SayıştaySayıştay Daire Kararı971
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No75
Madde No17
Yılı2023
Gazete Aboneliklerine İlişkin Harcamalar, Sözleşme Damga Vergisi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
... Belediyesinin gerçekleştirmiş olduğu gazete aboneliklerinde;
A) Tasarruf Tedbirleri Konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırı olarak çok sayıda günlük gazeteye abone olunması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin (a), (b) ve (c) bendlerine göre doldurulması gereken Doğrudan Temin Formunun fiyat araştırması bölümünün eksik doldurulması ve piyasa fiyat araştırmasının uygun şekilde yapılmaması sonucu yüksek fiyatlarla abonelik bedeli ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Hemşehri Hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde, “Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar.”,
“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde ise, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a)… ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.”,
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Belediyenin Giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (n) bendinde ise “sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler” belediye giderleri arasında sayılmıştır.
Sorumluların savunmalarından, yerel nitelikteki haber sağlayıcıların Belediye hizmetlerinin etkin sunumu açısından önemli bilgi kaynakları sunduğu ve bahse konu günlük gazete aboneliklerinin bu bilgi kaynaklarına erişim amacının yanısıra yerel basının desteklenmesi ve halkın bilgilendirilmesi saikiyle gerçekleştiği, bu kapsamda 28 adet Müdürlük ile Başkanlık ve Halk Masası da olmak üzere 30 adet üzerinden tüm yerel gazetelere abone olunduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, Belediye hizmetlerinin yerine getirilmesi noktasında yararlanılan, yerel basının desteklenmesi amacıyla gerçekleştirilen ve hemşehri hukuku kapsamında halka açık olarak da vatandaşların ortak kullanımına sunulan gazeteler için yapılan ödemeler kamu zararı olarak değerlendirilemeyecektir.
Raporda yer alan, Doğrudan Temin Formunun fiyat araştırması bölümünün eksik doldurulması ve piyasa fiyat araştırmasının uygun şekilde yapılmaması sonucunda abonelik bedellerinin olması gerekenin üzerinde belirlenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak ise;
Öncelikle gazetelerin abonelik fiyatları, gazetelerce belirlenmektedir. Bu suretle, abonelik fiyatının perakende satış fiyatından daha yüksek olması hususunda Belediye görevlilerinin bir dahli bulunmamaktadır. Kaldı ki, abonelik bedellerinin gazete bedelinin yanısıra abone dağıtım bedelini de içerdiği de dikkate alınmalıdır. Ayrıca, Raporda yer alan kamu zararı hesabında, Belediyede hafta sonu mesai yapılmadığından bahisle abonelik bedelinin hafta sonuna denk gelen günleri için gerçekleşen ödemeler kamu zararı olarak değerlendirilmiştir. Ancak abonelik kavramı, gazetenin haftaiçi-haftasonu ayrımı olmaksızın ayın tüm günleri için temin edilmesini içerdiğinden böyle bir hesaplamanın isabetli olmayacağı da açıktır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesine göre yapılması gereken sözleşmenin yapılmaması sonucunda sözleşme damga vergisi alınmadığı görülmüştür.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde, “22.1.1.2. Söz konusu hükümler uyarınca anılan maddede belirtilen nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık sağlanması amaçlanmış olmakla birlikte, ihtiyacın niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerde belirli yeterlik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar idarelerin takdirindedir.
22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, malın tesliminin veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması gerekir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun;
“Konu” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
...”,
“Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder. …”,
hükümleri bulunmaktadır. Anılan Kanun’un “Resmi daire” başlıklı 8’inci maddesinde ise resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu belirtilmiştir.
