2026/701143 İhale Kayıt Numaralı "Sürücüsüz Araç Kiralama" İhalesi

BAŞVURU SAHİBİ:

Denklem Atık Yön. Turizm Taşımacılık İç ve Dış Tic. A.Ş.,

 

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Erbaa Belediye Başkanlığı,

 

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2026/701143 İhale Kayıt Numaralı “Sürücüsüz Araç Kiralama” İhalesi

 

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Erbaa Belediye Başkanlığı tarafından 18.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Denklem Atık Yön. Turizm Taşımacılık İç ve Dış Tic. A.Ş. tarafından 12.06.2026 tarih ve 217891 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

 

Başvuruya ilişkin olarak 2026/1535 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

 

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

 

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

 

Erbaa Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede ilk oturum sonucunda geçerli beş teklif bulunduğu, taraflarınca sunulan 43.683.000,00 TL tutarındaki teklifin geçerli teklifler arasında en düşük teklif olduğu ve ihalede yeterli rekabetin sağlandığının tutanaklarla ortaya konulduğu, buna rağmen ihale komisyonunca tekliflerin açılmasından yaklaşık üç hafta sonra herhangi bir somut maliyet analizi, fizibilite çalışması veya teknik değerlendirmeye dayanmaksızın araçların satın alınmasının kamu yararına olacağı yönündeki gerekçeyle bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği, buna karşın araç ihtiyacının ortadan kalkmadığı, yalnızca kiralama yerine satın alma yönteminin tercih edilmek istendiğinin açık olduğu, ihtiyaçların hangi yöntemle karşılanacağının ihtiyaç tespiti ve ihale onayı aşamasında değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu ve tekliflerin açılmasından sonra tedarik yönteminin değiştirilmesinin ihale sürecinin geldiği aşama ile bağdaşmadığı, ayrıca iptal kararında tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğuna, ödenek yetersizliğine veya rekabetin oluşmadığına ilişkin herhangi bir tespitin yer almadığı, teklif fiyatlarının açıklanmasından sonra alınan iptal kararının saydamlık ve güvenirlik ilkelerini zedelediği, bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesi kapsamında kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleriyle uyumlu şekilde kullanılmadığı, sonuç olarak bütün tekliflerin reddedilmesine ilişkin 10.06.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile bu karara ilişkin onay işleminin hukuka aykırı olduğu, söz konusu işlemlerin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

 

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

 

4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

 

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddede “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

 

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

 

“Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir...” hükmü,

 

Söz konusu maddenin gerekçesinde ise “…Kanunun muhtelif maddeleriyle idareye verilen iptal yetkisinin itirazen şikayet incelemesine tabi tutulması idareyi ihale yapmaya zorlamak anlamına geleceğinden ve esasen iptal edilen ihaleden sonra aynı amaçla açılan ihalelerin de idari başvuruya konu edilmesi zaten mümkün olduğundan, idarenin ihalenin iptali işlemlerinin itirazen şikayete konu edilemeyeceği öngörülmekte, ancak idareye yapılan şikayet üzerine Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca idare tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda veya 56 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından verilen kararların uygulanmasından kaçınmak için ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda ise bu kararlara karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi öngörülmektedir.”  ifadelerine yer verilmiştir.

 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü,

 

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “…(3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir….” hükmü,

 

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

38 adetten oluşan Muhtelif Araç Kiralama Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Makina İkmal, Bakım ve Onarım Müdürlüğü Şantiyesine teslim edilecektir.” düzenlemesi,

 

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “32.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

32.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

18.05.2026 tarihinde Erbaa Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Sürücüsüz Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak 23 adet ihale dokümanının indirildiği ve 7 istekli tarafından teklif sunulduğu, anılan ihalede 10.06.2026 tarihinde ihalenin iptal edilmesine yönelik karar alındığı, söz konusu kararın isteklilere 11.06.2026 tarihinde tebliğ edilen “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali kararı” başlıklı yazı ile tebliğ edildiği ve başvuru sahibinin iddialarının, idare tarafından tesis edilen iptal kararının mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle anılan iptal işleminin iptal edilmesi gerektiğine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

 

11.06.2026 tarihinde isteklilere tebliğ edilen söz konusu yazıda “İhale Komisyonumuz 18.05.2026 tarihinde saat 10:30 da toplanmış, 7 firmanın e-teklif verdiği görülmüş ve teklif sistemden açılarak ihaleye başlanmıştır…

