Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Eğitim Şartını Taşımadığı Halde Belediye Başkan Yardımcısı Olarak Atanan Personele Mevzuata Aykırı Olarak Başkan Yardımcısına Verilen Mali Hakların Ödenmesi

... Belediyesinde eğitim şartını taşımadığı halde Belediye Başkan Yardımcısı olarak atanan personele mevzuata aykırı olarak Başkan Yardımcısına verilen mali hakların ödenmesi sonucu toplam ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

Esasa ilişkin olarak;

14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin B bendinde;

“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. (Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır...” ,

03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinde;

“Norm kadro ilke ve standartları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Belediyenin ve bağlı kuruluşlarının norm kadroları, bu ilke ve standartlar çerçevesinde belediye meclisi kararıyla belirlenir.

Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye meclisinin bilgisine sunulur.

(…) Norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunan belediyelerde norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın; belediye başkanı, zorunlu gördüğü takdirde, nüfusu 50.000'e kadar olan belediyelerde bir, nüfusu 50.001-200.000 arasında olan belediyelerde iki, nüfusu 200.001-500.000 arasında olan belediyelerde üç, nüfusu 500.000 ve fazla olan belediyelerde dört belediye meclis üyesini belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirebilir. Bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3'ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenecek aylık ödenek verilir ve taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirilir. Bu şekilde görevlendirme, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmez ve belediye meclisinin görev süresini aşamaz. Sosyal güvenlik prim ve benzeri giderlerden kurum karşılıkları belediye bütçesinden karşılanır.” hükümleri yer almaktadır.

Bu kapsamda yürürlüğe konulan, 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in EK-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde, C-9 grubunda bulunan ... Belediyesine (1) belediye başkan yardımcısı kadro standardı belirlendiği ve bu kadronun (I) sayılı Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Memur Kadro Kütüğünde 1 inci derece olduğu görülmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalara göre; ... Belediyesi için belirlenen Belediye Başkan Yardımcı kadrosu 1 inci derece bir kadro olduğundan, Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna atanan ilgilinin 657 sayılı Kanun’un kurumların 1-4 dereceli kadrolarına atanma kriterlerini düzenleyen 68 inci maddesinin B bendinde yer alan “yükseköğrenim görmüş olma” şartını taşıması gerekmektedir.

Yapılan incelemede; öğrenim durumu itibariyle lise mezunu olan ve Yazı İşleri Müdür Vekili olarak görev yapan 9 uncu dereceli icra memurluğu kadrosunda bulunan …’nin 04.01.19… tarihinde boş olan 6 ncı dereceli Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosuna atandığı, 20.06.20… tarihinde Belediye Başkanı tarafından Yazı İşleri Müdürlüğü görevi uhdesinde kalmak üzere geçici süreli Belediye Başkan Yardımcılığına vekaleten görevlendirildiği, 30.09.20… tarihli atama onayı ile de, Belediyede Yazı İşleri Müdürü olarak görev yapmakta olan personelin yükseköğrenim görmüş olma şartını taşımadığı halde 1 inci dereceli Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna atandığı ve kendisine bu kadronun ek göstergesi, özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödemesinin esas alınarak maaş ödemesi yapıldığı görülmüştür.

Sorumlular tarafından gönderilen savunmada; mevzuatta Yazı İşleri Müdürünün de lisans mezunu olması gerektiğinin belirtildiği, ancak savunmada yer verilen İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ile Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Kazanılmış Hakların Saklılığı” başlıklı 21 inci maddesinde “Bu Yönetmelik Kapsamında bulunan görevlere 18/10/1999 tarihinden önce atanmış olanların kazanılmış hakları saklıdır” şeklinde yer alan hüküm ve Geçici 1 inci maddesinde “ihtiyaç duyulan hallerde bu yönetmelik kapsamında bulunan personelden 18/04/1999 tarihinde görevde bulunanlar için bu yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyi esas alınabilir” şeklinde yer alan hüküm doğrultusunda, 18.04.1999 tarihi öncesi Müdür olarak görev yapanların öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyi esas alınarak atanabileceklerinin ve bu kadronun tüm haklarına sahip olduklarının belirtildiği, bu mevzuat hükümleri dikkate alındığında, ilgilinin lise mezunu bir Memur olarak değil, yukarıda yer alan yönetmeliklerde belirtildiği üzere Müdür olarak kazanılmış hakkı olan Yazı İşleri Müdürü olarak görevini yürütürken 30.09.20… tarihi itibarıyla Başkan Yardımcılığına mevzuata uygun olarak atandığı savunulmuş ise de;

