2024/1116851 İhale Kayıt Numaralı "Sakarya Üniversitesi Servise Hazır Yemek Hizmeti Alım İşi" İhalesi

Sakarya Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından yapılan 2024/1116851 ihale kayıt numaralı "Sakarya Üniversitesi Servise Hazır Yemek Hizmeti Alım İşi" ihalesine ilişkin olarak Zafran Temizlik İnşaat Gıda Elektrik Elektronik Orman Ürünleri Dış Tic. Ltd. Şti.- Frh Yemek Temizlik Gıda Petrol Tarım Hayvancılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.- Nokta Kurumsal Sos. Hizm. Gıda İnş. Tem. Otom. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 25.12.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1760 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

 

Davacı Florya Yemek Ticaret Anonim Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 20. İdare Mahkemesinin 04.03.2025 tarihli E:2025/23, K:2025/368 sayılı kararında “...Öte yandan davalı idare tarafından; davacının iddialarını şikayet ve itirazen şikayet başvurularında bulunarak ileri sürmesi gerektiği, davacının dava dışı şirket tarafından yapılan başvuru üzerine verilen Kurul kararında incelenmemiş farklı konulara ve farklı isteklilerin tekliflerine ilişkin iddialarda bulunduğu, bu sebeple davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; davacının uyuşmazlığa konu ihaleye teklif verdiği ve söz konusu teklifin sınır değerin üzerinde olduğu, dava konusu Kurul kararının, dava dışı ekonomik açıdan en avantajlı teklif veren isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmamasına ilişkin olduğu,  dolayısıyla kendisinin hukuki durumu etkilenebileceğinden ihale teklifi geçerli olan dava dışı istekli tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine verilen kararın incelenmesini talep etmesinin menfaatinin doğal sonucu olduğu anlaşıldığından, ihale ile meşru, güncel ve makûl menfaat alâkasının olduğu sonucuna varılmıştır.

...

6- İdarenin belirlediği örnek menü ve teknik şartname hükümlerine uygun olmayan açıklamalarda bulunulduğu iddiası yönünden;

...

6-b- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından; "200 ml ayran" ürününün fiyatının ticaret borsası fiyatı ile tevsik edildiği, Teknik Şartname'nin ilgili maddelerinden ayranın 200 ml'lik ambalajlarda ve tam yağlı olacağının anlaşıldığı, söz konusu borsa fiyatında ayranın tam yağlı olduğunun belirtilmediği, bu açıdan söz konusu ürüne yönelik açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından "uskumru (deniz) " ürününün fiyatının toptancı hal fiyatı ile tevsik edildiği, ihale dokümanı kapsamındaki fırında uskumru yemeğinin reçetesinde uskumru (pişmiş, kılçıksız) ürününün bulunduğu, söz konusu toptancı hal fiyatında uskumrunun kılçıksız/temizlenmiş olduğuna ilişkin bilginin yer almadığı, bu açıdan söz konusu ürüne yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından "dana karaciğeri" ürününün fiyatının ticaret borsası fiyatı ile tevsik edildiğinin ifade edildiği, ilgili fiyatı tevsiken sunulan belgede "büyükbaş hayvan karaciğer ile küçükbaş hayvan karaciğer" ürünlerinin bulunduğu, ancak anılan istekli tarafından belirtilen ürün ve fiyat ile ticaret borsasındaki ilgili ürün ve fiyatların uyumlu olmadığı, dolayısıyla açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından; Domates çorba yemeğinin reçetesinde "domates salçası" ürününün bulunduğu, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki öğün maliyetlerine ilişkin tabloda domates çorbası yemeğinin içeriğinde "domates" ürününe yer verildiği ve ilgili ürününün fiyatı ile açıklama yapıldığı, bahse konu yemekte "domates salçası" ürününe ise yer verilmediği, dolayısıyla ilgili yemek için domates salçası ürününün eksik açıklandığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Tac Medikal Elektrik Elektronik İnş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - 7 Kıta Yemek Üretim İnş. Tem. Turi. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın aşırı düşük teklif açıklamalarında başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemede kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığından başvurunun reddine karar verildiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Seç-San Yemek Hizmetleri Otom. İlet. Oto. Gıda Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının ise kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu asamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, ihale komisyonunca, ihale sonuçlandırılmadan önce, tekliflerin aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği, aşırı düşük tekliflerin ise, diğer teklif fiyatları veya idarece tespit edilen yaklaşık maliyete göre belirleneceği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edileceği; aşırı düşük tekliflerin ihale komisyonunca, 4734 sayılı Kanun'da belirtilen ölçütlere değerlendirilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi işleminin gerektiği takdirde ilgili Kurum ve Kuruluşlar ile yapılacak yazışmalar uyarınca değerlendirileceği, aşırı düşük teklifler ihale komisyonu tarafından belirlenen sınır değerin altında bulunduğundan, teklif sorgulamasının da nitelik itibariyle detaylı ve ayrıntılı olacağı açıktır.

