Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Personelin hizmet gereklerine uygun olarak herhangi bir görev ve yetki alanı belirlenmemiş, icrai niteliği bulunmayan daire başkanı kadrosuna atanması

İdare tarafından ihdas edilen ancak hizmet gereklerine uygun olarak herhangi bir görev ve yetki alanı belirlenmemiş, icrai niteliği bulunmayan 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosu ile “Dış İlişkiler Dairesi Başkanı” kadrosuna atanan ...’e daire başkanı kadrosunun mali haklarının ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

Belediyelerin norm kadrosu ile personel istihdamına ilişkin düzenlemeler içeren, 22.02.2007 tarihli ve 17523 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri tasnif cetvelleri” başlıklı 5 inci maddesine göre belediyeler hukuki durumu, hizmet özellikleri ve nüfuslarına göre gruplara ayrılmış, söz konusu gruplar Yönetmelik’in ekinde yer alan “Ek-1 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Tasnif Cetveli”nde gösterilmiştir.

Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri norm kadro standartları cetvelleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Mahalli idareler kadrolarını Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde her alt grup için belirlenen standarda uygun olarak tespit ederler.” hükmüne yer verilmiş olup kadrolara ilişkin standartlar, Yönetmelik’e ekli “Ek-2 Belediye ve Belediye Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetveli”nde belirlenmiştir.

Yönetmelik’in “Kadroların tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idarî birimler oluşturulur. İdarî birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; … grubunda yer almakta olan ... Belediyesi tarafından anılan grup için belirlenen standartlar uyarınca, … adet daire başkanlığı kadrosunun Ek-2 sayılı cetvelde belirtilen unvanlardan, … adet daire başkanlığı kadrosunun ise “Ek-3-(I) Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları Listesi”nden seçmek suretiyle ihdas edilmesi gerekmektedir. Kadroların ihdasına ilişkin düzenlemeler içeren ve yukarıda aynen yer verilen Yönetmelik’in 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise; Yönetmelik’e ekli cetvellerde belirtilen daire başkanı kadro unvanları ile idari birimlerin oluşturulacağı, kadro unvanlarının hizmet gereklerine uygun olarak belirleneceği ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanlarının kullanılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, idari birimlerin oluşturulmasında, gerek “Ek-3-(I) Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları Listesi”nde yer verilen kadro unvanlarının (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Etüd ve Projeler Dairesi Başkanı, Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanı vb.) gerekse de mezkûr listede yer verilen 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosunun ihdas edilmek suretiyle kullanılması durumunda, ihdas edilen bu kadrolara belirlenecek görev ve yetki alanları ile icrai bir nitelik kazandırılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede; ...’ün ….09.2019 tarihinde verilen 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosuna, ….10.2023 tarihinde “Dış İlişkiler Dairesi Başkanı” kadrosuna atandığı ve ilgiliye daire başkanı kadrosunun mali haklarının ödendiği görülmüştür. Ancak incelemenin devamında, 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosuna görev ve yetki alanının belirlenmesi suretiyle icrai bir nitelik kazandırılmadığı; “Dış İlişkiler Dairesi Başkanı” kadrosunun ise görev ve yetki alanı belirlenmiş olsa da Daire Başkanlığının fiilen yerine getirmekte olduğu bir hizmetin ve/veya icrai bir niteliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Sorumluların savunmalarında, ….09.2019 tarihinde 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosuna atanan ...’e, sözlü olarak görev ve yetki alanına ilişkin emir ve talimatlar verildiği; ilgilinin bu kapsamdaki görevinin, Başkanlığın yurt içi ve yurt dışı ilişkilerini organize etmek olduğu, son görevinin ise Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığının kurulum sürecindeki hazırlık çalışmalarını yürütmek olduğu; adı geçen Daire Başkanlığının kurulumunu müteakip ilgilinin, ….10.2023 tarihinde Dış İlişkiler Dairesi Başkanı olarak atandığı, bu yönüyle kadronun icrai bir niteliğinin bulunduğu; Daire Başkanlığının kurulumunun bütçe yılının bitimine iki ay kala gerçekleşmesinden dolayı ilgili Birime 2023 yılında ödenek tahsis edilemediği; 2024 yılı bütçesi ile Daire Başkanlığına ödenek tahsis edilmesi suretiyle ilgili Birimin, Raporda belirtildiği şekliyle faaliyetlerine başladığı ifade edilmiştir.

