SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57851
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No48968
Yılı2019
Konu: Mevzuatta belirlenen koşulları sağlamayan zabıta memurunun zabıta komiseri kadrosuna atanması.
9-37 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile; ... Belediyesinde zabıta memuru olarak çalışan ...’nın atandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine aykırı olarak “görevde yükselme sınavında başarılı olma” ve “en az iki yıllık yüksek öğrenim görme” şartlarını sağlamadan 14.10.2007 tarihinde 4. dereceli zabıta komiserliği kadrosuna atanması ve kendisine zabıta komiseri kadrosuna ait ödemelerin yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
Atama işlemini olura arz eden ... (Zabıta amir vekili), teklif eden ... (Personel Müdür Vekili), onaylayan ... (Belediye Başkanı) ile yapılan atamanın mevzuata aykırı olduğu Bakanlık izni ve mahkeme kararıyla sabit olduğu halde atamanın iptaliyle ilgili gerekli işlemi yapmayan dönemin İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ... ile Belediye Başkanı ...’dan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.
Söz konusu tazmin hükmü, Temyiz Kurulu’nun 08.11.2023 tarih ve 56070 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesi ile [Aynı konuya karar düzeltilme başvurusu yapan sorumlu ...’ün dosyası için aynı tarih ve 56071 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesi ile, sorumlu ...’in dosyası için aynı tarih ve 56078 Tutanak sayılı Kararın 9’uncu maddesi ile] tasdik edilmiştir.
Bu defa sorumlular karar düzeltilme başvurusu yapmışlardır.
37 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile; ... Belediyesinde zabıta memuru olarak çalışan ...’nın atandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine aykırı olarak “görevde yükselme sınavında başarılı olma” ve “en az iki yıllık yüksek öğrenim görme” şartlarını sağlamadan 14.10.2007 tarihinde 4. dereceli zabıta komiseri kadrosuna atanması ve kendisine 2018 ve 2019 yıllarında zabıta komiseri kadrosuna ait maaş unsurlarının ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiş olup, sorumluların başvurması üzerine Daire kararı temyizen incelendiğinde Temyiz Kurulu tazmin hükmünün esas ve sorumluluk yönleriyle mevzuata uygun verildiğini değerlendirerek hükmün tasdikine karar vermiştir.
Bu defa sorumlular temyiz dilekçelerinde öne sürdükleri benzer itirazlar ile karar düzeltilme kanun yoluna gelmişlerdir.
Somut olay:
..., 15.09.1997 tarihinde açıktan sınavla zabıta memuru olarak atanmıştır. Zabıta memuru olarak çalışırken 14.10.2007 tarihinde görevde yükselme sınavına girmeden 4. dereceli zabıta komiseri kadrosuna atanmıştır. 14.10.1984 tarihinde ilköğretimden, 10.08.2000 tarihinde liseden ve 26.06.2015 tarihinde Yüksek Okul /... Üniversitesi Yüksekokulundan (ön lisans) mezun olmuştur.
Somut olayda adı geçen kişinin 4. dereceli zabıta komiserliğine atandığı tarihte geçerli olan 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik (10.05.2001/24398 sayılı RG’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik) ile 11.07.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre zabıta komiseri görevde yükselmeye tabi bir kadro unvanı olup, zabıta komiseri kadrosuna görevde yükselme suretiyle atanabilecek bir kişinin “en az iki yıllık yüksek öğrenimi bitirmiş olmak” (18.04.1999’dan önce görevde olan memurlar için bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir.), “kurumlarınca açılacak yazılı sınavda başarılı olmak” ve “belirli süreli hizmeti bulunma” şartlarını birlikte taşıması gerekmektedir. ..., “görevde yükselme sınavında başarılı olma” şartını sağlamadan zabıta komiseri olarak atanmıştır. ...’nın gerekli koşulu sağlamadan zabıta komiseri kadrosuna atanması mevzuata aykırı olduğundan, kendisine zabıta komiseri maaş unsurlarının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Bu itibarla, yapılan inceleme ve değerlendirmede; sorumlular tarafından karar düzeltilme aşamasında öne sürülen tüm iddia ve itirazların karar düzeltilmeye esas Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı, bu Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen benzer hususların da söz konusu Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette olmadığı görüldüğünden; sorumluların karar düzeltilmesi istemi reddedilerek, (37 sayılı İlamın 11’inci maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) 08.11.2023 tarih ve 56070 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesinde [Aynı konuya karar düzeltilmesi başvurusu yapan sorumlu ...’ün dosyası için aynı tarih ve 56071 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesi ile, sorumlu ...’in dosyası için aynı tarih ve 56078 Tutanak sayılı Kararın 9’uncu maddesinde] KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,
(Temyiz Kurulu Başkanı-8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.03.2025 tarih ve 57851 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
Temyiz Kurulu Başkanı-8. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ...:
Temyize konu ilam hükmünde hukuka aykırı olduğuna hükmedilen atama işlemi 14.10.2007 tarihinde yapılmıştır. Kamu zararının ise 2018-2019 yılında yapılan denetimler sonucunda maaş ödemeleri kapsamında oluştuğuna hükmedilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Zamanaşımı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları zamanaşımına uğrar.” hükmü yer almaktadır.
