SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56737
Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No47383
Yılı2018
Konu: Yurt dışı geçici görev yolluğunda mevzuata aykırı olarak uçak bileti ücretinin ödenmesi.
87 sayılı İlamın 36’ncı maddesi ile, ...’nın ... kentinde gerçekleşen toplantıya katılan Belediye Meclisi Üyesi ...’e mevzuata aykırı olarak uçak bileti bedeli ve vazife mahallinde kullanılan taksi ücretinin ödenmesi sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda;
Zaruri olarak taksi kullanılması nedeniyle taksi ücreti ödenmesi sonucunda kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Herhangi bir bilet veya fatura ve sair kanıtlayıcı bir belge sunmadan uçak bileti bedeli adı altında mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucunda oluşan ...-TL kamu zararının sorumlularca tazminine hükmedilmiştir.
Harcama yetkilisi ... ve Gerçekleştirme görevlisi ...’in aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;
Sayıştay 36 numaralı sorgu kapsamında meclis üyesi ...’in ...'nın ... kentinde düzenlenen ... Kentleri Ağı (...) toplantısına katılması için uçak bileti ödemesinin kamu zararı oluşturduğuna ilişkin yapılan İşlemde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmalden kaynaklanan eylem bulunmadığından kamu zararı oluşmadığı (kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığı)
ifade edilmiş olup Daire kararının kaldırılması talep edilmiştir.
Başsavcılık mütalaasında,
“... ... Belediye Başkanlığının 2018 yılı hesabının 5 inci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 19.06.2019 tarih ve 87 no.lu ilamın 36 maddesinde yer alan tazmin hükmünü Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz eden ...'in ilgi yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi incelendi.
1- Temyize konu olan 5. Dairenin 19.06.2019 tarih ve 87 no.lu ilamın 36 ncı maddesinde; " ... ...'nın ... kentinde gerçekleşen toplantıya katılan Belediye Meclisi Üyesi ...'e mevzuata aykırı olarak uçak bileti bedeli ve vazife mahallinde kullanılan taksi ücretinin ödenmesi sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda; Zaruri olarak taksi kullanılması nedeniyle taksi ücreti ödenmesi sonucunda kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, herhangi bir bilet veya fatura ve sair kanıtlayıcı bir belge sunmadan uçak bileti bedeli adı altında mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucunda oluşan ... TL kamu zararının, ... 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, ..." karar verildiği görülmektedir.
Sorumlunun temyiz dilekçesinde; "36 numaralı sorgu kapsamında meclis üyesi ...'in ...'nın ... kentinde düzenlenen ... Kentleri Ağı (...) toplantısına katılması için uçak bileti ödemesinin kamu zararı oluşturduğuna ilişkin yapılan işlemde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmalden kaynaklanan eylem bulunmadığından kamu zararı oluşmadığı (kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığı) sabit olduğundan kararın iptal edilmesini arz ve talep ediyorum." denilmektedir.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği'nin "Yolluklara İlişkin Diğer Hükümler" başlıklı 23'üncü maddesinde; "Yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde;
a) Takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, yetkili makamdan alınacak onayın veya raporun,
b) Uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin; bilette kayıtlı gidiş-dönüşten birisinin kullanılmaması nedeniyle biletin iadesi gerektiği takdirde gerçekleşen seyahat ücretini gösteren belgenin; yabancı heyet ve temsilcilerin ülkelerine dönüşlerinde uçak biletlerinin kendilerine verilmesi halinde ise söz konusu giderlerin tutarı ile kurumca karşılandığını belirten ve ilgili birim yetkilisince imzalanan belgenin,
c) Taksi ile yapılan seyahatlerde (belediye hudutları dahilindeki taksi ücretleri hariç) fatura veya perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişinin, ... ödeme belgesine eklenmesi gerekir" hükümlerine yer verilmiştir.
Geçici bir görevin ifası için yurt dışında görevlendirilen ...'in harcırah beyannamesinde, uçak bileti bedeli ödenmiş olmasına rağmen, ilgilinin, seyahat esnasında kaybettiği için uçak biletini beyannameye eklemediği, bununla birlikte bilet olmasa da biletin alındığına ilişkin herhangi bir fatura vs. kanıtlayıcı belgenin de bulunmadığı, buna rağmen beyan ettiği uçak bileti bedelinin Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak ödendiği ve bu yolla kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.