Bu itibarla, Sakarya Üniversitesi Servise Hazır Yemek Hizmeti Alım İşinin yaklaşık maliyetinin toplam 505.996.942,75-TL, sınır değerin 364.559.828.53-TL olarak belirlendiği, en avantajlı teklif sahibi ilk iki firmanın teklifinin sınır değerin çok altında olduğu, yukarıda ayrıntısına yer verilen açıklamalar uyarınca iki firmanın da aşırı düşük teklif açıklamalarının belirtilen maddeler yönünden mevzuata uygun olmadığı ve iki firmanın teklifinin bu iddialar yönünden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır...” gerekçesiyle davacının 1, 2, 3, 4, 5 ve 6-a iddiaları yönünden davanın kısmen reddine, davacının 6-b iddiaları yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.

 

Söz konusu Mahkeme kararının yerine getirilmesini teminen alınan 16.04.2025 tarihli ve 2025/MK-50 sayılı Kurul kararı ile “…1- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin iddiaları ile sınırlı şekilde yapılan inceleme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli açısından aşırı düşük teklif açıklamalarında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı yönünde tesis edilen 25.12.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1760 sayılı karara “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından; "200 ml ayran" ürününün fiyatının ticaret borsası fiyatı ile tevsik edildiği, Teknik Şartname'nin ilgili maddelerinden ayranın 200 ml'lik ambalajlarda ve tam yağlı olacağının anlaşıldığı, söz konusu borsa fiyatında ayranın tam yağlı olduğunun belirtilmediği, bu açıdan söz konusu ürüne yönelik açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı”, “uskumru (deniz)” ürününün fiyatının toptancı hal fiyatı ile tevsik edildiği, ihale dokümanı kapsamındaki fırında uskumru yemeğinin reçetesinde uskumru (pişmiş, kılçıksız) ürününün bulunduğu, söz konusu toptancı hal fiyatında uskumrunun kılçıksız/temizlenmiş olduğuna ilişkin bilginin yer almadığı, bu açıdan söz konusu ürüne yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı” gerekçelerinin eklenerek Tac Medikal Elektrik Elektronik İnş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - 7 Kıta Yemek Üretim İnş. Tem. Turi. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunun 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine;

2- Anılan Kurul kararında yer alan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Seç-San Yemek Hizmetleri Otom. İlet. Oto. Gıda Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine “Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından "dana karaciğeri" ürününün fiyatının ticaret borsası fiyatı ile tevsik edildiğinin ifade edildiği, ilgili fiyatı tevsiken sunulan belgede "büyükbaş hayvan karaciğer ile küçükbaş hayvan karaciğer" ürünlerinin bulunduğu, ancak anılan istekli tarafından belirtilen ürün ve fiyat ile ticaret borsasındaki ilgili ürün ve fiyatların uyumlu olmadığı, dolayısıyla açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı, domates çorba yemeğinin reçetesinde "domates salçası" ürününün bulunduğu, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki öğün maliyetlerine ilişkin tabloda domates çorbası yemeğinin içeriğinde "domates" ürününe yer verildiği ve ilgili ürününün fiyatı ile açıklama yapıldığı, bahse konu yemekte "domates salçası" ürününe ise yer verilmediği, dolayısıyla ilgili yemek için domates salçası ürününün eksik açıklandığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” gerekçelerinin eklenmesi ve anılan isteklinin bu gerekçelerle de değerlendirme dışı bırakılması hususunun 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine…” karar verilmiştir.

