SayıştaySayıştay Daire Kararı971
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No75
Madde No14
Yılı2023
Hatalı Evrak Düzenlenmesi, Sözleşme Damga Vergisi, Yersiz Ödeme
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen deprem dolayısı ile İlçeye gelen afetzedelerin konaklama giderlerinin ödenmesinde;
A) Barınma ihtiyaçlarının Mihmandar Hesap Cetveli ile karşılanması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
Sorumluların savunmalarından, yargılamaya konu harcamanın depremzede ailelerin acil ve öngörülemeyen biçimde ortaya çıkan barınma ihtiyacının etkin ve hızlı şekilde karşılanması amacıyla gerçekleştirildiği, bu olağanüstü durum sonucunda işlemlerin ivedi olarak gerçekleşmesi için hizmetin Mihmandar Hesap Cetveli düzenlenmesi suretiyle gerçekleştirilmiş olduğu, İlçeye kaç depremzedenin geleceği, geliş tarihleri ve konaklama süreleri gibi hususların öngörülememesi nedeniyle piyasa fiyatlarının belirlenememesi sonucunda ihtiyacın temin edilmesinde 4734 sayılı Kanun kapsamında öngörülen yöntem ve usullerin kullanılamadığı, savunmada ifade edilen bu gerekçelerin denetim ekibince de kabul gördüğü anlaşılmış olup, bu minvalde somut olaydaki usul hatası kamu zararına yol açan bir husus olarak değerlendirilemeyecektir.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesine göre yapılması gereken sözleşmenin yapılmaması sonucunda sözleşme damga vergisi alınmadığı görülmüştür.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde, “22.1.1.2. Söz konusu hükümler uyarınca anılan maddede belirtilen nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık sağlanması amaçlanmış olmakla birlikte, ihtiyacın niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerde belirli yeterlik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar idarelerin takdirindedir.
22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, malın tesliminin veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması gerekir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun;
“Konu” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
...”,
“Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder. …”,
hükümleri bulunmaktadır. Anılan Kanun’un “Resmi daire” başlıklı 8’inci maddesinde ise resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu belirtilmiştir.
Kanun’a ekli (1) sayılı Tablo’da damga vergisine tâbi kâğıtlar sayılmış ve “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Yargılamaya konu hususta, depremzedelerin konaklama ihtiyacının karşılanması için gerçekleştirilen alımların belli bir süreyi gerektirmesi nedeniyle sözleşmeye bağlanması ve yapılan sözleşmeden sözleşme damga vergisi alınması gerektiği halde, sözleşme düzenlenmemesi sonucu sözleşme damga vergisinden mahrum kalınması suretiyle ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı ...-TL ... tarihli ve ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ... Ltd. Şti.’den tahsil edilerek ... tarihli ve ... no.lu muhasebe işlem fişiyle muhasebeleştirildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Otelde ücretsiz kalması gereken çocuklar için de ücret hesaplandığı ve hesaplanan tutarın Belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Hizmetin satın alındığı ...’in internet adresinde yer alan konaklama fiyatına ilişkin açıklamalardan, 6 yaş dahil olmak üzere 0-6 yaş arası misafirlerin tesisten ücretsiz olarak yararlandığı anlaşılmaktadır. Bu duruma rağmen, ücretsiz konaklaması gereken çocuklar için de ücret hesaplanması ve bu tutarın Belediye bütçesinden ödenmesi suretiyle ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı ...-TL ... tarihli ve ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ... Ltd. Şti.’den tahsil edilerek ... tarihli ve ... no.lu muhasebe işlem fişiyle muhasebeleştirildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen deprem dolayısı ile İlçeye gelen afetzedelerin konaklama giderlerinin ödenmesinde;
A) Barınma ihtiyaçlarının Mihmandar Hesap Cetveli ile karşılanması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
Sorumluların savunmalarından, yargılamaya konu harcamanın depremzede ailelerin acil ve öngörülemeyen biçimde ortaya çıkan barınma ihtiyacının etkin ve hızlı şekilde karşılanması amacıyla gerçekleştirildiği, bu olağanüstü durum sonucunda işlemlerin ivedi olarak gerçekleşmesi için hizmetin Mihmandar Hesap Cetveli düzenlenmesi suretiyle gerçekleştirilmiş olduğu, İlçeye kaç depremzedenin geleceği, geliş tarihleri ve konaklama süreleri gibi hususların öngörülememesi nedeniyle piyasa fiyatlarının belirlenememesi sonucunda ihtiyacın temin edilmesinde 4734 sayılı Kanun kapsamında öngörülen yöntem ve usullerin kullanılamadığı, savunmada ifade edilen bu gerekçelerin denetim ekibince de kabul gördüğü anlaşılmış olup, bu minvalde somut olaydaki usul hatası kamu zararına yol açan bir husus olarak değerlendirilemeyecektir.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesine göre yapılması gereken sözleşmenin yapılmaması sonucunda sözleşme damga vergisi alınmadığı görülmüştür.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde, “22.1.1.2. Söz konusu hükümler uyarınca anılan maddede belirtilen nitelikteki ihtiyaçların karşılanmasında kolaylık sağlanması amaçlanmış olmakla birlikte, ihtiyacın niteliğine göre, ilan yapılması, teminat alınması, ihale komisyonu kurulması, isteklilerde belirli yeterlik kriterlerinin aranması ile şartname ve sözleşme düzenlenmesi gibi hususlar idarelerin takdirindedir.
22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, malın tesliminin veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması gerekir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun;
“Konu” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
...”,
“Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder. …”,
hükümleri bulunmaktadır. Anılan Kanun’un “Resmi daire” başlıklı 8’inci maddesinde ise resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu belirtilmiştir.
Kanun’a ekli (1) sayılı Tablo’da damga vergisine tâbi kâğıtlar sayılmış ve “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Yargılamaya konu hususta, depremzedelerin konaklama ihtiyacının karşılanması için gerçekleştirilen alımların belli bir süreyi gerektirmesi nedeniyle sözleşmeye bağlanması ve yapılan sözleşmeden sözleşme damga vergisi alınması gerektiği halde, sözleşme düzenlenmemesi sonucu sözleşme damga vergisinden mahrum kalınması suretiyle ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı ...-TL ... tarihli ve ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ... Ltd. Şti.’den tahsil edilerek ... tarihli ve ... no.lu muhasebe işlem fişiyle muhasebeleştirildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Otelde ücretsiz kalması gereken çocuklar için de ücret hesaplandığı ve hesaplanan tutarın Belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.
Hizmetin satın alındığı ...’in internet adresinde yer alan konaklama fiyatına ilişkin açıklamalardan, 6 yaş dahil olmak üzere 0-6 yaş arası misafirlerin tesisten ücretsiz olarak yararlandığı anlaşılmaktadır. Bu duruma rağmen, ücretsiz konaklaması gereken çocuklar için de ücret hesaplanması ve bu tutarın Belediye bütçesinden ödenmesi suretiyle ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, kamu zararı tutarı ...-TL ... tarihli ve ... no.lu vezne alındısı ile ahizi ... Ltd. Şti.’den tahsil edilerek ... tarihli ve ... no.lu muhasebe işlem fişiyle muhasebeleştirildiğinden, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.