Herhangi bir bilet veya fatura ve sair kanıtlayıcı bir belge sunmadan uçak bileti bedeli adı altında mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucunda oluşan kamu zararının adı geçen sorumlulardan tahsil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, talebin reddedilerek Daire kararının onaylanmasına karar verilmesi uygun olur.”
denilmektedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin "Yolluklara İlişkin Diğer Hükümler” başlıklı 23’üncü maddesinde;
“(7) Yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde;
a) Takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, yetkili makamdan alınacak onayın veya raporun,
b) Uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin; bilette kayıtlı gidiş-dönüşten birisinin kullanılmaması nedeniyle biletin iadesi gerektiği takdirde gerçekleşen seyahat ücretini gösteren belgenin; yabancı heyet ve temsilcilerin ülkelerine dönüşlerinde uçak biletlerinin kendilerine verilmesi halinde ise söz konusu giderlerin tutarı ile kurumca karşılandığını belirten ve ilgili birim yetkilisince imzalanan belgenin,
c) Taksi ile yapılan seyahatlerde (belediye hudutları dahilindeki taksi ücretleri hariç) fatura veya perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişinin,
... ödeme belgesine eklenmesi gerekir” hükümlerine yer verilmiştir.
Somut olayda, geçici görevle yurt dışında görevlendirilen belediye meclis üyesi ...’in harcırah beyannamesinde, ilgilinin, seyahat esnasında kaybettiği için uçak biletini beyannameye eklemediği, bununla birlikte bilet olmasa da biletin alındığına ilişkin herhangi bir fatura vs. kanıtlayıcı belgenin de bulunmadığı, buna rağmen kendisine beyan ettiği uçak bileti bedelinin ödendiği görülmüştür. Kanıtlayıcı belge olmaksızın harcıraha ilişkin olarak yapılan bu ödeme, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine aykırı olup, bu yolla kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, 87 sayılı İlamın 36’ncı maddesi ile verilen ...- TL tutarındaki TAZMİN HÜKMÜNÜN TASDİKİNE, (…. Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ...’in azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 17.04.2024 tarih ve 56737 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
…. Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ...’in karşı oy gerekçesi
87 sayılı İlamın 36’ncı maddesiyle, ...’nın ... kentinde gerçekleşen toplantıya katılan Belediye Meclisi Üyesi ...’e ödenen uçak bileti bedeliyle ilgili olarak; harcırah beyannamesine uçak biletinin eklenmemesi nedeniyle uçak bileti bedeli adı altında ödeme yapılan ...-TL’nin kamu zararı olduğuna ve sorumlulardan tazminine, zaruri olarak taksi kullanılması nedeniyle ödenen ... TL taksi ücreti ile ilgili olarak ise ilişilecek husus bulunmadığına, karar verilmiştir.
15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin "Yolluklara İlişkin Diğer Hükümler” başlıklı 23’üncü maddesinin birinci fıkrası (b) bendinde, yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde, uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin ödeme belgesine eklenmesi gerektiği, hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenlemeye aykırı olarak ilgiliye, yurt dışı harcırahı ödenirken, harcırah beyannamesine uçak bileti eklenmemesine rağmen, uçak bilet bedeli de ödenmiştir.
İlamda; yurt dışında zaruri olarak taksi kullanması nedeniyle ilgiliye ödenen ... TL taksi ücreti ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesinden de anlaşılacağı üzere, İdare adına verilen görevi ilgilinin yurt dışında yerine getirdiğinde kuşku yoktur. Dolayısıyla uçakla yapılan seyahat bedelinin, uçak biletinin harcırah beyannamesine eklenmeksizin ödenmesi işlemi Yönetmeliğe uygun değil ise de bu ödeme, idare adına yerine getirilen bir hizmet karşılığı olarak yapıldığından, bu aykırılık sonucunda bir zarar oluşmamıştır.
Ayrıca, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 59 uncu maddesinin altıncı fıkrasındaki, evrakı müspite tedariki mümkün olmayan hallerde bu imkansızlığın sebepleri ile vaki masrafın hesabı alakadar tarafından mensup olduğu daire amirine yazılı olarak bildirilip imkansızlık sebepleri dairesince varit ve muhik görüldüğü ve masrafın hesabında bir fazlalık bulunmadığı neticesine varıldığı takdirde avansın bu hesaba göre mahsup olunacağı şeklinde düzenlemeyle, evrakı müspite tedariki mümkün olmayan, imkansızlık sebepleri dairesince varit ve muhik görülen ve masrafın hesabında bir fazlalık bulunmayan durumlarda idarelere, harcırah ödeme yapabilme yetkisi verilmiştir. İlamda da, masrafın fazlalığı konu edilmemiştir.
Açıklanan sebeple, tazmin hükmünün kaldırılmasına, karar verilmesi gerekir.
