SayıştaySayıştay Daire Kararı941
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No320
Madde No10
Yılı2018
Personel Ataması
... tarih ve ... sayılı asıl İlamın …’nci maddesinin (A) ve (B) bentleri ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükümlerin Temyiz Kurulunun ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
A) Anılan İlamın …’nci maddesinin (A) bendiyle, ... Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’ın mevzuata aykırı olarak daire başkanı kadrosuna atanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararında; “…
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanununun 63'üncü maddesinde: "Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31'inci maddesinde: "Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanuna istinaden çıkarılmış olan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğde harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda: "5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır." denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet "daire başkanı" unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin 2012 diğerlerinin ise 2015 yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır. Norm Kadro Yönetmeliğinde: "İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-8 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir." denilmiştir. Bu düzenlemeye göre "daire başkanı" kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet "Daire Başkanı" kadrosundan 4'üne atamalar yapılmıştır. Bu kişilerin atandıkları unvansız daire başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların atanan kişilere daha fazla ücret verme dışında bir amacının olmadığı anlaşılmıştır.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak uzman olarak görev yapan ... ... … gün … sayılı onay ile uzman kadrosundan 1’inci dereceli unvansız "daire başkanı" kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında hiçbir görev tanımı bulunmamaktadır. Atama yapılan kadro norm kadroya uygun olmadığı gibi adı geçen kişi Daire Başkanlığı görevini de yapmamıştır.
Unvansız "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir.
Adı geçen kişinin atandığı unvansız daire başkanı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların adı geçen kişiye daha yüksek maaş verme amacını taşıdığı anlaşılmıştır.
Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-... İlam sayılı Daire Kararının .... maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
Unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’ın daire başkanı kadrosuna mevzuata aykırı olarak atanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri kadro unvanları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “(I) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları” olarak tespit edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz.” ve ikinci fıkrasında ise, “Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idari birimler oluşturulur. İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı. Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde, “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde ise, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanun’a istinaden çıkarılmış olan 1 Seri No’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’de harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda, “5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır.” denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet “daire başkanı” unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin 2012, diğerlerinin ise 2015 yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır.
Anılan Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre, “daire başkanı” kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet "Daire Başkanı" kadrosundan 4’üne atamalar yapılmıştır.
... ... … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanmıştır. Adı geçen kişi … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi ulaşım daire başkanı kadrosuna, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi zabıta daire Başkanı kadrosuna, … tarihinde uzman kadrosuna atanmıştır.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak uzman olarak görev yapan ... ... … tarih ve … sayılı onay ile uzman kadrosundan 1’inci dereceli unvansız “daire başkanı” kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında hiçbir görev tanımı bulunmamaktadır. Atama yapılan kadro norm kadroya uygun olmadığı gibi adı geçen kişi Daire Başkanlığı görevini de yapmamıştır.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, unvansız “Daire Başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir.
Açıklanan gerekçelerle, ... ...’ın mevzuata aykırı olarak unvansız Daire Başkanlığı kadrosuna atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Atama onayını arz eden İnsan Kaynakları Şube Müdürü ... ..., uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı ... ..., Genel Sekreter Yardımcısı ... ..., Genel Sekreter ... ... ve olur veren Belediye Başkanı ... ... mevzuata aykırı yapılan atamadan dolayı sorumludur.
Diğer taraftan, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatlarıyla (Şube Müdürü) ... ... ve (Daire Başkanı) ... ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla ... ... (Tekniker), ... ... (Şef) ve ... ... (Şube Müdürü) sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) ... ..., (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) ... ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ..., (Genel Sekreter) ... ... ve (Belediye Başkanı) ... ...’na müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Anılan İlamın …’nci maddesinin (B) bendiyle, ... ...’ın uzman kadrosuna atamasının hatalı olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararında; “…
Somut uygulamadaki atamada Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin hangi maddesinin uygulanacağının açıklığa kavuşturulması gerekir.
Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde:
“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) (Değişik:RG-7/5/2014-28993) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) (Değişik: RG-7/5/2014-28993) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile. bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, (Değişik ibare: RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare: RG-7/5/2014-28993) (...) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Maddenin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.” Denilmektedir. Yönetmeliğin 5’inci maddesinde:
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar
MADDE 5 - (Değişik:RG-7/5/2014-28993)
(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Müdür, şube müdürü,
2) Koruma ve güvenlik görevlisi amiri,
3) Şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi.
b) Hukuk hizmetleri grubu;
1) Hukuk müşaviri.
c) Bilgi işlem hizmetleri grubu;
1) Çözümleyici.