İlamın konusu, öğrenim durumu itibariyle lise mezunu olan personelin Müdür kadrosuna atanması olmayıp 1 inci dereceli Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna atanması işlemidir. Belediye Başkan Yardımcılığı kadrosu, sorumluların dayanak olarak gösterdikleri Yönetmelik kapsamında bir kadro olmadığından, söz konusu işlemin bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesi hukuken mümkün değildir. Ayrıca söz konusu personel 20.06.20… tarihinde Belediye Başkanı tarafından Yazı İşleri Müdürlüğü görevi uhdesinde kalmak üzere geçici süreli Belediye Başkan Yardımcılığına vekaleten görevlendirilmiş ise de kural olarak; bireysel idari işlemlerden doğan bir hakkın, kazanılmış hak olarak kabul edilip korunabilmesi için öncelikle;

a) Hakkın bireysel idari işlemden doğmuş olması,

b) Bireysel idari işlemin tesis edildiği anda geçerli hukuk kurallarına aykırı olmaması,

c) Hakkın kişi açısından kesinleşmiş olması,

Şeklindeki üç koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Vekaleten Belediye Başkan Yardımcısı olarak görevlendirilme, kamu görevlisi açısından kesin bir idari işlem olmadığından, ayrıca ilgili mevzuatın öngördüğü asilde aranan şartları taşımadığından, kendisi için bu atamadan dolayı kazanılmış hak doğmaz.

Dolayısıyla söz konusu personelin atanması işleminin Yönetmelik’e göre değil genel hüküm olan 657 sayılı Kanun’a göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu Kanunun 68 inci maddesinin B bendine göre de daha aşağı derecelerden Başkan Yardımcılığı gibi 1 inci derece bir kadroya atama yapmak için ilgilinin yine aynı bentte düzenlenen “yükseköğrenim görmüş olma” şartını taşıması gerekir. Bu sebeple; sözü edilen kriteri sağlamayan lise mezunu personelin 1 inci derece Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanması ve kendisine Belediye Başkan Yardımcısı için öngörülen ek gösterge, ek ödeme ile zam ve tazminatların ödenmesi mevzuata aykırıdır.

Sonuç itibarıyla, “yükseköğrenim görmüş olma” şartını taşımayan personelin 1 inci dereceli Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanması ve bu kadronun ek göstergesi, özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödemesinin ödenmesi sonucu 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumluluğa ilişkin olarak;

Raporda, oluşan kamu zararından; Harcama Yetkilisi (Yazı İşleri ve Kararlar Müdür Vekili) …’nin, hem atama onayında imzası olan hem de Gerçekleştirme Görevlisi olan (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) …’in, atama onayında imzası bulunan Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …’in sorumluluğuna karar verilmesi talep edilmiştir.

Söz konusu kamu zararının oluşmasında;

Öncelikle eğitim şartını sağlamadan Belediye Başkan Yardımcılığına yapılan atama onayında imzası bulunan (Belediye Başkanı) … ile (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) …’in sorumlulukları bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince ödeme emri belgelerinde imzası bulunan Harcama Yetkilisi,

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen Gerçekleştirme Görevlisi,

Giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.

Ayrıca, 15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre atama onayı, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme belgesine eklendiğinden, atamayı müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları olan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi, aynı zamanda Rapora konu maddenin ilişikli ödeme emri belgelerinde de Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak imzaları var ise, imzalarının olduğu ödeme emri belgesine ait kamu zararında sorumluluğa dahil edileceklerdir.

Yapılan incelemede; Raporda Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulan kamu görevlilerinin atamayı müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları bulunduğundan, mevzuata aykırı atama sebebiyle oluşan kamu zararından, düzenledikleri ödeme emirleri itibariyle Harcama Yetkilisi (Yazı İşleri ve Kararlar Müdür Vekili) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) …’in sorumluluğu bulunmaktadır.

Bununla birlikte Raporda mevzuata aykırı atama yapılmak suretiyle ... TL kamu zararı oluştuğu iddia edilmekle birlikte, kamu zararının yeniden hesaplanması sonucu söz konusu tutarın … TL olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, hesap hatasından kaynaklanan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

Kalan … TL’nin;

Diğer Sorumlu Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …, Harcama Yetkilisi (Yazı İşleri ve Kararlar Müdür Vekili) …, hem Diğer Sorumlu (atama onayında imzası bulunan) hem de Gerçekleştirme Görevlisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) …’e müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

…

Oy birliğiyle karar verildi.