2024/1152731 İhale Kayıt Numaralı "24 AY SÜRE İLE YAKIT HARİÇ BELEDİYEMİZ SINIRLARI İÇERİSİNDE BULUNAN ALANLARDA OLUŞAN KATI ATIKLARI TOPLAMA VE NAKLİ İÇİN ARAÇ VE İŞ MAKİNALARININ (ŞOFÖRSÜZ) KİRALAMA HİZMET ALIMI" İhalesi

 

Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/1152731 ihale kayıt numaralı "24 Ay Süre İle Yakıt Hariç Belediyemiz Sınırları İçerisinde Bulunan Alanlarda Oluşan Katı Atıkları Toplama Ve Nakli İçin Araç ve İş Makinalarının (Şoförsüz) Kiralama Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak, Axen Gayrimenkul Reklam Medya Organizasyon Dış Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 06.11.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1444 sayılı karar ile "4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline" karar verilmiştir.

 

Davacı Norm Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 14.01.2025 tarihli E:2024/2069, K: 2025/33 sayılı kararında "…yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden araç kiralama işine ilişkin ihalelerde araç model yılının maksimum yaşına ilişkin bir belirleme olduğu, bu durumun araçların belli bir model yılın altında kalması, bir başka ifade ile araçların yaş olarak belli bir yaşın üzerinde olmaması gerektiği, bunun dışında ihaleyi yapacak olan kamu kurumunda araç model yıl belirlenmesine engel bir durumun söz konusu olmadığı, ihaleyi yapan idare tarafından tüm araçların en az 2023 model yılı olması gerektiği, bu durumun rekabeti engelleyici mahiyette olmadığı, bu model yılına ait araçlara sahip tüm firmaların ihaleye teklif sunabileceği, kaldı ki söz konusu belirlemenin işin icrası aşamasında model yılı ne kadar yeni araçlarla yerine getirilir ise aksamaların o kadar az yaşanacağı anlaşılmaktadır.

 Bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte incelendiğinde; Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen "24 Ay Süre ile Yakıt Hariç Belediyemiz Sınırları İçerisinde Bulunan Alanlarda Oluşan Katı Atıkları Toplama ve Nakli İçin Araç ve İş Makinalarının Şoförsüz Kiralanması Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak işin mahiyeti gereği kullanılacak araçların model yılının 2023 yılı olarak belirlenmesinin tek başına rekabeti engeller mahiyette olduğundan bahsedilemeyeceğinden dava konusu işlemde 5. iddia yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

 

Anılan Mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen Kurulca alınan 05.03.2025 tarihli ve 2025/MK-22 sayılı kararında "1- Kamu İhale Kurulunun 06.11.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1444 sayılı kararında yer alan başvuru sahibinin 5'inci iddiasına yönelik değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine," karar verilmiştir

           

 Mahkeme kararına karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16.04.2025 tarih ve E:2025/534, K:2025/1588 sayılı kararında "4734 sayılı Kanun'un aktarılan kurallarının değerlendirilmesinden; idarelerin bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği anlaşılmaktadır.

   Uyuşmazlık, bahse konu ihaleye ait Teknik Şartnamede "Tablo 1: İhale Kapsamında Çalıştırılacak Araçlar ve Teknik Özellikleri" başlığı altında ihale kapsamında çalıştırılacak araçların "en az 2023 model" olması gerektiği yönünde yapılan düzenlemelerin "rekabet ilkesini" engelleyecek nitelikte olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