Hukuki uyuşmazlık konusu olan atama işlemi, 5018 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükmü çerçevesinde değerlendirildiği takdirde, Yönetmelik’e aykırı atama işlemi üzerinden, zamanaşımını kesen ya da durduran sebepler olmadan, 10 yıl geçtikten sonra artık o işleme/eyleme dayalı olarak oluşan kamu zararlarının tazmini istemi zamanaşımına uğrayacak ve takibinin yapılması mümkün olmayacaktır. 14.10.2007 tarihinde gerçekleşen söz konusu işlemin, yargılamaya esas rapora konu edildiği tarihte -hem 2018 hem de 2019 yılında- zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır. Burada adı geçen personele 10 yıl önce yapılan atamadan itibaren her ay maaş ödemesi yapılması kanun hükümlerine göre zamanaşımını kesen bir sebep değildir.
Sonuç olarak, ...’nın zabıta memuru kadrosundan zabıta komiserliği kadrosuna 2007 yılında yapılan asaleten ataması hukuka aykırı olmakla birlikte bu atama işlemi ile ilgili olarak 2018-2019 yılında yapılan ödemeler zamanaşımına uğramış olduğundan burada artık takip edilebilir bir kamu zararından söz etmek mümkün değildir.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle sorumluların savunmaları kabul edilerek, karar düzeltilmesine karar verilerek 37 sayılı ilamın 11’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.
7. Daire Başkanı ...:
İlgilinin görevde yükselme şartlarını sağlamadan zabıta komiseri kadrosuna atandığı, zabıta komiserliği görevini yürüttüğü dönem içerisinde de kendisine atandığı kadronun özlük haklarının ödendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu atamanın hukuka aykırı olduğunda tereddüt bulunmamaktadır. Her hukuka aykırı işlem, idari, mali veya cezai sorumluluktan birini veya birkaçını doğurabilmekte, işlemin niteliği dikkate alınmak suretiyle de uygulanacak müeyyide belirlenmektedir.
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,” şeklinde belirlenmiştir.
5018 sayılı kanunun 71’inci maddesi gereğince, kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken; ilgiliye hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapıldığı, hizmet yaptırılmadan ödeme yapıldığı, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alındığı veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır. Diğer taraftan ilgilinin, atandığı görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirme de bulunmadığı görülmektedir.
Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde tanımlanan şekilde oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan atamanın salt hukuka aykırı olması gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmesinin “KAMU ZARARI” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır. Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle, sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği bu nedenle de 6085 sayılı Kanunun 78’inci maddesi çerçevesinde konunun cumhuriyet savcılığı veya ilgili Bakanlığına bildirilmesi gerektiği kanaatindeyim.
Bu yapılmaksızın, somut olayda, hukuka aykırı atama işlemi sonucunda zabıta komiseri olarak görev yapan ve bu görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan ilgiliye yapılmış olan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hukuken mümkün olmadığından, karar düzeltilmesi yoluyla Dairenin tazmin kararının kaldırılması gerekmektedir.
Üye ...:
...’nın 15.09.1997 tarihinde açıktan sınavla zabıta memuru olarak göreve başladığı, 10.08.2000 tarihinde liseden ve 26.06.2015 tarihinde ... Üniversitesi Yüksekokulundan (ön lisans) mezun olduğu, 14.10.2007 tarihinde görevde yükselme sınavına girmeden 4. dereceli zabıta komiserliği kadrosuna atandığı, dosya münderecatından anlaşılmıştır.
... 4’üncü dereceli zabıta komiseri kadrosuna atandığı 14.10.2007 tarihinde geçerli 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik’in zabıta amiri kadrosuna atanabilmesi için “En az iki yıllık yükseköğrenimi bitirmiş olmak” şartı aynı yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesinde belirtilen; “İhtiyaç duyulan hallerde bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelden 18/04/1999 tarihinde görevde bulunanlar için bu Yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir.” istisna hükmü o tarihte görevde olması nedeniyle uygulanabilecektir.
