SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57502
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire2
Dosya No53578
Yılı2021
Konu: Üniversitede fakülte ve yüksekokul sekreteri kadrosunda bulunan memurların görevde yükselme sınavına girmeden şube müdürü kadrosuna atanması
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
107 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, şube müdürü olarak görev yapan … ve …’a yüksekokul sekreteri olarak atanmadan önceki, …’a fakülte sekreteri olarak atanmadan önceki kadro ve dereceleri üzerinden ödeme yapılması gerekirken, adı geçen kişilere mevzuata aykırı olarak atandıkları şube müdürü kadrosu için belirlenen oranlar üzerinden ödemede bulunulması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlu üst yönetici rektöre ödettirilmesine hükmedilmiştir.
20.03.2024 tarih ve 56584 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesiyle, 107 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Tasdikine karar verilmiştir.
Esas yönünden inceleme
Somut uygulama
… bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken 29.07.2020 tarihinde yüksekokul sekreteri olarak atanmıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun 20.11.2020 tarih ve 2020/51/1 kararı ile adı geçen kişinin personel daire başkanlığında şube müdürü kadrosuna atanmasına oy birliği ile karar verilmiştir. … 20.11.2020 tarihinde personel daire başkanlığına şube müdürü olarak atanmıştır. … atandığı kadroyla ilgili öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, …’in Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
… 09.05.2014 tarihinde memur kadrosuna, 16.04.2018 tarihinde görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile şef kadrosuna atanmıştır. 28.04.2020 tarihinde yüksekokul sekreteri olarak atanmıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun 29.07.2020 tarih ve 2020/35/1 sayılı kararı ile adı geçen kişinin personel daire başkanlığında şube müdürü kadrosuna atanmasına oy birliği ile karar verilmiştir. … 29.07.2020 tarihinde personel daire başkanlığına şube müdürü olarak atanmıştır. … atandığı kadroyla ilgili öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, …’ın Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
… 12.02.2018 yılında bilgisayar işletmenliği kadrosuna atanmıştır. Adı geçen kişi 22.05.2018 tarihli talebi üzerine 657 sayılı Kanun’un 74’üncü maddesi çerçevesinde fakülte sekreteri olarak atanmıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun 29.06.2020 tarih ve 2020/30-1 sayılı kararı ile adı geçen kişinin personel daire başkanlığında şube müdürü kadrosuna atanmasına oy birliği ile karar verilmiştir. … 30.06.2020 tarihinde personel daire başkanlığına şube müdürü olarak atanmıştır. … atandığı kadroyla ilgili öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, …’ın Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
Mevzuat
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesi aşağıdadır:
“Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (Resmi Gazete tarihi: 12.04.2014, sayısı: 28970)’nin ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı ile yükseköğretim kurumlarında görev yapan memurlardan 5 inci maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.”
“Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt görev: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,
b) Alt görev grubu: Aynı düzeydeki unvanların gruplandırılmasını,
c) Aynı düzey görev: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı görev grubunda ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta yer alan görevleri,
…
e) Görev grubu: Benzer veya aynı düzeydeki unvanların yer aldığı grupları,
f) Görev unvanı: 5 inci maddede belirtilen kadrolara ilişkin unvanları,
…
ö) Üst görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
… / ifade eder.”
“Görev grupları
MADDE 5 –(Değişik:RG-4/2/2015-29257)
(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü, …”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar
MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7 nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
c) (Ek:RG-4/2/2015-29257) (Mülga:RG-11/3/2017-30004)
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
gerekir.”
“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar
MADDE 7 – (Değişik:RG-11/3/2017-30004)
(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,”
“Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma
MADDE 20 – (1) 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
… / d) Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.”
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesi aşağıdadır:
“Atamalar:
Madde 52 – Atama esasları:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/29 md.) (…)49 Genel Sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, … üniversitelerde … yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır.”
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:
“Kamu zararı
Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
… /
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, / esas alınır.”
Değerlendirme
Şube müdürü olarak atanan adı geçen kişiler, şube müdürü olarak atanmada 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartı ile yükseköğrenim şartını taşımaktadır. Ancak adı geçen kişiler Yönetmelik’in görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartları düzenleyen 6’ncı maddesi gereğince 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile görevde yükselme sınavında başarılı olma şartını taşımamaktadırlar.