ç) Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;
1) Uzman, sivil savunma uzmanı.
d) İdari hizmetler grubu;
1) Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,
2) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.
e) Yardımcı hizmetler grubu;
1) Aşçı, bahçıvan, bekçi, dağıtıcı, gassal, hastabakıcı, hayvan bakıcısı, hayvan kesicisi, hizmetli, çocuk bakıcısı, gemici, bakıcı anne, temizlik hizmetlisi, kaloriferci, sağlık teknisyen yardımcısı, teknisyen yardımcısı, matbaacı.
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemelere göre ilama esas alınan 20'nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin görevde yükselmeye tabi olan müdür ve altı gruplarda uygulanacak bir madde olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ise bu Yönetmelik kapsamında bulunmayan üst görevlerde bulunan kişilerin Yönetmelik kapsamında bulunan kadrolara atanmasıyla ilgilidir.
Yönetmeliğin 20'nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde sınavsız hangi kadrolara hangi şartlarda atama yapılacağı açıkça belirtilmiştir. Yönetmeliğin madde 20/1-c’de yer alan: "Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan "yönetim", "araştırma-planlama" ve "hukuk" hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” düzenlemesi gerekli şartları taşıyanların belirtilen sınavsız atanmasını öngörmektedir.
Somut uygulamada adı geçen kişinin atandığı uzman kadrosu araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu içerisinde yer almaktadır (Yönetmelik m.5/1-c.1).
... ... daire başkanı kadrosunda 6 aydan fazla çalışmış olduğundan yönetmeliğin 20/1-c maddesinde istenen 6 aydan fazla çalışma şartını taşımaktadır; Ancak adı geçen kişi aynı maddede yer alan ".... aranan şartları taşımaları kaydıyla ..." şartını taşımamaktadır.
Atamanın yapıldığı tarihte Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7'nci maddesine göre bir kişinin uzman olarak atanabilmesi için son müracaat tarihi itibariyle 5’inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olması gerekir.
... ... Yönetmeliğin madde 5/1-d.2’de sayılan bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför olarak iki yıl çalışmış olması şartını sağlamamaktadır.
Adı geçen kişi Yönetmelikte öngörülen şartları taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yapmış olsaydı uzman kadrosuna sınavsız atanması Yönetmeliğin açık hükmü gereği Yönetmeliğe uygun olacaktı. Daire Başkanlığından uzmanlığa atanmada 20/c ile 7'nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. ... ... uzmanlığa atanma şartlarından olan iki yılı bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmem, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför olarak çalışmış olmak şartını taşımamaktadır. Adı geçen kişi somut uygulamada atanma şartlarını taşımadığından dolayı yapılan bu atama yoruma ihtiyaç göstermeyen mevzuata aykırılık dolayısıyla açık hata niteliğini taşımakta olup idari yargı kararlarına göre her zaman geri alınabilir. Bu kişinin bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur gibi kadrolardan birine atanması Yönetmeliğe uygun olurdu.
Sonuç olarak,
1- Üst görevlerde (Başkan Yardımcılığı Daire Başkanlığı vb.) bulunan bir kişinin uzmanlığa atanmasında 657 sayılı Kanun'un 68 B maddesinde belirtilen şartların olmasının yeterli olduğunu söylemek Yönetmeliğe aykırıdır.
2- 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik somut uygulama sırasında yürürlükteydi ve bu Yönetmeliğe uyulması gerekirdi.
3- 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik açıklandığı üzere idari yargı denetiminden geçmiştir. Somut uygulamayla ilgili Yönetmelik m.20/1-c Danıştay tarafından hukuka uygun bulunmuştur. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2010 tarih ve 2010/70 sayılı Kararı ile Danıştay 5’inci Dairesinin 2009/4677 Esas ve 2011/6294 sayılı Kararı)
4- Üst görevlerde (Başkan Yardımcılığı Daire Başkanlığı vb) bulunan bir kişinin uzman kadrosuna atanmasında Yönetmelik madde 20/1-c maddesi ile birlikte sınav hariç uzman olabilmek için gerekli şartların taşıması gerekmektedir. Bu şartları sağlamayanların uzmanlığa atanması Yönetmeliğe aykırı olacaktır.
Somut uygulamada adı geçen kişinin mevzuata aykırı olarak uzman kadrosuna atanması mevzuata açık hata niteliğinde aykırıdır. Atama olurunda imzası olan görevlilerin mevzuata aykırı atama sonucu oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.
