•Dizi pusulası

•Hakediş icmali

•Hakediş raporu (Arka kapak)

•Metraj icmali (Yeşil Defter)

•Metraj Cetvelleri

•Fiyat farkı hesap tablosu

•Fiyat farkı ağırlık oranları

•Ödenek dilimleri

•Yapılan işler listesi

•Hakediş özeti”

Belgelerinden oluştuğunu, düzenlenen hakedişlerde yapılan imalatlara karşılık gelen miktarın ilk olarak metraj icmaline (yeşil defter) işlendiğini, yeşil deftere metraj miktarı olarak yansıyan rakamın yapılan işler listesine girdiğini, yapılan işler listesinde metrajların teklif birim fiyat cetvelinde bulunan teklif birim fiyatlar ile çarpılarak sözleşme birim fiyatları cinsinden hakediş tutarının bulunduğunu, işin sözleşmesinde öngörülmüş ise fiyat farkı eklenerek hakediş raporu (arka kapak) sayfasında tahakkuk tutarı belirlendiğini, bu işleyiş sırasına göre metrajların denetiminin yapılması için yapım işleri hakediş raporunda incelenmesi gereken evrağın yeşil defter veya yapılan işler listesi olması gerektiğini, tüm bu ödemelerin yapıldığı hakedişler ara hakedişler olduğundan bağlayıcılığı olmayıp, kesin hesaplarda belirlenen nihai değerlere göre kesin hakediş yapılacağını, düzenlenen 30 adet hakediş raporuna eklenen teknik raporun, yüklenici temsilcisi ile beraber yapı denetim görevlisi olarak tarafından imzalandığını, sadece teknik raporlarda yazılı rakamlar baz alınırsa yazılı olan boru km aralıklarında sehven hatalar ve sehven yazılmış mükerrer km aralıklarının mevcut olduğunu, görevlendirilen Bilirkişi Heyeti ile denetim sırasında yaptığı görüşmede düzenlenen teknik raporların sehven hatalı yapılmış olduğunu, teknik raporda ne yazarsa yazsın (eksik veya fazla metraj) hakedişin tahakkuk tutarına etkisi olmadığını, incelenmesi gereken evrağın hakediş tutarına dayanak olan “yapılan işler listesi” veya 9. hakediş ve sonrasında düzenlenen kesin hesap cetveli olması gerektiğini beyan ettiğini, yapılan işler listesi veya kesin hesap cetvelinden elde edilen metrajların sahada ölçüm alınarak döşenen güzergah ile karşılaştırılması varsa bir kamu zararı hesabının buna göre yapılması gerektiğini anlattığını, Sayıştay Başkanlığı tarafından gönderilen sorgu evrakından anlaşıldığı üzere Bilirkişi Heyetinin hakediş tahakkuk tutarını oluşturan evrak olarak teknik raporu baz aldığını, teknik raporda km aralığı yazılmamış olan 27, 28, 29 ve 30. hakedişlerde ise kesin hesap cetvelini baz aldığını, bu şekilde Bilirkişilerce baz alınan 4 adet kesin hesap cetveli ile 26 adet teknik raporun aslında mevcut olmayan yeni mükerrerlikler ortaya çıkardığını, hakediş raporu içerisinde yer alan teknik raporlarda yazılmış km’lerin aşağıdaki tabloda verildiğini;

Hak. No YER Başlangıç km Son km

1 SOL SAHİL 00+675,00 01+675,00

2 SOL SAHİL 01+675,00 03+875,00

3 SOL SAHİL 11+425,00 11+675,00

4 SOL SAHİL 07+400,00 11+719,00

5 SOL SAHİL 07+400,00 07+900,00

6 SOL SAHİL 06+530,00 07+900,00

7 SOL SAHİL 04+550,00 06+550,00

8 SOL SAHİL 11+995,00 12+720,00

9 SOL SAHİL 17+548,00 17+895,00

10 SOL SAHİL 17+895,00 18+898,00

26+340,00 26+610,00

11 SOL SAHİL 18+807,00 20+604,00

12 SOL SAHİL 20+604,00 22+099,00

13 SOL SAHİL 22+099,00 24+884,00

14

15 SOL SAHİL 24+841,00 25+918,00

16 SOL SAHİL 25+852,00 26+114,00

17

18 SAĞ SAHİL 16+348,34 18+364,34

19 SAĞ SAHİL 14+358,40 16+358,40

20 SAĞ SAHİL 12+358,40 14+358,40

21

22 SAĞ SAHİL 04+168,00 07+100,98

10+754,34 12+358,40

18+364,34 19+327,30

23 SAĞ SAHİL 08+254,34 10+754,34

24 SAĞ SAHİL 02+821,36 04+168,00

07+100,98 08+255,76

25 SAĞ SAHİL 19+827,30 21+559,94

26

27 SAĞ SAHİL KM YAZILMAMIŞ

SOL SAHİL

SAĞ SAHİL KM YAZILMAMIŞ

29 SAĞ SAHİL KM YAZILMAMIŞ

30 SOL SAHİL SAĞ SAHİL KM YAZILMAMIŞ

NOT: Tabloda başlangıç ve bitiş hücresi boş olan hakedişler boru döşeme ödemesi yapılmamış hakediş raporlarıdır.

.... İşi kapsamında düzenlenen ve tahakkuka bağlanan 30 adet hakedişte bulunan kesin hesap cetvellerinin birleştirilmiş halinin aşağıda olduğunu;







































01.12.2014 tarihli 9 no.lu hakediş ve sonrasında yapılan hakedişlerde düzenlenen kesin hesap çizelgelerinde, teknik raporda aralığı sehven hatalı yazılan ve mükerer görünen ödemelerin ortadan kaldırıldığını, Bilirkişi Heyetince hazırlanan “Tablo-8: Hakediş ödemelerinde kullanılan Km’lerin, hakediş numaraları ve ödemelerin yapıldığı birim fiyatların listesi” tablosu üzerine işlenmiş açıklamanın şu şekilde olduğunu;







.... İşinde ana boru hattı ile ilgili düzenlenen kesin hesap cetvellerine göre Sol Sahil Ana Boru Hattında 58,31 metre Ø2800mm CTP borunun mükerrer olarak .... -CTP-31 birim fiyatından ödemesinin yapıldığını, .... işinde ana boru hattı ile ilgili düzenlenen kesin hesap cetvellerine göre Sağ Sahil Ana Boru Hattında 10,06 metre Ø2800mm CTP borunun mükerrer olarak .... -CTP-31 birim fiyatından ödemesinin yapıldığını, düzenlenecek ilk hakedişte mükerrer olarak ödenen toplam 68,37 m CTP boru bedelinin minha edileceğini,

b. “İmalatların projede belirtilen boru basınç dayanımı değerlerine uygun yapılması gerektiğinden, ödemeler ile proje değerlerinin uygunluğu incelendiği, Bölge Müdürlüğünün dosyalarında revize proje yapılarak, ana projede bulunan basınç sınıfları değiştirilen hat görülmediği, yeni birim fiyat üzerinden ödemesi yapılan 4 ATÜ basınç sınıfındaki hatlar, .... Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı yazısına istinaden 6 ATÜ olarak MF değiştirildiği hakedişlerde bulunan KM aralıkları ve birim fiyatlarının, projede bulunan KM aralıkları ve basınç sınıfları ile karşılaştırması Tablo-9 ’da yer aldığı, mükerrerlik gösteren KM aralıkları minha edilerek boş gösterildiği,

Sol sahilde; 4 Atü toplam 6.601,83 metre, 6 Atü toplam 10.054,59 metre, 10 Atü toplam 6.446,22 metre, 16 Atü toplam 169,22 metre hat,

Sağ sahilde; 6 Atü toplam 14.612,19 metre, 10 Atü toplam 8.136,25 metre, 16 Atü toplam 360 metre hat bulunduğu”nun belirtildiğini, bu hesapla hakedişe girmesi gereken gerçek hat uzunluğunun 46.380,30 metre olduğunun belirtildiğini,

c. “Bölge Müdürlüğü hakedişlerinde mükerrer ödemeler silinerek, ödemesi yapılan KM aralıklarının projede yer alan basınç sınıflarına göre metrajları Tablo-10’da yer aldığı, 30 nolu hakedişte ödemesi yapılan hatlar ile tespiti yapılan metrajların bedellerinin farkı … TL (KDV ve Fiyat Farkları Hariç) olduğu

Her hakedişin ekinde yer alan teknik raporda hangi KM’ler için ödeme yapıldığı ve hangi basınç sınıfında boru döşendiği ile ilgili bilgi bulunduğu, teknik raporda yer alan metraj ve basınç sınıfına göre de parasal icmalde ilgili imalat kalemine teknik raporda yer alan metrajın girilmesi gerektiği ancak teknik rapor ile icmaller arasındaki farklılıklar, teknik raporda yer alan KM aralıklarının mükerrer olması ve KM aralıklarında yapılan ödemelerin proje basınç sınıflarına uygun olarak yapılmamış olması nedeniyle hakedişlerde hatalar görülmekte” olduğunun belirtildiğini, daha önce de belirtildiği üzere ödemeye esas olmayan teknik raporlarda boru km’lerinin sehven hatalı yazıldığını, gerçek tespitlerin ancak poz kalemlerinin icmallerinin, döşenmiş boruların metrajı ile karşılaştırılması ile sağlanabileceğini, Madde-6.a’da verilen birleştirilmiş kesin hesap cetvelinde görüleceği üzere projesinde yazan basınç sınıfı ile kesin hesap ve icmalde hakedişe giren basınç sınıfında farklılıklar bulunduğunu, yüklenicinin temin ettiği, fabrika muayene testleri yapılıp, test komisyonunca uygun görülerek sahaya getirilen 4-6-10-16 atü basınç sınıflarında boruların, arazi problemleri (toplulaştırma, zarar-ziyan problemi, vatandaş engellemeleri) nedeniyle kesintisiz olarak döşenememiş olup, problemleri çözülmüş yerlere döşendiğini, Genel Müdürlüğün … tarihli ve … sayılı yazısı ile yeni üretim siparişi verilecek olan şebeke hatları için 4 atü basınç sınıfında boru kullanılmaması, projesinde 4 atü olarak yer alan ancak döşenmeyen boruların yerine 6 atü basınç sınıfında boru döşenmesi talimatı verildiğini, dolayısıyla bu yazıdan sonra henüz üretim siparişi verilmemiş ve projesinde 4 atü görünen hatlarda, 6 atü döşenmesi ve 6 atü boru pozundan ödeme yapılmasının kamu zararına neden olmadığını, Bilirkişi Raporuna göre hazırlanan tabloda “hakediş icmallerinde yer alan metrajlara göre yapılan ödeme ile teknik raporda yer alan km’erin proje basınç sınıflarına göre olması gereken ödemelerin karşılaştırıldığını, bu hesapla … TL ödeme fark tutarının olduğunun Bilirkişi Heyeti tarafından belirtildiğini, buna göre sorgu aşamasındaki savunmasını aynen tekrar etmek suretiyle;

