SayıştaySayıştay Daire Kararı941
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No320
Madde No12
Yılı2018
Spor Kulübüne Araç Tahsis Edilmesi ve Yolcu Taşıma Hizmeti Satın Alınması
... tarih ve ... sayılı asıl İlamın …’inci maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun ... tarihli ve … tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Anılan İlamın …’inci maddesiyle, ...spor Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmesi ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı … TL’nin tazminine karar verilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi … … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararında,
“…
... Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmiş veya bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınmıştır.
2017 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ... Kulübünün kullanımına verilmek üzere … … … plakalı 1 adet otobüs Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınmış ve bu otobüsün ... takım amblemi/ismi kaplanması adına 2017 yılında harcama yapmıştır. Sonraki süreçte bu otobüs başka hiçbir işte görevlendirilmemiş, sadece ... kulübünün talep ettiği zamanlarda görevlendirilmiştir. Bu otobüsün şoför ve yakıt giderleri belediye bütçesinden karşılanmıştır. Buna ilave olarak hem doğrudan temin hem de ihale kapsamında yakıt ve şoför dahil araç kiralama işi alımı yapılarak kiralanan araçlar ... A takımı taraftarlarının veya ... kulübünün (U) takımının kullanımına verilmiştir.
…
Daire Kararı, profesyonel spor kulübü olan ... Kulübü Derneğine yapılan bu araç tahsislerinin ortak hizmet projesi olmaması ve ... Kulübünün TFF 3. Ligde maçlara çıkan profesyonel bir spor kulübü olması gerekçelerine dayanmaktadır.
Daire Kararında da açıklandığı üzere 5216 ve 5393 sayılı Kanunlara göre sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılabilecek ve gerekli destek sağlanabilecektir. Ancak belediye bütçesinden profesyonel spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılması ve gerekli destek sağlanması mevzuatta öngörülmemiştir. Buna göre, somut uygulamada Belediye bütçesinden profesyonel spor kulübü olan ... Kulübüne ayni yardım yapılması, mevzuata aykırılık teşkil edecektir.
Daire Kararına konu somut uygulamayla ilgili iki hususun belirtilmesi gerekmektedir.
İlk husus:
Daire Kararı sorumluluk konusunda bir çelişkiyi bünyesinde barındırmaktadır. Kararda:
“… özel olarak profesyonel spor kulübünün kullanımına verilmek üzere satın alınarak cephe giydirmesi yapılan ve sadece profesyonel (A) takımının kullanımı için araç tahsisi suretiyle yardımda bulunulması …”
“… … … Plakalı Sadece ... Kulübüne Tahsis Edilen Otobüs”
ve benzer ifadeler yer almaktadır. Buna göre, Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmektedir. ... Kulübüne Belediye bütçesinden ayni yardım yapılması harcama sürecinin öncesinde yapılan birtakım idari işlemlerin öngörülebilir doğrudan sonucudur. Ancak Daire Kararında sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumlu tutulmuştur; Daire Kararında genel sekreter yardımcısı, genel sekreter ve belediye başkanının sorumluluğu bulunmadığı belirtilmiştir. Tekrar ifade etmek gerekirse, Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmekteyken, hükümde sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmuş olması birbiriyle çelişmektedir.
İkinci husus:
Daire Kararının kamu zararı tabloları incelendiğinde, Belediye bütçesinden taraftarların maçlara taşınmasına dair ulaşım masraflarının karşılanmasının kamu zararı olarak nitelendirildiği görülmektedir. Daire Kararında yer alan kamu zararı tespiti hukuka uygun değildir. Hükmün gerekçesinde belirtildiği üzere, Belediye bütçesinden ... Kulübüne ayni yardım yapılması kamu zararı teşkil edecektir. Ancak Belediye bütçesinden, taraftarların (belde sakinlerinin) ... Kulübünün farklı şehirlerdeki maçlarına taşınması, 5393 sy Kn.m.13’te yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında hukuka uygundur. Yani taraftarların maçlara taşınmasına dair ulaşım hizmetleri ile ilgili olarak Belediye bütçesinden yapılan harcamalar hukuka uygun olup kamu zararı teşkil etmemektedir.