Sonuç olarak, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır. …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
... ...’ın mevzuata aykırı olarak uzman kadrosuna atandığı görülmüştür.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
…
ç) Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;
1) Uzman, sivil savunma uzmanı.
d) İdari hizmetler grubu;
1) Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,
2) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.
…”,
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
…
f) Uzman kadrosuna atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksekokul veya fakültelerden veya bunlara denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak,
2) Son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak”,
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) (Değişik:RG-7/5/2014-28993) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) (Değişik: RG-7/5/2014-28993) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”,(Değişik ibare: RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare: RG-7/5/2014-28993) (...) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi görevde yükselmeye tabi olan müdür ve altı gruplarda uygulanacak bir maddedir. Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ise, bu Yönetmelik kapsamında bulunmayan üst görevlerde bulunan kişilerin Yönetmelik kapsamında bulunan kadrolara atanmasıyla ilgili olup, gerekli şartları taşıyanların belirtilen kadrolara sınavsız atanmasını öngörmektedir.
… tarihinde … Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu olan ... ..., … tarihinde Özel Kalem Müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığına, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığına, … tarihinde Uzmanlığa, … tarihinde ise unvansız daire başkanlığına atanmıştır.
Adı geçen kişinin atandığı uzman kadrosu araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu içerisinde yer almaktadır.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre, kişi istenen iki şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde uzmanlığa sınavsız atanabilir. Daire Başkanlığından uzmanlığa atanmada Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 7’nci maddesi hükümleri birlikte dikkate alınmalıdır.
... ... Daire Başkanı kadrosunda 6 aydan fazla çalışmış olduğundan Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde istenen 6 aydan fazla çalışma şartını taşımaktadır. Ancak adı geçen kişi aynı maddede yer alan “.... aranan şartları taşımaları kaydıyla ...” şartını taşımamaktadır.
Atamanın yapıldığı tarihte Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7’nci maddesine göre bir kişinin uzman olarak atanabilmesi için son müracaat tarihi itibariyle 5’inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olması gerekir.
... ... Yönetmeliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför olarak iki yıl çalışmış olma şartını sağlamamaktadır.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, üst görevlerde (Başkan Yardımcılığı/Daire Başkanlığı vb.) bulunan bir kişinin uzman kadrosuna atanmasında Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile birlikte sınav hariç uzman olabilmek için gerekli şartları taşıması gerekmekte olup, bu şartları sağlamayanların uzmanlığa atanması mevzuata aykırıdır.
Diğer taraftan savunmalarda, ilgilinin Uzman ve Şube Müdürü olarak istihdam edildiği, kendisine de bu hizmetinin karşılığı olarak Uzman ve Şube Müdürü kadrosuna tekabül eden ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmişse de; kadronun şartlarını taşımayan kişinin ataması yapılarak kamudan maaş ödenmesi, hak etmeyen kişiye ödeme yapılması anlamına gelmektedir. İdare/kamu hukukunda atama belli şart ve niteliklere bağlanmıştır. Belirtilen kadrolara atanma ancak şartların sağlanmasıyla mümkündür. Şayet şartları sağlamayan kişilerin belirtilen kadrolara atanabilmesi kamu zararı olmadığı iddia ediliyor ise, bu durumda kadro için gerekli şartların belirlenmesine gerek bulunmadığı açıktır. Dolayısıyla, şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı olup, bu atama açık hata kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle de, istikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere süre aranmaksızın kamu zararı tutarı dahil bütün işlemlerin geri alınabileceği kuşkusuzdur.
Açıklanan gerekçelerle, ... ...’ın mevzuata aykırı olarak uzman kadrosuna atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Atama onayını olura arz eden (Şef) … …, uygun görüşle arz eden (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkan Vekili) ... ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ..., (Genel Sekreter) ... ... ve olur veren (Belediye Başkanı) ... ... mevzuata aykırı yapılan atamadan dolayı sorumludur.
Diğer taraftan, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatlarıyla (Daire Başkanı) ... ... ve (Şube Müdürü) ... ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla (Tekniker) ... ..., (Şef) ... ... ve (Şube Müdürü) ... ... sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, Diğer Sorumlular (Şef) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkan Vekili) ... ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ..., (Genel Sekreter) ... ... ve (Belediye Başkanı) ... ...’na müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
... tarih ve ... sayılı asıl İlamın …’nci maddesinin (A) ve (B) bentleri ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükümlerin Temyiz Kurulunun ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
A) Anılan İlamın …’nci maddesinin (A) bendiyle, ... Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’ın mevzuata aykırı olarak daire başkanı kadrosuna atanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararında; “…
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı, Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanununun 63'üncü maddesinde: "Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31'inci maddesinde: "Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanuna istinaden çıkarılmış olan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğde harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda: "5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır." denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet "daire başkanı" unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin 2012 diğerlerinin ise 2015 yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır. Norm Kadro Yönetmeliğinde: "İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-8 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir." denilmiştir. Bu düzenlemeye göre "daire başkanı" kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet "Daire Başkanı" kadrosundan 4'üne atamalar yapılmıştır. Bu kişilerin atandıkları unvansız daire başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların atanan kişilere daha fazla ücret verme dışında bir amacının olmadığı anlaşılmıştır.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak uzman olarak görev yapan ... ... … gün … sayılı onay ile uzman kadrosundan 1’inci dereceli unvansız "daire başkanı" kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında hiçbir görev tanımı bulunmamaktadır. Atama yapılan kadro norm kadroya uygun olmadığı gibi adı geçen kişi Daire Başkanlığı görevini de yapmamıştır.
Unvansız "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir.
Adı geçen kişinin atandığı unvansız daire başkanı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların adı geçen kişiye daha yüksek maaş verme amacını taşıdığı anlaşılmıştır.
Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
Bu İtibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-... İlam sayılı Daire Kararının .... maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
Unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’ın daire başkanı kadrosuna mevzuata aykırı olarak atanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri kadro unvanları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “(I) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları” olarak tespit edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz.” ve ikinci fıkrasında ise, “Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idari birimler oluşturulur. İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı. Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde, “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde ise, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanun’a istinaden çıkarılmış olan 1 Seri No’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’de harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda, “5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır.” denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet “daire başkanı” unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin 2012, diğerlerinin ise 2015 yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır.
Anılan Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre, “daire başkanı” kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet "Daire Başkanı" kadrosundan 4’üne atamalar yapılmıştır.
... ... … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanmıştır. Adı geçen kişi … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi ulaşım daire başkanı kadrosuna, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi zabıta daire Başkanı kadrosuna, … tarihinde uzman kadrosuna atanmıştır.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak uzman olarak görev yapan ... ... … tarih ve … sayılı onay ile uzman kadrosundan 1’inci dereceli unvansız “daire başkanı” kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında hiçbir görev tanımı bulunmamaktadır. Atama yapılan kadro norm kadroya uygun olmadığı gibi adı geçen kişi Daire Başkanlığı görevini de yapmamıştır.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, unvansız “Daire Başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir.
Açıklanan gerekçelerle, ... ...’ın mevzuata aykırı olarak unvansız Daire Başkanlığı kadrosuna atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Atama onayını arz eden İnsan Kaynakları Şube Müdürü ... ..., uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı ... ..., Genel Sekreter Yardımcısı ... ..., Genel Sekreter ... ... ve olur veren Belediye Başkanı ... ... mevzuata aykırı yapılan atamadan dolayı sorumludur.
Diğer taraftan, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatlarıyla (Şube Müdürü) ... ... ve (Daire Başkanı) ... ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla ... ... (Tekniker), ... ... (Şef) ve ... ... (Şube Müdürü) sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) ... ..., (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) ... ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ..., (Genel Sekreter) ... ... ve (Belediye Başkanı) ... ...’na müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Anılan İlamın …’nci maddesinin (B) bendiyle, ... ...’ın uzman kadrosuna atamasının hatalı olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen ... tarihli ve … tutanak sayılı Kararında; “…
Somut uygulamadaki atamada Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin hangi maddesinin uygulanacağının açıklığa kavuşturulması gerekir.
Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde:
“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) (Değişik:RG-7/5/2014-28993) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) (Değişik: RG-7/5/2014-28993) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile. bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, (Değişik ibare: RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare: RG-7/5/2014-28993) (...) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Maddenin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.” Denilmektedir. Yönetmeliğin 5’inci maddesinde:
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar
MADDE 5 - (Değişik:RG-7/5/2014-28993)
(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Müdür, şube müdürü,
2) Koruma ve güvenlik görevlisi amiri,
3) Şef, koruma ve güvenlik şefi, bando şefi.
b) Hukuk hizmetleri grubu;
1) Hukuk müşaviri.
c) Bilgi işlem hizmetleri grubu;
1) Çözümleyici.