“2. Hakediş teknik raporda yapılan “1+675-3+875 arası 2200 m” olmasına rağmen, icmalde 3200 ödeme olduğu bu durumun … TL kamu zararına neden olduğu bilirkişi tarafından belirtilmiştir. Aslında Teknik raporda da ilgili km’lerin icmalde yazan miktar ile uyumlu olması şarttır. Teknik raporda sehven yapılan yazım hatası (3200 m yerine 2200 m yazılması) nedeniyle yapılan fazla ödeme, 9. hakedişte düzenlenen ilk kesin hesapta düzeltilmiştir.

3. Hakediş teknik raporda “11+425-11+675 arası 250 m CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmasına rağmen teknik raporda km sehven mükerrer görünmesi nedeni ile … TL ödeme fazlası yapıldığı bilirkişi tarafından belirtilmiştir. 9. Hakedişte düzenlenen ilk kesin hesapta bu durum düzenlenerek projede olan basınç sınıfları ile icmalde ödenen miktarlar düzeltilmiştir.

4. Hakediş teknik raporda “7+400-11+719 arası 2069 m CTP boru imalatı yapılmıştır” ibaresi yazılmıştır. Bilirkişi heyetince teknik rapor aralığını yazarak, ödemenin (11+719-7+400=) 4319 m olması gerektiği ve bu nedenle … TL eksik ödendiği belirtilmiştir. Hakediş icmalinde 2069 m Ödeme yapılmıştır. 9. Hakedişte düzenlenen ilk kesin hesapta bu durum düzenlenerek projede olan basınç sınıfları ile icmalde ödenen miktarlar düzeltilmiştir.

5. Hakediş teknik raporda “7+400-7+900 arası 500 m CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmasına rağmen teknik raporda km sehven mükerrer görünmesi nedeni ile … TL ödeme fazlası yazılmıştır. 9. Hakedişte düzenlenen ilk kesin hesapta bu durum düzenlenerek projede olan basınç sınıfları ile icmalde ödenen miktarlar düzeltilmiştir.

6. Hakediş teknik raporda “6+530-7+900 arası 1370 m CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. Yazılan km aralıklarında 715,84 m. 4 ATÜ ve 634,16 m 6 Atü bulunduğu fakat ödemenin 6 ATÜ kaleminden yapıldığı ve bu durumun … TL ödeme fazlasına neden olduğu belirtilmiştir. Teknik raporda sehven yapılan hata nedeni ile aslında mevcut bulunmayan bir kamu zararı ortaya çıkmıştır. 9. Hakedişte düzenlenen ilk kesin hesapta bu durum düzenlenerek projede olan basınç sınıfları ile icmalde ödenen miktarlar düzeltilmiştir.

7. Hakediş teknik raporda “4+550-6+550 arası 2000 m CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. Yazılan km aralıklarında 1093,64 m 4 ATÜ ve 906,36 6 Atü bulunduğu fakat ödemenin 6 ATÜ kaleminden yapıldığı ve bu durumun … TL ödeme fazlasına neden olduğu belirtilmiştir. Teknik raporda sehven yapılan hata nedeni ile aslında mevcut bulunmayan bir kamu zararı ortaya çıkmıştır. 9. Hakedişte düzenlenen ilk kesin hesapta bu durum düzenlenerek projede olan basınç sınıfları ile icmalde ödenen miktarlar düzeltilmiştir.

8. Hakediş Teknik raporda “11+995-12+720 arası 700 m CTP boru imalatı yapılmıştır.” yazılmıştır. Yazılan km aralıklarında 459,54 m 6 ATÜ ve 265,46 10 ATÜ bulunduğu fakat ödemenin 6 ATÜ kaleminden yapıldığı ve bu durum nedeni ile -… TL eksik ödendiği belirtilmiştir. Hakedişte düzenlenen ilk kesin hesapta bu durum düzenlenerek projede olan basınç sınıfları ile icmalde ödenen miktarlar düzeltilmiştir.

10. Hakediş Teknik Raporda “17+895-1 8+898 arası 1003 m, 26+340-26+610 arası 270 m CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 1003 m 6 ATÜ ve 270 m 10 ATÜ döşeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 217,83 m 4 ATÜ, 972,54 m 6 ATÜ, 82,63 m 10 ATÜ bulunduğu belirtilmiş, icmalde ödenen 1003 m 6 ATÜ ve 270 m 10 ATÜ borunun 57.734,00 TL fazla ödemeye neden olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda yazan 217,83 m 4 ATÜ borunun aksine Teknik raporda belirtilen ve hakediş icmaline de yansıyan aralıkta, 96,56 m 4 ATÜ (18+317,67-18+408,34 ile 18+801,81 -18+807,70) bulunmaktadır. 96,56 m 4 ATÜ boru sehven 6 ATÜ pozundan ödenmiştir. .... -CTP-29 ile .... -CTP-30 pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. Bu durumda … TL X …= … TL sehven fazla ödeme gerçekleşmiş olup, bu fazla ödeme düzenlenecek ilk hakedişte minha edilecektir.

11. Hakediş Teknik Raporda “18+807-20+604 arası 1809 m CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 1809 m 6 ATÜ döşeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 152,90 m 4 ATÜ, 1553,10 m 6 ATÜ bulunduğu belirtilmiş icmalde ödenen 1809 m 6 ATÜ ödemenin … TL fazla ödemeye neden olduğu belirtilmiştir. 11 nolu hakediş kesin hesap metraj cetvelinde belirtilen aralıkta 243,20 m 4 ATÜ (18+807,70-18+936,06 ile 20+113,83-20+228,67) bulunmaktadır. Teknik raporda 10. Hakediş ile mükerrer görünen 91 m minha edildiğinde 152,90 m 4 ATÜ sehven 6 ATÜ pozundan ödenmiştir. .... -CTP-29 ile .... - CTP-30 pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. Bu durumda 152,90 m X … TL= … TL sehven fazla ödeme gerçekleşmiştir. Bilirkişi raporunda teknik rapora göre (152,90+1553,1=) 1706 m yazılmıştır. KM: 18+807-20+604 arası 1797 m ve 12,79 m eğimden dolayı döşenen boru farkı ile 1809 m olmaktadır. Teknik rapora göre (1809-1797=) 103 m eksik yazılmıştır. Burada bahsedilen (103x…=) … fazla Ödeme bulunmamaktadır. Sehven .... -CTP-29 yerine .... -CTP-30 pozundan yapılan ödemeden kaynaklanan … TL fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek hata ortadan kaldırılacaktır.

12. Hakediş Teknik Raporda “20+604-22+099 arası 1495 m 10 ATÜ CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 1500 m 6 ATÜ (1495+5 eğim uzaması) döşeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 128,44 m 6 ATÜ ve 1366,56 m 10 ATÜ bulunduğu belirtilmiş icmalde ödenen 1500 m 10 ATÜ ödemenin … TL fazla ödemeye neden olduğu belirtilmiştir. Kesin hesap metraj cetvelinde belirtilen aralıkta 128,01 m boru 6 ATÜ sehven 10 ATÜ pozundan ödenmiştir. .... -CTP-30 ile .... -CTP-31 pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. Sorguda belirtilen … TL fazla Ödeme yerine esasta 128,44 m X …TL= … TL sehven fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

13. Hakediş Teknik Raporda “22+099-24+884 km arası 995 m 6 ATÜ, 1790 m 10 ATÜ CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 995 m 6 ATÜ, 1790 m 10 ATÜ ödeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 1837,36 m 6 ATÜ ve 947,64 m 10 ATÜ bulunduğu, icmalde ödenen (1837,36-995=) 842,36 m borunun 6 ATÜ yerine 10 ATÜ pozundan ödendiği belirtilmiştir. 13 Hakediş kesin hesap metraj cetveli incelendiğinde belirtilen aralıkta projedeki basınç sınıflarına göre 1837,77 m 6 ATÜ ve 905,30 m 10 ATÜ boru bulunmaktadır. Bu durumda (1790-905,30=) 884,70 m borunun Ödemesi sehven 6 ATÜ yerine 10 ATÜ boru kaleminden yapılmıştır. .... -CTP-30 ile .... -CTP-31 pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. 884,70 X … = … TL sehven yapılan fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

15. Hakediş Teknik Raporda “24+841-25+918 km arası 827 m 10 ATÜ ve 250 m 16 ATÜ CTP Boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır.” İcmalde 827 m 10 ATÜ, 250 m 16 ATÜ ödeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 864,78 m 10 ATÜ ve 169,22 16 ATÜ bulunduğu, icmalde ödenen (250-169,22-) 80,78 m 16 ATÜ ödemenin teknik rapora göre aslında olmayan mükerrer ödemeye göre toplamda …TL fazla ödemeye neden olduğu belirtilmiştir. Mükerrer ödeme bulunmadığından ve 80,78 m ödemenin .... -CTP-32 ile .... -CTP-31 arasında bulunan 100 TL fark kaynaklı olarak (80,78 X …)- … TL sehven yapılan fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

16. Hakediş Teknik Raporda “25+852-26+114 arası 263 m 10 ATÜ CTP Boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 263 m 10 ATÜ ödeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 196 m 10 ATÜ bulunduğu belirtilmiştir. 15. ve 16. Hakediş teknik raporlarında 66 m aslında olmayan bir mükerrerliğin görünmesi nedeni ile 263 m ödeme yerine 196 m ödeme yapılması gerektiği yazılarak … TL fazla ödeme yapıldığı belirtilmiştir. Teknik raporda yazılı aralıkların iki ayrı hakedişte ortak kesimlerin görünmesi nedeni ile var olmayan bir mükerrerlik nedeni ile hesaplanan … TL fazla ödeme bulunmamaktadır.