 

Anılan İdare Mahkemesi kararına ilişkin olarak Kurum tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 26.06.2025 tarihli ve E:2025/959, K:2025/2451 sayılı kararı ile “…Dava dilekçesinde, itirazen şikayet başvuru sahibince ileri sürülmeyen ve dava konusu Kurul kararında değerlendirme yapılmayan hususları da içeren iddialarla, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, en avantajlı ikinci teklif sahibi ile itirazen şikayet başvurusunda bulunan İsteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, geçici teminatlarının irat kaydedilmesi ve ihalelerden yasaklanmalarına karar verilmesi istenilmektedir.

İdare Mahkemesince, dava konusu Kurul kararına ilişkin yapılan yargılamanın itirazen şikayet başvurusundaki iddiaların incelenmesine yönelik değil, davacının dava dilekçesindeki iddialarına yönelik gerçekleştirildiği, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların altı başlıkta toplandığı, altıncı iddianın ise "İdarenin belirlediği örnek menü ve teknik şartname hükümlerine uygun olmayan açıklamalarda bulunulduğu” olarak belirtildiği ve bu iddia yönünden dava konusu Kurul kararının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince iptaline karar verilen "İdarenin belirlediği örnek menü ve teknik şartname hükümlerine uygun olmayan açıklamalarda bulunulduğu" iddiasının Kurul kararında "öğün maliyetleri hesabında Teknik Şartnamede belirtilen gramajlardan daha düşük gramajların esas alındığı, maliyet hesabındaki çarpım ve toplamlarda hata bulundu” şekliyle yer aldığı, Kurul kararında bu iddiaya yönelik "...söz konusu iddia öğün maliyetlerine ilişkin hesaplamanın baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içermekte, ancak Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re'sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmamaktadır" değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.

Bu bağlamda, dava konusu Kurul kararında itirazen şikayet başvurusu sahibi isteklinin "öğün maliyetleri hesabında Teknik Şartnamede belirtilen gramajlardan daha düşük gramajların esas alındığı, maliyet hesabındaki çarpım ve toplamlarda hata bulunduğu” iddiasının soyut ifadeler içerdiği değerlendirmelerine yer verildiği, İdare Mahkemesince Kurul kararıyla sınırlı inceleme yapılması gerekirken, dava konusu karar özelinde başvurucu olmayan davacı tarafından itirazen şikayet başvurusu sahibinin iddialarını somutlaştıracak ve genişletecek şekilde dava dilekçesinde ileri sürülen "200 ml ayran", "uskumru (deniz)", "dana karaciğeri" ve "domates salçası" ürünleri yönünden bir değerlendirme yapılarak en avantajlı teklif sahibi istekli ve en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verildiği, diğer bir ifadeyle, dava dilekçesinde ileri sürülen ancak Kurul kararında değerlendirilmeyen iddialar yönünden işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

İtirazen şikayet başvurusunda yer verilen "öğün maliyetleri hesabında Teknik Şartnamede belirtilen gramajlardan daha düşük gramajların esas alındığı, maliyet hesabındaki çarpım ve toplamlarda hata bulunduğu” yolundaki iddia yönünden yapılacak incelemede ise; yalnızca dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım yönünden davalı idarece temyiz isteminde bulunulduğu, bu haliyle temyiz incelemesinin, dava dilekçesinde ”200 ml ayran", "uskumru (deniz)", "dana karaciğeri" ve "domates salçası" ürünleri belirtilerek somutlaştırılan ancak Kurul kararında yer almayan ve İdare Mahkemesince altıncı iddia olarak "İdarenin belirlediği örnek menü ve teknik şartname hükümlerine uygun olmayan açıklamalarda bulunulduğu" şekliyle ifade edilen iddia ile sınırlı yapılması gerektiği, ancak anılan iddianın bu haliyle dava konusu Kurul kararında yer almadığı anlaşıldığından, bu kısım yönünden işin esasının incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin altıncı iddia yönünden iptaline yönelik idare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır…” gerekçeleriyle Ankara 20. İdare Mahkemesinin 04.03.2025 tarihli ve E:2025/23, K:2025/368 sayılı kararının dava konusu Kurul kararının altıncı iddia yönünden iptaline ilişkin kısmının bozulmasına ve bozulan kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

 

 

1- Kamu İhale Kurulunun 16.04.2025 tarihli ve 2025/MK-50 sayılı kararının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 25.12.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1760 sayılı kararının hukuki geçerliliğini koruduğuna,

 

   Oybirliği ile karar verildi.