Kanun’a ekli (1) sayılı Tablo’da damga vergisine tâbi kâğıtlar sayılmış ve “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Yargılamaya konu hususta, Basın Yayın İşleri Müdürlüğünün doğrudan teminle ve 1 yıllık süreyle gerçekleştirdiği gazete abonelikleri için yapılan alımların belli bir süreyi içermesi nedeniyle, alımların sözleşmeye bağlanması ve yapılan sözleşmelerden sözleşme damga vergisi alınması gerektiği halde, sözleşme düzenlenmemesi sonucu sözleşme damga vergisinden mahrum kalınması suretiyle ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı ...-TL’nin; ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’ten, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’dan, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’dan, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’den, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’den, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’ten, ve kalan ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’nden tahsil edilerek, ... tarihli ve ... no.lu muhasebe işlem fişiyle muhasebeleştirildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
... Belediyesinin gerçekleştirmiş olduğu gazete aboneliklerinde;
A) Tasarruf Tedbirleri Konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırı olarak çok sayıda günlük gazeteye abone olunması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin (a), (b) ve (c) bendlerine göre doldurulması gereken Doğrudan Temin Formunun fiyat araştırması bölümünün eksik doldurulması ve piyasa fiyat araştırmasının uygun şekilde yapılmaması sonucu yüksek fiyatlarla abonelik bedeli ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Hemşehri Hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde, “Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar.”,
“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde ise, “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a)… ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.”,
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Belediyenin Giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (n) bendinde ise “sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler” belediye giderleri arasında sayılmıştır.
Sorumluların savunmalarından, yerel nitelikteki haber sağlayıcıların Belediye hizmetlerinin etkin sunumu açısından önemli bilgi kaynakları sunduğu ve bahse konu günlük gazete aboneliklerinin bu bilgi kaynaklarına erişim amacının yanısıra yerel basının desteklenmesi ve halkın bilgilendirilmesi saikiyle gerçekleştiği, bu kapsamda 28 adet Müdürlük ile Başkanlık ve Halk Masası da olmak üzere 30 adet üzerinden tüm yerel gazetelere abone olunduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, Belediye hizmetlerinin yerine getirilmesi noktasında yararlanılan, yerel basının desteklenmesi amacıyla gerçekleştirilen ve hemşehri hukuku kapsamında halka açık olarak da vatandaşların ortak kullanımına sunulan gazeteler için yapılan ödemeler kamu zararı olarak değerlendirilemeyecektir.
Raporda yer alan, Doğrudan Temin Formunun fiyat araştırması bölümünün eksik doldurulması ve piyasa fiyat araştırmasının uygun şekilde yapılmaması sonucunda abonelik bedellerinin olması gerekenin üzerinde belirlenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak ise;
Öncelikle gazetelerin abonelik fiyatları, gazetelerce belirlenmektedir. Bu suretle, abonelik fiyatının perakende satış fiyatından daha yüksek olması hususunda Belediye görevlilerinin bir dahli bulunmamaktadır. Kaldı ki, abonelik bedellerinin gazete bedelinin yanısıra abone dağıtım bedelini de içerdiği de dikkate alınmalıdır. Ayrıca, Raporda yer alan kamu zararı hesabında, Belediyede hafta sonu mesai yapılmadığından bahisle abonelik bedelinin hafta sonuna denk gelen günleri için gerçekleşen ödemeler kamu zararı olarak değerlendirilmiştir. Ancak abonelik kavramı, gazetenin haftaiçi-haftasonu ayrımı olmaksızın ayın tüm günleri için temin edilmesini içerdiğinden böyle bir hesaplamanın isabetli olmayacağı da açıktır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesine göre yapılması gereken sözleşmenin yapılmaması sonucunda sözleşme damga vergisi alınmadığı görülmüştür.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde, “22.1.1.2. Söz konusu hükümler uyarınca anılan maddede belirtilen nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık sağlanması amaçlanmış olmakla birlikte, ihtiyacın niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerde belirli yeterlik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar idarelerin takdirindedir.
22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, malın tesliminin veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması gerekir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun;
“Konu” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
...”,
“Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder. …”,
hükümleri bulunmaktadır. Anılan Kanun’un “Resmi daire” başlıklı 8’inci maddesinde ise resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu belirtilmiştir.
Kanun’a ekli (1) sayılı Tablo’da damga vergisine tâbi kâğıtlar sayılmış ve “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Yargılamaya konu hususta, Basın Yayın İşleri Müdürlüğünün doğrudan teminle ve 1 yıllık süreyle gerçekleştirdiği gazete abonelikleri için yapılan alımların belli bir süreyi içermesi nedeniyle, alımların sözleşmeye bağlanması ve yapılan sözleşmelerden sözleşme damga vergisi alınması gerektiği halde, sözleşme düzenlenmemesi sonucu sözleşme damga vergisinden mahrum kalınması suretiyle ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı ...-TL’nin; ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’ten, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’dan, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’dan, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’den, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’den, ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’ten, ve kalan ...-TL’si ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ...’nden tahsil edilerek, ... tarihli ve ... no.lu muhasebe işlem fişiyle muhasebeleştirildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.