Bu itibarla, … Karar-... İlam sayılı Daire Kararının …’inci maddesine konu somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle … Karar-... İlam sayılı Daire Kararının …’inci maddesinin bozularak, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …”,
karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
... Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edildiği ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alındığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, “gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak” büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları içerisinde sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, belediyelerin gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapabileceği hüküm altına alınmış ve fıkranın devamında da amatör spor kulüplerine yapılabilecek yardımın üst sınırları belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, nakdi yardımın sadece amatör spor kulüplerine yapılabileceği açıktır. Anılan hükümlerde de açıkça ifade edildiği üzere, kanun koyucu “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmemiş “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak nakdi yardımın sınırlarını net olarak çizmiştir. Bu sebeple, Profesyonel bir kulüp olan ...’un bünyesinde amatör spor branşlarının da bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilebilme olanağı bulunmamaktadır.
5393 sayılı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
…
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir...” hükmü yer almaktadır.
2017 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ... Kulübünün kullanımına verilmek üzere … … … plakalı 1 adet otobüs Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınmış ve bu otobüsün ... takım amblemi/ismi kaplanması adına 2017 yılında harcama yapılmıştır. Sonraki süreçte bu otobüs başka hiçbir işte görevlendirilmemiş, sadece ... kulübünün talep ettiği zamanlarda görevlendirilmiştir. Bahsi geçen otobüsün şoför ve yakıt giderleri de belediye bütçesinden karşılanmıştır. Ayrıca bu otobüs dışında ... Kulübünün A takımı ile taraftarlarının kullanması için yakıtı ve şoförüyle birlikte araç tahsis edildiği, bunlar dışında hem doğrudan temin hem de ihale kapsamında yakıt ve şoför dahil araç kiralama işi alımının yapılarak hem ... A takımı taraftarlarının hem de ... Kulübünün (U) takımının kullanımına verildiği görülmüştür.
Görüleceği üzere, 2018 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ... Kulübüne … … … plakalı 1 adet otobüsün sürekli olarak görevlendirilmesinin yanında bu aracın haricinde diğer araçlarda ... Kulübünden gelen talepler üzerine görevlendirilmiştir.
Kamu yararına çalışan dernekler ile ortak hizmet projesi yapılabilmesi için meclis kararı alınmasının şart olduğu 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer almaktadır. Yine bu maddeye göre belediye sadece görev ve sorumluluk alanına giren konularda ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilmektedir. Profesyonel spor kulübü olan ... Kulübü Derneğine yapılan bu araç tahsisleri için hiçbir meclis kararı olmamasının yanında futbolcular ile taraftarların maçlara götürülmesi belediyenin görev ve sorumluluk alanında değildir. Kaldı ki 5216 sayılı Kanun’un “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, “gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak” büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları içerisinde sayılmış olup, dernek statüsünde olan spor kulüpleri için bu madde var iken 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi spor kulüpleri hakkında uygulanamaz.
5216 ve 5393 sayılı Kanuna göre sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılabileceği gibi gerekli destek de sağlanabilecektir. Ancak profesyonel spor kulübüne yardım niteliğinde olan işlemlerin gerçekleştirilmesi anılan Kanunların ilgili hükümlerine aykırı olacaktır. Belediyelerin sadece amatör spor kulüplerine yardım yapabileceği göz önüne alındığında, profesyonel bir kulüp olan ...’un bünyesinde amatör spor branş/kulüplerin de bulunduğundan bahisle bu hükümlerin genişletilebilmesi imkanı da bulunmamaktadır.
TFF 3. Lig’te profesyonel spor kulübü olarak maçlara çıkan ... Kulübü (A) takımı ve taraftarları ile ... Kulübü bünyesinde bulunan (U) spor kulüplerinin maçlara gidiş-gelişinin sağlanması amacıyla yakıt ve şoför dahil araç tahsisi yapılması mümkün değildir.
Profesyonel spor kulübü olan ... Kulübü taraftarların maçlara götürülmesi belediyenin görev ve sorumluluk alanında olmadığı gibi, 5393 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi kapsamında yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında da değerlendirilemez. Aksi takdirde, diğer tüm profesyonel kulüplerin seyircileri de ilgili Belediyeler tarafından araç kiralanarak gerek iç saha ve gerekse deplasman maçlarına götürülebilir. Bu giderler de 5393 sayılı Kanun kapsamında karşılanabilir ki, maddenin bu şekilde çok geniş yorumlanması kabul edilebilir bir durum değildir.
Temyiz Kurulu Kararında, taraftarların (belde sakinlerinin) ... Kulübünün farklı şehirlerdeki maçlarına taşınmasının 5393 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında olduğu ifade edilmişse de; taraftarların maçlara götürülmesi “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” olarak değil, sportif faaliyet olarak değerlendirilmelidir.
