SayıştaySayıştay Daire Kararı973
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No73
Madde No18
Yılı2023
Masa Sandalye Kiralaması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde göre ….’den temin edilen “25.000 Adet Sandalye, 6.000 Adet Masa Kiralama Hizmet Alımı İşi’nde;
a) Yapılan araştırmada iftara katılım sayısının 10.700 kişi olduğu ancak kiralama yapılan sandalye sayısının 25.000 adet, masa sayısının 6.000 olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”,
“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi, “Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak.”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi, “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.” (p) bendi; “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”,
şeklinde hüküm altına alınarak temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye giderleri arasında sayıldığı ayrıca, temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin belediye başkanı tarafından kullanılacağı belirlenmiştir.
Bu kapsamda belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında yemek, tören, hediye vb. giderlere ilişkin harcama yapma yetkileri bulunmaktadır.
Diğer taraftan hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderlerinin yapılabileceği İçişleri Bakanlığı’nın 25.04.1984 tarih ve M.İ.G.M 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında belirlenmiş ve bu giderlerin Belediye Başkanının takdiri ile yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen Yönerge’nin 3’üncü maddesinde, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiş, 5’inci maddesinde, ağırlama giderlerinin beldenin misafiri olmak şartı ile neler olabileceği düzenlenmiş, bu maddenin son fıkrasında ise “…ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.” denilmiştir.
Buna göre, iftar organizasyonunda kullanılmak üzere 25.000 adet sandalye, 6.000 adet masa kiralamasının 5393 sayılı Kanun’un 15, 38 ve 60’ncı maddeleri kapsamında 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde göre temin edilmesi ve savunmalarda iftara davet edilenlerin yemeğe ailesi ve yakınları ile gelmeleri nedeniyle ne kadar bir katılımın olacağının önceden net olarak bilinemediği, bu sebeple fazla masa ve sandalye kiralama işleminin yapıldığı şeklindeki ifadeleri bir arada değerlendirildiğinde bahse konusu kiralama sonucunda kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Masa için kiralama bedelinin yüksek olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde, anılan maddede belirtilen hallerde idarelerin ihtiyaçlarını, ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılayabileceği, ihale komisyonu kurma ve 10’uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçların temin edileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde ise, “22.1.1.1. Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde belirtilen hallerde ihtiyaçların; Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi mümkün bulunmaktadır.
…
22.1.1.4. Diğer taraftan 22 nci maddeye göre ihtiyaçların karşılanmasında onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben ihale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur. İdarelerce gerekli görülmesi halinde, fiyat araştırmaları, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde yapılabilir.” denilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, doğrudan temin yöntemiyle yapılacak alımlarda, ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın, ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, sadece piyasa fiyat araştırması yapılması yeterli ve zorunludur.
Raporda yakın tarihlerde aynı Yükleniciden yapılmış olan masa, sandalye kiralanması fiyatları ile ilgili dönem masa, sandalye kiralama fiyatları karşılaştırılarak kamu zararı tespiti yapılmışsa da;
Dosya kapsamından, söz konusu kiralamanın piyasa fiyat araştırması yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine istinaden doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirildiği, alım sürecinde firmalardan yazılı fiyat teklifleri alınmak ve piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlenmek suretiyle en düşük teklifi sunan firmadan alımın yapıldığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, söz konusu kiralamaların doğrudan temin yöntemi ile temin edilmesinde, kiralama öncesinde firmalardan teklif istenerek piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlenmesinde ve piyasa fiyat araştırması tutanağında yer verilen firmalar arasından en uygun teklif verenden hizmet alımının gerçekleştirilmesinde mevzuatın öngörmüş olduğu tüm hususlar yerine getirilmiştir.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
c) Usulüne uygun ihale yapılmaması ile ilgili olarak Üst Yönetici tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı iddiası ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesinde, “…kamu zararına yol açan bir husus tespit edildiğinde sorumluların savunmaları alınarak mali yıl sonu itibariyle yargılamaya esas rapor düzenlenir. …” hükmüne yer verilmiştir.