18. Hakediş Teknik Raporunda “16+348,34-18-364,34 arası 2016 10 ATÜ CTP boru İmalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 2016 m 10 ATÜ ödeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 2005,94 m 10 ATÜ bulunduğu belirtilmiştir. 18. ve 19. Hak. Kesin hesaplarına göre bu kısımda (16+348,34-16+358,40) arasında 10,06 m. Mükerrerlik mevcuttur. Belirtilen mükerrer aralık iki ayrı hakedişte sehven kullanılmış olduğundan (10,06 X …) … TL fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

19. Hakediş Teknik Raporunda “14+358,40-16+358,40 arası 2016 10 ATÜ CTP boru İmalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 2000 m 10 ATÜ ödeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 1793,20 m 6 ATÜ ve 206,80 m 10 ATÜ boru bulunduğu belirtilmiştir. Yapılan incelemede icmalde ödenen 1793,20 m borunun 6 ATÜ yerine sehven 10 ATÜ pozundan ödendiği tespit edilmiştir. .... -CTP-30 ile .... -CTP-31 pozları arasında bulunan 250,00 TL fark sehven fazla Ödenmiştir. 1793,20 X …= ... sehven yapılan fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

20. Hakediş Teknik Raporunda “12+358,40-14+358,40 arası 2000 10 ATÜ CTP boru İmalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 2000 m 10 ATÜ ödeme yapıldığı, Teknik raporda yazılan aralıkta Projede belirtilen basınç sınıflarında 1900,91 m 6 ATÜ ve 99,09 m 10 ATÜ boru bulunduğu belirtilmiştir. Yapılan incelemede icmalde ödenen 1900,91 m borunun 6 ATÜ yerine 10 ATÜ pozundan ödendiği tespit edilmiştir. .... -CTP-30 ile .... -CTP-31 pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. 1900,91 X … = …TL sehven yapılan fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

21. Hakedişte Yeni CTP şartnamesine göre döşenmeye başlayan CTP boruların yeni birim fiyat tutanağının henüz onaylanmaması sebebi ile imalat .... -CTP-30 ile .... -CTP-31 pozları üzerinden ödenmiş, yeni birim fiyatın onaylanması ile eski pozdan minlıa edilerek .... -CTP-30/YF ile.... -CTP-31/YF pozları üzerinden 22. Hakedişte ödenmiştir.

21. ve 22. Hakediş Teknik Raporunda

• “4+168,00-7+100,98 lan arası 2932,98 m 6 ATÜ

• 10+754,34-11+821,36 km arası 1067,02 m 6 ATÜ

• 11+821,36-12+358,40 km arası 537,04 m 10 ATÜ

• 18+364,34-19+327,30 km arası 1462,96 m 10 ATÜ” CTP boru döşemesi yapılmıştır” yazılmıştır.

Yapılan incelemede 18+364,34-19+827,30 km arası 1462,96 m 10 ATÜ yazılması gerekirken sehven bir rakam (8 yerine 3) yanlış yazılmıştır. Aralık toplamı 1462,96 m uzunluğunda doğru olarak yazılmış ve kesin hesap cetvelinde de imalat 19+827,30’da bitmiş görünmektedir. Dolayısıyla bilirkişi heyetince belirtildiği şekilde 500 m eksik bir imalat bulunmamaktadır.

21. ve 22. Hakediş Kesin hesap cetvelindeki km aralıklarında proje plan profil paftalarında bulunan boru hidrolik tablolarındaki basınç sınıfları kontrol edildiğinde (12+183,56-12+204,02 ile 12+204,02-12+358,40 aralıklarında) 174,84 m 6 ATÜ boru sehven 10 ATÜ yazılarak 10 ATÜ kaleminden ödendiği tespit edilmiştir. .... -CTP-30/YF ile .... -CTP-31YF pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. 174,84 X … = … TL sehven yapılan fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

28. Hakediş Teknik Raporunda “1948,40 m 10 ATÜ ve 51,60 m 6 ATÜ CTP Boru İmalatı yapılmıştır” yazılmıştır. İcmalde 51,60 m 6 ATÜ ve 1948,40 m 10 ATÜ toplamda 2000 m Ödeme yapılmıştır. 28. Hakediş Teknik raporunda km aralığı yazılmadığı için bu hakedişte kesin hesap metraj cetvelindeki km aralığı dikkate alınmıştır. Bu durumda 3+090,23-3+875,00 arası 784,77 m. 2. Hakediş teknik raporunda sehven yazılan (sonradan 9. Hakediş kesin hesabında düzeltilen) kesimle çakışmıştır. Bilirkişi heyetince yanlış bir yorumlama ile 784,77 m uzunluğundaki hattın mükerrer olduğu düşünülerek hesaba katılmamış, hakedişe (2000-784,77=) 1215,23 m konu edilmesi gerektiği iddia edilmiş, bu nedenle Projede belirtilen basınç sınıflarında 618,71 m 6 ATÜ ve 596,52 m 10 ATÜ toplamda 1215,23 boru bulunduğu belirtilmiştir.

Kesin hesap metraj cetvelinde bulunan aralıkta basınç sınıfı incelendiğinde 1351,88 m 6 ATÜ ve 596,52 m 10 ATÜ toplamda 2000 m boru ödemesi gerekmektedir. Bu kesimde (1948,40- 596,62=) 1351,78 m boru 6 ATÜ yerine 10 ATÜ pozundan ödenmiştir. .... -CTP-30/YF ile .... - CTP-31YF pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. 1351,78 X .. = … TL sehven yapılan fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

29. Hakediş Teknik Raporunda “1065,51 m 10 ATÜ CTP boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından 29. Hakediş Teknik raporunda km aralığı yazılmadığı için bu hakedişte kesin hesap metraj cetvelindeki km aralığı dikkate alınmıştır.

İcmalde 1065,51 m 10 ATÜ ödeme yapılmıştır. Kesin hesap metraj cetvelinde yapılan 1755,85-2+821,36 arasında projede basınç sınıfı 6 ATÜ olduğu, Hakedişte sehven 10 ATÜ basınç sınıfında ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. .... -CTP-30/YF ile .... -CTP-31YF pozları arasında bulunan … TL fark sehven fazla ödenmiştir. 1065,51 X … = … TL sehven yapılan fazla ödeme, düzenlenecek ilk hakedişte metraj yeniden düzenlenerek ortadan kaldırılacaktır.

30. Hakediş Teknik raporunda “270,87 m 6 ATÜ, 2.126,63 m 10 ATÜ, 360 m 16 ATÜ CTP Boru imalatı yapılmıştır” yazılmıştır. 30. Hakediş Teknik raporunda km aralığı yazılmadığı için bilirkişi heyetince bu hakedişte kesin hesap metraj cetvelindeki km aralığı dikkate alınmıştır. Kesin hesap metraj cetvelinde yazılan km’erin proje basınç sınıfı ile uyumsuzluğu bulunmamaktadır.

Bilirkişi heyetince yanlış bir yorumlama ile 270,87 m uzunluğun mükerrer olduğu ve 30 nolu Hakedişe (2757,5-2486,63“) 270,87 m hattın konu edilmemesi gerektiği ve … TL kamu zararının ortaya çıktığı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede 2+819,36-3+090,23 arası 270,87 m hattın sadece 30 no’lu hakediş Kesin hesap metraj cetvelinde bulunduğu tespit edilmiş olup, herhangi bir kamu zararı bulunmamaktadır.”

Diyerek, özetle; Sayıştay Başkanlığının görevlendirdiği Bilirkişi Heyetinin ödemeye esas olmayan teknik raporda bilgi amaçlı yazılan aralıkları kullanmalarının, 27-28-29-30 no.lu hakedişlerde ise kesin hesap metraj cetvelini kullanmaları nedeni ile aslında var olmayan mükerrerliklerin ortaya çıktığını, Madde No:6’daki birleştirilmiş kesin hesap tablosunda, teknik rapor bilgilerine göre var görünen mükerrerliklerin kesin hesap cetvellerinde düzeltildiğinin ifade edildiğini, kesin hesap metraj cetvellerinde Sol Sahilde 58,31 m, Sağ Sahilde 10,06 m olmak üzere toplam 68,37 m’nin sehven mükerrer gösterildiğini ve bu metraj ile ilgili fazla yapılan ödemenin tarafınca sözleşme birim fiyatı üzerinden gösterildiğini ve düzenlenecek hakedişten minha edileceğini, ayrıca hakedişlerde yer alan kesin hesap metraj cetvellerinde “ATÜ” sütununda yer yer sehven hatalı basınç sınıflarının yazıldığını ve bu hatanın icmale yanlış yansıyarak eksik ödeme veya fazla ödeme yapılmasına neden olduğunu, yukarıda belirtildiği üzere kesin hesap metraj cetvellerinin birleştirildiğini ve proje basınç sınıfları sütunu projeye göre revize edilerek, yapılan yanlış kalemden ödeme miktarlarının açıklamalı olarak hakediş bazında hesaplandığını ve fazla ödeme yapılmış tutarın sözleşme birim fiyatı üzerinden aşağıdaki tabloda gösterildiğini;

…

…

Hakedişte döşenen boru basınç sınıfının projedekinden yüksek bir basınç sınıfında döşenmesine müsaade edilip hakedişte sehven döşendiği sınıfta ödenmesi ve yukarıda yeri belirtilen kesimlerde sehven mükerrer ödenen toplam 68,37 m CTP boru döşemesinin 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında toplam kamu zararının … TL olduğunu, projenin devam eden bir iş olması nedeniyle yapılan ödeme hataları ve mükerrer olarak ödenen toplam 68,37 m CTP boru bedelinin düzenlenecek ilk hakedişte tahsil edilmesinin mümkün olduğunu Kurulumuza arz etmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (...), kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde; Ek İlamın 1-A maddesine ilişkin sadece sorumluluk yönünden yapmış olduğu açıklamaları temyize konu işbu madde için de aynen tekrar etmiştir.

