2024/1547305 İhale Kayıt Numaralı "2025 Yılı Sürücüsüz - Akaryakıtsız İş Makinesi, Kamyon ve Motosiklet Kiralama Hizmet Alım İşi" İhalesi

Büyükçekmece Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/1547305 ihale kayıt numaralı “2025 Yılı Sürücüsüz - Akaryakıtsız İş Makinesi, Kamyon ve Motosiklet Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Uzman Atık Yön. Turz. Tem. İnş. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 02.01.2025 tarih ve 2025/UH.II-26 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

 

Uzman Atık Yön. Turz. Tem. İnş. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 21. İdare Mahkemesinin 05.03.2025 tarih ve  E:2025/218, K:2025/402 sayılı kararında “A) Uyuşmazlığın ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 4.18’inci maddesine ilişkin olarak;

İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 4’üncü bölümünde “... 4.18. Hak edişlerde yapılabilecek hatalar nedeniyle yüklenici firmaya herhangi bir fazla ödeme yapıldı ise bu ödeme yüklenicinin hak edişlerinden kesilir. İşin devamında veya iş bittikten sonra Sayıştay Başkanlığınca, İçişleri Bakanlığınca, Başbakanlıkça veya idarece yapılacak her türlü denetimlerde çıkabilecek fazla ve yanlış ödemeler yüklenicinin idareden var ise alacaklarından veya teminatlarından kesilir. Teminatın yeterli olmaması veya şirket değişikliği gibi durumlarda her ne olursa olsun yüklenici firma, zimmet olarak çıkarılan veya tazmin kararı alınan, fazla ve yanlış ödemeleri yasal faiziyle beraber geri ödemeyi kabul ve taahhüt eder. ..." düzenlemesi yer almaktadır.

Olayda, 4735 sayılı Kanun'un 13’üncü maddesinde, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların, yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra, alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamının yükleniciye iade edileceği; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 55’inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, her ne suretle olursa olsun idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı; Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 51’inci maddesinin ikinci fıkrasında, yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminatın 4735 sayılı Kanun'un 13’üncü maddesine göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalanının yükleniciye geri verileceğine yer verildiği; dolayısıyla kesin teminat ve ek kesin teminatın hangi hallerde iade edileceğinin ihale mevzuatında sayma yoluyla belirlendiği, bu haller arasında iş bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin yer almadığı açıktır.

Diğer taraftan, Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin tespitine yönelik olarak 5018 sayılı Kanun'un 71’inci maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te, kamu zararından doğan alacakların sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edileceği, tespit edilen kamu zararlarının rızaen ve sulh yolu ile ödenmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre takas yapılması, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanması suretiyle tahsil edileceğinin belirtildiği, bu bağlamda kamu zararı alacaklarının tahsiline yönelik olarak doğrudan ilgili yüklenicinin teminatından re'sen kesinti yapılamayacağı, yukarıda belirtilen usuller çerçevesinde tahsil edilebileceği anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda, Teknik şartnamenin 4.18’inci maddesinde yer alan düzenlemenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verildiği, Teknik şartnamenin 4.18’inci maddesinde, hak edişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle yükleniciye fazla ödenen miktarların yüklenicinin hak edişinden kesileceğine, iş bitiminden sonra Sayıştay Başkanlığınca, İçişleri Bakanlığınca, Başbakanlıkça ve idarece yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemeler olursa yüklenicinin o işe ait teminatından kesileceğine yer verildiği, dava konusu Kurul kararı ile de davacının itirazen şikayet başvurusunun bu kısmının reddedildiği görülmüştür.

Bu durumda, hem kamu ihale mevzuatı hem de 5018 sayılı Kanun ile Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te, ihale konusu işin bitiminden sonra Sayıştay Başkanlığınca, İçişleri Bakanlığınca ve Başbakanlıkça yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin yüklenicinin o işe ait teminatından doğrudan kesileceğine dair açık bir kurala yer verilmediği, aksine Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te kamu zararı alacaklarının yukarıda belirtilen usuller çerçevesinde tahsil edilebileceğinin belirtildiği, dolayısıyla ilgili yüklenicinin teminatından bu kapsamda doğrudan kesinti yapılamayacağı, ihale dokümanının da mevzuata uygun olarak düzenlenmesi gerektiği dikkate alındığında, ihale dokümanı kapsamında olan Teknik şartnamenin 4.18’inci maddesinde yer alan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı açık olduğundan, dava konusu kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir. ...” gerekçesiyle dava konusu Kurul kararındaki 1'inci iddia ile ilgili kısmın iptaline ve 2'nci iddia ile ilgili kısım yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmekte-dir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1- Kamu İhale Kurulunun 02.01.2025 tarih ve 2025/UH.II-26 sayılı kararındaki 1’inci iddia ile ilgili kısmın iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

 

   Oybirliği ile karar verildi.