10.06.2026 saat 10:30 da yapılan toplantıda, mevcut ekonomik şartlar göz önüne alındığında, mevcut araçlar da dikkate alınarak idaremiz bünyesine araç alımı yapılması kamunun yararına olacağı düşünülmesinden dolayı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 39. Maddesi uyarınca ihalenin iptal edilmesine kararın harcama yetkilisinin onayına sunulmasına
   Oybirliği ile karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edilmesine ilişkin karar alındığı anlaşılmıştır.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi çerçevesinde, ihale komisyonunun kararı doğrultusunda idarelerin sunulan tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, bu kararın isteklilere gecikmeksizin bildirilmesinin zorunlu olduğu, idarenin tekliflerin reddinden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenmeyeceği, ancak talep hâlinde iptal nedenlerini açıklamakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Bununla beraber, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarda ve vaktinde karşılanması ile kaynakların verimli kullanımı ilkeleri gereğince, idareye tanınan bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda, ölçülülük ve objektiflik kriterleri dâhilinde kullanılmasının esas olduğu görülmektedir.  

 

Ayrıca, Kanun’un 40 ve 41’inci maddeleri uyarınca, ihale yetkilisinin ihale komisyonu kararını onaylaması veya sebebini açıkça belirterek iptal etmesi gerektiği, onay durumunda kararın geçerli, iptal durumunda ise hükümsüz sayılacağı ve bu hususun tüm isteklilere gerekçesiyle birlikte tebliğ edilmesinin mecburi olduğu hükme bağlanmıştır. Kanun’un 56’ncı maddesi kapsamında, idarece alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının sadece idarenin sunduğu iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak tetkik edileceği, dolayısıyla Kurumun incelemesinin ihalenin esasına yönelik olmayıp, iptal kararının dayandığı gerekçelerin hukuka ve kamu yararına uygunluğuyla sınırlı kalacağı anlaşılmaktadır.

 

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde; idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik ve kamuoyu denetimi ilkelerini tesis etmekle birlikte, ihtiyaçların elverişli koşullarda, zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli şekilde kullanılmasını temin etmekle yükümlü oldukları anlaşılmaktadır. Bu kapsamda idarelerin, sunulan tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda belirli bir takdir yetkisine sahip oldukları, ancak ihalenin iptali noktasındaki takdir yetkisinin Kanun’un temel ilkeleriyle uyumlu olacak şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği açıktır. İhalenin iptaline dair işlemlerin tesisinde başvurulan takdir yetkisinin gerekçelendirilerek kullanılması, ilgili işlemin hukuka uygunluğu açısından büyük önem teşkil etmektedir.

 

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme neticesinde, başvuruya konu ihalede 7 istekli tarafından teklif sunulduğu, 2 istekli tarafından sunulan teklifin geçici teminatlarının uygun bulunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 5 istekli tarafından sunulan tekliflerin idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu, 11.06.2026 tarihli alınan kararda ihalenin iptal gerekçelerinin “mevcut ekonomik şartlar göz önüne alındığında, mevcut araçlar da dikkate alınarak idaremiz bünyesine araç alımı yapılması kamunun yararına olacağı düşünülmesinden dolayı” şeklinde ifade edildiği, ayrıca söz konusu iptal kararının alınmasından önce 01.06.2026 tarihinde “araç alımı” konulu belediye meclisi kararının alındığı ve bu kararda satın alınması planlanan araçların cins ve sayılarına yer verildiği görülmüştür.

 

Ancak, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idarelerin ihtiyaçları doğrultusunda ihaleye çıkmalarının gerektiği, bu kapsamda idarelerden beklenilenin ihaleye çıkılmadan önce ihtiyaçların doğru bir şekilde tespit edilerek ihale sürecinin planlı bir şekilde başlatılması ve sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi olduğu, buna karşın idarece iptal gerekçesi olarak ileri sürülen “mevcut ekonomik şartlar” ve “mevcut araçlar” hususlarına ilişkin olarak gerek idarece alınan ihalenin iptal kararı ekinde, gerekse meclis kararında satın alma yoluyla tedarik edilmesi planlanan araçların söz konusu ihale kapsamında kiralama yoluyla tedarik edilmesine kıyasla sağlayacağı ekonomik faydayı ortaya koyan herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği dikkate alındığında, söz konusu gerekçelerle ihalenin iptal edilmesinin, 4734 sayılı Kanun ile korunan ve ihalenin iptali hususunda idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

 

Netice itibarıyla, idarece tesis edilen ihalenin iptali işleminin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkeler çerçevesinde olmadığı, güvenirliği zedelediği, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile örtüşmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

 

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

 

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1) İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

 

2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi hâlinde iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.