SayıştaySayıştay Daire Kararı331
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire8
İlam No8
Madde No1
Yılı2023
Personel Ödemesi
Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediye encümeni” başlıklı 16’ıncı maddesinde;
“Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.
Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda, encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder.
Büyükşehir belediye encümeninin başkanı ve seçilmiş üyelerine, (12000) gösterge rakamının devlet memur aylıkları için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine bu miktarın yarısı ödenir.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Büyükşehir belediyesi teşkilâtı” başlıklı 21’inci maddesinde ise;
“Büyükşehir belediyesi teşkilâtı; norm kadro esaslarına uygun olarak genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden oluşur.
Birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi büyükşehir belediyesi meclisinin kararı ile olur.
Büyükşehir belediyesinde başkan yardımcısı bulunmaz. Hizmetlerin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için, genel sekretere yardımcı olmak üzere, norm kadroya uygun olarak genel sekreter yardımcısı atanabilir.
Büyükşehir belediyesinde hizmetlerin yürütülmesi belediye başkanı adına onun direktifi ve sorumluluğu altında mevzuat hükümlerine, belediyenin amaç ve politikalarına, stratejik plânına ve yıllık programlarına uygun olarak genel sekreter ve yardımcıları tarafından sağlanır.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; Büyükşehir belediyesi teşkilâtının norm kadro esaslarına uygun olarak genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden meydana geldiği, Büyükşehir belediye encümeninin ise belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere on üyeden oluşacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Daha önce de ifade edildiği üzere 5216 sayılı Kanun’un 21’inci maddesine göre Büyükşehir belediyesi teşkilâtı genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden müteşekkil olup bu birimlerin başındaki kamu görevlilerinin birim amiri sıfatını taşıdıkları hususu açıktır. Genel sekreter yardımcıları ise Kanun’un yine aynı maddesine göre hizmetlerin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için, genel sekretere yardımcı olmak üzere, norm kadroya uygun olarak atanan kamu görevlileri olup bu kişiler yaptıkları görev nedeniyle birim amiri sıfatına haiz değildirler.
Hal böyle iken, Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde Belediye bütçesinden yapılan … TL ödemenin 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre kamu zararı oluşturduğu kanaatine varılmıştır.
Konu mali sorumluluk yönünden değerlendirildiğinde ise;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddelerine göre; harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden; gerçekleştirme görevlileri de, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerinin yürütülmesinden sorumludurlar.
Nitekim, Sayıştay Genel Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararında da, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından birlikte sorumlu olduklarına karar verilmiştir.
Bu nedenle, kamu zararına konu encümen ödeneğinin ödenmesine ilişkin ödeme emrini harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla imzalayan kamu görevlileri söz konusu ödeme sonucu oluşan kamu zararından sorumludurlar.
Diğer sorumluların sorumluluğuna ilişkin olarak;
5216 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi ile on üyeden oluşan Belediye Encümeninin beş üyesini belirleme yetkisi Belediye Meclisine verilmişken kalan beş üyenin Belediye Başkanı tarafından her yıl birim amirleri arasından seçileceği düzenlenmiştir.
… tarih ve … sayılı … Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile kabul edilen “… Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in 7.3’üncü maddesinde, Belediye birimleri arasındaki personel işlerinin belli esaslar dahilinde mevzuata uygun ve her birimde aynı şekilde yapılmasını sağlamak görevinin İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığına ait olduğu ifade edilmiştir.
Bu hükümlere göre, sorgu konusu edilen mevzuata aykırı atamadan kaynaklanan kamu zararı nedeniyle 12.04.2022 ve 12.04.2024 tarihinde Encümen üyeliğine atanmasını olura arz eden … …, … …., ….. ile atamaya olur veren …. …’in sorumluluğu bulunmaktadır.
Sonuç olarak, Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde Belediye bütçesinden yapılan … TL kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, ile Diğer Sorumlular (…) …, (…) …, (…) …, ve (…) …,’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, ile Diğer Sorumlular (…) …, (…) …, (…) …, ve (…) …,’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, ile Diğer Sorumlular (…) …, (…) …, (…) …, ve (…) …,’a,
Müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine,
Ancak sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, bu tutarın ahizleri … ve …’dan … tarih ve … no’lu muhasebe işlem fişi ile tahsil edilerek bütçe gelir kaydının tamamlandığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediye encümeni” başlıklı 16’ıncı maddesinde;
“Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.
Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda, encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder.