Açıklanan gerekçelerle; önceden ihale yapılan araç kiralamalarının ... profesyonel (A) takımı taraftarlarının maçlara götürülmesi için görevlendirilmesi sonucu … TL, profesyonel spor kulübünün ve taraftarlarının maçlara götürülmesi için doğrudan teminle kiralanan araçlara ilişkin ödemelerin bütçeden karşılanması sonucu … TL, mevzuata aykırı şekilde özel olarak profesyonel spor kulübünün kullanımına verilmek üzere satın alınarak cephe giydirmesi yapılan ve sadece profesyonel (A) takımının kullanımı için araç tahsisi yapılması sonucu … TL ve ... Spor Kulübünün talebi üzerine ... (A) takımı ve Kulübün bünyesinde bulunan (U) takımlarının şehir dışı maçlarına gidebilmeleri için şoför ve yakıt dahil idarenin sahip olduğu araçların tahsisi sonucu … TL olmak üzere toplam … TL kamu zararına neden olunduğu ve Dairemizin ilk kararında ısrar edilmesi sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, Temyiz Kurulu Kararında, Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmekteyken, hükümde sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmuş olmasının birbiriyle çeliştiği ifade edilmişse de;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” olarak tanımlanmaktadır. Kamu zararının belirlenmesinde, kamu görevlisi ile kamu zararı arasındaki bağı oluşturan asli unsur illiyet bağı olduğundan, bir kamu zararı oluşmuş olsa dahi, illiyet bağının kurulamadığı durumlarda kamu görevlisine sorumluluk atfedilemeyeceği açıktır. Rapor konusu olayda, Genel Sekreter Yardımcısı … …, Genel Sekreter ... ... ve Belediye Başkanı ... ...’nun kamu zararına dayanak teşkil eden evrakı müsbitelerde imzalarının bulunmaması nedeniyle kendilerine sorumluluk atfedilebilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, ... Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmesi ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınması sonucu oluşan kamu zararı tutarı … TL’nin;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Toplu Taşıma Daire Başkanı) … … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Toplu Taşıma Daire Başkanı) … … ve Gerçekleştirme Görevlileri (Şube Müdürü) … … ile (Şube Müdürü) … …’a,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
... tarih ve ... sayılı asıl İlamın …’inci maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun ... tarihli ve … tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Anılan İlamın …’inci maddesiyle, ...spor Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmesi ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınması sonucu neden olunan kamu zararı tutarı … TL’nin tazminine karar verilmişti.
Bu tazmin hükmüne karşı sorumlulardan Gerçekleştirme Görevlisi … … tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararında,
“…
... Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmiş veya bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınmıştır.
2017 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ... Kulübünün kullanımına verilmek üzere … … … plakalı 1 adet otobüs Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınmış ve bu otobüsün ... takım amblemi/ismi kaplanması adına 2017 yılında harcama yapmıştır. Sonraki süreçte bu otobüs başka hiçbir işte görevlendirilmemiş, sadece ... kulübünün talep ettiği zamanlarda görevlendirilmiştir. Bu otobüsün şoför ve yakıt giderleri belediye bütçesinden karşılanmıştır. Buna ilave olarak hem doğrudan temin hem de ihale kapsamında yakıt ve şoför dahil araç kiralama işi alımı yapılarak kiralanan araçlar ... A takımı taraftarlarının veya ... kulübünün (U) takımının kullanımına verilmiştir.
…
Daire Kararı, profesyonel spor kulübü olan ... Kulübü Derneğine yapılan bu araç tahsislerinin ortak hizmet projesi olmaması ve ... Kulübünün TFF 3. Ligde maçlara çıkan profesyonel bir spor kulübü olması gerekçelerine dayanmaktadır.
Daire Kararında da açıklandığı üzere 5216 ve 5393 sayılı Kanunlara göre sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılabilecek ve gerekli destek sağlanabilecektir. Ancak belediye bütçesinden profesyonel spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılması ve gerekli destek sağlanması mevzuatta öngörülmemiştir. Buna göre, somut uygulamada Belediye bütçesinden profesyonel spor kulübü olan ... Kulübüne ayni yardım yapılması, mevzuata aykırılık teşkil edecektir.
Daire Kararına konu somut uygulamayla ilgili iki hususun belirtilmesi gerekmektedir.