(Sorumlular .... ve .... ’ın temyiz dilekçeleri için geçerli) Başsavcılık mütalaalarında özetle; dilekçelerde özetle; anılan iş ile ilgili 30 adet hakediş düzenlendiği, henüz kesin hesap çıkarılmadığından bu hakedişlerin ara ödeme niteliğinde olduğu, 22 no.lu hakediş baz alınarak yapılan çalışmada kamu zararını … TL olarak tespit ettikleri, bunun da yüklenicinin ilk hakedişinden kesilebileceği gibi işin kesin hesabının yapılması neticesinde de görüleceği hususlarının ileri sürüldüğü ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; dilekçede her ne kadar … TL ‘lik kamu zararına itiraz edilmekte ise de; yargılama aşamasında yeniden yapılan ve Ek İlamda da ayrıntısına yer verilen hesaplama sonucunda, kamu zararının … TL olduğu tespit edildiği ve bu tutar için tazmin hükmü verildiği, diğer taraftan Sayıştay yargısında kamu zararının tespitinde kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının bir öneminin bulunmadığı, yapılacak tahsilat ve düzeltmelerin Sayıştay yargılamasının her aşamasında dikkate alınabileceği, bu aşamada henüz bir tahsilat ya da düzeltme bulunmadığından talebin reddedilerek, Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin mütalaa olunmuştur.

(Sorumlu .... ’in temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaası, yukarıda Ek İlamın 1-A maddesi için verilen mütalaa ile aynıdır.

Yukarıda adı geçen sorumlu (.... ), (Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak gönderdiği) ikinci temyiz dilekçesinde özetle; … Genel Müdürlüğünün Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından alınan … tarihli ve … sayılı Genel Müdürlük Oluru ile; Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından alınan … tarihli … sayılı Genel Müdürlük Olurunun “Mali Yönden” başlığının 3. ve 4. maddeleri ile “İdari Yönden” Başlığının 8. ve 9. maddelerinde Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı’na verilen inceleme görevlerinin yerine getirilmesi ve Sayıştay Başkanlığının “.... İşi” ile ilgili sorgulara konu edilen kusurlu veya eksik imalatların yerinde inceleme ve tespitinin yapılması ve inceleme sonrasında İdare adına yapılacak kesinti işlemlerine karar verilmesi konusunda inceleme yapmak üzere görevlendirilen Komisyonun söz konusu iş ile ilgili tespitlerini içeren 31.08.2021 tarihli kök raporunun Kurulumuza sunulduğunu, … Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Daire Başkanlığa verilen görev sonucu Başkanlıkça bir komisyon kurularak Sayıştay Başkanlığının “.... İşi” ile ilgili sorgulara konu edilen kusurlu veya eksik imalatların yerinde inceleme ve tespitinin yapılması ve inceleme sonrasında İdare adına yapılacak kesinti işlemlerine karar verilmesi konusunda inceleme yapılmasının istendiğini, söz konusu rapor için Komisyonun yerinde incelemeler yaptığını ve Sayıştay’ın anılan işe ait hakedişlerin 30 sayılı hakediş itibarıyla incelemesi neticesinde ortaya çıkardığı hususlar nedeniyle oluşan kamu zararının tespiti için bir kök rapor hazırladığını, görevlendirilen Komisyonun 5 gün boyunca önem ve öncelik sırasına göre yerinde incelemelerde bulunduğunu, incelemeler sonucunda ortaya çıkan raporda belirtilen Sayıştay Ek İlamında belirtilen tüm kamu zararına sebebiyet verdiği iddia edilen kalemlerin tek tek incelendiğini, Sayıştay’ın Ek İlam sıra no: 2 Sorgu madde no: 2’de görüleceği üzere (2016 yılı) … TL ve Ek İlam sıra no: 2 Sorgu madde no: 2’de belirtilen (2017 yılı) … TL kamu zararı oluştuğundan bahisle çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunması ile ödemeye esas alınan boru basınç sınıflarının projeye uygun olmaması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verdiği gerekçesiyle karara bağlandığını, bu zararın .... ’nin kök raporunda … TL olduğunu, ayrıca .... raporunda da belirtildiği gibi; Cam Takviyeli Plastik (CTP) Borular Genel Teknik Şartnamesinde belirtildiği üzere 9.6.5 maddesinde belirtilen 5 CTP Boru Hattının Hidrostatik Basınç ve Sızdırmazlık Deneyinin işin bitiminden sonra yapılacağını ve hattın fennin izin verdiği değerle dahilinde zorlanması olarak da yorumlanabilecek yöntemlerle hem dolgu işleminin başarısını hem boru hem de dolgu malzemesinin uygunluğunu, hem de hattın işletmeye hazır olduğunu gösteren deney yapıldıktan sonra başarılı olarak tamamlanmayan sözleşme şartlarına uymayan imalatların tespiti yapılmadan zarar-bedel tespiti yapılmasının doğru olmayacağını, Kurulumuza arz etmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu (...), (Başsavcılık mütalaasına yanıt olarak gönderdiği) ikinci temyiz dilekçesinde; Ek İlamın 1-A maddesine ilişkin ikinci temyiz dilekçesinde yapmış olduğu açıklamaları temyize konu işbu madde için de aynen tekrar etmiştir.

(Sorumlular .... ve .... ’in ikinci temyiz dilekçeleri için geçerli) Başsavcılık ikinci mütalaaları, yukarıda Ek İlamın 1-A maddesi için verilen ikinci mütalaalar ile aynıdır.

Aynı ek ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyalarla sorumlu … adına duruşma talebinde bulunan sorumlu vekili Av. … ve sorumlu … ve adına sorumlu vekili Av. … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, (Sayıştayca görevlendirilen Bilirkişi Heyeti tespitlerine de dayandırılarak) 2.800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunduğu ve ödemeye esas alınan boru basınç sınıflarının projeye uygun olmadığı; bu suretle yükleniciye fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle verilmiştir.

Sayıştay Başkanlığı tarafından .... İşine ilişkin olarak hakedişlere giren ödemelerin yerinde yapılan imalatlarla karşılaştırılması amacıyla, konusunda uzman mühendislerden oluşan Bilirkişi Heyetince düzenlenen 22.03.2019 tarihli .... İşine Ait Bilirkişi Kurulu Raporunun, söz konusu işe ait 2.800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin kısmında;

“a. Hakediş ödemelerinde metrajların belirlenmesinde herhangi bir harita çalışması yapılmadığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde hat ile ilgili onaylı herhangi bir harita çalışması (as-built, sayısal işletme, kot tutanağı vb.) olmadığı görülmüştür. Ödemeler için hakediş ekinde bulunan kontrol mühendisi ve yüklenici tarafından imzalı teknik raporun esas alındığı görülmektedir. Teknik rapor ile hakediş icmaline yansıyan farklılıklar da tespit edilerek belirtilmiştir. Teknik rapora göre hazırlanan hakediş ödemeleri Tablo-8’de yer almaktadır. Hakediş ödemelerine göre başlangıç ve bitiş mesafeleri esas alınarak yapılan ödemelerde toplam 48.917,42 metre hat bulunması gerekirken, teknik raporlar ile icmal arasındaki farklılıklar nedeni ile toplam ödemesi yapılan hat miktarı 758,42 metre azalarak 48.159 metre olmaktadır. Hakediş eki teknik rapora göre km’leri çakışarak mükerrerlik gösteren hat uzunluğu 2.537,12 metredir. Km’lerdeki 2.537,12 metre mükerrerlik düşüldüğünde hakedişe girmesi gereken gerçek hat uzunluğu 46.380,30 metre olmaktadır.

SOL SAHİL

KM BAŞ KM BİT KESİŞEN GERÇEK MESAFE HAKEDİŞ

NO'SU BİRİM FİYATI HAKEDİŞ MİKTARI

0+675,000 1+675,000 1000 1 29

1+675,000 3+875,000 -1.055,64 2200 2 29 3200

2+819,360 3+090,230 270,87 30 30/YF

3+090,230 3+978,220 887,99 28 31/YF

3+978,220 4+029,820 51,6 28 30/YF

4+550,000 6+550,000 -20,00 2000 7 30

6+530,000 7+900,000 -500,00 1370 6 30

7+400,000 11+719,000 4319 4 29/30 1319metre 6 ATÜ,

750metre 4 ATÜ

7+400,000 7+900,000 -500,00 500 5 31

11+425,000 11+675,000 -250,00 250 3 30

11+995,000 12+720,000 725 8 30 700

14+274,370 16+401,000 2126,63 30 31/YF

16+401,000 17+461,410 1060,41 28 31/YF

17+548,000 17+895,000 347 9 30

17+895,000 18+898,000 -91,00 1003 10 30

18+807,000 20+604,000 1797 11 30 1809

20+604,000 22+099,000 1495 12 31 1500

22+099,000 24+884,000 -43,00 2785 13 30 995 metre 6 atü, 1790 metre 10 atü

24+841,000 25+918,000 -66,00 1077 15 31/32 250metre 16 atü

827 metre 10 atü

25+852,000 26+114,000 262 16 31 263

26+340,000 26+610,000 270 10 31

Toplam : -2.525,64 25797,5



SAĞ SAHİL

KM BAŞ KM BİT KESİŞEN GERÇEK MESAFE HAKEDİŞ

NO'SU BİRİM FİYATI HAKEDİŞ MİKTARI

1+755,850 2+821,360 1065,51 29 31/YF

2+821,360 4+168,000 1346,64 24 30/YF

4+168,000 7+100,980 2932,98 22 30/YF

7+100,980 8+255,760 -1,42 1154,78 24 30/YF

8+254,340 10+754,340 2500 23 30/YF 2498,58

10+754,340 11+821,360 1067,02 22 30/YF

11+821,360 12+358,400 537,04 22 31/YF

12+358,400 14+358,400 2000 20 31

14+358,400 16+358,400 -10,06 2000 19 31

16+348,340 18+364,340 2016 18 31

18+364,340 19+327,300 962,96 22 31/YF 1462,96

19+827,300 21+559,940 1732,64 25 31/YF

21+559,940 21+919,940 360 30 32/YF

21+998,330 24+765,150 2766,82 27 31/YF

24+765,150 25+442,680 677,53 27 30/YF

Toplam : -11,48 23119,92

Tablo-8: Hakediş Ödemelerinde kullanılan Km'lerin, hakediş numaraları ve ödemelerin yapıldığı birim fiyatların listesi.