Karar düzeltilmesi başvurusunda, ilgili kişilerin Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, daha üst görev olan fakülte sekreteri veya yüksekokul sekreteri kadrosundan daha alt görev olan şube müdürü kadrosuna atandığını, bu hüküm uyarınca daha alt düzey görevlere görevde yükselme sınav şartı aranmaksızın atama yapılabileceği öne sürülmüştür. Yönetmelik’in 20’nci maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinde yer alan düzenlemenin sınav şartının bertaraf edilmesine gerekçe teşkil edecek şekilde anlaşılması ve uygulanması 657 sayılı Kanun ve Yönetmelik’in sözüne ve ilkelerine uygun düşmemektedir. Zira “aynı düzey görev” ve “alt düzey görev” kavramlarını Yönetmelik kapsamında anlamlandırmak gerekir. Bu bağlamda, söz konusu atamalar Yönetmelik’in 20’nci maddesi ilk fıkrasının (b) bendi kapsamına girmez.
Yönetmelik’in anılan hükmü uyarınca şube müdürü; çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile aynı düzey olarak sayılmıştır. Yukarıdaki “aynı görev düzeyindeki” ifadesinin şube müdürüne eşit düzey olarak çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü olarak anlaşılması gerekir.
Yüksekokul sekreteri ve fakülte sekreteri kadroları Yönetmelik ve 3046 sayılı Kanun kapsamında şube müdürü kadrosu ile üst görev veya alt görev olarak hiyerarşi içinde yer almamaktadır. Ek göstergeleri dikkate alındığında dahi belirtilen sekreter kadroları şube müdürü kadrosunun üst düzeyinde veya onunla aynı düzeyde görev olarak kabul edilemez.
2547 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinde üniversitelerde görev yapan yönetim örgütleri düzenlenmiştir. 51’inci maddenin a-bendine göre üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere 657 sayılı Kanun’a tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur. 51’inci maddenin b-bendine göre ise her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür ve diğer görevliler çalıştırılır.
51’inci maddede belirtilen yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri, 2547 sayılı Kanun’un 51 ve 52’nci maddelerinde farklı şekillerde düzenlenmiştir. Örneğin Kanun’un 52’nci maddesi uyarınca, daire başkanı ve müdürler (şube müdürü, yurt müdürü, hastane müdür vd) üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanırken; fakülte ve enstitü sekreterleri ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından atanmaktadır. Görev ve sorumluluk alanı tüm üniversite çapında olan daire başkanı ve müdürlerin atanma sürecinde üniversite yönetim kurulu görüşünün alınması ön şartı getirilmiştir. Buna karşın, yüksekokul sekreterlerinin dekan veya enstitü müdürü tarafından önerilmeleri yeterli görülmektedir. Diğer taraftan, 2547 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin (b) bendine göre, yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olması gerekirken, gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 5’inci maddesinin (a) bendi ve gerekse Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendine göre şube müdürü olabilmek için en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olunması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri kadroları mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde şube müdürü kadrosuna göre üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığı gibi yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri değerlendirildiğinde fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreterini şube müdüründen daha üst veya dengi görev olarak kabul etmek mevzuatın sözüne ve ilkelerine uygun değildir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında, görevde yükselmeye tabi kadrolar beş farklı grupta toplanmış ve en üst kadrodan başlayarak beş bent halinde “sayma tekniği” kullanılarak sıralanmıştır. Buna karşın fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri kadroları görevde yükselmeye tabi kadrolar ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmamıştır.
Görevde yükselme, memurlara en alt düzey görev grubundan Yönetmelik kapsamındaki yönetim hiyerarşisinde en üst düzeye kadar liyakat ve kariyer olarak çıkabilme imkânı sağlayan bir mekanizmadır. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle hiyerarşik sıralama dışına çıkarılan fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri kadrolarından bu Yönetmelik’e tabi kadrolara sınavsız atama yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir. Kaldı ki, Daire Kararına konu olan atamalarda adı geçen üç kişinin fakülte sekreteri veya yüksekokul sekreteri kadrolarına atanmadan önce görev yaptığı kadrolara bakıldığında, adı geçen üç kişi Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma koşulunu da sağlamamaktadır.
Sorumluluk yönünden inceleme
Karar düzeltilmesi başvurusunda bulunan sorumlu tarafından sorumluluk yönünden yapılan savunma üzerine:
Daire Kararına konu olan atama işlemlerine dayanak teşkil eden temel norm olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Atamalar” başlıklı 52’nci maddesine göre üniversitelerde şube müdürü ataması, yönetim kurulunun görüşü alınarak üniversite üst yöneticisi olan rektör tarafından yapılmaktadır. Kanun’un 52'nci maddesinde belirtilen "üniversite yönetim kurulu görüşü" danışma işlemi mahiyetindedir. Atama işlemindeki mevzuata aykırılık sonucunda oluşan kamu zararı, yönetim kurulu görüşünün belirleyici olduğu doğrudan bir sonuç değildir. Somut uygulamada oluşan kamu zararında Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunmamaktadır.
Atama işlemi sürecinde görev yapan Personel Daire Başkanı ve Genel Sekreterin atamalar sonucu oluşan kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır. Söz konusu atama işlemleri Rektör’ün onayıyla gerçekleştirilmiştir.
Atama işlemi, rektörün onayı olmadan tamamlanmamaktadır. Bu nedenle atama işlemine onay veren rektör mevzuata aykırı atama işlemi dolayısıyla oluşan kamu zararından uygun illiyet bağı dahilinde sorumludur.
Adı geçen kişilerin asaleten şube müdürü kadrosuna atanması sonucu oluşan kamu zararında, ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Kamu zararı atama işleminin uygun illiyet bağı dahilinde sonucudur. Bahsi geçen atama işlemlerinin hazırlık ve karar süreçlerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin herhangi bir görev ve yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla atama işlemleri sonucu oluşan kamu zararında harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmamaktadır
BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun savunması reddedilerek 35756 Karar-107 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Tasdiki hükmünü içeren 20.03.2024 tarih ve 56584 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinin KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA (…’un aşağıda yer alan farklı gerekçesi ile birlikte; …, … ve …’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,
Karar verildiği 13.11.2024 tarih ve 57502 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Farklı gerekçe
…’un farklı gerekçesi
Daire Kararına konu olan atama işlemleri ile ilgili olarak esasen 20.03.2024 tarih ve 56584 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinin karşı oyunda yer alan gerekçeyle adı geçen personelin atanma işlemleri mevzuatına uygundur; Bu atamalar sonucunda 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında zararı oluşmamıştır. Ancak Temyiz Kurulu Kararına karşı yapılan Karar Düzeltilmesi başvurusunda 6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesi sebepleri bulunmadığı gerekçesiyle, Karar Düzeltilmesine Mahal Bulunmamaktadır.
Karşı oy gerekçesi
… ve …’ün karşı oy gerekçesi
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin [Yönetmelik] 24’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılan 12.11.2005 tarih ve 25991 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği [önceki Yönetmelik]’nin “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde yönetim hizmetleri grubu içindeki görevde yükselmeye tabi kadro unvanları:
“1) Genel Sekreter,
2) Genel Sekreter Yardımcısı,
3) Daire Başkanı,
4) Üniversite Hastaneleri Başmüdürü,
5) Fakülte Sekreteri, Yüksek Okul Sekreteri, Enstitü Sekreteri,
6) Savunma Sekreteri,
7) Özel Kalem Müdürü, Çiftlik Müdürü, Yurt Müdürü, Hastane Müdürü, İlköğretim ve Ortaöğretim Müdürü, Döner Sermaye İşletme Müdürü ile diğer unvanlı müdürler, Şube Müdürü,
8) Müdür Yardımcısı,
9) Şef, Koruma ve Güvenlik Şefi.” olarak dokuz bent halinde belirtilmiştir.
Önceki Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olmadan yapılacak atamalarda aranacak şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde:
“Bu Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentleri ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan kadrolara sınavsız atama yapılır. Ancak, bu kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Üniversite Hastaneleri Başmüdürü, Fakülte Sekreteri, Yüksek Okul Sekreteri, Enstitü Sekreteri ve Savunma Sekreteri kadrolarına atanabilmek için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımak,” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği kadrolarına en az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak kaydıyla sınavsız atama yapılabileceği düzenlenmişti.
Görüldüğü üzere önceki Yönetmelik’te fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği görevde yükselmeye tabi olmadan atanılacak kadrolar arasında sayılarak, aynı hizmet grubu içinde yer alan şube müdürlüğünün üstü bir yönetici kadrosu olarak kabul edilmişti. Önceki Yönetmelik’in 24’üncü maddesinde, aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla personelin isteğiyle sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabileceği ve yine Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği düzenlenmişti.