İlk husus:
Daire Kararı sorumluluk konusunda bir çelişkiyi bünyesinde barındırmaktadır. Kararda:
“… özel olarak profesyonel spor kulübünün kullanımına verilmek üzere satın alınarak cephe giydirmesi yapılan ve sadece profesyonel (A) takımının kullanımı için araç tahsisi suretiyle yardımda bulunulması …”
“… … … Plakalı Sadece ... Kulübüne Tahsis Edilen Otobüs”
ve benzer ifadeler yer almaktadır. Buna göre, Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmektedir. ... Kulübüne Belediye bütçesinden ayni yardım yapılması harcama sürecinin öncesinde yapılan birtakım idari işlemlerin öngörülebilir doğrudan sonucudur. Ancak Daire Kararında sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sorumlu tutulmuştur; Daire Kararında genel sekreter yardımcısı, genel sekreter ve belediye başkanının sorumluluğu bulunmadığı belirtilmiştir. Tekrar ifade etmek gerekirse, Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmekteyken, hükümde sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmuş olması birbiriyle çelişmektedir.
İkinci husus:
Daire Kararının kamu zararı tabloları incelendiğinde, Belediye bütçesinden taraftarların maçlara taşınmasına dair ulaşım masraflarının karşılanmasının kamu zararı olarak nitelendirildiği görülmektedir. Daire Kararında yer alan kamu zararı tespiti hukuka uygun değildir. Hükmün gerekçesinde belirtildiği üzere, Belediye bütçesinden ... Kulübüne ayni yardım yapılması kamu zararı teşkil edecektir. Ancak Belediye bütçesinden, taraftarların (belde sakinlerinin) ... Kulübünün farklı şehirlerdeki maçlarına taşınması, 5393 sy Kn.m.13’te yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında hukuka uygundur. Yani taraftarların maçlara taşınmasına dair ulaşım hizmetleri ile ilgili olarak Belediye bütçesinden yapılan harcamalar hukuka uygun olup kamu zararı teşkil etmemektedir.
Bu itibarla, … Karar-... İlam sayılı Daire Kararının …’inci maddesine konu somut uygulamada kamu zararı oluşmadığı gerekçesiyle … Karar-... İlam sayılı Daire Kararının …’inci maddesinin bozularak, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …”,
karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
... Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edildiği ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alındığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, “gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak” büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları içerisinde sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, belediyelerin gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapabileceği hüküm altına alınmış ve fıkranın devamında da amatör spor kulüplerine yapılabilecek yardımın üst sınırları belirlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, nakdi yardımın sadece amatör spor kulüplerine yapılabileceği açıktır. Anılan hükümlerde de açıkça ifade edildiği üzere, kanun koyucu “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmemiş “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak nakdi yardımın sınırlarını net olarak çizmiştir. Bu sebeple, Profesyonel bir kulüp olan ...’un bünyesinde amatör spor branşlarının da bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilebilme olanağı bulunmamaktadır.
5393 sayılı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
…
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir...” hükmü yer almaktadır.
2017 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ... Kulübünün kullanımına verilmek üzere … … … plakalı 1 adet otobüs Büyükşehir Belediyesi tarafından satın alınmış ve bu otobüsün ... takım amblemi/ismi kaplanması adına 2017 yılında harcama yapılmıştır. Sonraki süreçte bu otobüs başka hiçbir işte görevlendirilmemiş, sadece ... kulübünün talep ettiği zamanlarda görevlendirilmiştir. Bahsi geçen otobüsün şoför ve yakıt giderleri de belediye bütçesinden karşılanmıştır. Ayrıca bu otobüs dışında ... Kulübünün A takımı ile taraftarlarının kullanması için yakıtı ve şoförüyle birlikte araç tahsis edildiği, bunlar dışında hem doğrudan temin hem de ihale kapsamında yakıt ve şoför dahil araç kiralama işi alımının yapılarak hem ... A takımı taraftarlarının hem de ... Kulübünün (U) takımının kullanımına verildiği görülmüştür.
Görüleceği üzere, 2018 yılı içinde profesyonel spor kulübü olan ... Kulübüne … … … plakalı 1 adet otobüsün sürekli olarak görevlendirilmesinin yanında bu aracın haricinde diğer araçlarda ... Kulübünden gelen talepler üzerine görevlendirilmiştir.
Kamu yararına çalışan dernekler ile ortak hizmet projesi yapılabilmesi için meclis kararı alınmasının şart olduğu 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer almaktadır. Yine bu maddeye göre belediye sadece görev ve sorumluluk alanına giren konularda ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilmektedir. Profesyonel spor kulübü olan ... Kulübü Derneğine yapılan bu araç tahsisleri için hiçbir meclis kararı olmamasının yanında futbolcular ile taraftarların maçlara götürülmesi belediyenin görev ve sorumluluk alanında değildir. Kaldı ki 5216 sayılı Kanun’un “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, “gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak” büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları içerisinde sayılmış olup, dernek statüsünde olan spor kulüpleri için bu madde var iken 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi spor kulüpleri hakkında uygulanamaz.