b. İmalatların projede belirtilen boru basınç dayanımı değerlerine uygun yapılması gerektiğinden, ödemeler ile proje değerlerinin uygunluğu incelenmiştir. Bu sayede ödemelerde kullanılan birim fiyatların doğru olup olmadığı tespit edilmiştir. Bölge Müdürlüğünün dosyalarında revize proje yapılarak, ana projede bulunan basınç sınıfları değiştirilen hat görülmemiştir. Yeni birim fiyat üzerinden ödemesi yapılan 4 ATÜ basınç sınıfındaki hatlar, .... Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı yazısına istinaden 6 ATÜ olarak değiştirilmiştir. Hakedişlerde bulunan km aralıkları ve birim fiyatlarının, projede bulunan km aralıkları ve basınç sınıfları ile karşılaştırması Tablo-9’da yer almaktadır. Mükerrerlik gösteren km aralıkları minha edilerek boş gösterilmiştir.

Boruların bulunduğu km aralıkları esas alınarak basınç sınıfları belirlendiğinde, sol sahilde; 4 Atü toplam 6.601,83 metre, 6 Atü toplam 10.054,59 metre, 10 Atü toplam 6.446,22 metre, 16 Atü toplam 169,22 metre hat, sağ sahilde; 6 Atü toplam 14.612,19 metre, 10 Atü toplam 8.136,25 metre, 16 Atü toplam 360 metre hat bulunmaktadır.

SOL SAHİL (MÜKERRER KM'LER MİNHA EDİLMİŞ)

SOL SAHİL (MÜKERRER KM'LER MİNHA EDİLMİŞ)

HAKEDİŞ

NO'SU BİRİM FİYATI HAKEDİŞ KM BAŞ HAKEDİŞ KM BİT PROJE

KM BAŞ PROJE

KM SON PROJEYE

GÖRE ATÜ PROJE

MESAFE

1 29 0+675,000 1+675,000 0+675,000 1+675,000 4 1000,000

2 29 1+675,000 3+875,000 1+675,000 2+357,220 4 682,220

2+357,220 2+792,740 6 435,520

2+792,740 3+247,370 4 454,630

3+247,370 3+561,880 6 314,510

3+561,880 3+804,940 4 243,060

3+804,940 3+875,000 6 70,060



28 31/YF 3+875,000 3+978,220





3+875,000 3+978,220 6 103,220

28 30/YF 3+978,220 4+029,820 3+978,220 4+029,820 6 51,600

7 30 4+550,000 6+550,000 4+550,000 4+906,850 4 356,850

4+906,850 5+075,530 6 168,680

5+075,530 5+243,210 4 167,680

5+243,210 5+258,370 6 15,160

5+258,370 5+593,970 4 335,600

5+593,970 5+918,410 6 324,440

5+918,410 6+092,730 4 174,320

6+092,730 6+281,750 6 189,020

6+281,750 6+340,940 4 59,190

6+340,940 6+550,000 6 209,060

6 30 6+550,000 7+900,000 6+550,000 6+850,960 6 300,960

6+850,960 7+105,200 4 254,240

7+105,200 7+438,400 6 333,200

7+438,400 7+900,000 4 461,600

4 29/30 7+900,000 11+719,000

7+900,000 8+059,670 4 159,670

8+059,670 8+468,160 6 408,490

8+468,160 8+702,160 4 234,000

8+702,160 8+977,480 6 275,320

8+977,480 9+209,520 4 232,040

9+209,520 9+275,490 6 65,970

9+275,490 9+496,090 4 220,600

9+496,090 9+870,870 6 374,780

9+870,870 10+096,600 4 225,730

10+096,600 10+136,560 6 39,960

10+136,560 10+322,310 4 185,750

10+322,310 10+496,500 6 174,190

10+496,500 10+920,050 4 423,550

10+920,050 10+966,510 6 46,460

10+966,510 11+326,880 4 360,370

11+326,880 11+719,000 6 392,120

5 31



3 30

8 30 11+995,000 12+720,000 11+995,000 12+260,460 10 265,460

12+260,460 12+720,000 6 459,540

30 31/YF 14+274,370 16+401,000 14+274,370 16+401,000 10 2126,630

28 31/YF 16+401,000 17+461,410 16+401,000 16+962,690 10 561,690

16+962,690 17+209,990 6 247,300

17+209,990 17+244,820 10 34,830

17+244,820 17+461,410 6 216,590

9 30 17+548,000 17+895,000 17+548,000 17+895,000 6 347,000

10 30 17+895,000 18+898,000 17+895,000 18+317,670 6 422,670

18+317,670 18+439,310 4 121,640

18+439,310 18+801,810 6 362,500

18+801,810 18+898,000 4 96,190

11 30 18+898,000 20+604,000 18+898,000 18+936,060 4 38,060

18+936,060 20+113,830 6 1177,770

20+113,830 20+228,670 4 114,840

20+228,670 20+604,000 6 375,330

12 31 20+604,000 22+099,000 20+604,000 20+620,250 6 16,250

20+620,250 21+986,810 10 1366,560

21+986,810 22+099,000 6 112,190

13 30 22+099,000 24+884,000 22+099,000 22+536,410 6 437,410

22+536,410 22+568,100 10 31,690

22+568,100 22+783,760 6 215,660

22+783,760 22+807,720 10 23,960

22+807,720 23+992,010 6 1184,290

23+992,010 24+884,000 10 891,990

15 31/32 24+884,000 25+918,000 24+884,000 25+593,190 10 709,190

25+593,190 25+762,410 16 169,220

25+762,410 25+918,000 10 155,590

16 31 25+918,000 26+114,000 25+918,000 26+114,000 10 196,000

10 31 26+340,000 26+610,000 26+340,000 26+421,790 10 81,790

26+421,790 26+609,160 6 187,370

26+609,160 26+610,000 10 0,840



SAĞ SAHİL (MÜKERRER KM'LER MİNHA EDİLMİŞ)

HAKEDİŞ

NO'SU BİRİM FİYATI HAKEDİŞ KM BAŞ HAKEDİŞ KM BİT PROJE

KM BAŞ PROJE

KM SON PROJEYE

GÖRE ATÜ PROJE

MESAFE

29 31/YF 1+755,850 2+821,360 1+755,850 1+860,440 6 104,590

1+860,440 2+086,660 6 226,220

2+086,660 2+130,460 6 43,800

2+130,460 2+294,720 6 164,260

2+294,720 2+642,950 6 348,230

2+642,950 2+821,360 6 178,410

24 30/YF 2+821,360 4+168,000 2+821,360 4+168,000 6 1346,640

22 30/YF 4+168,000 7+100,980 4+168,000 7+100,980 6 2932,980

24 30/YF 7+100,980 8+255,760 7+100,980 7+150,770 6 49,790

7+150,770 7+485,950 6 335,180

7+485,950 7+901,390 6 415,440

7+901,390 8+027,790 6 126,400

8+027,790 8+166,300 6 138,510

8+166,300 8+255,760 6 89,460

23 30/YF 8+255,760 10+754,340 8+255,760 8+366,680 6 110,920

8+366,680 8+432,150 6 65,470

8+432,150 8+510,540 6 78,390

8+510,540 8+564,860 6 54,320

8+564,860 8+695,750 6 130,890

8+695,750 8+746,780 6 51,030

8+746,780 9+111,050 6 364,270

9+111,050 9+832,250 6 721,200

9+832,250 10+177,390 6 345,140

10+177,390 10+754,340 6 576,950

22 30/YF 10+754,340 11+821,360 10+754,340 11+821,360 6 1067,020

22 31/YF 11+821,360 12+358,400 11+821,360 12+183,360 10 362,000

12+183,360 12+358,400 6 175,040

20 31 12+358,400 14+358,400 12+358,400 13+929,180 6 1570,780

13+929,180 14+028,270 10 99,090

14+028,270 14+358,400 6 330,130

19 31 14+358,400 16+358,400 14+358,400 14+795,500 6 437,100

14+795,500 14+890,050 10 94,550

14+890,050 15+710,900 6 820,850

15+710,900 15+813,090 10 102,190

15+813,090 16+348,340 6 535,250

16+348,340 16+358,400 10 10,060

18 31 16+358,400 18+364,340 16+358,400 18+364,340 10 2005,940

22 31/YF 18+364,340 19+327,300 18+364,340 19+327,300 10 962,960

25 31/YF 19+827,300 21+559,940 19+827,300 21+559,940 10 1732,640

30 32/YF 21+559,940 21+919,940 21+559,940 21+919,940 16 360,000



27 31/YF 21+998,330 24+765,150 21+998,330 24+765,150 10 2766,820

27 30/YF 24+765,150 25+442,680 24+765,150 25+442,680 6 677,530

Tablo-9: KM aralıklarına ait Proje Basınç sınıfları ve Hakediş ödemelerinde kullanılan Birim Fiyatları listesi

c. Bölge Müdürlüğü hakedişlerinde mükerrer ödemeler silinerek, ödemesi yapılan km aralıklarının projede yer alan basınç sınıflarına göre metrajları Tablo-10’da yer almaktadır. 30 no.lu hakedişte ödemesi yapılan hatlar ile tespiti yapılan metrajların bedellerinin farkı … TL (KDV ve Fiyat Farkları Hariç) olmaktadır.