87 sayılı İlamın 36’ncı maddesi ile, ...’nın ... kentinde gerçekleşen toplantıya katılan Belediye Meclisi Üyesi ...’e mevzuata aykırı olarak uçak bileti bedeli ve vazife mahallinde kullanılan taksi ücretinin ödenmesi sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda;
Zaruri olarak taksi kullanılması nedeniyle taksi ücreti ödenmesi sonucunda kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Herhangi bir bilet veya fatura ve sair kanıtlayıcı bir belge sunmadan uçak bileti bedeli adı altında mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucunda oluşan ...-TL kamu zararının sorumlularca tazminine hükmedilmiştir.
Harcama yetkilisi ... ve Gerçekleştirme görevlisi ...’in aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;
Sayıştay 36 numaralı sorgu kapsamında meclis üyesi ...’in ...'nın ... kentinde düzenlenen ... Kentleri Ağı (...) toplantısına katılması için uçak bileti ödemesinin kamu zararı oluşturduğuna ilişkin yapılan İşlemde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmalden kaynaklanan eylem bulunmadığından kamu zararı oluşmadığı (kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığı)
ifade edilmiş olup Daire kararının kaldırılması talep edilmiştir.
Başsavcılık mütalaasında,
“... ... Belediye Başkanlığının 2018 yılı hesabının 5 inci Dairece yargılanması sonucunda düzenlenen 19.06.2019 tarih ve 87 no.lu ilamın 36 maddesinde yer alan tazmin hükmünü Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz eden ...'in ilgi yazı ekinde gönderilen temyiz dilekçesi incelendi.
1- Temyize konu olan 5. Dairenin 19.06.2019 tarih ve 87 no.lu ilamın 36 ncı maddesinde; " ... ...'nın ... kentinde gerçekleşen toplantıya katılan Belediye Meclisi Üyesi ...'e mevzuata aykırı olarak uçak bileti bedeli ve vazife mahallinde kullanılan taksi ücretinin ödenmesi sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda; Zaruri olarak taksi kullanılması nedeniyle taksi ücreti ödenmesi sonucunda kamu zararı oluşmayan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, herhangi bir bilet veya fatura ve sair kanıtlayıcı bir belge sunmadan uçak bileti bedeli adı altında mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucunda oluşan ... TL kamu zararının, ... 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, ..." karar verildiği görülmektedir.
Sorumlunun temyiz dilekçesinde; "36 numaralı sorgu kapsamında meclis üyesi ...'in ...'nın ... kentinde düzenlenen ... Kentleri Ağı (...) toplantısına katılması için uçak bileti ödemesinin kamu zararı oluşturduğuna ilişkin yapılan işlemde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmalden kaynaklanan eylem bulunmadığından kamu zararı oluşmadığı (kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmadığı) sabit olduğundan kararın iptal edilmesini arz ve talep ediyorum." denilmektedir.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği'nin "Yolluklara İlişkin Diğer Hükümler" başlıklı 23'üncü maddesinde; "Yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde;
a) Takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, yetkili makamdan alınacak onayın veya raporun,
b) Uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin; bilette kayıtlı gidiş-dönüşten birisinin kullanılmaması nedeniyle biletin iadesi gerektiği takdirde gerçekleşen seyahat ücretini gösteren belgenin; yabancı heyet ve temsilcilerin ülkelerine dönüşlerinde uçak biletlerinin kendilerine verilmesi halinde ise söz konusu giderlerin tutarı ile kurumca karşılandığını belirten ve ilgili birim yetkilisince imzalanan belgenin,
c) Taksi ile yapılan seyahatlerde (belediye hudutları dahilindeki taksi ücretleri hariç) fatura veya perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişinin, ... ödeme belgesine eklenmesi gerekir" hükümlerine yer verilmiştir.
Geçici bir görevin ifası için yurt dışında görevlendirilen ...'in harcırah beyannamesinde, uçak bileti bedeli ödenmiş olmasına rağmen, ilgilinin, seyahat esnasında kaybettiği için uçak biletini beyannameye eklemediği, bununla birlikte bilet olmasa da biletin alındığına ilişkin herhangi bir fatura vs. kanıtlayıcı belgenin de bulunmadığı, buna rağmen beyan ettiği uçak bileti bedelinin Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak ödendiği ve bu yolla kamu zararına neden olunduğu anlaşılmıştır.