Ancak, Raporun bu bendinde herhangi bir kamu zararı tespitine yer verilmemiş olup, bu aşamada hüküm tesisine mahal bulunmadığından Dairemizce yapılacak işlem olmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde göre ….’den temin edilen “25.000 Adet Sandalye, 6.000 Adet Masa Kiralama Hizmet Alımı İşi’nde;
a) Yapılan araştırmada iftara katılım sayısının 10.700 kişi olduğu ancak kiralama yapılan sandalye sayısının 25.000 adet, masa sayısının 6.000 olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”,
“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi, “Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak.”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi, “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.” (p) bendi; “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”,
şeklinde hüküm altına alınarak temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye giderleri arasında sayıldığı ayrıca, temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin belediye başkanı tarafından kullanılacağı belirlenmiştir.
Bu kapsamda belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında yemek, tören, hediye vb. giderlere ilişkin harcama yapma yetkileri bulunmaktadır.
Diğer taraftan hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderlerinin yapılabileceği İçişleri Bakanlığı’nın 25.04.1984 tarih ve M.İ.G.M 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında belirlenmiş ve bu giderlerin Belediye Başkanının takdiri ile yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen Yönerge’nin 3’üncü maddesinde, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiş, 5’inci maddesinde, ağırlama giderlerinin beldenin misafiri olmak şartı ile neler olabileceği düzenlenmiş, bu maddenin son fıkrasında ise “…ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şumulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.” denilmiştir.
Buna göre, iftar organizasyonunda kullanılmak üzere 25.000 adet sandalye, 6.000 adet masa kiralamasının 5393 sayılı Kanun’un 15, 38 ve 60’ncı maddeleri kapsamında 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde göre temin edilmesi ve savunmalarda iftara davet edilenlerin yemeğe ailesi ve yakınları ile gelmeleri nedeniyle ne kadar bir katılımın olacağının önceden net olarak bilinemediği, bu sebeple fazla masa ve sandalye kiralama işleminin yapıldığı şeklindeki ifadeleri bir arada değerlendirildiğinde bahse konusu kiralama sonucunda kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Masa için kiralama bedelinin yüksek olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde, anılan maddede belirtilen hallerde idarelerin ihtiyaçlarını, ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılayabileceği, ihale komisyonu kurma ve 10’uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçların temin edileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde ise, “22.1.1.1. Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinde belirtilen hallerde ihtiyaçların; Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi mümkün bulunmaktadır.
…
22.1.1.4. Diğer taraftan 22 nci maddeye göre ihtiyaçların karşılanmasında onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben ihale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur. İdarelerce gerekli görülmesi halinde, fiyat araştırmaları, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin esas ve usuller çerçevesinde yapılabilir.” denilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, doğrudan temin yöntemiyle yapılacak alımlarda, ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın, ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, sadece piyasa fiyat araştırması yapılması yeterli ve zorunludur.
Raporda yakın tarihlerde aynı Yükleniciden yapılmış olan masa, sandalye kiralanması fiyatları ile ilgili dönem masa, sandalye kiralama fiyatları karşılaştırılarak kamu zararı tespiti yapılmışsa da;
Dosya kapsamından, söz konusu kiralamanın piyasa fiyat araştırması yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine istinaden doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirildiği, alım sürecinde firmalardan yazılı fiyat teklifleri alınmak ve piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlenmek suretiyle en düşük teklifi sunan firmadan alımın yapıldığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla, söz konusu kiralamaların doğrudan temin yöntemi ile temin edilmesinde, kiralama öncesinde firmalardan teklif istenerek piyasa fiyat araştırması tutanağı düzenlenmesinde ve piyasa fiyat araştırması tutanağında yer verilen firmalar arasından en uygun teklif verenden hizmet alımının gerçekleştirilmesinde mevzuatın öngörmüş olduğu tüm hususlar yerine getirilmiştir.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
c) Usulüne uygun ihale yapılmaması ile ilgili olarak Üst Yönetici tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı iddiası ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesinde, “…kamu zararına yol açan bir husus tespit edildiğinde sorumluların savunmaları alınarak mali yıl sonu itibariyle yargılamaya esas rapor düzenlenir. …” hükmüne yer verilmiştir.
Ancak, Raporun bu bendinde herhangi bir kamu zararı tespitine yer verilmemiş olup, bu aşamada hüküm tesisine mahal bulunmadığından Dairemizce yapılacak işlem olmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.