5216 ve 5393 sayılı Kanuna göre sporu teşvik etmek amacıyla amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılabileceği gibi gerekli destek de sağlanabilecektir. Ancak profesyonel spor kulübüne yardım niteliğinde olan işlemlerin gerçekleştirilmesi anılan Kanunların ilgili hükümlerine aykırı olacaktır. Belediyelerin sadece amatör spor kulüplerine yardım yapabileceği göz önüne alındığında, profesyonel bir kulüp olan ...’un bünyesinde amatör spor branş/kulüplerin de bulunduğundan bahisle bu hükümlerin genişletilebilmesi imkanı da bulunmamaktadır.
TFF 3. Lig’te profesyonel spor kulübü olarak maçlara çıkan ... Kulübü (A) takımı ve taraftarları ile ... Kulübü bünyesinde bulunan (U) spor kulüplerinin maçlara gidiş-gelişinin sağlanması amacıyla yakıt ve şoför dahil araç tahsisi yapılması mümkün değildir.
Profesyonel spor kulübü olan ... Kulübü taraftarların maçlara götürülmesi belediyenin görev ve sorumluluk alanında olmadığı gibi, 5393 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi kapsamında yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında da değerlendirilemez. Aksi takdirde, diğer tüm profesyonel kulüplerin seyircileri de ilgili Belediyeler tarafından araç kiralanarak gerek iç saha ve gerekse deplasman maçlarına götürülebilir. Bu giderler de 5393 sayılı Kanun kapsamında karşılanabilir ki, maddenin bu şekilde çok geniş yorumlanması kabul edilebilir bir durum değildir.
Temyiz Kurulu Kararında, taraftarların (belde sakinlerinin) ... Kulübünün farklı şehirlerdeki maçlarına taşınmasının 5393 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde yer alan “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” kapsamında olduğu ifade edilmişse de; taraftarların maçlara götürülmesi “sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi” olarak değil, sportif faaliyet olarak değerlendirilmelidir.
Açıklanan gerekçelerle; önceden ihale yapılan araç kiralamalarının ... profesyonel (A) takımı taraftarlarının maçlara götürülmesi için görevlendirilmesi sonucu … TL, profesyonel spor kulübünün ve taraftarlarının maçlara götürülmesi için doğrudan teminle kiralanan araçlara ilişkin ödemelerin bütçeden karşılanması sonucu … TL, mevzuata aykırı şekilde özel olarak profesyonel spor kulübünün kullanımına verilmek üzere satın alınarak cephe giydirmesi yapılan ve sadece profesyonel (A) takımının kullanımı için araç tahsisi yapılması sonucu … TL ve ... Spor Kulübünün talebi üzerine ... (A) takımı ve Kulübün bünyesinde bulunan (U) takımlarının şehir dışı maçlarına gidebilmeleri için şoför ve yakıt dahil idarenin sahip olduğu araçların tahsisi sonucu … TL olmak üzere toplam … TL kamu zararına neden olunduğu ve Dairemizin ilk kararında ısrar edilmesi sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, Temyiz Kurulu Kararında, Daire Kararının gerekçesi harcama talimatının verilmesinden önce alınmış bazı kararlara veya yapılmış bazı idari işlemlere işaret etmekteyken, hükümde sadece harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulmuş olmasının birbiriyle çeliştiği ifade edilmişse de;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” olarak tanımlanmaktadır. Kamu zararının belirlenmesinde, kamu görevlisi ile kamu zararı arasındaki bağı oluşturan asli unsur illiyet bağı olduğundan, bir kamu zararı oluşmuş olsa dahi, illiyet bağının kurulamadığı durumlarda kamu görevlisine sorumluluk atfedilemeyeceği açıktır. Rapor konusu olayda, Genel Sekreter Yardımcısı … …, Genel Sekreter ... ... ve Belediye Başkanı ... ...’nun kamu zararına dayanak teşkil eden evrakı müsbitelerde imzalarının bulunmaması nedeniyle kendilerine sorumluluk atfedilebilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, ... Kulübünün “A” ve “U” takımları ile taraftarlarının maçlara götürülebilmesi için kendilerine araç tahsis edilmesi ve bu amaçla yolcu taşıma hizmeti satın alınması sonucu oluşan kamu zararı tutarı … TL’nin;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Toplu Taşıma Daire Başkanı) … … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … …’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Toplu Taşıma Daire Başkanı) … … ve Gerçekleştirme Görevlileri (Şube Müdürü) … … ile (Şube Müdürü) … …’a,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.