2007 yılında yapılan bir atama nedeniyle 2019 yılındaki görevin gereği yapılan ödemelerle ilgili olarak, 2019 yılında görevde olan yöneticiler ile 2007 yılındaki ilgililere bu atama nedeniyle 2019 yılında bu atamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle mali yönden bir sorumluluk yüklenmesi 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince mümkün gözükmemektedir.
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında Kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,” şeklinde belirlenmiştir.
Yakarıda yer verdiğimiz 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince ilgiliye yaptığı görev nedeniyle yapılan ödemeleri “Kamu Zararı” olarak değerlendirmek mümkün değildir.
Yönetmelikte belirtilen sınav şartına uyulmadan bu yönüyle mevzuata aykırı bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Bu yönüyle “Kamu Zararının” söz konusu olmamasına rağmen bu işlem nedeniyle gerekli inceleme ve soruşturma yapıldığı sorumluları tespit edilerek ilgili mercilerce idari ve cezai işlemlere konu olduğu anlaşılmıştır.
... 14.10.2007 tarihinden itibaren “Zabıta Komiseri” kadrosuna vekâleten görevlendirilmiş olsaydı kamu zararına konu edilen ödemeleri alabilecekti. Bu ödemeler herhangi bir kamu zararına konu edilemeyecek yapılan ödemeler de hukuka uygun olarak değerlendirilecekti.
Dosya münderecatından; atama yapanlar hakkında cezai bir karar olmasına rağmen yapılan atamanın iptaline yönelik bir karar mevcut değildir. Kamu zararına konu edinilen dönemde atama iptal edilerek vekâlet görevi ile tekrar görevlendirilmiş olsaydı kamu zararına konu bir işlemden bahsedilemeyecekti. Kamu zararına konu edilen dönemde; vekâlet için gerekli şartları taşıyan ilgiliye yaptığı görev nedeniyle yapılan ödemeler, 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesinde belirtilen “Kamu Zararı” tanımına girmemektedir.
Kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ...’nın görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu amirliğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle karar düzeltilmesine karar verilerek tazmin hükmüne ilişkin daire kararının kaldırılması gerekmektedir.
9-37 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile; ... Belediyesinde zabıta memuru olarak çalışan ...’nın atandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine aykırı olarak “görevde yükselme sınavında başarılı olma” ve “en az iki yıllık yüksek öğrenim görme” şartlarını sağlamadan 14.10.2007 tarihinde 4. dereceli zabıta komiserliği kadrosuna atanması ve kendisine zabıta komiseri kadrosuna ait ödemelerin yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
Atama işlemini olura arz eden ... (Zabıta amir vekili), teklif eden ... (Personel Müdür Vekili), onaylayan ... (Belediye Başkanı) ile yapılan atamanın mevzuata aykırı olduğu Bakanlık izni ve mahkeme kararıyla sabit olduğu halde atamanın iptaliyle ilgili gerekli işlemi yapmayan dönemin İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ... ile Belediye Başkanı ...’dan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.
Söz konusu tazmin hükmü, Temyiz Kurulu’nun 08.11.2023 tarih ve 56070 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesi ile [Aynı konuya karar düzeltilme başvurusu yapan sorumlu ...’ün dosyası için aynı tarih ve 56071 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesi ile, sorumlu ...’in dosyası için aynı tarih ve 56078 Tutanak sayılı Kararın 9’uncu maddesi ile] tasdik edilmiştir.
Bu defa sorumlular karar düzeltilme başvurusu yapmışlardır.
37 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile; ... Belediyesinde zabıta memuru olarak çalışan ...’nın atandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine aykırı olarak “görevde yükselme sınavında başarılı olma” ve “en az iki yıllık yüksek öğrenim görme” şartlarını sağlamadan 14.10.2007 tarihinde 4. dereceli zabıta komiseri kadrosuna atanması ve kendisine 2018 ve 2019 yıllarında zabıta komiseri kadrosuna ait maaş unsurlarının ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine karar verilmiş olup, sorumluların başvurması üzerine Daire kararı temyizen incelendiğinde Temyiz Kurulu tazmin hükmünün esas ve sorumluluk yönleriyle mevzuata uygun verildiğini değerlendirerek hükmün tasdikine karar vermiştir.
Bu defa sorumlular temyiz dilekçelerinde öne sürdükleri benzer itirazlar ile karar düzeltilme kanun yoluna gelmişlerdir.