ç) Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;
1) Uzman, sivil savunma uzmanı.
d) İdari hizmetler grubu;
1) Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,
2) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.
e) Yardımcı hizmetler grubu;
1) Aşçı, bahçıvan, bekçi, dağıtıcı, gassal, hastabakıcı, hayvan bakıcısı, hayvan kesicisi, hizmetli, çocuk bakıcısı, gemici, bakıcı anne, temizlik hizmetlisi, kaloriferci, sağlık teknisyen yardımcısı, teknisyen yardımcısı, matbaacı.
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemelere göre ilama esas alınan 20'nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin görevde yükselmeye tabi olan müdür ve altı gruplarda uygulanacak bir madde olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ise bu Yönetmelik kapsamında bulunmayan üst görevlerde bulunan kişilerin Yönetmelik kapsamında bulunan kadrolara atanmasıyla ilgilidir.
Yönetmeliğin 20'nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde sınavsız hangi kadrolara hangi şartlarda atama yapılacağı açıkça belirtilmiştir. Yönetmeliğin madde 20/1-c’de yer alan: "Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan "yönetim", "araştırma-planlama" ve "hukuk" hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” düzenlemesi gerekli şartları taşıyanların belirtilen sınavsız atanmasını öngörmektedir.
Somut uygulamada adı geçen kişinin atandığı uzman kadrosu araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu içerisinde yer almaktadır (Yönetmelik m.5/1-c.1).
... ... daire başkanı kadrosunda 6 aydan fazla çalışmış olduğundan yönetmeliğin 20/1-c maddesinde istenen 6 aydan fazla çalışma şartını taşımaktadır; Ancak adı geçen kişi aynı maddede yer alan ".... aranan şartları taşımaları kaydıyla ..." şartını taşımamaktadır.
Atamanın yapıldığı tarihte Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7'nci maddesine göre bir kişinin uzman olarak atanabilmesi için son müracaat tarihi itibariyle 5’inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olması gerekir.
... ... Yönetmeliğin madde 5/1-d.2’de sayılan bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför olarak iki yıl çalışmış olması şartını sağlamamaktadır.
Adı geçen kişi Yönetmelikte öngörülen şartları taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yapmış olsaydı uzman kadrosuna sınavsız atanması Yönetmeliğin açık hükmü gereği Yönetmeliğe uygun olacaktı. Daire Başkanlığından uzmanlığa atanmada 20/c ile 7'nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. ... ... uzmanlığa atanma şartlarından olan iki yılı bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmem, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför olarak çalışmış olmak şartını taşımamaktadır. Adı geçen kişi somut uygulamada atanma şartlarını taşımadığından dolayı yapılan bu atama yoruma ihtiyaç göstermeyen mevzuata aykırılık dolayısıyla açık hata niteliğini taşımakta olup idari yargı kararlarına göre her zaman geri alınabilir. Bu kişinin bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur gibi kadrolardan birine atanması Yönetmeliğe uygun olurdu.
Sonuç olarak,
1- Üst görevlerde (Başkan Yardımcılığı Daire Başkanlığı vb.) bulunan bir kişinin uzmanlığa atanmasında 657 sayılı Kanun'un 68 B maddesinde belirtilen şartların olmasının yeterli olduğunu söylemek Yönetmeliğe aykırıdır.
2- 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik somut uygulama sırasında yürürlükteydi ve bu Yönetmeliğe uyulması gerekirdi.
3- 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik açıklandığı üzere idari yargı denetiminden geçmiştir. Somut uygulamayla ilgili Yönetmelik m.20/1-c Danıştay tarafından hukuka uygun bulunmuştur. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2010 tarih ve 2010/70 sayılı Kararı ile Danıştay 5’inci Dairesinin 2009/4677 Esas ve 2011/6294 sayılı Kararı)
4- Üst görevlerde (Başkan Yardımcılığı Daire Başkanlığı vb) bulunan bir kişinin uzman kadrosuna atanmasında Yönetmelik madde 20/1-c maddesi ile birlikte sınav hariç uzman olabilmek için gerekli şartların taşıması gerekmektedir. Bu şartları sağlamayanların uzmanlığa atanması Yönetmeliğe aykırı olacaktır.
Somut uygulamada adı geçen kişinin mevzuata aykırı olarak uzman kadrosuna atanması mevzuata açık hata niteliğinde aykırıdır. Atama olurunda imzası olan görevlilerin mevzuata aykırı atama sonucu oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.