Her hakedişin ekinde yer alan teknik raporda hangi km’ler için ödeme yapıldığı ve hangi basınç sınıfında boru döşendiği ile ilgili bilgi bulunmaktadır. Teknik raporda yer alan metraj ve basınç sınıfına göre de parasal icmalde ilgili imalat kalemine teknik raporda yer alan metrajın girilmesi gerekmektedir. Ancak teknik rapor ile icmaller arasındaki farklılıklar, teknik raporda yer alan km aralıklarının mükerrer olması ve km aralıklarında yapılan ödemelerin proje basınç sınıflarına uygun olarak yapılmamış olması nedeniyle hakedişlerde hatalar görülmektedir.”

Denilmiştir.

Söz konusu tespit, kamu ihale mevzuatı ve mali mevzuat açısından değerlendirilecek olursa;

04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin (YİGŞ) “Projelerin Uygulanması” başlıklı 12’nci maddesinde:

“(1) Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.

…

(3) Projelerin zemine uygulanması sırasında meydana gelen hataların sorumluluğu ve hataların neden olduğu zararlar ve giderler yükleniciye ait olup, bunun sonucu olarak meydana gelen hatalı işin bedeli de yükleniciye ödenmez. …”,

“Sözleşme ve Eklerine Uymayan İşler” başlıklı 23’üncü maddesinde:

“(1) Yüklenici projelerde kendiliğinden hiçbir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”,

“Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 24 üncü maddesinde:

“(1) Yapı denetim görevlisi, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren delil ve emareler gördüğü takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kesin kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklerin, hataların ve kusurların incelenmesi ve tespiti için gerekli görülen yerlerin kazılmasını ve/veya yıkılıp yeniden yapılmasını yükleniciye tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak tebliğe uymazsa, incelemeler yapı denetim görevlisince tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Aksi anlaşılırsa genel hükümlere göre işlem yapılır.

(2) Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir.”,

“Yüklenicinin Bakım ve Düzeltme Sorumlulukları” başlıklı 25’nci maddesinde:

(1) Taahhüt konusu yapım işinin her türlü sorumluluğu, kesin kabul işlemlerinin idarece onaylanacağı tarihe kadar tamamen yükleniciye aittir. Yüklenici, gerek malzemenin şartnameye uygun olmamasından ve gerekse yapım işlerinin kusur ve eksiklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare, kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini, bütün giderleri yükleniciye ait olmak üzere 4734 sayılı Kanunda gösterilen usullerden biri ile yaptırabilir. İdare bu işler için yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.

(2) İdare, yüklenicinin yaptığı işlerde kesin kabul tarihine kadar geçen zaman içinde herhangi bir aksaklık gördüğü takdirde, bu aksaklıkları yukarıda belirtildiği şekilde düzelttirip onarmakla birlikte, işin niteliğine göre aksaklığı tespit edilen yapım işlerinin kesin kabul işlemlerini uygun bir tarihe erteleyebilir. Bu takdirde kabulü ertelenen kısım için, idarenin uygun göreceği bir tutarda teminat alıkonur.

…

(4) Yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri uygulanır.”

Hükümleri yer almakta olup, bu hükümler karşısında sözleşme ve eklerine uymayan, hatalı, kusurlu ve eksik oldukları tespit edilen iş/imalatlar için hakedişlerden kesinti yapılmamasının (diğer bir ifadeyle tam ödeme yapılmasının), 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesindeki kamu zararına esas alınan kriterlerden “a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması” ve “b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması” kapsamlarında kamu zararına sebebiyet vereceği noktasında herhangi bir şüphe bulunmamaktadır.

Temyize konu Ek İlamda da bu değerlendirmeden hareketle; “yapılan incelemede, hakediş ödemelerine esas metrajların belirlenmesinde herhangi bir haritalama çalışması (as-built, sayısal işletme, kot tutanakları vb) yapılmadığı; İdarenin mutat uygulamasında yapılan imalatların, öncelikle imalat tespit tutanaklarıyla belirlendiği, ardından yeşil deftere geçirildiği ve hakediş ekinin, yapılan işler listesine ilave edilerek ödemesinin yapıldığı, bununla birlikte, bahse konu yapım işinde gerçekleştirilen imalatların, yüklenici ile kontrol mühendisi tarafından imzalanan Teknik Rapor ile belirlendiği ve yapılan işler listesine dâhil edilmek suretiyle hakediş ödemesinin yapıldığı; hakedişler üzerinde yapılan çalışmada, Teknik Raporda yapıldığı ifade edilen imalat miktarı ile yapılan işler listesine dâhil edilerek ödemesi yapılan imalat miktarının da birebir aynı olmadığı, 30 no.lu hakediş itibariyle Teknik Raporda yapıldığı ifade edilen toplam boru hattı uzunluğu 48.917,42 m iken, hakedişlerde ödemesi yapılan toplam hat uzunluğunun 48.159,00 m olduğu; hakediş ekinde yer alan ve ilgili hakedişte yapılan ödemenin hangi km aralıklarında yapıldığı, hangi imalat kalemine ilişkin olduğunu belirten Teknik Raporda yapıldığı ifade edilen km aralıklarında mükerrerliklerin yer aldığı, Teknik Raporlar baz alınarak yapılan çalışmada, mükerrer olarak ödemesi yapılan hat uzunluğunun 2.537,12 m olduğu, ayrıca, Bilirkişi Raporunda da belirtildiği üzere, hakedişe girerek ödemesi yapılan boru basınç sınıflarının işe esas projeye uygun olmadığı” ifade edilerek kamu zararı oluştuğuna karar verilmiştir.

Ek İlamdan açıkça görüleceği üzere; Sayıştayca görevlendirilen Bilirkişi Heyeti, hakediş tahakkuk tutarını oluşturan evrak olarak (hakediş bazlı düzenlenen) teknik raporları esas almış, teknik raporlarında km aralığı yazılmamış olan 27, 28, 29 ve 30 no.lu hakedişlerde ise (yine hakediş bazlı düzenlenen) kesin hesap cetvellerini esas almıştır.

Öncelikle, teknik raporun bir ödeme belgesi olarak hukuki vasfına yönelik Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Şöyle ki; anılan Yönetmeliğin 7’nci maddesinde, hakediş raporunun; yapım işleri hakediş raporu (ön kapak), dizi pusulası, hakediş icmali, hakediş raporu (arka kapak), metraj icmali (yeşil defter), metraj cetvelleri, fiyat farkı hesap tablosu, fiyat farkı ağırlık oranları, ödenek dilimleri, yapılan işler listesi ve hakediş özetinden oluştuğu hükme bağlanmıştır.

Benzer şekilde, … Genel Müdürlüğü Yapı Denetim Hizmetleri Yönergesi’nin 16’ncı maddesinde; yaptırılmakta olan her türlü iş için hakedişler düzenlenirken; şantiye defteri, röleve defteri, ataşman defteri, yeşil defter ve tutanakların düzenlenmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Buna göre; düzenlenen hakedişlerde yapılan imalatlara karşılık gelen miktar ilk olarak metraj icmaline (yeşil defter) işlenir. Yeşil deftere metraj miktarı olarak yansıyan rakam yapılan işler listesine girer. Yapılan işler listesinde metrajlar teklif birim fiyat cetvelinde bulunan teklif birim fiyatlar ile çarpılarak sözleşme birim fiyatları cinsinden hakediş tutarı bulunur. İşin sözleşmesinde öngörülmüş ise fiyat farkı eklenerek hakediş raporu (arka kapak) sayfasında tahakkuk tutarı belirlenir. Bu işleyiş sırasına göre metrajların denetiminin yapılması için yapım işleri hakediş raporunda incelenmesi gereken evrak yeşil defter veya yapılan işler listesi olmalıdır.

Her ne kadar Ek İlamda ödemesi yapılan hakedişlerde “metraj tutanakları” ve “yeşil defter” bulunmadığı, ödemenin tamamen “teknik rapor” adı verilen kontrol mühendisi ile yüklenici tarafından karşılıklı imzalanan belgeye göre yapıldığı ve bu belge doğrultusunda kamu zararı hesabı yapılmasında hukuken bir isabetsizlik bulunmadığı ifade edilmiş ise de; sorumlularca iş kapsamında düzenlenen ve tahakkuka bağlanan 30 adet hakedişte bulunan (9 no.lu hakediş ve sonrasında düzenlenen) kesin hesap cetvellerinin birleştirilmiş hali Kurulumuza sunulmuş olup, ayrıca sorumluların dilekçelerinde; bu cetvellerden görüleceği üzere projesinde yazan basınç sınıfı ile kesin hesap ve icmalde hakedişe giren basınç sınıfında farklılıklar bulunduğu, yüklenicinin temin ettiği, fabrika muayene testleri yapılıp, test komisyonunca uygun görülerek sahaya getirilen 4-6-10-16 atü basınç sınıflarında boruların, arazi problemleri (toplulaştırma, zarar-ziyan problemi, vatandaş engellemeleri), iklim şartları, karayolu/demiryolu yatay sondaj geçişleri ve terör nedenleriyle kesintisiz olarak döşenememiş olup, problemleri çözülmüş yerlere (diğer bir deyişle, boru güzergâhlarındaki imalatların zaman zaman aralıklı ya da sorunlu bölgenin tekrar geri dönülmek üzere o an atlanarak geçilmesi şeklinde) döşendiği (3 no.lu hakedişteki imalatın Km: 11+425 den başlaması, 4 no.lu hakedişteki imalatın Km: 7+400 ile Km: 11+719 arasında olması da, imalatların parçalı ve aralıklı yapıldığının ispatı niteliğinde olmakla beraber), Genel Müdürlüğün 04.06.2015 tarihli ve 362833 sayılı yazısı ile yeni üretim siparişi verilecek olan şebeke hatları için 4 atü basınç sınıfında boru kullanılmaması, projesinde 4 atü olarak yer alan ancak döşenmeyen boruların yerine 6 atü basınç sınıfında boru döşenmesi talimatı verildiği, dolayısıyla bu yazıdan sonra henüz üretim siparişi verilmemiş ve projesinde 4 atü görünen hatlarda, 6 atü döşenmesi ve 6 atü boru pozundan ödeme yapıldığı, birleştirilmiş kesin hesap tablosunda, teknik rapor bilgilerine göre var görünen mükerrerliklerin kesin hesap cetvellerinde düzeltildiği, kesin hesap metraj cetvellerinde Sol Sahilde 58,31 m, Sağ Sahilde 10,06 m olmak üzere toplam 68,37 m’nin sehven mükerrer gösterildiği ve bu metraj ile ilgili fazla yapılan ve (hakedişler bazındaki fazla/eksik ödemelerin kümülatif toplamı sonucunda yapılan hesaplamayla) parasal olarak fiyat farkı ve %18 KDV’siz 1.453.596,81 TL’ye tekabül ettiği bildirilen ödemenin düzenlenecek hakedişten minha edileceği hususları ileri sürülmüştür.