Somut olay:
..., 15.09.1997 tarihinde açıktan sınavla zabıta memuru olarak atanmıştır. Zabıta memuru olarak çalışırken 14.10.2007 tarihinde görevde yükselme sınavına girmeden 4. dereceli zabıta komiseri kadrosuna atanmıştır. 14.10.1984 tarihinde ilköğretimden, 10.08.2000 tarihinde liseden ve 26.06.2015 tarihinde Yüksek Okul /... Üniversitesi Yüksekokulundan (ön lisans) mezun olmuştur.
Somut olayda adı geçen kişinin 4. dereceli zabıta komiserliğine atandığı tarihte geçerli olan 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik (10.05.2001/24398 sayılı RG’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik) ile 11.07.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre zabıta komiseri görevde yükselmeye tabi bir kadro unvanı olup, zabıta komiseri kadrosuna görevde yükselme suretiyle atanabilecek bir kişinin “en az iki yıllık yüksek öğrenimi bitirmiş olmak” (18.04.1999’dan önce görevde olan memurlar için bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir.), “kurumlarınca açılacak yazılı sınavda başarılı olmak” ve “belirli süreli hizmeti bulunma” şartlarını birlikte taşıması gerekmektedir. ..., “görevde yükselme sınavında başarılı olma” şartını sağlamadan zabıta komiseri olarak atanmıştır. ...’nın gerekli koşulu sağlamadan zabıta komiseri kadrosuna atanması mevzuata aykırı olduğundan, kendisine zabıta komiseri maaş unsurlarının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Bu itibarla, yapılan inceleme ve değerlendirmede; sorumlular tarafından karar düzeltilme aşamasında öne sürülen tüm iddia ve itirazların karar düzeltilmeye esas Temyiz Kurulu Kararında karşılandığı, bu Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen benzer hususların da söz konusu Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette olmadığı görüldüğünden; sorumluların karar düzeltilmesi istemi reddedilerek, (37 sayılı İlamın 11’inci maddesiyle verilen … TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) 08.11.2023 tarih ve 56070 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesinde [Aynı konuya karar düzeltilmesi başvurusu yapan sorumlu ...’ün dosyası için aynı tarih ve 56071 Tutanak sayılı Kararın 10’uncu maddesi ile, sorumlu ...’in dosyası için aynı tarih ve 56078 Tutanak sayılı Kararın 9’uncu maddesinde] KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,
(Temyiz Kurulu Başkanı-8. Daire Başkanı ..., 7. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.03.2025 tarih ve 57851 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
Temyiz Kurulu Başkanı-8. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ...:
Temyize konu ilam hükmünde hukuka aykırı olduğuna hükmedilen atama işlemi 14.10.2007 tarihinde yapılmıştır. Kamu zararının ise 2018-2019 yılında yapılan denetimler sonucunda maaş ödemeleri kapsamında oluştuğuna hükmedilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Zamanaşımı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Kamu zararının meydana geldiği ve bu Kanunda belirtilen para cezalarının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği yılı izleyen malî yılın başından başlamak üzere zamanaşımını kesen ve durduran genel hükümler saklı kalmak kaydıyla onuncu yılın sonuna kadar tespit ve tahsil edilemeyen kamu zararları ile para cezaları zamanaşımına uğrar.” hükmü yer almaktadır.
Hukuki uyuşmazlık konusu olan atama işlemi, 5018 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükmü çerçevesinde değerlendirildiği takdirde, Yönetmelik’e aykırı atama işlemi üzerinden, zamanaşımını kesen ya da durduran sebepler olmadan, 10 yıl geçtikten sonra artık o işleme/eyleme dayalı olarak oluşan kamu zararlarının tazmini istemi zamanaşımına uğrayacak ve takibinin yapılması mümkün olmayacaktır. 14.10.2007 tarihinde gerçekleşen söz konusu işlemin, yargılamaya esas rapora konu edildiği tarihte -hem 2018 hem de 2019 yılında- zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır. Burada adı geçen personele 10 yıl önce yapılan atamadan itibaren her ay maaş ödemesi yapılması kanun hükümlerine göre zamanaşımını kesen bir sebep değildir.
Sonuç olarak, ...’nın zabıta memuru kadrosundan zabıta komiserliği kadrosuna 2007 yılında yapılan asaleten ataması hukuka aykırı olmakla birlikte bu atama işlemi ile ilgili olarak 2018-2019 yılında yapılan ödemeler zamanaşımına uğramış olduğundan burada artık takip edilebilir bir kamu zararından söz etmek mümkün değildir.
Bu itibarla, yukarıda açıklanan gerekçelerle sorumluların savunmaları kabul edilerek, karar düzeltilmesine karar verilerek 37 sayılı ilamın 11’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.