2014 tarihli Yönetmelik’te ise fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği, görevde yükselmeye tabi yönetim hizmetleri grubu içinden çıkarılmış, böylece bu grupta şube müdürlüğü en üst görev olarak kalmıştır. Ayrıca Yönetmelik’in “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi d bendinde “Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği şube müdürlüğünden daha üst bir görev olarak kabul edilmiştir.
Yönetmelik’in 20’nci maddesi b-bendinde: “b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” denilmiştir. Buna göre, ataması yapılacak memurun çalıştığı kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunduğu görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan ataması yapılabilecektir.
Daire Kararında adı geçen üç personelin fakülte sekreteri veya yüksekokul sekreteri kadrosundan şube müdürü kadrosuna geçmesi, 2014 tarihli Yönetmelik’in 20’nci maddesi b bendi kapsamında aynı düzey veya alt düzey göreve atanma sayılacağından görevde yükselme şartları aranmaksızın şube müdürlüğüne sınavsız atanmalarında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
2014 tarihli Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinin b bendinde ise: “b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” denilerek hiçbir şart getirilmeden idarenin takdiri ile üst görevlerden aynı düzey veya alt görevlere atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla yükseköğretim kurumlarında memurun daha önce bulunduğu görevlerden aynı veya alt düzey görevlere görevde yükselme şartları (genel ve özel) aranmadan ataması yapılabilecektir. Bu bağlamda üniversitelerde görevde yükselme şartları aranmadan genel hükümlere göre atanılabilecek üst düzey yönetim kadroları niteliğindeki fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden aynı düzey veya alt düzey kadro niteliğindeki şube müdürlüğü kadrolarına görevde yükselme şartları aranmadan atama yapılması Yönetmelik’in sınavsız atanmaya ilişkin maddesi kapsamında mevzuata uygundur.
Dolayısıyla adı geçen üç personelin atanması işlemleri mevzuatına uygundur. Bu atamalar sonucunda 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Karar Düzeltilmesine Mahal Vardır; Daire Kararının 1’inci maddesinin Kaldırılması gerekir.
…’in karşı oy gerekçesi
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun "Yönetim Örgütleri" başlıklı 51’inci maddesinin (b) bendinde: "Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur." düzenlemesi yer almaktadır.
2547 sayılı Kanun’un "Atama esasları" başlıklı 52’nci maddesinin (a) bendinde, "... Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır." denilmiştir.
Ayrıca Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar" başlıklı 5’inci maddesi, "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 6’ncı maddesi, "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7’nci maddesi ve "Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20’nci maddesi çoğunluk görüşünde yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, her ne kadar şube müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak genel kural olarak belirlenmiş olsa da, mevzuatta üst görevden alt görevlere veya aynı düzey görevlere sınavsız atanabilme hususunda istisna getirildiğinden, 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıyan personelin kendi isteğiyle fakülte sekreterliği veya yüksekokul sekreterliğinden aynı düzey görev veya alt görev olan şube müdürlüğüne atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Buna göre; Yüksekokul sekreterliğinde geçirilen sürenin çok kısa, yapılan işlemin diğer müdürlüklere sınavsız atama için bir basamak olarak kullanıldığı, dolayısıyla idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, bu yönüyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilen bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
Bu meyanda; üniversitelerde fakülte, yüksekokul ve enstitü birimlerinde idari iş ve işlemlerden; bulunduğu birimde dekan, yüksekokul ve enstitü müdürüne karşı sorumlu olan sekreter unvanındaki personelin gerek rektör tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesine göre sınavsız olarak atanmaları gerekse de bulunduğu birimdeki sorumlulukları, görev ve yetkileri açısından söz konusu görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmelikleri kapsamında olmayan bir unvan olması nedeniyle görevde yükselme ve unvan değişikliği kapsamında sayılan unvanlara sertifika, öğrenim durumu ve hizmet süresi yönünden gerekli şartları sağlaması şartıyla üniversitede bulunan şube müdürlüğü kadrosu ve daha alt görevlere naklen atanması rektörün takdirindedir.
Diğer yandan: Kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ilgilinin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış bir inceleme ve soruşturma da bulunmamaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde, yapılan ödeme mevzuata uygundur. Bu nedenle Karar Düzeltilmesine Mahal Vardır; Daire Kararının Kaldırılması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.)
