Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Spor kulübüne yardım



İdare ile … Spor Kulübü arasında yapılan protokolle İdareye ait iki adet aracın adı geçen profesyonel spor kulübüne ücretsiz olarak tahsis edildiği ve tahsis edilen araçlara ait kiralama ve akaryakıt bedelleri ile karayolları ve köprü geçiş ücretlerinin Belediye bütçesinden karşılandığı ve bu ödemeler yönünden kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;

“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde,

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

…”,

“Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise,

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…”

hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre belediyelerin amatör spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabileceklerinde bir kuşku bulunmamaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinin “b” bendinde, “amatör spor kulübü” kavramı zikredilmekle birlikte bu kavramın tanımı veya açıklaması, anılan Kanun’da yapılmamıştır. Bir başka deyişle spor kulüplerinin hangi durumlarda veya şartlarda amatör oldukları veya olmadıkları açıklanmış değildir. Bu nedenle bu ifadenin hangi manada anlaşılması gerektiğinin ayrıca incelenmesi gerekmektedir.

İhtilaflı bir konunun hukuki boyutları araştırılırken, öncelikle bu konuyla ilgili temel düzenlemeleri içeren özel yasal düzenlemelere bakmak gerekir. Bu nedenle “amatör spor kulübü” kavramının anlaşılması için spor alanında temel düzenlemeleri içeren 26.03.2022 tarih ve 7405 Sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nun incelenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Spor kulüpleri, 7405 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca kurulan tüzel kişiliklerdir. 7405 sayılı Kanun’da 5393 sayılı Kanun’da geçtiği şekliyle “amatör spor kulübü”, “profesyonel spor kulübü” veya bu iki kavramı ima eden başka bir kavram geçmemektedir. Bu nedenle “amatör spor kulübü” kavramının karşılığının belirlenmesi için, “spor kulübü” ve bu kavramla sıkı ilişkisi bulunan “spor dalı” kavramlarının incelenmesi gerekir.

Konuyla ilgili olarak, 7405 Sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde,

“i) Spor anonim şirketi: Bir spor kulübünün bağlı ortaklığı veya iştiraki olarak ya da spor kulübünden bağımsız şekilde 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre kurulan ve spor faaliyetinde bulunmak amacıyla Bakanlığa tescilini yaptıran anonim şirketi,

l) Spor dalı: Spor federasyonuna bağlı spor dalını,

ö) Spor kulübü: Bakanlık ve spor federasyonlarının faaliyetlerine katılmak amacıyla Bakanlığa tescilini yaptıran özel hukuk tüzel kişilerini,

…ifade eder.” Tanımları yer almıştır.

Yine aynı Kanunun, Spor faaliyetlerine katılım başlıklı 4’üncü maddesinde yer alan;

“(1) Spor kulüplerinin bir spor dalında faaliyetlere katılabilmesi, bu spor dalının bağlı olduğu spor federasyonu tarafından tescil edilmesine bağlıdır…” hükmü ve

Spor anonim şirketi vasfının kazanılması ve kaybedilmesi başlıklı 14’üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan;

“(5) Spor anonim şirketleri, faaliyette bulunacakları spor dalını ilgili spor federasyonuna tescil ettirmek zorundadır...”

hükmü uyarınca spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri, faaliyette bulunacakları spor dalı veya dallarını ilgili spor federasyonuna tescil ettirmek zorundadır. Kanunun yukarıdaki maddeleri ve çok sayıda diğer maddeleri uyarınca spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin bünyesinde birden fazla spor dalının bulunabileceği; spor kulübü ve şirketlerinin tescilinin Gençlik ve Spor Bakanlığınca tescil edileceği, bunların faaliyette bulunacakları spor dalı veya dallarının ise ilgili spor federasyonunca tescil ettirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan 7405 sayılı Kanunun “Yardım şekilleri” başlıklı 21 inci maddesinde;

“(3) Büyükşehir belediyesi, belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler, spor kulüplerinin ve spor anonim şirketlerinin profesyonel spor dallarına ve bunların profesyonel sporcularına her ne ad altında olursa olsun kaynak aktaramaz ve yardımda bulunamaz. 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi bu hükmün kapsamı dışındadır.

… ” hükmü yer almış olup, söz konusu hüküm ile aslında 5393 sayılı Kanun’da yer alan ve karşılığı açıklanmamış olan “amatör spor kulübü” kavramına da açıklık getirildiği değerlendirilmektedir. 2022 yılında getirilen bu düzenleme ile esasen belediyelerin hangi konularda spor kulüplerine yardım yapamayacakları hususuna açıklık getirilmiş ve açıkça bunların “profesyonel spor dalları” ve “profesyonel sporcuları”na yardım yapamayacakları belirtilmiştir. Buradan hareketle amatör veya profesyonel kavramlarının spor kulübü için değil, spor dalları için kullanılmış olduğu ve belediyelerin amatör spor dallarına yardım yapabilecekleri anlaşılmaktadır.