Ancak, ...’ün kendisine sözlü olarak verilen emir ve talimatlar karşılığında, yerine getirdiği hizmetlere ilişkin herhangi bir belge sunulmadığından ve belediyede bir idari birimin teşekkülü aşamasındaki hazırlık çalışmaları, belediye başkanının sevk ve idaresindeki kurumsal nitelikli işlerden olduğundan, Savunmalarda yerine getirildiği iddia olunan görevlerin, Yönetmelik’in 9 uncu maddesinde yer verilen ve kadro unvanlarının kullanılması için aranan “fiilen icra edilen hizmetlerin bulunması” şartı kapsamında değerlendirilebilmesi mümkün değildir. Daire Başkanlığının kurulumu bütçe yılının sonunda gerçekleştiğinden Birime ödenek tahsis edilemediği, bu suretle de icrai faaliyete başlanamadığı yönündeki savunmaların ise kurumsal kodlama yapılan birimler arasında ödenek aktarımı yapma imkânının mevcudiyeti karşısında kabul edilebilir bir niteliği bulunmamaktadır. Diğer yandan, Sorumluların savunmalarında, bir hizmetin fiilen icra edilip edilmediği hususundaki ölçütlerin belirsiz olduğu iddia edilmişse de ... Belediyesi 2023 yılı Faaliyet Raporunda yer verilen “2023 yılı içerisinde (…) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı kurulmuştur. Söz konusu Daire Başkanlığının kuruluş ve operasyonel işlemleri tamamlanamadığından ... Belediyesi 2023 yılı Faaliyet Raporunda yer verilmemiştir.” ifadesinden de görüleceği üzere, ...’e Rapora konu mali hakların ödendiği kadro unvanına ilişkin İdari Birimin, fiilen yerine getirmekte olduğu bir hizmetin ve icrai bir niteliğinin bulunmadığı açıktır.

Bu itibarla, mevzuata aykırı söz konusu atamalar sonucu ilgiliye; şube müdürü vekili kadrosunun mali hakları yerine, daha yüksek tutarlardaki daire başkanı kadrosunun mali hakları ödendiğinden, 24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinin birinci fıkrası ve ikinci fıkrasının (g) bendi uyarınca “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” şeklinde tanımlanan kamu zararının oluşmasına sebebiyet verilmiştir.

Oluşan kamu zararından sorumlular:

İlgilinin; 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosuna atanmasına ilişkin düzenlenen ….09.2019 tarihli “Olur” yazısı ile “Dış İlişkiler Dairesi Başkanı” kadrosuna atanmasına ilişkin düzenlenen ….10.2023 tarihli “Olur” yazısında imzası bulunan Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ...’nun; atamayı uygun görüşle arz eden (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ile (Genel Sekreter) ...’ın; atamaya “Olur” veren (Belediye Başkan Vekili) ...’ın sorumluluğu bulunmaktadır.

Diğer yandan, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri,

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlileri,

Giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.

Ancak somut olayda kamu zararı, mevzuata aykırı atamalar sonucu yapılan ödemeler nedeniyle meydana gelmiştir. 15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme emri belgesine, ilk atama/naklen atamalarda atama onayı, işe başlama yazısı ve personel nakil bildirimi eklenmektedir. Dolayısıyla atamaları müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine gerekli kontrolleri yapmadıkları gerekçesiyle sorumluluk tevcih edilebilecek iken takip eden ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerine, sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emrinde imzaları bulunmamak koşuluyla, sorumluluk tevcih edilemeyecektir. Bu suretle, Raporda sorumluluk tevcih edilen Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) ...’in atamaları müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzası bulunmadığından, oluşan kamu zararından sorumluluğu da bulunmamaktadır.

Atamaları müteakip ilk ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunduğundan, imzaları bulunan ödeme emri belgeleri ile ilişikli kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.

Sorgu tebliğ edilen Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ...’ın ise Rapor’da nihai olarak belirtildiği üzere atama sürecinde yer almadığından, oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.

Sonuç:

Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen gerekçeler uyarınca oluşan ve hesabı İlama ekli tabloda gösterilen … TL kamu zararının;

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü Vekili) ...; Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ..., (Belediye Başkan Vekili) ..., (Genel Sekreter) ... ve (Genel Sekreter Yardımcısı) ...’ya,

… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü Vekili) ...; ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı) ..., (Belediye Başkan Vekili) ..., (Genel Sekreter) ... ve (Genel Sekreter Yardımcısı) ...’ya, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine oy birliğiyle,

6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Karar verildi.