Büyükşehir belediye encümeninin başkanı ve seçilmiş üyelerine, (12000) gösterge rakamının devlet memur aylıkları için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine bu miktarın yarısı ödenir.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Büyükşehir belediyesi teşkilâtı” başlıklı 21’inci maddesinde ise;
“Büyükşehir belediyesi teşkilâtı; norm kadro esaslarına uygun olarak genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden oluşur.
Birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi büyükşehir belediyesi meclisinin kararı ile olur.
Büyükşehir belediyesinde başkan yardımcısı bulunmaz. Hizmetlerin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için, genel sekretere yardımcı olmak üzere, norm kadroya uygun olarak genel sekreter yardımcısı atanabilir.
Büyükşehir belediyesinde hizmetlerin yürütülmesi belediye başkanı adına onun direktifi ve sorumluluğu altında mevzuat hükümlerine, belediyenin amaç ve politikalarına, stratejik plânına ve yıllık programlarına uygun olarak genel sekreter ve yardımcıları tarafından sağlanır.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; Büyükşehir belediyesi teşkilâtının norm kadro esaslarına uygun olarak genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden meydana geldiği, Büyükşehir belediye encümeninin ise belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere on üyeden oluşacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Daha önce de ifade edildiği üzere 5216 sayılı Kanun’un 21’inci maddesine göre Büyükşehir belediyesi teşkilâtı genel sekreterlik, daire başkanlıkları ve müdürlüklerden müteşekkil olup bu birimlerin başındaki kamu görevlilerinin birim amiri sıfatını taşıdıkları hususu açıktır. Genel sekreter yardımcıları ise Kanun’un yine aynı maddesine göre hizmetlerin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için, genel sekretere yardımcı olmak üzere, norm kadroya uygun olarak atanan kamu görevlileri olup bu kişiler yaptıkları görev nedeniyle birim amiri sıfatına haiz değildirler.
Hal böyle iken, Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde Belediye bütçesinden yapılan … TL ödemenin 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre kamu zararı oluşturduğu kanaatine varılmıştır.
Konu mali sorumluluk yönünden değerlendirildiğinde ise;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddelerine göre; harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden; gerçekleştirme görevlileri de, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerinin yürütülmesinden sorumludurlar.
Nitekim, Sayıştay Genel Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararında da, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin kamu zararından birlikte sorumlu olduklarına karar verilmiştir.
Bu nedenle, kamu zararına konu encümen ödeneğinin ödenmesine ilişkin ödeme emrini harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla imzalayan kamu görevlileri söz konusu ödeme sonucu oluşan kamu zararından sorumludurlar.
Diğer sorumluların sorumluluğuna ilişkin olarak;
5216 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi ile on üyeden oluşan Belediye Encümeninin beş üyesini belirleme yetkisi Belediye Meclisine verilmişken kalan beş üyenin Belediye Başkanı tarafından her yıl birim amirleri arasından seçileceği düzenlenmiştir.
… tarih ve … sayılı … Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile kabul edilen “… Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in 7.3’üncü maddesinde, Belediye birimleri arasındaki personel işlerinin belli esaslar dahilinde mevzuata uygun ve her birimde aynı şekilde yapılmasını sağlamak görevinin İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığına ait olduğu ifade edilmiştir.
Bu hükümlere göre, sorgu konusu edilen mevzuata aykırı atamadan kaynaklanan kamu zararı nedeniyle 12.04.2022 ve 12.04.2024 tarihinde Encümen üyeliğine atanmasını olura arz eden … …, … …., ….. ile atamaya olur veren …. …’in sorumluluğu bulunmaktadır.
Sonuç olarak, Encümen üyelerinin birim amirleri arasından görevlendirilmesi gereken iki üyesinin Genel Sekreter Yardımcılarından görevlendirilmesi ve bu kişilere mevzuata aykırı olarak encümen ödeneği ödenmesi neticesinde Belediye bütçesinden yapılan … TL kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, ile Diğer Sorumlular (…) …, (…) …, (…) …, ve (…) …,’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, ile Diğer Sorumlular (…) …, (…) …, (…) …, ve (…) …,’a,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, ile Diğer Sorumlular (…) …, (…) …, (…) …, ve (…) …,’a,
Müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine,
Ancak sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, bu tutarın ahizleri … ve …’dan … tarih ve … no’lu muhasebe işlem fişi ile tahsil edilerek bütçe gelir kaydının tamamlandığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu edilen … TL hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.