SayıştaySayıştay Daire Kararı600
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire7
İlam No71
Madde No11
Yılı2022
...AŞ yüklenimindeki “ … İnşaatı” işi ile ilgili olarak;
a) “YFZ.084 … Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi” ve “YFZ.085 … Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi” yeni birim fiyatlarının, yüklenici tarafından verilen birim fiyat tekliflerindeki tutarlardan yüksek olması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Rapor ve eki dosyalara göre, yarı konusu edilen yeni fiyat zabıtlarına (YFZ) ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
Poz No İmalatın Cinsi Birimi Birim Fiyatı (Euro) Miktar Tutar (Euro) Sözleşme Bedeline Oranı
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set 54.385,11 1,00 54.385,11 %0,0097
YFZ.085 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set 180.070,37 1,00 180.070,37 %0,0322
YFZ.084-YFZ.085 Arası Poz No’lu Yeni birim Fiyatlar İçin Yaklaşık Maliyet Tutarı 234.455,48 %0,0420
Aşağıdaki tablolarda ilgili YFZ’lere ilişkin birim fiyat analizlerine yer verilmiştir:
• YFZ.084 Birim Fiyat Analizi
YFZ.084 Birim Fiyat Analizi
Birim Fiyat No Analiz Adı Ölçü Birimi
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set
İhale Eki Projelere Göre İmalat Kısmına İlişkin Alan ve Set Fiyat Bilgileri
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
LS.024 A ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-01) 4.831,78 27.700 €
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi 9.486,53
Poz No Açıklama Birim Birim Fiyat Hesap Birim Fiyat (Karlı)
LS.024 A ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-01) Set Hesap: 9.486,53 m2 x 27.700,00 uro/4.831,78 m2 54.385,11 Euro
İmalatın Fiyatı: Ellidörtbinüçyüzseksenbeş Euro onbir Cent’dir.
• YFZ.085 Birim Fiyat Analizi
YFZ.085 Birim Fiyat Analizi
Birim Fiyat No Analiz Adı Ölçü Birimi
YFZ.085 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set
İhale Eki Projelere Göre İmalat Kısmına İlişkin Alan ve Set Fiyat Bilgileri
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
LS.024 D ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-04) 3.441,00 27.700 €
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi 22.369,03
Poz No Açıklama Birim Birim Fiyat Hesap Birim Fiyat (Karlı)
LS.024 D ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-04) Set Hesap: 22.369,03 m2 x 27.700,00 Euro / 4.831,78m2 180.070,37 Euro
İmalatın Fiyatı: Yüzseksenbinyetmiş Euro Otuzyedi Cent’dir.
Yukarıda yer alan analizlerden görüleceği üzere sorguya esas YFZ’ler hesaplanırken; benzer pozlardan hareket edilmiş ve benzer pozların m2 fiyatları bulunmuş, daha sonra bu tutarlar YFZ’lerdeki metrekare ile çarpılmıştır.
Ancak raporda da iddia edildiği üzere yapılan bu birim fiyat analizi ve hesabı hatalıdır. Şöyle ki; YFZ.84 için birim fiyat tekliflerinde yer alan LS.024 A pozu esas alınmış olup bu pozun metrekaresi 4.831,78’dir. YFZ.85 için ise birim fiyat tekliflerinde yer alan LS.024 D pozu esas alınmış ve bu pozun metrekaresi de 3.441,00’dir. Bu iki pozun metrekareleri birbirinden farklı olmasına karşın, alınan birim fiyat tekliflerindeki tutar her ikisi için de 27.700 Euro’dur. Görüleceği üzere bu pozlar için esas alınan kriter metrekareleri değil bizzat işin kendisidir. Diğer bir deyişle burada paçal poz uygulamasına gidilmiş (set fiyat) ve her bir iş için 27.700 Euro teklif edilmiştir. Aslında bu YFZ’lerde işin içindeki birim fiyatları esas alınmalı ve bunun üzerinden ödeme yapılmalıydı. Ancak İdare tarafından birim fiyat teklifleri görmezden gelinmiş ve birim fiyat tekliflerinde hiç uygulaması bulunmayan metrekare üzerinden YFZ birim fiyatı gerçekleştirilmiştir.