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
107 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, şube müdürü olarak görev yapan … ve …’a yüksekokul sekreteri olarak atanmadan önceki, …’a fakülte sekreteri olarak atanmadan önceki kadro ve dereceleri üzerinden ödeme yapılması gerekirken, adı geçen kişilere mevzuata aykırı olarak atandıkları şube müdürü kadrosu için belirlenen oranlar üzerinden ödemede bulunulması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlu üst yönetici rektöre ödettirilmesine hükmedilmiştir.
20.03.2024 tarih ve 56584 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesiyle, 107 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Tasdikine karar verilmiştir.
Esas yönünden inceleme
Somut uygulama
… bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken 29.07.2020 tarihinde yüksekokul sekreteri olarak atanmıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun 20.11.2020 tarih ve 2020/51/1 kararı ile adı geçen kişinin personel daire başkanlığında şube müdürü kadrosuna atanmasına oy birliği ile karar verilmiştir. … 20.11.2020 tarihinde personel daire başkanlığına şube müdürü olarak atanmıştır. … atandığı kadroyla ilgili öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, …’in Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
… 09.05.2014 tarihinde memur kadrosuna, 16.04.2018 tarihinde görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile şef kadrosuna atanmıştır. 28.04.2020 tarihinde yüksekokul sekreteri olarak atanmıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun 29.07.2020 tarih ve 2020/35/1 sayılı kararı ile adı geçen kişinin personel daire başkanlığında şube müdürü kadrosuna atanmasına oy birliği ile karar verilmiştir. … 29.07.2020 tarihinde personel daire başkanlığına şube müdürü olarak atanmıştır. … atandığı kadroyla ilgili öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, …’ın Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
… 12.02.2018 yılında bilgisayar işletmenliği kadrosuna atanmıştır. Adı geçen kişi 22.05.2018 tarihli talebi üzerine 657 sayılı Kanun’un 74’üncü maddesi çerçevesinde fakülte sekreteri olarak atanmıştır. Üniversite Yönetim Kurulunun 29.06.2020 tarih ve 2020/30-1 sayılı kararı ile adı geçen kişinin personel daire başkanlığında şube müdürü kadrosuna atanmasına oy birliği ile karar verilmiştir. … 30.06.2020 tarihinde personel daire başkanlığına şube müdürü olarak atanmıştır. … atandığı kadroyla ilgili öğrenim ve hizmet süresi koşullarını taşımaktadır. Daire Kararı, …’ın Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma şartını taşımadığı gerekçesine dayanmaktadır.
Mevzuat
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesi aşağıdadır:
“Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (Resmi Gazete tarihi: 12.04.2014, sayısı: 28970)’nin ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı ile yükseköğretim kurumlarında görev yapan memurlardan 5 inci maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.”
“Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt görev: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,
b) Alt görev grubu: Aynı düzeydeki unvanların gruplandırılmasını,
c) Aynı düzey görev: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı görev grubunda ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta yer alan görevleri,
…
e) Görev grubu: Benzer veya aynı düzeydeki unvanların yer aldığı grupları,
f) Görev unvanı: 5 inci maddede belirtilen kadrolara ilişkin unvanları,
…
ö) Üst görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
… / ifade eder.”
“Görev grupları
MADDE 5 –(Değişik:RG-4/2/2015-29257)
(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü, …”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar
MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7 nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
c) (Ek:RG-4/2/2015-29257) (Mülga:RG-11/3/2017-30004)
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
gerekir.”
“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar
MADDE 7 – (Değişik:RG-11/3/2017-30004)
(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,”
“Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma
MADDE 20 – (1) 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
… / d) Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.”
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesi aşağıdadır:
“Atamalar:
Madde 52 – Atama esasları:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/29 md.) (…)49 Genel Sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, … üniversitelerde … yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır.”
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:
“Kamu zararı
Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
… /
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, / esas alınır.”
Değerlendirme
Şube müdürü olarak atanan adı geçen kişiler, şube müdürü olarak atanmada 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartı ile yükseköğrenim şartını taşımaktadır. Ancak adı geçen kişiler Yönetmelik’in görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartları düzenleyen 6’ncı maddesi gereğince 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartı ile görevde yükselme sınavında başarılı olma şartını taşımamaktadırlar.