  İhale konusu iş kapsamında; 8 adet mini damperli çöp kamyoneti, 7 adet hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (en az 7+1 m3 kapasiteli), 50 adet hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (en az 13+1,5 m3 kapasiteli), 7 adet hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu (en az 20 m3 kapasiteli), 9 adet çok amaçlı vinçli çöp kamyonu (en az 18 m3 kapasiteli) (en az 3 m3 yer üstü en az 5 m3 yer altı konteyner toplama aracı), 1 adet çok amaçlı vinçli çöp kamyonu (en az 12 m3 kapasiteli) (en az 3 m3 yer üstü en az 5 m3 yer altı konteyner toplama aracı), 1 adet konteyner yıkama aracı (en az 3 m3 yer üstü ve en az 5 m3 yer altı konteyner yıkama), 1 adet konteyner yıkama ve dezenfeksiyon aracı (770 litrelik konteyner yıkama), 3 adet açık kasa damperli kamyon (en az 5 ton kapasiteli), 3 adet açık kasa damperli kamyon (en az 10 ton kapasiteli), 1 adet su tankeri arazöz (en az 5 ton kapasiteli), 2 adet lastik tekerlekli kepçe (yükleyici), 1 adet vidanjör, 3 adet hidrostatik tip vakumlu yol süpürme aracı (en az 2m3), 3 adet 5 m3 vakumlu yol süpürme aracı"nın çalıştırılacağı; bahse konu araçların teknik özellikleri itibarıyla özel bir donanıma sahip olduğu, bu şekilde özel işlevli araçların piyasadan temininin standardın üzerinde bir zaman gerektireceği, ihalenin 03/10/2024 tarihinde yapıldığı ve 01/11/2024 tarihinde işe başlanılacağı da dikkate alındığında, şartnamede belirtildiği şekilde "en az 2023 model yılına sahip" araçların söz konusu sürede temini noktasında yaşanabilecek zorluklar sebebiyle kişi veya şirketlerin ihaleye katılım iradesi göstermeyebileceği, bununla birlikte anılan düzenlemede belirtilen model yılına sahip bahse konu araçları ellerinde bulunduran istekliler lehine de avantaj sağlanmış olacağı, kaldı ki bu araçların dayanıklı yapıları ve sağlam donanımları sayesinde uzun yıllar boyunca verimli bir şekilde kullanılabilme potansiyeline sahip olduğu, bu durumun daha eski model yılına sahip araçlarla da ihale konusu işin yapılmasını mümkün kıldığı, dolayısıyla ihale konusu işte çalıştırılacak tüm araçlar için "en az 2023 model" olma şartının getirilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı etki yapacağı, rekabeti kısıtlayacağı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine de aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Teknik Şartnamenin 4. maddesinde, "İhale kapsamında yüklenici tarafından temin edilecek tüm araç ve iş makinelerine ait;  amortisman – yedek parça (her türlü yedek parça ile yazlık- kışlık lastik temini, kar zinciri, her türlü alet, edevat, (takoz, çekme halatı, ilkyardım seti, yangın söndürme cihazı vb. tüm yedek parça ve sarf malzemeler), tamir bakım (araçların periyodik bakımlarda dahil tüm tamir bakımları), ... vb. tüm giderleri yükleniciye ait olup, bunlara ait tüm giderler teklif fiyata dâhil edilecektir." düzenlemesi yer aldığından; ihale konusu iş kapsamında model yılı yeni olan araçların kullanılmasının, ekonomik açıdan idarenin menfaatine olacağı yönünde bir değerlendirmenin de yapılamayacağı açıktır.

Bu itibarla, uyuşmazlık konusu ihale kapsamında çalıştırılacak araçların "en az 2023 model" olması gerektiği yönündeki bahse konu Teknik Şartname düzenlemelerinin, ihaleye katılımı, rekabeti artırma ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlama amacına uygun düşmediği, ihalede rekabeti ve katılımı engelleyici nitelikte olduğu anlaşıldığından, ihalenin iptaline ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, anılan Kurul kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1-Kamu İhale Kurulunun 05.03.2025 tarihli ve 2025/MK-22 sayılı kararının iptaline,

 

2-Kurulca alınan 06.11.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1444 sayılı kararın hukuki geçerliliğini koruduğuna,

 

 

   Oybirliği ile karar verildi.