Nitekim sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda fazla ödeme iddiasına itiraz edilmemiş olup, kamu zararı tutarı … Euro’nun tahsil edildiği ifade edilmiştir. Rapor ve eki dosyalar üzerinde Dairemizce yapılan incelemede kamu zararı hesabı ve tahsilat işleminin uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Bu itibarla sorgu konusu edilen … Euro tutarındaki kamu zararının … tarihli ve … numaralı ödeme emri eki … no'lu ve … tarihli hakedişten kesinti yolu ile tahsil edildiği görüldüğünden bahse konu ödeme için ilişilecek bir husus kalmadığına;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
b) YFZ.094 poz numaralı “Polistren Köpük ile Dolgu Yapılması” yeni birim fiyatının, işin sözleşmesinde yüklenici tarafından yapılması gereken işlerden olduğu, dolayısıyla söz konusu YFZ.094 için yapılan ödemenin kamu zararına sebep verdiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Sorgu konusu edilen YFZ.094 pozunun gerekçesi aşağıdaki gibidir:
Poz No: YFZ.094 Birim Fiyatı: 60,33 Euro
Atmış Eruo Otuzüç Cent’dir. Birimi: m3 (metreküp)
Birim Fiyatın Adı Polistren Köpük ile Dolgu Yapılması
Gerekçesi ...İnşaatı işi kapsamında Depo Sahası Parklanma Binası İnşaatı sırasında çevre perdeler arkasında kalan mevcut iksadaki boşluklara doldurulması işlerinin gereği olarak, işin ifası için gerekli görülen ancak Keşif Özeti Cetveli eklerinde ismi ve birim fiyatı bulunmayan “Polistren Köpük ile Dolgu Yapılması” işi için, sözleşme eki “Yapım İşleri Genel Şartnamesi”, Bölüm 5 “Sözleşmede Bulunmayan İşlerin Fiyatının Tespiti” altında Madde 22-2.b’de tariflenen “İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler” açıklamasına istinaden Milli Savunma Bakanlığı Birim Fiyat Cetvelinde mevcut olan MSB.401 poz no’lu birim fiyat analizinden yararlanılarak birim fiyat oluşturulmuştur.
Denetim ekibi tarafından sorguda, birim fiyat tariflerinde geçici inşaat işleri ile ilgili bütün pozlarda “kusurlu yetersiz kalan iksa sistemlerinin ilave tahkimi ve düzeltilmesi ve bu iş için gerekebilecek her türlü ek masraf dahildir.” ifadelerinin yer aldığı, YFZ.094’ün gerekçesinde yer alan “Depo Sahası Parklanma Binası İnşaatı sırasında çevre perdeler arkasında kalan mevcut iksadaki boşluklara doldurulması işlerinin gereği olarak” ibaresinin ise birim fiyatların kapsamında yapılması gereken bir iş olduğu, bu sebeple bahse konu iş için YFZ yapılarak ödeme yapılmasının mümkün olmadığı iddia edilmiştir.
Sorumlular ise savunmalarında özetle depo (triyaj) alanı içerisinde bulunan ve iş kapsamındaki depo (triyaj) alanı ile depo (yeni adıyla Parseller) istasyonu birbirlerinden farklı lokasyonlar olduğunu ve sorgu konusu YFZ’de tanımlı imalatın depo (yeni adıyla Parseller) istasyonunda değil depo (triyaj) alanında bulunan parklanma yapısında yapıldığını ifade etmişlerdir.
Denetim ekibince düzenlenen raporun sonuç kısmında savunmaların yerinde görüldüğü ve kamu zararı iddiasından vazgeçildiği görülmektedir.
Dairemizce yapılan incelemede de savunmalar uygun bulunmuş sorgu konusu edilen YFZ.094 nolu poz için yapılan ödemenin kamu zararı oluşturmayacağı değerlendirilmiştir.
Açıklanan gerekçelerle yargı konusu … Euro ödeme ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle;
c) YFZ.095 poz numaralı “… İnşaat İşleri” imalat kalemi, İşin Sözleşmesinde yüklenici tarafından yapılması gereken işler kapsamında olduğu halde, ayrıca YFZ.095 poz numaralı yeni birim fiyat yapılarak ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Raporda ihtilaf konusu olan husus, birim fiyatları teklif birim fiyat cetvelinde mevcut olan bazı imalatların (kazı-destek, kazı, izolasyon, iç kaplama betonu ve peron katına inen merdivenlerin yapılması vb. her türlü inşaat işleri) işin sözleşmesinde zaten yüklenici tarafından yapılması gereken işler olup olmadığı ve YFZ.095 nolu poz kapsamında ödenip ödenemeyeceğidir.
Rapor ve eki belgelerinin incelenmesinden paçal fiyat olarak oluşturulan YFZ.095 birim fiyatının … Euro/götürü şeklinde belirlendiği; Yeni fiyat zaptı ekindeki tutanaklarda toplam 238 adet alt imalatın yapılacağı ve söz konusu imalatın miktarının “götürü” olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işin kapsamında yapılacak imalatın cinsi, türü, miktarı vb. detaylara ilişkin tespitler, YFZ onayına ekli tutanaklar ile belirlenmiştir. Bir nevi yapılacak imalatların metrajları çıkartılarak tutanaklarda miktarı tek tek gösterilen imalatların tamamı, miktar ayrımına gidilmeksizin, projesine uygun olarak yapılıp tamamlandığında bedelleri tek kalemde ve bir birim şeklinde … Euro olarak ödenecektir.
“S-11 … Yapısal İşleri Öncesi Muhtelif İnşaat İşleri” isimli söz konusu paçal birim fiyat için, "Yapım İşleri Genel Şartnamesi", Madde 22-2.ç'de tariflenen "Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışına saatleri diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler" açıklamasına istinaden düzenlenen tutanaklarda mevcut puantajlar esas alınarak yapılan analiz ile yeni birim fiyat oluşturulmuştur.
YFZ birim fiyat tarifi:
“02.05.2017 tarih ve S. 17/1529 sayılı Başkanlık Olur’u ile yapımı ...lstasyonu (M5) kapsamına dahil edilen … istasyonu ana bloğunun altında kalan peron katında yapısal işler için yapımı gerekli, … Metrosuna (M8) ait eksik ve kusurların giderilmesi için gerekli, ekli tutanaklarda mutabık kalınan ve analizde miktarları belli işler için işçilik, malzeme, makina, yatay-düşey taşıma, yükleme ve boşaltma dâhil götürü fiyatıdır.” Şeklindedir.
Sorguda söz konusu imalatların, sözleşme ekindeki muhtelif birim fiyat tarifleri kapsamında zaten yer aldığı ve bu nedenle bunlar için ayrıca YFZ düzenlenerek bir ödeme yapılamayacağı iddia edilmiş, savunmalarda ise YFZ.095 nolu poz, mevcutta bulunan ve başka bir metro ihalesi kapsamında ve başka bir yüklenici tarafından yapılan … Metro Hattı istasyonunun altında, Rapor konusu ...hattına hizmet edecek yeni bir kat oluşturmak amacıyla yapılacak imalatlar öncesi yapılması gerekli zorunlu işleri ifade edilmiştir.
Rapor eki belgelere bakıldığında;
• Beton kırımından çıkan molozların temizlenmesi işi
• Manşonların koruma kapaklarını açıp, manşonların tek tek kontrol edilmesi
• İskelelerin sahaya nakli, yerine taşınması, kurulması sökülmesi
• Kalıp kapatılması
• Chipping yapılması, manşonların açığa çıkarılması
• Yalıtıma uygun hale getirilmesi için tamir harcı ile sıvama
• İzolasyon için yüzey tesviyesi
• Naylon branda temini
• Loader ile beton dökümü
• Çamurun temizlenmesi
imalatlarının işe ait sözleşme ekindeki; (003. Kazı Yapılması (Açık Alanlarda), 009. Beton İmali ve Dökülmesi (Açık Alanlarda), 010. Çelik Donatılar S420 (Açık Alanda), 016. Su Yalıtımı (Açık Alanlar) birim fiyat tarifleri içinde yer almadığı görülmektedir.
Esasen yeni birim fiyat oluşturulmasında iki temel gerekçe olabilir: 1) Sözleşme/proje kapsamında olmayan yeni bir imalatın ortaya çıkmış olması; 2) Sözleşme/proje kapsamında yer almakla birlikte mevcut imalatın niteliğinin değişmesi. Her iki durumda da yeni imalatın birim fiyatı, teklif cetvelinde ya da birim fiyat tariflerinde mevcut değil ise, yeni birim fiyatın tanzimi gündeme gelebilecektir.
Birim fiyat ile ihale edildiği anlaşılan sorgu konusu inşaat işinde, paçal usulde hazırlandığı anlaşılan YFZ.095 yeni birim fiyatının bünyesindeki bazı alt kalemlerin, mevcut sözleşme birim fiyatları ve birim fiyat tarifleri içinde mevcut olması, bu imalat için hiçbir ödeme yapılmayacağı anlamına gelmemektedir. Zira bu imalatların Başkanlık Oluru ile ilave iş olarak yaptırılması hususu sözleşmeden sonra planlanmıştır. Bu kapsamda YFZ.095 yeni birim fiyatı kapsamında yapılacak götürü imalatların, iş artışı şeklinde ve yeni birim fiyat çerçevesinde yaptırılmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla iş artışı kapsamındaki yeni imalatlar için (mevcut birim fiyatlar içinde yer alsa veya almasa da) her hâlükârda iş artışı şeklinde bir ödeme yapılması gerekmektedir. Netice olarak sözleşme ve projede yer almayan YFZ.095 nolu pozun oluşturulmasında ve bedelinin ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Açıklanan gerekçelerle rapor konusu edilen ödemede kamu zararı oluşmadığı bu itibarla, yargı konusu … Euro ödeme ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,
a) “YFZ.084 … Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi” ve “YFZ.085 … Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi” yeni birim fiyatlarının, yüklenici tarafından verilen birim fiyat tekliflerindeki tutarlardan yüksek olması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Rapor ve eki dosyalara göre, yarı konusu edilen yeni fiyat zabıtlarına (YFZ) ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
Poz No İmalatın Cinsi Birimi Birim Fiyatı (Euro) Miktar Tutar (Euro) Sözleşme Bedeline Oranı
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set 54.385,11 1,00 54.385,11 %0,0097
YFZ.085 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set 180.070,37 1,00 180.070,37 %0,0322
YFZ.084-YFZ.085 Arası Poz No’lu Yeni birim Fiyatlar İçin Yaklaşık Maliyet Tutarı 234.455,48 %0,0420
Aşağıdaki tablolarda ilgili YFZ’lere ilişkin birim fiyat analizlerine yer verilmiştir:
• YFZ.084 Birim Fiyat Analizi
YFZ.084 Birim Fiyat Analizi
Birim Fiyat No Analiz Adı Ölçü Birimi
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set
İhale Eki Projelere Göre İmalat Kısmına İlişkin Alan ve Set Fiyat Bilgileri
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
LS.024 A ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-01) 4.831,78 27.700 €
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi 9.486,53
Poz No Açıklama Birim Birim Fiyat Hesap Birim Fiyat (Karlı)
LS.024 A ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-01) Set Hesap: 9.486,53 m2 x 27.700,00 uro/4.831,78 m2 54.385,11 Euro
İmalatın Fiyatı: Ellidörtbinüçyüzseksenbeş Euro onbir Cent’dir.
• YFZ.085 Birim Fiyat Analizi
YFZ.085 Birim Fiyat Analizi
Birim Fiyat No Analiz Adı Ölçü Birimi
YFZ.085 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi Set
İhale Eki Projelere Göre İmalat Kısmına İlişkin Alan ve Set Fiyat Bilgileri
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
LS.024 D ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-04) 3.441,00 27.700 €
Poz No Açıklama Alan m2 Set Fiyat
YFZ.084 ...Otopark Topraklama Tesisinin Temin ve İşletilmesi 22.369,03
Poz No Açıklama Birim Birim Fiyat Hesap Birim Fiyat (Karlı)
LS.024 D ...İstasyonunun Topraklama Tesisinin Temin ve Yerleştirilmesi (IS-04) Set Hesap: 22.369,03 m2 x 27.700,00 Euro / 4.831,78m2 180.070,37 Euro
İmalatın Fiyatı: Yüzseksenbinyetmiş Euro Otuzyedi Cent’dir.
Yukarıda yer alan analizlerden görüleceği üzere sorguya esas YFZ’ler hesaplanırken; benzer pozlardan hareket edilmiş ve benzer pozların m2 fiyatları bulunmuş, daha sonra bu tutarlar YFZ’lerdeki metrekare ile çarpılmıştır.
Ancak raporda da iddia edildiği üzere yapılan bu birim fiyat analizi ve hesabı hatalıdır. Şöyle ki; YFZ.84 için birim fiyat tekliflerinde yer alan LS.024 A pozu esas alınmış olup bu pozun metrekaresi 4.831,78’dir. YFZ.85 için ise birim fiyat tekliflerinde yer alan LS.024 D pozu esas alınmış ve bu pozun metrekaresi de 3.441,00’dir. Bu iki pozun metrekareleri birbirinden farklı olmasına karşın, alınan birim fiyat tekliflerindeki tutar her ikisi için de 27.700 Euro’dur. Görüleceği üzere bu pozlar için esas alınan kriter metrekareleri değil bizzat işin kendisidir. Diğer bir deyişle burada paçal poz uygulamasına gidilmiş (set fiyat) ve her bir iş için 27.700 Euro teklif edilmiştir. Aslında bu YFZ’lerde işin içindeki birim fiyatları esas alınmalı ve bunun üzerinden ödeme yapılmalıydı. Ancak İdare tarafından birim fiyat teklifleri görmezden gelinmiş ve birim fiyat tekliflerinde hiç uygulaması bulunmayan metrekare üzerinden YFZ birim fiyatı gerçekleştirilmiştir.
Nitekim sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda fazla ödeme iddiasına itiraz edilmemiş olup, kamu zararı tutarı … Euro’nun tahsil edildiği ifade edilmiştir. Rapor ve eki dosyalar üzerinde Dairemizce yapılan incelemede kamu zararı hesabı ve tahsilat işleminin uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Bu itibarla sorgu konusu edilen … Euro tutarındaki kamu zararının … tarihli ve … numaralı ödeme emri eki … no'lu ve … tarihli hakedişten kesinti yolu ile tahsil edildiği görüldüğünden bahse konu ödeme için ilişilecek bir husus kalmadığına;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
b) YFZ.094 poz numaralı “Polistren Köpük ile Dolgu Yapılması” yeni birim fiyatının, işin sözleşmesinde yüklenici tarafından yapılması gereken işlerden olduğu, dolayısıyla söz konusu YFZ.094 için yapılan ödemenin kamu zararına sebep verdiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Sorgu konusu edilen YFZ.094 pozunun gerekçesi aşağıdaki gibidir:
Poz No: YFZ.094 Birim Fiyatı: 60,33 Euro
Atmış Eruo Otuzüç Cent’dir. Birimi: m3 (metreküp)
Birim Fiyatın Adı Polistren Köpük ile Dolgu Yapılması
Gerekçesi ...İnşaatı işi kapsamında Depo Sahası Parklanma Binası İnşaatı sırasında çevre perdeler arkasında kalan mevcut iksadaki boşluklara doldurulması işlerinin gereği olarak, işin ifası için gerekli görülen ancak Keşif Özeti Cetveli eklerinde ismi ve birim fiyatı bulunmayan “Polistren Köpük ile Dolgu Yapılması” işi için, sözleşme eki “Yapım İşleri Genel Şartnamesi”, Bölüm 5 “Sözleşmede Bulunmayan İşlerin Fiyatının Tespiti” altında Madde 22-2.b’de tariflenen “İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler” açıklamasına istinaden Milli Savunma Bakanlığı Birim Fiyat Cetvelinde mevcut olan MSB.401 poz no’lu birim fiyat analizinden yararlanılarak birim fiyat oluşturulmuştur.
Denetim ekibi tarafından sorguda, birim fiyat tariflerinde geçici inşaat işleri ile ilgili bütün pozlarda “kusurlu yetersiz kalan iksa sistemlerinin ilave tahkimi ve düzeltilmesi ve bu iş için gerekebilecek her türlü ek masraf dahildir.” ifadelerinin yer aldığı, YFZ.094’ün gerekçesinde yer alan “Depo Sahası Parklanma Binası İnşaatı sırasında çevre perdeler arkasında kalan mevcut iksadaki boşluklara doldurulması işlerinin gereği olarak” ibaresinin ise birim fiyatların kapsamında yapılması gereken bir iş olduğu, bu sebeple bahse konu iş için YFZ yapılarak ödeme yapılmasının mümkün olmadığı iddia edilmiştir.
Sorumlular ise savunmalarında özetle depo (triyaj) alanı içerisinde bulunan ve iş kapsamındaki depo (triyaj) alanı ile depo (yeni adıyla Parseller) istasyonu birbirlerinden farklı lokasyonlar olduğunu ve sorgu konusu YFZ’de tanımlı imalatın depo (yeni adıyla Parseller) istasyonunda değil depo (triyaj) alanında bulunan parklanma yapısında yapıldığını ifade etmişlerdir.
Denetim ekibince düzenlenen raporun sonuç kısmında savunmaların yerinde görüldüğü ve kamu zararı iddiasından vazgeçildiği görülmektedir.
Dairemizce yapılan incelemede de savunmalar uygun bulunmuş sorgu konusu edilen YFZ.094 nolu poz için yapılan ödemenin kamu zararı oluşturmayacağı değerlendirilmiştir.
Açıklanan gerekçelerle yargı konusu … Euro ödeme ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle;
c) YFZ.095 poz numaralı “… İnşaat İşleri” imalat kalemi, İşin Sözleşmesinde yüklenici tarafından yapılması gereken işler kapsamında olduğu halde, ayrıca YFZ.095 poz numaralı yeni birim fiyat yapılarak ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Raporda ihtilaf konusu olan husus, birim fiyatları teklif birim fiyat cetvelinde mevcut olan bazı imalatların (kazı-destek, kazı, izolasyon, iç kaplama betonu ve peron katına inen merdivenlerin yapılması vb. her türlü inşaat işleri) işin sözleşmesinde zaten yüklenici tarafından yapılması gereken işler olup olmadığı ve YFZ.095 nolu poz kapsamında ödenip ödenemeyeceğidir.
Rapor ve eki belgelerinin incelenmesinden paçal fiyat olarak oluşturulan YFZ.095 birim fiyatının … Euro/götürü şeklinde belirlendiği; Yeni fiyat zaptı ekindeki tutanaklarda toplam 238 adet alt imalatın yapılacağı ve söz konusu imalatın miktarının “götürü” olarak gösterildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işin kapsamında yapılacak imalatın cinsi, türü, miktarı vb. detaylara ilişkin tespitler, YFZ onayına ekli tutanaklar ile belirlenmiştir. Bir nevi yapılacak imalatların metrajları çıkartılarak tutanaklarda miktarı tek tek gösterilen imalatların tamamı, miktar ayrımına gidilmeksizin, projesine uygun olarak yapılıp tamamlandığında bedelleri tek kalemde ve bir birim şeklinde … Euro olarak ödenecektir.
“S-11 … Yapısal İşleri Öncesi Muhtelif İnşaat İşleri” isimli söz konusu paçal birim fiyat için, "Yapım İşleri Genel Şartnamesi", Madde 22-2.ç'de tariflenen "Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışına saatleri diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler" açıklamasına istinaden düzenlenen tutanaklarda mevcut puantajlar esas alınarak yapılan analiz ile yeni birim fiyat oluşturulmuştur.
YFZ birim fiyat tarifi:
“02.05.2017 tarih ve S. 17/1529 sayılı Başkanlık Olur’u ile yapımı ...lstasyonu (M5) kapsamına dahil edilen … istasyonu ana bloğunun altında kalan peron katında yapısal işler için yapımı gerekli, … Metrosuna (M8) ait eksik ve kusurların giderilmesi için gerekli, ekli tutanaklarda mutabık kalınan ve analizde miktarları belli işler için işçilik, malzeme, makina, yatay-düşey taşıma, yükleme ve boşaltma dâhil götürü fiyatıdır.” Şeklindedir.
Sorguda söz konusu imalatların, sözleşme ekindeki muhtelif birim fiyat tarifleri kapsamında zaten yer aldığı ve bu nedenle bunlar için ayrıca YFZ düzenlenerek bir ödeme yapılamayacağı iddia edilmiş, savunmalarda ise YFZ.095 nolu poz, mevcutta bulunan ve başka bir metro ihalesi kapsamında ve başka bir yüklenici tarafından yapılan … Metro Hattı istasyonunun altında, Rapor konusu ...hattına hizmet edecek yeni bir kat oluşturmak amacıyla yapılacak imalatlar öncesi yapılması gerekli zorunlu işleri ifade edilmiştir.
Rapor eki belgelere bakıldığında;
• Beton kırımından çıkan molozların temizlenmesi işi
• Manşonların koruma kapaklarını açıp, manşonların tek tek kontrol edilmesi
• İskelelerin sahaya nakli, yerine taşınması, kurulması sökülmesi
• Kalıp kapatılması
• Chipping yapılması, manşonların açığa çıkarılması
• Yalıtıma uygun hale getirilmesi için tamir harcı ile sıvama
• İzolasyon için yüzey tesviyesi
• Naylon branda temini
• Loader ile beton dökümü
• Çamurun temizlenmesi
imalatlarının işe ait sözleşme ekindeki; (003. Kazı Yapılması (Açık Alanlarda), 009. Beton İmali ve Dökülmesi (Açık Alanlarda), 010. Çelik Donatılar S420 (Açık Alanda), 016. Su Yalıtımı (Açık Alanlar) birim fiyat tarifleri içinde yer almadığı görülmektedir.
Esasen yeni birim fiyat oluşturulmasında iki temel gerekçe olabilir: 1) Sözleşme/proje kapsamında olmayan yeni bir imalatın ortaya çıkmış olması; 2) Sözleşme/proje kapsamında yer almakla birlikte mevcut imalatın niteliğinin değişmesi. Her iki durumda da yeni imalatın birim fiyatı, teklif cetvelinde ya da birim fiyat tariflerinde mevcut değil ise, yeni birim fiyatın tanzimi gündeme gelebilecektir.
Birim fiyat ile ihale edildiği anlaşılan sorgu konusu inşaat işinde, paçal usulde hazırlandığı anlaşılan YFZ.095 yeni birim fiyatının bünyesindeki bazı alt kalemlerin, mevcut sözleşme birim fiyatları ve birim fiyat tarifleri içinde mevcut olması, bu imalat için hiçbir ödeme yapılmayacağı anlamına gelmemektedir. Zira bu imalatların Başkanlık Oluru ile ilave iş olarak yaptırılması hususu sözleşmeden sonra planlanmıştır. Bu kapsamda YFZ.095 yeni birim fiyatı kapsamında yapılacak götürü imalatların, iş artışı şeklinde ve yeni birim fiyat çerçevesinde yaptırılmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla iş artışı kapsamındaki yeni imalatlar için (mevcut birim fiyatlar içinde yer alsa veya almasa da) her hâlükârda iş artışı şeklinde bir ödeme yapılması gerekmektedir. Netice olarak sözleşme ve projede yer almayan YFZ.095 nolu pozun oluşturulmasında ve bedelinin ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Açıklanan gerekçelerle rapor konusu edilen ödemede kamu zararı oluşmadığı bu itibarla, yargı konusu … Euro ödeme ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,