Karar düzeltilmesi başvurusunda, ilgili kişilerin Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, daha üst görev olan fakülte sekreteri veya yüksekokul sekreteri kadrosundan daha alt görev olan şube müdürü kadrosuna atandığını, bu hüküm uyarınca daha alt düzey görevlere görevde yükselme sınav şartı aranmaksızın atama yapılabileceği öne sürülmüştür. Yönetmelik’in 20’nci maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinde yer alan düzenlemenin sınav şartının bertaraf edilmesine gerekçe teşkil edecek şekilde anlaşılması ve uygulanması 657 sayılı Kanun ve Yönetmelik’in sözüne ve ilkelerine uygun düşmemektedir. Zira “aynı düzey görev” ve “alt düzey görev” kavramlarını Yönetmelik kapsamında anlamlandırmak gerekir. Bu bağlamda, söz konusu atamalar Yönetmelik’in 20’nci maddesi ilk fıkrasının (b) bendi kapsamına girmez.
Yönetmelik’in anılan hükmü uyarınca şube müdürü; çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile aynı düzey olarak sayılmıştır. Yukarıdaki “aynı görev düzeyindeki” ifadesinin şube müdürüne eşit düzey olarak çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü olarak anlaşılması gerekir.
Yüksekokul sekreteri ve fakülte sekreteri kadroları Yönetmelik ve 3046 sayılı Kanun kapsamında şube müdürü kadrosu ile üst görev veya alt görev olarak hiyerarşi içinde yer almamaktadır. Ek göstergeleri dikkate alındığında dahi belirtilen sekreter kadroları şube müdürü kadrosunun üst düzeyinde veya onunla aynı düzeyde görev olarak kabul edilemez.
2547 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinde üniversitelerde görev yapan yönetim örgütleri düzenlenmiştir. 51’inci maddenin a-bendine göre üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere 657 sayılı Kanun’a tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur. 51’inci maddenin b-bendine göre ise her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür ve diğer görevliler çalıştırılır.
51’inci maddede belirtilen yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri, 2547 sayılı Kanun’un 51 ve 52’nci maddelerinde farklı şekillerde düzenlenmiştir. Örneğin Kanun’un 52’nci maddesi uyarınca, daire başkanı ve müdürler (şube müdürü, yurt müdürü, hastane müdür vd) üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanırken; fakülte ve enstitü sekreterleri ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından atanmaktadır. Görev ve sorumluluk alanı tüm üniversite çapında olan daire başkanı ve müdürlerin atanma sürecinde üniversite yönetim kurulu görüşünün alınması ön şartı getirilmiştir. Buna karşın, yüksekokul sekreterlerinin dekan veya enstitü müdürü tarafından önerilmeleri yeterli görülmektedir. Diğer taraftan, 2547 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin (b) bendine göre, yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olması gerekirken, gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 5’inci maddesinin (a) bendi ve gerekse Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendine göre şube müdürü olabilmek için en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olunması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri kadroları mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde şube müdürü kadrosuna göre üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığı gibi yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri değerlendirildiğinde fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreterini şube müdüründen daha üst veya dengi görev olarak kabul etmek mevzuatın sözüne ve ilkelerine uygun değildir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında, görevde yükselmeye tabi kadrolar beş farklı grupta toplanmış ve en üst kadrodan başlayarak beş bent halinde “sayma tekniği” kullanılarak sıralanmıştır. Buna karşın fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri kadroları görevde yükselmeye tabi kadrolar ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmamıştır.
Görevde yükselme, memurlara en alt düzey görev grubundan Yönetmelik kapsamındaki yönetim hiyerarşisinde en üst düzeye kadar liyakat ve kariyer olarak çıkabilme imkânı sağlayan bir mekanizmadır. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle hiyerarşik sıralama dışına çıkarılan fakülte sekreteri ve yüksekokul sekreteri kadrolarından bu Yönetmelik’e tabi kadrolara sınavsız atama yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir. Kaldı ki, Daire Kararına konu olan atamalarda adı geçen üç kişinin fakülte sekreteri veya yüksekokul sekreteri kadrolarına atanmadan önce görev yaptığı kadrolara bakıldığında, adı geçen üç kişi Yönetmelik’in 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma koşulunu da sağlamamaktadır.