Bu manada, hakedişler özelinde gönderilen yeşil defterler ve imalat-ihzarat tutanakları ve kesin hesap metraj cetvellerinin birleştirildiğine ve proje basınç sınıfları sütunu projeye göre revize edilerek yapılan yanlış kalemden ödeme miktarlarının açıklamalı olarak hakediş bazında hesaplandığına yönelik (detaylı tablolarla hazırlanmış) iddia ve itirazlar dikkate alınmadan tazmin hükmü verilmesi hukuken isabetli olmayacaktır.

Nitekim Dairemizce düzenlenen Ek İlamdan sonra, … Genel Müdürlüğünün Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından alınan … tarihli ve … sayılı Genel Müdürlük Oluru ile; Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından alınan … tarihli … sayılı Genel Müdürlük Oluru ile Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı’na verilen inceleme görevlerinin yerine getirilmesi ve Sayıştay Başkanlığının “.... İşi” ile ilgili sorgulara konu edilen kusurlu veya eksik imalatların yerinde inceleme ve tespitinin yapılması ve inceleme sonrasında İdare adına yapılacak kesinti işlemlerine karar verilmesi konusunda inceleme yapmak üzere görevlendirilen Komisyonun söz konusu iş ile ilgili tespitlerini içeren 31.08.2021 tarihli Kök Raporda da aynı konu hakkında inceleme yapılmış ve bu kez kamu zararı tutarı fiyat farkı ve %18 KDV’siz olarak … TL olarak hesaplanmıştır.

Dolayısıyla, halihazırda yukarıda sözü edilen Teftiş Kurulu Başkanlığı Kök Raporundaki açıklamalar doğrultusunda düzenlenecek olan “tespit hakedişi”nin beklenilmesi ve bu hakedişten sonraki (miktarı değişen imalatlar için) son verilere göre bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde:

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. ...

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar…”

Hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca Sayıştay Genel Kurulu’nun, Sayıştayca yapılan incelemeler sonucunda kamu zararı tespit edildiğinde ve kamu kaynağının verimli, etkin ve ekonomik kullanılmadığı saptandığında, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususundaki tereddütleri gidermeye yönelik verdiği 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Kararı’nda da; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir.

Yine aynı Karar’ın “Gerçekleştirme Görevlileri” başlıklı 4’üncü maddesinin “Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk” başlıklı (c) fıkrasında da:

“5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir.

Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,”

Denilmek suretiyle ödemeye esas hakediş raporları ile diğer belgeleri düzenleyen kişilerin sorumluluğundan bahsedilmektedir.

Sorguya (ve sonrasında Ek İlama) konu olan .... Yapım İşinde, imalat fiili olarak .... İl sınırları içinde yapılmaktadır. İş kapsamındaki kontrollük görevi, 30.09.2010 tarihli … Genel Müdürlüğü Yapı Denetim Hizmetleri Yönergesi hükümleri çerçevesinde, .... .... .... Bölge Müdürlüğüne bağlı .... Proje Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

Bahse konu kamu zararı, (işin fiilen başında bulunan ve Bölge Müdürlüğüne bağlı Proje ve Şube Müdürlüklerinde çalışan) Kontrol Teşkilatında görevli kamu görevlileri ile yüklenicinin imzaladığı hakediş raporunun ödeme emri belgesine bağlanarak ödenmesi sonucu ortaya çıkmış olup, hakediş raporları ile buna ekli yapılan işler listesi, metraj cetvelleri, yeşil defter vb. belgeleri düzenleyen, imzalayan ve onaylayan söz konusu kişilerin sorumluluğu bulunmaktadır.

Hakediş raporu üzerinde imzası bulunan Bölge Müdürü (ve vekillerinin) sorumluluk itirazına gelince; … Genel Müdürlüğü Yapı Denetim Hizmetleri Yönergesi’nin 5’inci maddesinin ikinci fıkrası; “Bölge Müdürü, Genel Müdürlüğün temsilcisi sıfatıyla Bölge Müdürlüğü faaliyet sahasındaki denetim hizmetlerinde şube müdürü ve yapı denetim mühendislerinin amiri olup, iş ve işlemlerin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülmesi ve süresinde bitirilmesi için gerekli bütün tedbirleri almakla sorumludur.” şeklinde olup, söz konusu madde hükmünden, Bölge Müdürünün, Bölge Müdürlüğü kapsamındaki işlerin sözleşmeye uygun bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olduğu açıkça görülmektedir.

Öte yandan, sorumlulardan bazılarınca; söz konusu yapım işinde, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde imzası bulunan ve Merkez Teşkilatında görevli olan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlilerinin, işe ait şartnameler ve sözleşme gibi dokümanlar da göz önünde bulundurularak, uzmanlık ve teknik bilgi ile fiili fiziki incelemeye dayanılarak hazırlanan ve onaylanan hakediş raporu ve eki belgelerden, iş kapsamında imalatların yapılıp yapılmadığını kontrol etme, yapılmayan veya hatalı imalatı ödeme emri belgesi ve eki belgelerden tespit etme imkânı bulunmadığı iddia edilmekte ise de; boru hattındaki mükerrer ödemeler ile projedeki basınç sınıfına uygun olmayan ödemeler, hakedişler üzerinde yapılacak basit bir inceleme ile tespit edilebilecek olup fiilen işin başında bulunmayı gerektirecek nitelikte olmadığından; hakedişi inceleme ve kontrol etme yükümlülüğü bulunan Genel Müdürlük çalışanlarının, oluşan kamu zararı nedeniyle sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki bu iddialarının kabul edilmesi de mümkün görülmemektedir.

Ek İlamda da; aynı değerlendirmelerle kurulan illiyet bağı neticesinde 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne uygun bir biçimde sorumluluk tevcihi yapılmıştır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının sadece konunun esası yönünden kısmen kabulüyle, 236 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün BOZULMASINA ve gerek sorumlularca gönderilen hakediş bazlı birleştirilmiş kesin hesap cetvelleri ile Dairemizce düzenlenen Ek İlamdan sonra ortaya çıkan ve temyize konu edilen mükerrer ve şartnamesine uygun olamayan ödemeler hakkında değerlendirmelerin de yapıldığı (ve Dairemizce henüz görülmediği anlaşılan) .... Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı Kök Raporunun incelenmesini gerekse de düzenlenecek olan tespit hakedişinin beklenilmesini ve kamu zararı tutarının Kök Rapordaki değerlendirmeler ve tespit hakedişindeki miktarlar dikkate alınarak yeniden belirlenmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’un aşağıda yazılı sorumluluk yönünden farklı görüşleriyle), (Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşüne karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 25.12.2024 tarih ve 57599 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Sorumluluk Yönünden) Farklı görüş/gerekçe

... Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …:

Konunun esası yönünden yukarıda karar metnimizde yazılı çoğunluk bozma gerekçelerine aynen katılmakla birlikte, sorumluluk yönünden;

Sorguya (ve sonrasında Ek İlama) konu olan iş; merkez ihaleli ve ödemeli bir iş olup kontrolörlük hizmeti, ilgili 30/09/2010 tarihli … Genel Müdürlüğü Yapı Denetim Hizmetleri Yönergesi hükümleri çerçevesinde, .... .... .... Bölge Müdürlüğüne bağlı .... Proje Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. .... Bölge Müdürlüğünde düzenlenen geçici hakediş raporu, üzerinde gerekli incelemeler yapıldıktan sonra, ödemesi yapılmak üzere, .... Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığına gönderilmektedir.

Bu Daire Başkanlığında, geçici hakediş raporları üzerinde yapılan incelemede; düzenlenen hakedişler için ödeme şartlarının oluşup oluşmadığı, sözleşme ve eklerindeki ödeme aşamalarına uygun olup olmadığı, hakediş ekleri arasında eksik veya hatalı belgelerin yer alıp almadığı, hakedişin usulüne ve şekline uygun olup olmadığı, aritmetik bir hatanın yer alıp almadığı gibi hususların kontrolünün yapıldığı, dolayısıyla yapılan işin miktarına/sözleşme ve eklerine uygun olup olmadığına yönelik herhangi bir kontrolün yapılmadığı, hakedişte ödemeyi kanıtlayıcı belge olarak sunulan imalat tutanaklarında, imalatın gerçekleşmediğini veya sözleşmeye uygun olarak gerçekleşmediğini düşündürecek herhangi bir hataya rastlanılmaması nedeniyle de, söz konusu yapım işinin yerinde denetimine ilişkin herhangi bir çalışma yapılmağı anlaşılmaktadır.