Sonuç olarak, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen “mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır. …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
... ...’ın mevzuata aykırı olarak uzman kadrosuna atandığı görülmüştür.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde, “(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
…
ç) Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;
1) Uzman, sivil savunma uzmanı.
d) İdari hizmetler grubu;
1) Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,
2) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.
…”,
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
…
f) Uzman kadrosuna atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksekokul veya fakültelerden veya bunlara denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak,
2) Son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak”,
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) (Değişik:RG-7/5/2014-28993) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
b) (Değişik: RG-7/5/2014-28993) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”,(Değişik ibare: RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare: RG-7/5/2014-28993) (...) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi görevde yükselmeye tabi olan müdür ve altı gruplarda uygulanacak bir maddedir. Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ise, bu Yönetmelik kapsamında bulunmayan üst görevlerde bulunan kişilerin Yönetmelik kapsamında bulunan kadrolara atanmasıyla ilgili olup, gerekli şartları taşıyanların belirtilen kadrolara sınavsız atanmasını öngörmektedir.
… tarihinde … Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu olan ... ..., … tarihinde Özel Kalem Müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığına, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi Zabıta Daire Başkanlığına, … tarihinde Uzmanlığa, … tarihinde ise unvansız daire başkanlığına atanmıştır.
Adı geçen kişinin atandığı uzman kadrosu araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu içerisinde yer almaktadır.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre, kişi istenen iki şartı taşıyıp en az 6 ay Daire Başkanlığı görevini yaptığı takdirde uzmanlığa sınavsız atanabilir. Daire Başkanlığından uzmanlığa atanmada Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 7’nci maddesi hükümleri birlikte dikkate alınmalıdır.
... ... Daire Başkanı kadrosunda 6 aydan fazla çalışmış olduğundan Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde istenen 6 aydan fazla çalışma şartını taşımaktadır. Ancak adı geçen kişi aynı maddede yer alan “.... aranan şartları taşımaları kaydıyla ...” şartını taşımamaktadır.
Atamanın yapıldığı tarihte Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7’nci maddesine göre bir kişinin uzman olarak atanabilmesi için son müracaat tarihi itibariyle 5’inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olması gerekir.
... ... Yönetmeliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ambar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför olarak iki yıl çalışmış olma şartını sağlamamaktadır.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, üst görevlerde (Başkan Yardımcılığı/Daire Başkanlığı vb.) bulunan bir kişinin uzman kadrosuna atanmasında Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile birlikte sınav hariç uzman olabilmek için gerekli şartları taşıması gerekmekte olup, bu şartları sağlamayanların uzmanlığa atanması mevzuata aykırıdır.
Diğer taraftan savunmalarda, ilgilinin Uzman ve Şube Müdürü olarak istihdam edildiği, kendisine de bu hizmetinin karşılığı olarak Uzman ve Şube Müdürü kadrosuna tekabül eden ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmişse de; kadronun şartlarını taşımayan kişinin ataması yapılarak kamudan maaş ödenmesi, hak etmeyen kişiye ödeme yapılması anlamına gelmektedir. İdare/kamu hukukunda atama belli şart ve niteliklere bağlanmıştır. Belirtilen kadrolara atanma ancak şartların sağlanmasıyla mümkündür. Şayet şartları sağlamayan kişilerin belirtilen kadrolara atanabilmesi kamu zararı olmadığı iddia ediliyor ise, bu durumda kadro için gerekli şartların belirlenmesine gerek bulunmadığı açıktır. Dolayısıyla, şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı olup, bu atama açık hata kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle de, istikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere süre aranmaksızın kamu zararı tutarı dahil bütün işlemlerin geri alınabileceği kuşkusuzdur.
Açıklanan gerekçelerle, ... ...’ın mevzuata aykırı olarak uzman kadrosuna atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Atama onayını olura arz eden (Şef) … …, uygun görüşle arz eden (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkan Vekili) ... ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ..., (Genel Sekreter) ... ... ve olur veren (Belediye Başkanı) ... ... mevzuata aykırı yapılan atamadan dolayı sorumludur.
Diğer taraftan, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatlarıyla (Daire Başkanı) ... ... ve (Şube Müdürü) ... ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla (Tekniker) ... ..., (Şef) ... ... ve (Şube Müdürü) ... ... sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, Diğer Sorumlular (Şef) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkan Vekili) ... ..., (Genel Sekreter Yardımcısı) ... ..., (Genel Sekreter) ... ... ve (Belediye Başkanı) ... ...’na müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.