Sorumluluk yönünden inceleme
Karar düzeltilmesi başvurusunda bulunan sorumlu tarafından sorumluluk yönünden yapılan savunma üzerine:
Daire Kararına konu olan atama işlemlerine dayanak teşkil eden temel norm olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Atamalar” başlıklı 52’nci maddesine göre üniversitelerde şube müdürü ataması, yönetim kurulunun görüşü alınarak üniversite üst yöneticisi olan rektör tarafından yapılmaktadır. Kanun’un 52'nci maddesinde belirtilen "üniversite yönetim kurulu görüşü" danışma işlemi mahiyetindedir. Atama işlemindeki mevzuata aykırılık sonucunda oluşan kamu zararı, yönetim kurulu görüşünün belirleyici olduğu doğrudan bir sonuç değildir. Somut uygulamada oluşan kamu zararında Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunmamaktadır.
Atama işlemi sürecinde görev yapan Personel Daire Başkanı ve Genel Sekreterin atamalar sonucu oluşan kamu zararında sorumluluğu bulunmamaktadır. Söz konusu atama işlemleri Rektör’ün onayıyla gerçekleştirilmiştir.
Atama işlemi, rektörün onayı olmadan tamamlanmamaktadır. Bu nedenle atama işlemine onay veren rektör mevzuata aykırı atama işlemi dolayısıyla oluşan kamu zararından uygun illiyet bağı dahilinde sorumludur.
Adı geçen kişilerin asaleten şube müdürü kadrosuna atanması sonucu oluşan kamu zararında, ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Kamu zararı atama işleminin uygun illiyet bağı dahilinde sonucudur. Bahsi geçen atama işlemlerinin hazırlık ve karar süreçlerinde harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin herhangi bir görev ve yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla atama işlemleri sonucu oluşan kamu zararında harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmamaktadır
BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun savunması reddedilerek 35756 Karar-107 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Tasdiki hükmünü içeren 20.03.2024 tarih ve 56584 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinin KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA (…’un aşağıda yer alan farklı gerekçesi ile birlikte; …, … ve …’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,
Karar verildiği 13.11.2024 tarih ve 57502 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Farklı gerekçe
…’un farklı gerekçesi
Daire Kararına konu olan atama işlemleri ile ilgili olarak esasen 20.03.2024 tarih ve 56584 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesinin karşı oyunda yer alan gerekçeyle adı geçen personelin atanma işlemleri mevzuatına uygundur; Bu atamalar sonucunda 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında zararı oluşmamıştır. Ancak Temyiz Kurulu Kararına karşı yapılan Karar Düzeltilmesi başvurusunda 6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde belirtilen karar düzeltilmesi sebepleri bulunmadığı gerekçesiyle, Karar Düzeltilmesine Mahal Bulunmamaktadır.
Karşı oy gerekçesi
… ve …’ün karşı oy gerekçesi
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin [Yönetmelik] 24’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılan 12.11.2005 tarih ve 25991 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği [önceki Yönetmelik]’nin “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde yönetim hizmetleri grubu içindeki görevde yükselmeye tabi kadro unvanları:
“1) Genel Sekreter,
2) Genel Sekreter Yardımcısı,
3) Daire Başkanı,
4) Üniversite Hastaneleri Başmüdürü,
5) Fakülte Sekreteri, Yüksek Okul Sekreteri, Enstitü Sekreteri,
6) Savunma Sekreteri,
7) Özel Kalem Müdürü, Çiftlik Müdürü, Yurt Müdürü, Hastane Müdürü, İlköğretim ve Ortaöğretim Müdürü, Döner Sermaye İşletme Müdürü ile diğer unvanlı müdürler, Şube Müdürü,
8) Müdür Yardımcısı,
9) Şef, Koruma ve Güvenlik Şefi.” olarak dokuz bent halinde belirtilmiştir.
Önceki Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olmadan yapılacak atamalarda aranacak şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde:
“Bu Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentleri ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan kadrolara sınavsız atama yapılır. Ancak, bu kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Üniversite Hastaneleri Başmüdürü, Fakülte Sekreteri, Yüksek Okul Sekreteri, Enstitü Sekreteri ve Savunma Sekreteri kadrolarına atanabilmek için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımak,” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği kadrolarına en az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak kaydıyla sınavsız atama yapılabileceği düzenlenmişti.
Görüldüğü üzere önceki Yönetmelik’te fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği görevde yükselmeye tabi olmadan atanılacak kadrolar arasında sayılarak, aynı hizmet grubu içinde yer alan şube müdürlüğünün üstü bir yönetici kadrosu olarak kabul edilmişti. Önceki Yönetmelik’in 24’üncü maddesinde, aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla personelin isteğiyle sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabileceği ve yine Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği düzenlenmişti.
