SayıştaySayıştay Daire Kararı35814
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareDiğer Özel Bütçeli İdareler
Daire2
İlam No79
Madde No10
Yılı2023
Yeni birim fiyat
... ihale kayıt numaralı “...” yapım işinde, sözleşme kapsamında bulunmayan işlere yönelik tespit edilen yeni birim fiyatın hatalı belirlenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
İşe ilişkin Sözleşme’nin “Sözleşmede Bulunmayan veya Fiyatı Belli Olmayan İşlere Ait Birim Fiyat Tespiti ile İş Kalemi Miktarının Değişmesi” başlıklı 28’inci maddesinde;
“28.1. Sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedeli, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesaplanır.”
İfadesine yer verilmiştir.
İhale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede Bulunmayan veya Fiyatı Belirli Olmayan İşlerin Fiyatının Tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde;
“...
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
Hükmü yer almaktadır.
...”
İhale tarihi itibarıyla yürürlükte olan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin sekizinci fıkrasında;
“Sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre sözleşme yılı fiyatı tespit edilemeyen iş kalemi için yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyat, uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek iş kaleminin sözleşme yılı birim fiyatı tespit edilir ve fiyat farkı hesabı bu fiyat esas alınarak yapılır”
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemi ihtiyacının ortaya çıkması durumunda yeni iş kalemine ilişkin bedel, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesaplanacaktır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre maddede yer alan sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerin kullanılacağı, kullanılan analizlerde kaynakların verimli kullanılması gözetilerek rayiçlerin esas alınması gerektiği belirtilmiştir.
Rayiçlerin hangi tarihteki bedellerinin esas alınması gerektiği konusunda ise; Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen hükümlerine göre; ihale tarihinin içinde bulunduğu yıla ait fiyatı tespit edilebilen iş kalemlerinde bu tarih esas alınacaktır. İhale tarihinin içinde bulunduğu yıla ait fiyatı tespit edilemeyen iş kalemlerinde ise uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilen yeni birim fiyat, uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek iş kaleminin ihale tarihinin içinde bulunduğu yıla ait birim fiyatı tespit edilecektir.
“...” yapım işinde “YBF-01 İdarece İstenilen Dozda Çimento Harcı Kullanılarak Kazı Taşı ile Kargir İnşaat” iş kaleminde yeni birim fiyatın ihale tarihini kapsayan 2017 yılı rayiçleri yerine uygulama yılı rayiçlerinin fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek belirlenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Yapılan savunmalarda “YBF-01 İdarece İstenilen Dozda Çimento Harcı Kullanılarak Kazı Taşı ile Kargir İnşaat” iş kaleminde yeni birim fiyatın hatalı belirlenmesi suretiyle sebebiyet verilen ... TL kamu zararının giderilmesi için yeni birim fiyatın sorguda belirtildiği şekilde ... TL’ye revize edildiği ve yapılacak olan ilk hakedişten hakediş tarihinde oluşacak yasal faiziyle birlikte kesinti yapılacağı belirtilmekle birlikte henüz tahsilat yapılmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre; ... İş Ortaklığı yükleniminde bulunan “...” yapım işine ilişkin “YBF-01 İdarece İstenilen Dozda Çimento Harcı Kullanılarak Kazı Taşı ile Kargir İnşaat” iş kaleminde yeni birim fiyatın hatalı belirlenmesi suretiyle sebebiyet verilen ... TL kamu zararının;
Harcama Yetkilisi (...) ..., Yeni Birim Fiyat Tutanağını Düzenleyen ve Gerçekleştirme Görevlisi (...) ..., Yeni Birim Fiyat Tutanağını Düzenleyen Diğer Sorumlular (...) ..., (...) ..., (...) ..., (Harita Mühendisi) ..., (İnşaat Mühendisi) ... müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile;
... ihale kayıt numaralı “...” yapım işinde, sözleşme kapsamında bulunmayan işlere yönelik tespit edilen yeni birim fiyatın hatalı belirlenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
İşe ilişkin Sözleşme’nin “Sözleşmede Bulunmayan veya Fiyatı Belli Olmayan İşlere Ait Birim Fiyat Tespiti ile İş Kalemi Miktarının Değişmesi” başlıklı 28’inci maddesinde;
“28.1. Sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedeli, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesaplanır.”
İfadesine yer verilmiştir.
İhale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede Bulunmayan veya Fiyatı Belirli Olmayan İşlerin Fiyatının Tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde;
“...
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.
Hükmü yer almaktadır.
...”
İhale tarihi itibarıyla yürürlükte olan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin sekizinci fıkrasında;
“Sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre sözleşme yılı fiyatı tespit edilemeyen iş kalemi için yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyat, uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek iş kaleminin sözleşme yılı birim fiyatı tespit edilir ve fiyat farkı hesabı bu fiyat esas alınarak yapılır”
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemi ihtiyacının ortaya çıkması durumunda yeni iş kalemine ilişkin bedel, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesaplanacaktır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre maddede yer alan sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerin kullanılacağı, kullanılan analizlerde kaynakların verimli kullanılması gözetilerek rayiçlerin esas alınması gerektiği belirtilmiştir.
Rayiçlerin hangi tarihteki bedellerinin esas alınması gerektiği konusunda ise; Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen hükümlerine göre; ihale tarihinin içinde bulunduğu yıla ait fiyatı tespit edilebilen iş kalemlerinde bu tarih esas alınacaktır. İhale tarihinin içinde bulunduğu yıla ait fiyatı tespit edilemeyen iş kalemlerinde ise uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilen yeni birim fiyat, uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek iş kaleminin ihale tarihinin içinde bulunduğu yıla ait birim fiyatı tespit edilecektir.
“...” yapım işinde “YBF-01 İdarece İstenilen Dozda Çimento Harcı Kullanılarak Kazı Taşı ile Kargir İnşaat” iş kaleminde yeni birim fiyatın ihale tarihini kapsayan 2017 yılı rayiçleri yerine uygulama yılı rayiçlerinin fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek belirlenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Yapılan savunmalarda “YBF-01 İdarece İstenilen Dozda Çimento Harcı Kullanılarak Kazı Taşı ile Kargir İnşaat” iş kaleminde yeni birim fiyatın hatalı belirlenmesi suretiyle sebebiyet verilen ... TL kamu zararının giderilmesi için yeni birim fiyatın sorguda belirtildiği şekilde ... TL’ye revize edildiği ve yapılacak olan ilk hakedişten hakediş tarihinde oluşacak yasal faiziyle birlikte kesinti yapılacağı belirtilmekle birlikte henüz tahsilat yapılmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre; ... İş Ortaklığı yükleniminde bulunan “...” yapım işine ilişkin “YBF-01 İdarece İstenilen Dozda Çimento Harcı Kullanılarak Kazı Taşı ile Kargir İnşaat” iş kaleminde yeni birim fiyatın hatalı belirlenmesi suretiyle sebebiyet verilen ... TL kamu zararının;
Harcama Yetkilisi (...) ..., Yeni Birim Fiyat Tutanağını Düzenleyen ve Gerçekleştirme Görevlisi (...) ..., Yeni Birim Fiyat Tutanağını Düzenleyen Diğer Sorumlular (...) ..., (...) ..., (...) ..., (Harita Mühendisi) ..., (İnşaat Mühendisi) ... müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile;