SayıştaySayıştay Daire Kararı518
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
İlam No43
Madde No6
Yılı2023
Mevzuattaki Şartlar Sağlanmamasına Rağmen Müdürlük Kadrosuna Ait Fark Ödemelerinin Yapılması
... Belediyesinde 7. derece Eğitmen kadrosunda bulunan ve Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ...’nun yeterlilik şartlarını taşımamasına rağmen ilk olarak İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise görevde yükselmeye tabi olan Tesisler Müdürlüğü ve Mezarlıklar Müdürülüğü kadrosuna atanması ve ilgiliye ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkı ödenmesi sonucu ...TL tutarında kamu zararı oluştuğu, oluşan kamu zararından da ilişikli ödeme emri belgelerini Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzalayanların, atama yazısında imzası bulunan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ile Belediye Başkan Yardımcısının ve atamayı onaylayan Belediye Başkanının sorumlu olduğu iddialarına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve atama tarihinde yürürlükte olan, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“(1)Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…
(2)Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Atama tarihinde yürürlükte olan, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında, daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki itfaiye teşkilatı kadrolarına yapılacak atamalarla ilgili şartlar açıklanmış; ikinci fıkrasında ise birinci fıkradaki gibi bir ayrım yapılmaksızın, yani itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları da dahil olmak üzere, belediyelerin atanacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek, kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlemeleri ve bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını aramaları gerektiği hükme bağlanmıştır.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;
“Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde;
“(1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmü yer almakta olup,
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde “müdür” kadrosunun görevde yükselmeye tabi olduğu düzenlenmiş, aynı yönetmeliğin;
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Son yılın sicil notu olumlu olmak ve son üç yıllık sicil notu ortalaması 76 puandan aşağı olmamak.
b) Görevde yükselme eğitimini tamamlayarak, sınavında başarılı olmak.
c) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle en az bir yıl süreyle atamanın yapılacağı mahalli idarede çalışmış olmak. Ancak, yeni kurulan mahalli idarelerde görevde yükselme ile ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde atamanın yapılacağı mahalli idarede bu süre şartı aranmaz.”,
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;
(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede; ... Belediyesinde Eğitmen kadrosunda bulunan ve Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ...’nun, en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını haiz olmamasına rağmen 15.12.20… tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne atandığı, daha sonra görevde yükselme şartlarına tabi tutulmadan sınavsız olarak; 01.04.20… tarihinde Tesisler Müdürlüğüne, 24.08.20… tarihinde Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne ve 02.11.20… tarihinde Mezarlıklar Müdürlüğüne atandığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre atanma tarihi itibarıyla itfaiye müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda, 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartların yanında ayrıca, en az iki yıl belediye itfaiye teşkilatında çalışmış olmak şartının da sağlanmış olması gerekmektedir. Söz konusu personel itfaiye teşkilatında en az iki yıl çalışmadığından, İtfaiye Müdürlüğüne yapılan ataması mevzuata uygun değildir.
Söz konusu personel İtfaiye Müdürlüğüne atanmasından 20 gün sonra 04.01.20… tarihinde, 2 yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını haiz olmaksızın atandığı İtfaiye Müdürlüğünden Tesisler Müdürlüğüne sınavsız olarak atanmıştır. Bir önceki bölümde açıklandığı üzere, ilgili personelin İtfaiye Müdürlüğüne yapılan ataması açıkça mevzuata aykırı olduğundan, başka bir ifade ile açık hata kapsamında olan bu atama kendisi açısından kazanılmış hak doğurmaz. Bu sebeple, Eğitmen kadrosunda bulunan ilgilinin Tesisler Müdürlüğüne görevde yükselme suretiyle atanabilmesi, hizmet süresi ve öğrenim durumunun uygun olmasıyla, ayrıca görevde yükselme eğitimini tamamlayarak yapılacak sınavda başarılı olmasıyla mümkün olacaktır. Söz konusu personel sınavsız olarak Tesisler Müdürlüğüne atandığından bu ataması, 24.08.20… tarihinde Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne yapılan ataması ve 02.11.20… tarihinde Mezarlıklar Müdürlüğüne yapılan ataması da mevzuata uygun değildir.
Sorumlular; Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı 19 uncu maddesinin 18.12.2021 tarih ve 31693 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan son halinde, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartının arandığını, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları için aranmadığını iddia etmiş ise de söz konusu Yönetmeliğin 49 uncu maddesinde, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlendiğinden, yapılan değişikliklerin geriye yürütülmesi hukuken mümkün değildir.
Ayrıca sorumlular, Sorguda atıfta bulunulan 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesi (B) bendinde, derece yükselmesindeki usul ve esaslarda; öğrenim durumu ve çalışma sürelerinin belirtildiğini, iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartından bahsedilmediğini iddia etmişlerdir. Ancak, söz konusu Kanunun ilgili maddesi, görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalar için öngörülen şartlardan bir tanesi olup, ilgilinin İtfaiye Müdürü kadrosuna ataması için bunun yanında Yönetmelikte öngörülen şartlardan “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartı”nın da ayrıca aranması gerekmektedir.
Sorumlular ayrıca, 21.06.2019 tarih ve 45812535-045.00-E.3639 sayılı Devlet Personel Başkanlığı’ndan Yahşiyan Belediyesinin istediği görüş yazısında; 05.09.2016 tarih ve 97110469-640-E.18268 sayılı İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği’ne Antalya Konyaaltı Belediyesi tarafından Spor İşleri Müdürü Ataması konusu ile ilgili istenilen görüşte; Danıştay 2. Dairesi’nin Esas No: 2016/4292 Karar No: 2017/628 Kararında İtfaiye Müdürü ve Zabıta Müdürü kadrolarına yapılan atamalarda itfaiye ve zabıta teşkilatında iki yıl çalışmış olma şartının aramadığını ileri sürerek yapılan atamanın hukuka uygun olduğunu savunmuşlardır.
Ancak 11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…
“(2)Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklinde yer alan düzenleme zabıta personeline ilişkin olup itfaiye personelinin görevde yükselme şartlarını düzenleyen Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi ile aynı niteliktedir.
Zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen bu Yönetmeliğin 17 nci maddesiyle ilgili olarak, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünün görevde yükselmeye tabi tutulmadığı gerekçesiyle ve iptali istemiyle Danıştay 12. Dairesinde açılan davada Daire, 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180, K:2010/2167 sayılı Kararıyla davanın reddine karar vermiş, bu Kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799, K:2013/4540 sayılı Kararında;
“Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 maddesinin 1 fıkrasında “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır” hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü görevde yükselmenin dışında tutulmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrasında. “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır.” ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”
ifadelerine yer vermek suretiyle, Danıştay 12. Dairesinin Kararı onanmış ve bu Karar’a yönelik karar düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuru da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2015 tarihli ve E:2014/5104, K:2015/1016 sayılı Kararıyla reddedilerek kesinleşmiş, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanacak personelin “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olunması hükmünden muaf olup olmadığı konusundaki” tereddütlere son verilmiştir. Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, Belediye İtfaiye Yönetmeliğindeki itfaiye müdürü ile ilgili düzenleme de aynı olduğundan, sorumluların savunmalarındaki gerekçelerin kabulü hukuken mümkün değildir.
Sorumlular; bugüne kadar yürütmüş oldukları müdürlük görevini asaleten de olsa vekaleten de olsa yürütmelerinin önünde yasal bir engel olmadığını, bir zararın oluşması için alınan ücret karşılığında herhangi bir hizmet üretilmemesi veya malın verilmemesi, eksik yapılması suretiyle kuruma veya kişiye maddi zarar verilmiş olması gerektiğini, bu anlamda ilgili kişilerin atandıkları günden itibaren fiili olarak görevlerini hakkıyla ifa ettiklerini, dolayısıyla aldıkları ücreti hak ettiklerini ve Kuruma bir zarar vermediklerini, bu görevleri vekaleten yürütmüş olsalardı da bu ücretleri (müdür maaşı) alacaklarını iddia etmişlerdir.
17/04/2006 gün ve 2006/10344 sayılı “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” başlıklı Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) …………
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez. ” denilmektedir.
666 Sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 1 inci maddesiyle 27/06/1989 tarihli ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Karamame’ye eklenen 9 uncu maddesinde de;
“Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz. ” denilmektedir.
Söz konusu düzenlemelere göre, vekalet sebebiyle ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkı ödenebilmesi için vekalet görevinin devam etmesi gerekmektedir. Ancak, söz konusu personelin vekaleten görevlendirilmesi, İdarenin Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ..., 15.12.20… tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne atanmasından daha sonra 04.01.20… tarihinde asaleten Tesisler Müdürlüğüne asaleten ataması işlemiyle (bu görevlendirme mevzuata uygun olmasa da) sona ermiştir. Bu itibarla, anılan personelin halen vekaleten görevli olduğundan bahsedilemeyeceğinden, vekalet sebebiyle ilgiliye herhangi bir ödeme yapılması hukuken mümkün değildir.
Konuyla ilgili olarak Sorgu aşamasında kamu zararı; ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkları toplamı olarak hesaplanmıştır. Raporda savunmalar üzerine ek gösterge dışındaki kalemlerden yapılan ödemeler sebebiyle kamu zararı oluştuğu iddia edilen tutarların yasal düzenlemelere uygun olduğu değerlendirilmiş, yalnızca ek gösterge farklarından kaynaklanan tutar kamu zararı olarak değerlendirilip, bu tutarın tazmini talep edilmiş ise de; yukarıda da açıklandığı üzere, söz konusu personelin vekaleten görevlendirilmesi, İdarenin Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ...’nu, 15.12.20… tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne atamasından sonra 04.01.20… tarihinde Tesisler Müdürlüğüne asaleten ataması işlemiyle (bu görevlendirme mevzuata uygun olmasa da) sona erdiğinden ve ilgilinin müdür kadrosuna atanabilmek için mevzuatın öngördüğü özel şartı haiz olmadığından, ek gösterge dışındaki kalemlerden yapılan (zam, tazminat ve ek ödeme farkları) ödemelerin de kamu zararına dahil edilmesi gerekir.
Bu itibarla; Eğitmen kadrosunda yer alıp Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan, mevzuatta yer alan iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını sağlamadan İtfaiye Müdürlüğüne atanan, buradan da görevde yükselmeye tabi Tesisler Müdürü kadrosuna sınavsız atanan daha sonra Kültür ve Sosyal İşler Müdürü kadrosuna, buradan da Mezarlıklar Müdürü kadrosuna atanan ...’na, 20… yılında 3. derece Eğitmen kadrosunda olması gerektiğinden müktesebi 1. derece Müdür kadrosu için ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkının ödenmesi sonucu 10.12.2013 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluluğa ilişkin;
Raporda, oluşan kamu zararından Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulmakla birlikte hem Harcama yetkilisi hem de Gerçekleştirme Görevlisi olan (...) ..., Harcama Yetkilileri (…) ..., (…) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (…) ..., Personel Hareket Onayında imzası bulunan (…) ... ve (…) ... ile (…) ...’nün sorumluluğuna karar verilmesi talep edilmiştir.
03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun; “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır.” hükümleri gereği, Belediye Başkanının belediye personelini atama görev ve yetkisi bulunmaktadır. Ödeme emri belgeleri ve eklerinin incelenmesi neticesinde, sınav şartını sağlamadan görevde yükselme suretiyle yapılan asaleten atamanın, görev başındaki Belediye Başkanı tarafından yapıldığı görülmüştür. Dolayısıyla atamayı yapan Belediye Başkanı (Geçmiş Dönem) ...’nün, kamu zararının oluşmasında sorumluluğu bulunmaktadır.
Ayrıca, atama belgesini onaya sunan olarak imzalamak suretiyle atama sürecinde yer alan Belediye Başkan Yardımcısı (Geçmiş Dönem) ... ve İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü (Geçmiş Dönem) ...’ün bu işlemleri sebebiyle söz konusu atama işlemi üzerine yapılan ödemeler sonucu oluşan kamu zararından sorumlulukları bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri,
31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlileri,
Giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.
Ancak somut olayda kamu zararı, mevzuata aykırı olarak gerçekleştirilen atama sonucunda meydana gelmiştir. Rapor’da, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak ödeme emirlerinde imzaları bulunan kamu görevlilerine sorumluluk tevcih edilmiş ise de, 15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre atama onayı, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklendiğinden, atamayı müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları olan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi, aynı zamanda Rapora konu maddenin ilişikli ödeme emri belgelerinde de Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzaları var ise, imzalarının olduğu ödeme emri belgesine ait kamu zararında sorumluluğa dahil edileceklerdir.
Yapılan incelemede; Raporda Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan ancak hem Harcama yetkilisi hem de Gerçekleştirme Görevlisi ..., Gerçekleştirme Görevlisi ..., Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan ... ile ...’ın, atamayı müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları olmadığından, oluşan kamu zararından da sorumlulukları bulunmamaktadır.
Bu itibarla; mevzuata aykırı atama yapılmak suretiyle oluşan ...TL kamu zararının Üst Yönetici (Belediye Başkanı(Geçmiş Dönem)) ..., Diğer Sorumlular (Belediye Başkan Yardımcısı (Geçmiş Dönem)) ... ve (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü (Geçmiş Dönem)) ...’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
…
Karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ...;
“Kamu zararı oluşmakla birlikte, Harcama Yetkilisi ...’nun, atamayı takip eden ilk aya ait ödeme emri belgesinde Harcama Yetkilisi olarak imzası olup olmadığına bakılmaksızın aynı zamanda ahiz olduğu için, yapılan tüm ödemelerden sorumluluğu bulunmaktadır.”
İlave Görüş:
Daire Başkanı ...ve Üye ...;
“...”
... Belediyesinde 7. derece Eğitmen kadrosunda bulunan ve Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ...’nun yeterlilik şartlarını taşımamasına rağmen ilk olarak İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise görevde yükselmeye tabi olan Tesisler Müdürlüğü ve Mezarlıklar Müdürülüğü kadrosuna atanması ve ilgiliye ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkı ödenmesi sonucu ...TL tutarında kamu zararı oluştuğu, oluşan kamu zararından da ilişikli ödeme emri belgelerini Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzalayanların, atama yazısında imzası bulunan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü ile Belediye Başkan Yardımcısının ve atamayı onaylayan Belediye Başkanının sorumlu olduğu iddialarına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve atama tarihinde yürürlükte olan, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“(1)Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…
(2)Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Atama tarihinde yürürlükte olan, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında, daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki itfaiye teşkilatı kadrolarına yapılacak atamalarla ilgili şartlar açıklanmış; ikinci fıkrasında ise birinci fıkradaki gibi bir ayrım yapılmaksızın, yani itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları da dahil olmak üzere, belediyelerin atanacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek, kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlemeleri ve bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını aramaları gerektiği hükme bağlanmıştır.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;
“Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde;
“(1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmü yer almakta olup,
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde “müdür” kadrosunun görevde yükselmeye tabi olduğu düzenlenmiş, aynı yönetmeliğin;
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Son yılın sicil notu olumlu olmak ve son üç yıllık sicil notu ortalaması 76 puandan aşağı olmamak.
b) Görevde yükselme eğitimini tamamlayarak, sınavında başarılı olmak.
c) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle en az bir yıl süreyle atamanın yapılacağı mahalli idarede çalışmış olmak. Ancak, yeni kurulan mahalli idarelerde görevde yükselme ile ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde atamanın yapılacağı mahalli idarede bu süre şartı aranmaz.”,
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;
(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür kadrosuna atanabilmek için;
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere yapılacak atamalar dışında, diğer müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle üç yılı uzman, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru ve muhasebeci kadrosunda olmak kaydıyla en az on yıl hizmeti bulunmak,”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede; ... Belediyesinde Eğitmen kadrosunda bulunan ve Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ...’nun, en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını haiz olmamasına rağmen 15.12.20… tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne atandığı, daha sonra görevde yükselme şartlarına tabi tutulmadan sınavsız olarak; 01.04.20… tarihinde Tesisler Müdürlüğüne, 24.08.20… tarihinde Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne ve 02.11.20… tarihinde Mezarlıklar Müdürlüğüne atandığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre atanma tarihi itibarıyla itfaiye müdürü kadrosuna yapılacak atamalarda, 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartların yanında ayrıca, en az iki yıl belediye itfaiye teşkilatında çalışmış olmak şartının da sağlanmış olması gerekmektedir. Söz konusu personel itfaiye teşkilatında en az iki yıl çalışmadığından, İtfaiye Müdürlüğüne yapılan ataması mevzuata uygun değildir.
Söz konusu personel İtfaiye Müdürlüğüne atanmasından 20 gün sonra 04.01.20… tarihinde, 2 yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını haiz olmaksızın atandığı İtfaiye Müdürlüğünden Tesisler Müdürlüğüne sınavsız olarak atanmıştır. Bir önceki bölümde açıklandığı üzere, ilgili personelin İtfaiye Müdürlüğüne yapılan ataması açıkça mevzuata aykırı olduğundan, başka bir ifade ile açık hata kapsamında olan bu atama kendisi açısından kazanılmış hak doğurmaz. Bu sebeple, Eğitmen kadrosunda bulunan ilgilinin Tesisler Müdürlüğüne görevde yükselme suretiyle atanabilmesi, hizmet süresi ve öğrenim durumunun uygun olmasıyla, ayrıca görevde yükselme eğitimini tamamlayarak yapılacak sınavda başarılı olmasıyla mümkün olacaktır. Söz konusu personel sınavsız olarak Tesisler Müdürlüğüne atandığından bu ataması, 24.08.20… tarihinde Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne yapılan ataması ve 02.11.20… tarihinde Mezarlıklar Müdürlüğüne yapılan ataması da mevzuata uygun değildir.
Sorumlular; Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı 19 uncu maddesinin 18.12.2021 tarih ve 31693 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan son halinde, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartının arandığını, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları için aranmadığını iddia etmiş ise de söz konusu Yönetmeliğin 49 uncu maddesinde, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlendiğinden, yapılan değişikliklerin geriye yürütülmesi hukuken mümkün değildir.
Ayrıca sorumlular, Sorguda atıfta bulunulan 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesi (B) bendinde, derece yükselmesindeki usul ve esaslarda; öğrenim durumu ve çalışma sürelerinin belirtildiğini, iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartından bahsedilmediğini iddia etmişlerdir. Ancak, söz konusu Kanunun ilgili maddesi, görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalar için öngörülen şartlardan bir tanesi olup, ilgilinin İtfaiye Müdürü kadrosuna ataması için bunun yanında Yönetmelikte öngörülen şartlardan “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartı”nın da ayrıca aranması gerekmektedir.
Sorumlular ayrıca, 21.06.2019 tarih ve 45812535-045.00-E.3639 sayılı Devlet Personel Başkanlığı’ndan Yahşiyan Belediyesinin istediği görüş yazısında; 05.09.2016 tarih ve 97110469-640-E.18268 sayılı İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği’ne Antalya Konyaaltı Belediyesi tarafından Spor İşleri Müdürü Ataması konusu ile ilgili istenilen görüşte; Danıştay 2. Dairesi’nin Esas No: 2016/4292 Karar No: 2017/628 Kararında İtfaiye Müdürü ve Zabıta Müdürü kadrolarına yapılan atamalarda itfaiye ve zabıta teşkilatında iki yıl çalışmış olma şartının aramadığını ileri sürerek yapılan atamanın hukuka uygun olduğunu savunmuşlardır.
Ancak 11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…
“(2)Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” şeklinde yer alan düzenleme zabıta personeline ilişkin olup itfaiye personelinin görevde yükselme şartlarını düzenleyen Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi ile aynı niteliktedir.
Zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen bu Yönetmeliğin 17 nci maddesiyle ilgili olarak, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünün görevde yükselmeye tabi tutulmadığı gerekçesiyle ve iptali istemiyle Danıştay 12. Dairesinde açılan davada Daire, 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180, K:2010/2167 sayılı Kararıyla davanın reddine karar vermiş, bu Kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799, K:2013/4540 sayılı Kararında;
“Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 maddesinin 1 fıkrasında “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır” hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü görevde yükselmenin dışında tutulmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrasında. “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır.” ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”
ifadelerine yer vermek suretiyle, Danıştay 12. Dairesinin Kararı onanmış ve bu Karar’a yönelik karar düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuru da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2015 tarihli ve E:2014/5104, K:2015/1016 sayılı Kararıyla reddedilerek kesinleşmiş, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanacak personelin “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olunması hükmünden muaf olup olmadığı konusundaki” tereddütlere son verilmiştir. Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, Belediye İtfaiye Yönetmeliğindeki itfaiye müdürü ile ilgili düzenleme de aynı olduğundan, sorumluların savunmalarındaki gerekçelerin kabulü hukuken mümkün değildir.
Sorumlular; bugüne kadar yürütmüş oldukları müdürlük görevini asaleten de olsa vekaleten de olsa yürütmelerinin önünde yasal bir engel olmadığını, bir zararın oluşması için alınan ücret karşılığında herhangi bir hizmet üretilmemesi veya malın verilmemesi, eksik yapılması suretiyle kuruma veya kişiye maddi zarar verilmiş olması gerektiğini, bu anlamda ilgili kişilerin atandıkları günden itibaren fiili olarak görevlerini hakkıyla ifa ettiklerini, dolayısıyla aldıkları ücreti hak ettiklerini ve Kuruma bir zarar vermediklerini, bu görevleri vekaleten yürütmüş olsalardı da bu ücretleri (müdür maaşı) alacaklarını iddia etmişlerdir.
17/04/2006 gün ve 2006/10344 sayılı “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” başlıklı Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) …………
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez. ” denilmektedir.
666 Sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 1 inci maddesiyle 27/06/1989 tarihli ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Karamame’ye eklenen 9 uncu maddesinde de;
“Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz. ” denilmektedir.
Söz konusu düzenlemelere göre, vekalet sebebiyle ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkı ödenebilmesi için vekalet görevinin devam etmesi gerekmektedir. Ancak, söz konusu personelin vekaleten görevlendirilmesi, İdarenin Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ..., 15.12.20… tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne atanmasından daha sonra 04.01.20… tarihinde asaleten Tesisler Müdürlüğüne asaleten ataması işlemiyle (bu görevlendirme mevzuata uygun olmasa da) sona ermiştir. Bu itibarla, anılan personelin halen vekaleten görevli olduğundan bahsedilemeyeceğinden, vekalet sebebiyle ilgiliye herhangi bir ödeme yapılması hukuken mümkün değildir.
Konuyla ilgili olarak Sorgu aşamasında kamu zararı; ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkları toplamı olarak hesaplanmıştır. Raporda savunmalar üzerine ek gösterge dışındaki kalemlerden yapılan ödemeler sebebiyle kamu zararı oluştuğu iddia edilen tutarların yasal düzenlemelere uygun olduğu değerlendirilmiş, yalnızca ek gösterge farklarından kaynaklanan tutar kamu zararı olarak değerlendirilip, bu tutarın tazmini talep edilmiş ise de; yukarıda da açıklandığı üzere, söz konusu personelin vekaleten görevlendirilmesi, İdarenin Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan ...’nu, 15.12.20… tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne atamasından sonra 04.01.20… tarihinde Tesisler Müdürlüğüne asaleten ataması işlemiyle (bu görevlendirme mevzuata uygun olmasa da) sona erdiğinden ve ilgilinin müdür kadrosuna atanabilmek için mevzuatın öngördüğü özel şartı haiz olmadığından, ek gösterge dışındaki kalemlerden yapılan (zam, tazminat ve ek ödeme farkları) ödemelerin de kamu zararına dahil edilmesi gerekir.
Bu itibarla; Eğitmen kadrosunda yer alıp Tesisler Müdür Vekili olarak çalışan, mevzuatta yer alan iki yıl itfaiye teşkilatında çalışma şartını sağlamadan İtfaiye Müdürlüğüne atanan, buradan da görevde yükselmeye tabi Tesisler Müdürü kadrosuna sınavsız atanan daha sonra Kültür ve Sosyal İşler Müdürü kadrosuna, buradan da Mezarlıklar Müdürü kadrosuna atanan ...’na, 20… yılında 3. derece Eğitmen kadrosunda olması gerektiğinden müktesebi 1. derece Müdür kadrosu için ek gösterge, zam, tazminat ve ek ödeme farkının ödenmesi sonucu 10.12.2013 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluluğa ilişkin;
Raporda, oluşan kamu zararından Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulmakla birlikte hem Harcama yetkilisi hem de Gerçekleştirme Görevlisi olan (...) ..., Harcama Yetkilileri (…) ..., (…) ..., Gerçekleştirme Görevlisi (…) ..., Personel Hareket Onayında imzası bulunan (…) ... ve (…) ... ile (…) ...’nün sorumluluğuna karar verilmesi talep edilmiştir.
03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun; “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır.” hükümleri gereği, Belediye Başkanının belediye personelini atama görev ve yetkisi bulunmaktadır. Ödeme emri belgeleri ve eklerinin incelenmesi neticesinde, sınav şartını sağlamadan görevde yükselme suretiyle yapılan asaleten atamanın, görev başındaki Belediye Başkanı tarafından yapıldığı görülmüştür. Dolayısıyla atamayı yapan Belediye Başkanı (Geçmiş Dönem) ...’nün, kamu zararının oluşmasında sorumluluğu bulunmaktadır.
Ayrıca, atama belgesini onaya sunan olarak imzalamak suretiyle atama sürecinde yer alan Belediye Başkan Yardımcısı (Geçmiş Dönem) ... ve İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü (Geçmiş Dönem) ...’ün bu işlemleri sebebiyle söz konusu atama işlemi üzerine yapılan ödemeler sonucu oluşan kamu zararından sorumlulukları bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri,
31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlileri,
Giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.
Ancak somut olayda kamu zararı, mevzuata aykırı olarak gerçekleştirilen atama sonucunda meydana gelmiştir. Rapor’da, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak ödeme emirlerinde imzaları bulunan kamu görevlilerine sorumluluk tevcih edilmiş ise de, 15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre atama onayı, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklendiğinden, atamayı müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları olan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi, aynı zamanda Rapora konu maddenin ilişikli ödeme emri belgelerinde de Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzaları var ise, imzalarının olduğu ödeme emri belgesine ait kamu zararında sorumluluğa dahil edileceklerdir.
Yapılan incelemede; Raporda Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan ancak hem Harcama yetkilisi hem de Gerçekleştirme Görevlisi ..., Gerçekleştirme Görevlisi ..., Harcama Yetkilisi olarak sorumlu tutulan ... ile ...’ın, atamayı müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları olmadığından, oluşan kamu zararından da sorumlulukları bulunmamaktadır.
Bu itibarla; mevzuata aykırı atama yapılmak suretiyle oluşan ...TL kamu zararının Üst Yönetici (Belediye Başkanı(Geçmiş Dönem)) ..., Diğer Sorumlular (Belediye Başkan Yardımcısı (Geçmiş Dönem)) ... ve (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü (Geçmiş Dönem)) ...’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
…
Karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ...;
“Kamu zararı oluşmakla birlikte, Harcama Yetkilisi ...’nun, atamayı takip eden ilk aya ait ödeme emri belgesinde Harcama Yetkilisi olarak imzası olup olmadığına bakılmaksızın aynı zamanda ahiz olduğu için, yapılan tüm ödemelerden sorumluluğu bulunmaktadır.”
İlave Görüş:
Daire Başkanı ...ve Üye ...;
“...”