2014 tarihli Yönetmelik’te ise fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği, görevde yükselmeye tabi yönetim hizmetleri grubu içinden çıkarılmış, böylece bu grupta şube müdürlüğü en üst görev olarak kalmıştır. Ayrıca Yönetmelik’in “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi d bendinde “Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği şube müdürlüğünden daha üst bir görev olarak kabul edilmiştir.
Yönetmelik’in 20’nci maddesi b-bendinde: “b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” denilmiştir. Buna göre, ataması yapılacak memurun çalıştığı kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunduğu görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan ataması yapılabilecektir.
Daire Kararında adı geçen üç personelin fakülte sekreteri veya yüksekokul sekreteri kadrosundan şube müdürü kadrosuna geçmesi, 2014 tarihli Yönetmelik’in 20’nci maddesi b bendi kapsamında aynı düzey veya alt düzey göreve atanma sayılacağından görevde yükselme şartları aranmaksızın şube müdürlüğüne sınavsız atanmalarında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
2014 tarihli Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinin b bendinde ise: “b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” denilerek hiçbir şart getirilmeden idarenin takdiri ile üst görevlerden aynı düzey veya alt görevlere atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla yükseköğretim kurumlarında memurun daha önce bulunduğu görevlerden aynı veya alt düzey görevlere görevde yükselme şartları (genel ve özel) aranmadan ataması yapılabilecektir. Bu bağlamda üniversitelerde görevde yükselme şartları aranmadan genel hükümlere göre atanılabilecek üst düzey yönetim kadroları niteliğindeki fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden aynı düzey veya alt düzey kadro niteliğindeki şube müdürlüğü kadrolarına görevde yükselme şartları aranmadan atama yapılması Yönetmelik’in sınavsız atanmaya ilişkin maddesi kapsamında mevzuata uygundur.
Dolayısıyla adı geçen üç personelin atanması işlemleri mevzuatına uygundur. Bu atamalar sonucunda 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçeyle Karar Düzeltilmesine Mahal Vardır; Daire Kararının 1’inci maddesinin Kaldırılması gerekir.
…’in karşı oy gerekçesi
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun "Yönetim Örgütleri" başlıklı 51’inci maddesinin (b) bendinde: "Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur." düzenlemesi yer almaktadır.
2547 sayılı Kanun’un "Atama esasları" başlıklı 52’nci maddesinin (a) bendinde, "... Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır." denilmiştir.
Ayrıca Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar" başlıklı 5’inci maddesi, "Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 6’ncı maddesi, "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7’nci maddesi ve "Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20’nci maddesi çoğunluk görüşünde yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, her ne kadar şube müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak genel kural olarak belirlenmiş olsa da, mevzuatta üst görevden alt görevlere veya aynı düzey görevlere sınavsız atanabilme hususunda istisna getirildiğinden, 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıyan personelin kendi isteğiyle fakülte sekreterliği veya yüksekokul sekreterliğinden aynı düzey görev veya alt görev olan şube müdürlüğüne atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Buna göre; Yüksekokul sekreterliğinde geçirilen sürenin çok kısa, yapılan işlemin diğer müdürlüklere sınavsız atama için bir basamak olarak kullanıldığı, dolayısıyla idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, bu yönüyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilen bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
Bu meyanda; üniversitelerde fakülte, yüksekokul ve enstitü birimlerinde idari iş ve işlemlerden; bulunduğu birimde dekan, yüksekokul ve enstitü müdürüne karşı sorumlu olan sekreter unvanındaki personelin gerek rektör tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesine göre sınavsız olarak atanmaları gerekse de bulunduğu birimdeki sorumlulukları, görev ve yetkileri açısından söz konusu görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmelikleri kapsamında olmayan bir unvan olması nedeniyle görevde yükselme ve unvan değişikliği kapsamında sayılan unvanlara sertifika, öğrenim durumu ve hizmet süresi yönünden gerekli şartları sağlaması şartıyla üniversitede bulunan şube müdürlüğü kadrosu ve daha alt görevlere naklen atanması rektörün takdirindedir.
Diğer yandan: Kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ilgilinin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış bir inceleme ve soruşturma da bulunmamaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde, yapılan ödeme mevzuata uygundur. Bu nedenle Karar Düzeltilmesine Mahal Vardır; Daire Kararının Kaldırılması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.)