Herhangi bir bilet veya fatura ve sair kanıtlayıcı bir belge sunmadan uçak bileti bedeli adı altında mevzuata aykırı olarak ödeme yapılması sonucunda oluşan kamu zararının adı geçen sorumlulardan tahsil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, talebin reddedilerek Daire kararının onaylanmasına karar verilmesi uygun olur.”
denilmektedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin "Yolluklara İlişkin Diğer Hükümler” başlıklı 23’üncü maddesinde;
“(7) Yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde;
a) Takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, yetkili makamdan alınacak onayın veya raporun,
b) Uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin; bilette kayıtlı gidiş-dönüşten birisinin kullanılmaması nedeniyle biletin iadesi gerektiği takdirde gerçekleşen seyahat ücretini gösteren belgenin; yabancı heyet ve temsilcilerin ülkelerine dönüşlerinde uçak biletlerinin kendilerine verilmesi halinde ise söz konusu giderlerin tutarı ile kurumca karşılandığını belirten ve ilgili birim yetkilisince imzalanan belgenin,
c) Taksi ile yapılan seyahatlerde (belediye hudutları dahilindeki taksi ücretleri hariç) fatura veya perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişinin,
... ödeme belgesine eklenmesi gerekir” hükümlerine yer verilmiştir.
Somut olayda, geçici görevle yurt dışında görevlendirilen belediye meclis üyesi ...’in harcırah beyannamesinde, ilgilinin, seyahat esnasında kaybettiği için uçak biletini beyannameye eklemediği, bununla birlikte bilet olmasa da biletin alındığına ilişkin herhangi bir fatura vs. kanıtlayıcı belgenin de bulunmadığı, buna rağmen kendisine beyan ettiği uçak bileti bedelinin ödendiği görülmüştür. Kanıtlayıcı belge olmaksızın harcıraha ilişkin olarak yapılan bu ödeme, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine aykırı olup, bu yolla kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, 87 sayılı İlamın 36’ncı maddesi ile verilen ...- TL tutarındaki TAZMİN HÜKMÜNÜN TASDİKİNE, (…. Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ...’in azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 17.04.2024 tarih ve 56737 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
…. Daire Başkanı ..., üyeler ..., ..., ..., ...’in karşı oy gerekçesi
87 sayılı İlamın 36’ncı maddesiyle, ...’nın ... kentinde gerçekleşen toplantıya katılan Belediye Meclisi Üyesi ...’e ödenen uçak bileti bedeliyle ilgili olarak; harcırah beyannamesine uçak biletinin eklenmemesi nedeniyle uçak bileti bedeli adı altında ödeme yapılan ...-TL’nin kamu zararı olduğuna ve sorumlulardan tazminine, zaruri olarak taksi kullanılması nedeniyle ödenen ... TL taksi ücreti ile ilgili olarak ise ilişilecek husus bulunmadığına, karar verilmiştir.
15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin "Yolluklara İlişkin Diğer Hükümler” başlıklı 23’üncü maddesinin birinci fıkrası (b) bendinde, yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde, uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin ödeme belgesine eklenmesi gerektiği, hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenlemeye aykırı olarak ilgiliye, yurt dışı harcırahı ödenirken, harcırah beyannamesine uçak bileti eklenmemesine rağmen, uçak bilet bedeli de ödenmiştir.
İlamda; yurt dışında zaruri olarak taksi kullanması nedeniyle ilgiliye ödenen ... TL taksi ücreti ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesinden de anlaşılacağı üzere, İdare adına verilen görevi ilgilinin yurt dışında yerine getirdiğinde kuşku yoktur. Dolayısıyla uçakla yapılan seyahat bedelinin, uçak biletinin harcırah beyannamesine eklenmeksizin ödenmesi işlemi Yönetmeliğe uygun değil ise de bu ödeme, idare adına yerine getirilen bir hizmet karşılığı olarak yapıldığından, bu aykırılık sonucunda bir zarar oluşmamıştır.
Ayrıca, 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 59 uncu maddesinin altıncı fıkrasındaki, evrakı müspite tedariki mümkün olmayan hallerde bu imkansızlığın sebepleri ile vaki masrafın hesabı alakadar tarafından mensup olduğu daire amirine yazılı olarak bildirilip imkansızlık sebepleri dairesince varit ve muhik görüldüğü ve masrafın hesabında bir fazlalık bulunmadığı neticesine varıldığı takdirde avansın bu hesaba göre mahsup olunacağı şeklinde düzenlemeyle, evrakı müspite tedariki mümkün olmayan, imkansızlık sebepleri dairesince varit ve muhik görülen ve masrafın hesabında bir fazlalık bulunmayan durumlarda idarelere, harcırah ödeme yapabilme yetkisi verilmiştir. İlamda da, masrafın fazlalığı konu edilmemiştir.
Açıklanan sebeple, tazmin hükmünün kaldırılmasına, karar verilmesi gerekir.