SayıştaySayıştay Daire Kararı970
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No57
Madde No3
Yılı2023
Gecikme Cezası
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Doğrudan teminle gerçekleştirilen “Afet Bölgesindeki Çiftçilere Destek Amacıyla Sulama Malzemeleri Alımı” kapsamında teslim alınan malların Teknik Şartnameye aykırı olmasına rağmen muayene ve kabul işlemlerinin yapıldığı, kabul işlemleri tamamlandıktan sonra Belediye tarafından söz konusu malların Şartnameye aykırı olduğunun fark edilerek durumun Yükleniciye bildirildiği, Yüklenici tarafından bu malların Şartnameye uygun mallarla değiştirildiği, ancak yaşanan bu gecikmeden dolayı Teknik Şartnamede belirtilen gecikme cezasının uygulanmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
Söz konusu İş kapsamında 11.05.2023 tarihinde yapılan muayene ve kabul işleminin akabinde, 06.06.2023 tarihinde yine aynı Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından 11.05.2023 tarihinde kabulü yapılan malların yeniden incelendiği, yükleniciden teslim alınan 320.000,00 m Ø16 mm damla sulama borularının Teknik Şartnameye göre et kalınlığının 1 mm olması gerekirken 1 mm’den az olduğunu belirten bir Tutanak düzenlendiği, yine 06.06.2023 tarihinde Şartnameye uymayan malların Yükleniciye Tutanakla iade edildiği, 13.09.2023 tarihinde ise Teknik Şartnameye uygun olmadığı gerekçesiyle iade edilen malların Yüklenici tarafından Teknik Şartnameye uygun mallarla değiştirildiği anlaşılmıştır.
Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden; bahse konu mal ve malzeme alımlarının deprem bölgesindeki çiftçilerin acil nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerçekleştirildiği, alımı yapılan ürünlerin Şartnameye uygun olarak kabulünün ivedilikle yapıldığı ve deprem bölgesine naklinin sağlandığı, deprem bölgesinde yapılan kontrollerde, alımı yapılan malzemelerden bir kaleminin kabulü yapılan üründen farklı olduğunun tespit edildiği, Şartname şartlarını sağlamayan ürünlerin yine aynı kabul komisyonu tespitleri ile değişim işlemlerinin tahsisi için gerekli işlemlerin yapıldığı, Yüklenicinin tedarik sıkıntılarına rağmen ürünleri kendisine tanınan sürede teslim ettiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinin ikinci fıkrasının (r) bendinde, gecikme halinde alınacak cezaların idari şartnamelerde belirtilmesinin gerektiği, yine 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde, gecikme halinde alınacak cezaların düzenlenecek sözleşmelerde belirtilmesinin zorunlu olduğu belirtilmektedir. Ancak, doğrudan temin yöntemiyle alımı gerçekleştirilen söz konusu alıma ilişkin Teknik Şartname düzenlenmiş olmasına karşın idari şartname veya sözleşme ise düzenlenmemiştir.
İşe ait Teknik Şartname’nin “G. İŞİN SÜRESİ VE CEZAİ İŞLEMLER” başlıklı bölümünde ise, İşin süresinin İdare tarafından siparişin verildiği tarihten itibaren 60 (altmış) takvim günü olduğu, İşin belirtilen zamanında bitirilmediği ve istenilen miktarda malzeme teslim edilmediği takdirde, geçen her takvim günü için hiçbir uyarıya gerek kalmaksızın yüklenicinin hakedişinden teklif bedelinin %0,9’u oranında gecikme cezası kesileceği belirtilmiştir.
Ancak, gerek gecikme cezasının sözleşme ve idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olması ve bu işe ilişkin sözleşme ve idari şartname düzenlenmemesi, gerekse satın alma işleminin olağanüstü şartların hakim olduğu deprem bölgesi için yapılması ve işin aciliyeti, satın alma işlemlerinin hızlı bir şekilde yapılarak depremzedelere ulaştırılması gerekliliği ve bu süreçte muayene ve kabul işlemlerinin hızlı bir şekilde yapılmasının kamu görevlilerinin kasıtlı bir eylemine değil, afetin zorlayıcı koşulları nedeniyle bir nevi mecburiyete ve mücbire dayanması, ayrıca Yüklenici tarafından Teknik Şartnameye uygun ürünlerin tekrardan temin edilip İdareye teslim edilmesi suretiyle Şartnameye aykırılığın ortadan kalkması hususları nazarı itibara alındığında söz konusu İş kapsamında teslimi geciken mallara ilişkin olarak Teknik Şartnamede belirtilen gecikme cezasının uygulanmaması sonucu kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Doğrudan teminle gerçekleştirilen “Afet Bölgesindeki Çiftçilere Destek Amacıyla Sulama Malzemeleri Alımı” kapsamında teslim alınan malların Teknik Şartnameye aykırı olmasına rağmen muayene ve kabul işlemlerinin yapıldığı, kabul işlemleri tamamlandıktan sonra Belediye tarafından söz konusu malların Şartnameye aykırı olduğunun fark edilerek durumun Yükleniciye bildirildiği, Yüklenici tarafından bu malların Şartnameye uygun mallarla değiştirildiği, ancak yaşanan bu gecikmeden dolayı Teknik Şartnamede belirtilen gecikme cezasının uygulanmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
Söz konusu İş kapsamında 11.05.2023 tarihinde yapılan muayene ve kabul işleminin akabinde, 06.06.2023 tarihinde yine aynı Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından 11.05.2023 tarihinde kabulü yapılan malların yeniden incelendiği, yükleniciden teslim alınan 320.000,00 m Ø16 mm damla sulama borularının Teknik Şartnameye göre et kalınlığının 1 mm olması gerekirken 1 mm’den az olduğunu belirten bir Tutanak düzenlendiği, yine 06.06.2023 tarihinde Şartnameye uymayan malların Yükleniciye Tutanakla iade edildiği, 13.09.2023 tarihinde ise Teknik Şartnameye uygun olmadığı gerekçesiyle iade edilen malların Yüklenici tarafından Teknik Şartnameye uygun mallarla değiştirildiği anlaşılmıştır.
Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden; bahse konu mal ve malzeme alımlarının deprem bölgesindeki çiftçilerin acil nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerçekleştirildiği, alımı yapılan ürünlerin Şartnameye uygun olarak kabulünün ivedilikle yapıldığı ve deprem bölgesine naklinin sağlandığı, deprem bölgesinde yapılan kontrollerde, alımı yapılan malzemelerden bir kaleminin kabulü yapılan üründen farklı olduğunun tespit edildiği, Şartname şartlarını sağlamayan ürünlerin yine aynı kabul komisyonu tespitleri ile değişim işlemlerinin tahsisi için gerekli işlemlerin yapıldığı, Yüklenicinin tedarik sıkıntılarına rağmen ürünleri kendisine tanınan sürede teslim ettiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinin ikinci fıkrasının (r) bendinde, gecikme halinde alınacak cezaların idari şartnamelerde belirtilmesinin gerektiği, yine 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde, gecikme halinde alınacak cezaların düzenlenecek sözleşmelerde belirtilmesinin zorunlu olduğu belirtilmektedir. Ancak, doğrudan temin yöntemiyle alımı gerçekleştirilen söz konusu alıma ilişkin Teknik Şartname düzenlenmiş olmasına karşın idari şartname veya sözleşme ise düzenlenmemiştir.
İşe ait Teknik Şartname’nin “G. İŞİN SÜRESİ VE CEZAİ İŞLEMLER” başlıklı bölümünde ise, İşin süresinin İdare tarafından siparişin verildiği tarihten itibaren 60 (altmış) takvim günü olduğu, İşin belirtilen zamanında bitirilmediği ve istenilen miktarda malzeme teslim edilmediği takdirde, geçen her takvim günü için hiçbir uyarıya gerek kalmaksızın yüklenicinin hakedişinden teklif bedelinin %0,9’u oranında gecikme cezası kesileceği belirtilmiştir.
Ancak, gerek gecikme cezasının sözleşme ve idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olması ve bu işe ilişkin sözleşme ve idari şartname düzenlenmemesi, gerekse satın alma işleminin olağanüstü şartların hakim olduğu deprem bölgesi için yapılması ve işin aciliyeti, satın alma işlemlerinin hızlı bir şekilde yapılarak depremzedelere ulaştırılması gerekliliği ve bu süreçte muayene ve kabul işlemlerinin hızlı bir şekilde yapılmasının kamu görevlilerinin kasıtlı bir eylemine değil, afetin zorlayıcı koşulları nedeniyle bir nevi mecburiyete ve mücbire dayanması, ayrıca Yüklenici tarafından Teknik Şartnameye uygun ürünlerin tekrardan temin edilip İdareye teslim edilmesi suretiyle Şartnameye aykırılığın ortadan kalkması hususları nazarı itibara alındığında söz konusu İş kapsamında teslimi geciken mallara ilişkin olarak Teknik Şartnamede belirtilen gecikme cezasının uygulanmaması sonucu kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.