7. Daire Başkanı ...:
İlgilinin görevde yükselme şartlarını sağlamadan zabıta komiseri kadrosuna atandığı, zabıta komiserliği görevini yürüttüğü dönem içerisinde de kendisine atandığı kadronun özlük haklarının ödendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu atamanın hukuka aykırı olduğunda tereddüt bulunmamaktadır. Her hukuka aykırı işlem, idari, mali veya cezai sorumluluktan birini veya birkaçını doğurabilmekte, işlemin niteliği dikkate alınmak suretiyle de uygulanacak müeyyide belirlenmektedir.
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,” şeklinde belirlenmiştir.
5018 sayılı kanunun 71’inci maddesi gereğince, kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken; ilgiliye hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapıldığı, hizmet yaptırılmadan ödeme yapıldığı, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alındığı veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır. Diğer taraftan ilgilinin, atandığı görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirme de bulunmadığı görülmektedir.
Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde tanımlanan şekilde oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan atamanın salt hukuka aykırı olması gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmesinin “KAMU ZARARI” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır. Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle, sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği bu nedenle de 6085 sayılı Kanunun 78’inci maddesi çerçevesinde konunun cumhuriyet savcılığı veya ilgili Bakanlığına bildirilmesi gerektiği kanaatindeyim.
Bu yapılmaksızın, somut olayda, hukuka aykırı atama işlemi sonucunda zabıta komiseri olarak görev yapan ve bu görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan ilgiliye yapılmış olan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi hukuken mümkün olmadığından, karar düzeltilmesi yoluyla Dairenin tazmin kararının kaldırılması gerekmektedir.
Üye ...:
...’nın 15.09.1997 tarihinde açıktan sınavla zabıta memuru olarak göreve başladığı, 10.08.2000 tarihinde liseden ve 26.06.2015 tarihinde ... Üniversitesi Yüksekokulundan (ön lisans) mezun olduğu, 14.10.2007 tarihinde görevde yükselme sınavına girmeden 4. dereceli zabıta komiserliği kadrosuna atandığı, dosya münderecatından anlaşılmıştır.
... 4’üncü dereceli zabıta komiseri kadrosuna atandığı 14.10.2007 tarihinde geçerli 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik’in zabıta amiri kadrosuna atanabilmesi için “En az iki yıllık yükseköğrenimi bitirmiş olmak” şartı aynı yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesinde belirtilen; “İhtiyaç duyulan hallerde bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelden 18/04/1999 tarihinde görevde bulunanlar için bu Yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir.” istisna hükmü o tarihte görevde olması nedeniyle uygulanabilecektir.
2007 yılında yapılan bir atama nedeniyle 2019 yılındaki görevin gereği yapılan ödemelerle ilgili olarak, 2019 yılında görevde olan yöneticiler ile 2007 yılındaki ilgililere bu atama nedeniyle 2019 yılında bu atamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle mali yönden bir sorumluluk yüklenmesi 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince mümkün gözükmemektedir.
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında Kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,” şeklinde belirlenmiştir.
Yakarıda yer verdiğimiz 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesi gereğince ilgiliye yaptığı görev nedeniyle yapılan ödemeleri “Kamu Zararı” olarak değerlendirmek mümkün değildir.
Yönetmelikte belirtilen sınav şartına uyulmadan bu yönüyle mevzuata aykırı bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.” Bu yönüyle “Kamu Zararının” söz konusu olmamasına rağmen bu işlem nedeniyle gerekli inceleme ve soruşturma yapıldığı sorumluları tespit edilerek ilgili mercilerce idari ve cezai işlemlere konu olduğu anlaşılmıştır.
... 14.10.2007 tarihinden itibaren “Zabıta Komiseri” kadrosuna vekâleten görevlendirilmiş olsaydı kamu zararına konu edilen ödemeleri alabilecekti. Bu ödemeler herhangi bir kamu zararına konu edilemeyecek yapılan ödemeler de hukuka uygun olarak değerlendirilecekti.
Dosya münderecatından; atama yapanlar hakkında cezai bir karar olmasına rağmen yapılan atamanın iptaline yönelik bir karar mevcut değildir. Kamu zararına konu edinilen dönemde atama iptal edilerek vekâlet görevi ile tekrar görevlendirilmiş olsaydı kamu zararına konu bir işlemden bahsedilemeyecekti. Kamu zararına konu edilen dönemde; vekâlet için gerekli şartları taşıyan ilgiliye yaptığı görev nedeniyle yapılan ödemeler, 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesinde belirtilen “Kamu Zararı” tanımına girmemektedir.
Kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ...’nın görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu amirliğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle karar düzeltilmesine karar verilerek tazmin hükmüne ilişkin daire kararının kaldırılması gerekmektedir.