Öte yandan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Diğer İndirimler” başlıklı 89’uncu maddesinin 8’inci fıkrasında “ … yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50’si”, düzenlemesi mevcuttur. Paralel olarak 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinde de aynı düzenlemeye yer verilmiştir. Görüleceği üzere her iki kanunda da vergi matrahının tespitinde kazançtan yapılabilecek indirimler sayılırken; sponsorluk harcamalarının amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için %50’sinin indirilebileceği vurgulanmıştır. Yani bu kanun metinlerinde de açıkça amatör spor dalı ve profesyonel spor dalı kavramları kullanılmıştır.

Yukarıdaki mevzuat düzenlemelerinde “amatör spor kulübü” veya “profesyonel spor kulübü” kavramları geçmemekte, bunun yerine söz konusu mevzuatta, “amatör spor dalları” veya “profesyonel spor dalları” şeklinde düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir. Yani “amatör spor” tanımlaması “dallar” için kullanılmış, “kulüpler” için kullanılmamıştır. Dolayısıyla, “amatör/profesyonel” ayrımının, kulüpler için değil, “dallar” için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle, bir kulübün bütünüyle profesyonel/amatör olmasından değil, bu kulüp bünyesindeki spor dalının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir. Bu itibarla, bir spor kulübünün bünyesinde birden fazla spor dalı bulunabileceği ve bu kapsamda söz konusu spor dalının bir kısmı profesyonel olabileceği gibi amatör statüsünde olanlar da olabileceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, spor kulüplerinin dernek statüsünde kurulacağını düzenleyen 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun 20’nci maddesi, 7405 sayılı Kanun’un 58’inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Anılan Kanunla, spor kulüpleri dernek statüsünden çıkarılarak spor kulübü tüzel kişiliği şeklinde Gençlik ve Spor Bakanlığına devredilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelere bakıldığında, sorgu konusu edilen araçların mezkûr kulübün amatör takımları olan U-13, U-14, U-15, U-16, U-17, U-18, U-19 takımlarının müsabaka veya spor faaliyetleri ile kulübün amatör takımlarının kullandığı spor tesislerinin bakım işi için kullanılmak üzere tahsis edildiği görülmektedir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, ... Belediyesi tarafından ... Spor Kulübüne tahsis edilen araçların kulübün amatör spor branşlarında kullanılmak üzere verildiğinden ve söz konusu yardımın profesyonel faaliyetler için harcandığına ilişkin bilgi, belge ve bir tespit söz konusu olmadığından, yapılan işlemde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla yargı konusu edilen … TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere aşağıda belirtilen azınlık görüşüne karşı oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

Üye …’nın Karşı Görüşü:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde Belediyenin görev ve sorumlulukları belirtilmiştir. Maddede “…Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir. ....” hükmü bulunmaktadır.

Dolayısıyla, anılan Kanunda, belediyelerin sporu teşvik etmek amacıyla yapabilecekleri ayni ve nakdi yardımlar sayılmıştır. Söz konusu yardımların tamamı sporu ve sporcuyu teşvik amacına hizmet etmekte olup amatör spor kulüplerini kapsamaktadır.

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF)’nun,

- 2022 – 2023 Sezonu Trendyol Süper Lig Müsabakaları Statüsü’nün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1’inci maddesinde “Trendyol Süper Lig, Türkiye’nin en üst profesyonel futbol ligidir.”

- 2023 – 20124 Sezonu Trendyol 1. Lig Müsabakaları Statüsü’nün “Ligin Oluşumu ve Katılım Şartları” başlıklı 1’inci maddesinde “Trendyol 1. Lig, Türkiye’nin en üst profesyonel futbol liginin bir alt ligidir.”

denilmektedir.

Hesap yılı olan 2023 yılı itibariyle ... Spor Kulübü futbol takımı 2022-2023 sezonunda Trendyol Süper Lig, 2023-2024 sezonunda ise Trendyol 1. Lig’de mücadele etmiştir. Bu durumda bahse konu kulübün profesyonel spor kulübü olduğu açıktır.

Her ne kadar savunmalarda sorgu konusu tutarın kulübün amatör takımları olan U-13, U-14, U-15, U-16, U-17, U-18, U-19 takımları için harcandığı ifade edilmişse de; 5393 sayılı Kanun “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmemiş “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak ayni veya nakdi yardımın sadece amatör kulüplere yapılabileceğini hüküm altına almıştır.

Bu bağlamda İdare tarafından profesyonel bir spor kulübüne tahsis edilen araçlara ait giderlerin idare bütçesinden karşılanmasının mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği ve ... Spor Kulübüne yardımda bulunulması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.