Ek İlam maddesindeki kamu zararı hesabı; Sayıştay Başkanlığı tarafından 17.01.2019 tarihinde, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 6’ncı maddesine istinaden görevlendirilen, 3 inşaat mühendisinden müteşekkil Bilirkişi Heyetinin, söz konusu işe ilişkin hakedişlere giren imalatların, mahallinde yapılan imalatlarla karşılaştırılması suretiyle düzenlemiş olduğu Bilirkişi Heyeti Raporuna dayanmaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre, sözleşmeye bağlanan yapım işlerinin yürütülmesinde uygulanacak genel esasları belirlemek amacıyla hazırlanan, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin (YİGŞ), “İşlerin denetimi” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında; sözleşmeye bağlanan her türlü yapım işlerinin, idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilip ve gerçekleştirileceği, dördüncü fıkrasında; yüklenici ile yapı denetim görevlisi arasında anlaşmazlık olursa, bu anlaşmazlığın 51’nci madde hükümlerine göre idarece karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

YİGŞ’nin 15’inci maddesinde, yapı denetim görevlisinin yetkileri;

“(1) Yüklenici bütün işleri yapı denetim görevlisinin, sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

(2) Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi yapı denetim görevlisine gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş başına getiremez.

(3) Malzemenin teknik şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için yapı denetim görevlisi istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi temin eder.

(4) Yapı denetim görevlisinin kabul ettiği malzemeden mümkün olanların örnekleri mühürlenerek işin geçici kabulüne kadar saklanır.

(5) Yüklenicinin işyerine getirdiği malzemenin, teknik şartnamesine veya daha önce alınmış mühürlü örneğine uygun ve işe elverişli olmadığı anlaşıldığı takdirde yüklenici, bu konuda kendisine verilen yazılı talimatın tebliği tarihinden başlamak üzere on gün içinde söz konusu malzemeyi işyerinden kaldırıp uzaklaştırmak zorundadır. Bunu yapmadığı takdirde yapı denetim görevlisi bu malzemeyi, bütün zarar ve giderleri yükleniciye ait olmak üzere, işyeri çevresi dışına çıkarmaya yetkilidir.

(6) Yüklenici tarafından fen ve sanat kurallarına aykırı olarak kusurlu yapıldıkları anlaşılan iş kısımlarını yıktırıp yükleniciye yeniden yaptırmak hususunda yapı denetim görevlisi yetkilidir.”

Şeklinde düzenlenmiştir.

Yine YİGŞ’nin 39’uncu maddesinde de; geçici hakediş raporları ile ilgili olarak; (c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacaklarının, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödeneceği, metrajların, yeşil defter ve eklerinde gösterileceği, (4) Hakediş raporlarının düzenlenmesinde; (b) İşe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işlerin, yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülüp ve bulunan miktarların sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edileceği, (c) İhzarat yapılmasının öngörüldüğü işlerde; İhzarat miktarının yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülüp ve bulunan miktarların sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki düzenlemelere göre, yüklenicinin yaptığı işlerin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılması, ölçülmesi ve metrajlara göre hesaplanarak, bulunan miktarların geçici hakediş raporuna dahil edilmesi, metrajların, yeşil defter ve eklerinde gösterilmesi faaliyetleri, yapı denetimi yapan kamu görevlisi/görevlilerine ait bir görevdir.

Dolayısıyla, yapı denetim görevlisince, yüklenici tarafından yapıldığı gerekçesiyle, geçici hakediş raporlarına dahil edilen imalatlardaki, imalat miktarı/ölçü hataları ile yapılan işlerin sözleşme ve eklerine uygun olmamasından kaynaklanan kamu zararından, yapı denetim görevlisi/görevlileri sorumludur.

30/09/2010 tarihli, … Genel Müdürlüğü Yapı Denetim Hizmetleri Yönergesi’nin, “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında, Bölge Müdürünün görevleri;

“(2) Bölge Müdürü, Genel Müdürlüğün temsilcisi sıfatıyla Bölge Müdürlüğü faaliyet sahalarındaki denetim hizmetlerinde şube müdürü ve yapı denetim mühendislerinin amiri olup, iş ve işlemlerin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülmesi ve süresinde bitirilmesi için gerekli bütün tedbirleri almakla sorumludur.

(3) Bölge Müdürü, şube müdürlüklerinden veya yapı denetim amirliklerinden gelen proje tadilat tekliflerini, sözleşmelerden kaynaklanan tüm evrakları tetkik ederek veya ettirerek yetkisi dâhilinde olanları tasdik eder, diğerlerini görüşleriyle birlikte tetkik ve tasdik edilmek üzere Genel Müdürlüğe gönderir.”

Şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen Yönerge hükümlerine göre, Bölge Müdürü, kontrol teşkilatının amiri olarak, faaliyet sahasındaki denetim hizmetlerinde, işlerin idari işleyişinden sorumludur.

Söz konusu işin denetimi, .... .... .... Bölge Müdürlüğüne bağlı .... Proje Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre işin yürütülmesi esnasında, imalatın sözleşme ve eklerine uygun yapılmamasından, geçici hakediş raporunda gösterildiği miktarda veya hiç yapılmamasından doğan sorumluluk, işin fiilen başında bulunan Kontrol Teşkilatına aittir.

İşin yalnızca ihalesi ve ödemesinin Genel Müdürlük tarafından yapılması, Genel Müdürlük personelinin yapılan imalatlar ile ilgili fiili ve fiziki kontrol imkânının olmaması, geçici hakediş raporunda gösterilen yapılmamış veya sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmamış imalatı, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinden tespit etme imkânın bulunmaması nedenleriyle, ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi ile geçici hakediş raporunda İnceleyenler ve Onaylayan bölümünde imzası bulunan .... Genel Müdürlüğü personellerinin,

Geçici hakediş raporunun, .... .... Bölge Müdürlüğü ile ilgili bölümünde tetkik eden olarak imzası bulunan teknik personel ve Bölge Müdürü ile Bölge Müdür Yardımcısının,

Sorumlulukları bulunmamaktadır.

Kamu zararından sorumlular, sadece ödeme emri eki geçici hakediş raporlarını düzenleyen yapı denetim görevlileri olup, bunlar dışında Ek İlamda kendilerine sorumluluk yüklenen kamu görevlilerinin sorumluluklarının kaldırılmasını teminen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden de bozulması gerekir.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye …:

Çoğunluğun bozma kararına dayanak olarak ileri sürdüğü, .... Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığı Kök Raporunun incelenmesi, düzenlenecek olan tespit hakedişinin beklenilmesi ve kamu zararı tutarının Kök Rapordaki değerlendirmeler ve tespit hakedişindeki miktarlar dikkate alınarak yeniden belirlenmesi yönündeki görüşe katılmak mümkün değildir.

Şöyle ki;

Söz konusu işin ihalesi … tarihinde yapılmış, … tarihinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanmıştır. İşin sözleşmesine göre iş bitim tarihi … olup, verilen süre uzatımları ile 03.06.2018 tarihine uzatılmıştır.

İşe ilişkin olarak en son 05.10.2017 tarihli 30 no.lu hakediş düzenlenmiş, bu hakedişe göre % 80 oranında gerçekleşme sağlanmış olup, bundan sonra herhangi bir belge düzenlenmemiş ve kabul aşamasına geçilememiştir.

Sayıştay Başkanlığı tarafından adı geçen işe ilişkin olarak görevlendirilen Bilirkişi Heyetince düzenlenen ve eksikliklerin tespit edildiği rapor 22.03.2019 tarihinde düzenlenmiştir. Bu Bilirkişi Raporu sorumlulara gönderilmiştir. Bu rapor üzerine, .... Genel Müdürlüğünce Sayıştay Başkanlığının .... İşi ile ilgili sorgulara konu edilen kusurlu veya eksik imalatların yerinde inceleme ve tespitinin yapılması ve inceleme sonrasında İdare adına yapılacak kesinti işlemlerine karar verilmesi konusunda inceleme yapmak üzere müfettişlerden oluşan bir Komisyon görevlendirilmiş olup, bu Komisyon da raporunu 31.08.2021 tarihinde düzenlemiştir. Bu iki raporda da eksikliklere ilişkin tespitlere yer verilmiştir.

İşle ilgili olarak 05.10.2017 tarihinden sonra herhangi bir hakediş düzenlenmemesi, eksikliklere ilişkin 22.03.2019 tarihli Bilirkişi Raporu ve bu rapor sonrası yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen 31.08.2021 tarihli Komisyon Raporunda tespitlerde bulunulması ve Sayıştay tarafından rapor düzenlenmesi ve kamu zararının tazminine ilişkin karar verilmesine rağmen, temyiz görüşmesinin yapıldığı 25.12.2024 tarihi itibariyle söz konusu işin tasfiye veya kabul sürecinin başlatılmadığı gibi mevcut duruma ilişkin tespit tutanağı ve tespit hakedişi düzenlenmesine ilişkin herhangi bir işlem de başlatılmamıştır.

Bu durum, idarenin söz konusu işle ilgili olarak tasarrufta bulunma konusunda istekli olmadığını göstermekte olup bu sürecin beklenmesi yönünde karar verilmesi Sayıştay kararlarının uygulanmasının gecikmesine ve etkinliğinin azalmasına sebep olacaktır.

Kaldı ki, Sayıştay yargısında kesin hesap veya kesin kabul yapılıp yapılmadığının ve bu aşamalarda düzeltme yapılabileceğinin bir önemi yoktur. Yapılacak düzeltme ve tahsilatlar, Sayıştay yargılamalarının her aşamasında dikkate alınabilecektir.

Dolayısıyla, Sayıştay tarafından görevlendirilen Bilirkişi Heyetince denetim yerinde yapılan fiili-fiziki denetim sonucu resmi belge ve kanıtlara dayalı ölçümlerle gerçekleştirilen ve 2.800 mm çapında çeşitli basınç sınıflarında CTP boru imalatlarına ilişkin ödemelerde mükerrerliklerin bulunması ve ödemeye esas alınan boru basınç sınıflarının projeye uygun olmayacak bir şekilde hakedişlerde ödeme yapılması gerekçelerinden kaynaklanan kamu zararı tespitinde ve bu kamu zararından sorumluluklarına hükmedilen kamu görevlilerinin sorumlu tutulmasında sorumluluk hukuku bağlamında bir isabetsizlik görülmediğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının reddedilerek tazmin hükmünün tasdik edilmesi gerekir.