SayıştaySayıştay Daire Kararı639
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire7
İlam No37
Madde No4
Yılı2023
...Havalimanı Toplu Ulaşım Entegrasyonu kapsamında 35 adet otobüs ile Bagajlı Lüks Taşımacılık (BLT) ihtiyacının karşılanması amacıyla toplu taşıma yapmak üzere 2 (iki) adet hattın 5 (beş) yıl süre ile kiraya verilmesine ilişkin düzenlenen sözleşmede belirlenen kira bedelinin eksik alınması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda;
Söz konusu işe ilişkin sözleşmenin “Sözleşmede değişiklik yapılması” başlıklı 23’üncü maddesinde;
“Sözleşme bedelinin ve süresinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla,
a) İşin yapılma veya teslim yeri.
b) İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartlarına ait hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir.”,
“Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Bu sözleşme birim fiyat sözleşme olup, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan araç miktarı, yüklenici tarafından bir araç için aylık kira bedeli olarak teklif edilen Tam Bilet sayısı ve UKOME tarafından belirlenen Tam Bilet fiyatının 60 (atmış) ay ile çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 23.520.000 adet tam bilet karşılığı ... TL (... Türk Lirası) (KDV dahil) bedel üzerinden akdedilmiştir.
(Sözleşme bedeli: otobüs adedi x otobüs için aylık kira bedeli olarak teklif edilen tam bilet sayısı x 60 x UKOME tarafından belirlenen Tam Bilet bedeli)” denilmektedir.
Sözleşmenin 10’uncu maddesinde çalıştırılacak araç sayısının 35 olduğu; 12’nci maddesinde ise kira bedellerinin ödemenin yapıldığı tarihteki UKOME tarafından belirlenen (güncel) tam bilet fiyatı üzerinden hesap edilerek tahsil edileceği ve yüklenici tarafından her ne suretle olursa gerekçe gösterilerek sözleşme bedeli veya sözleşmeden kaynaklı kira bedeli ödemesinden muafiyet talep edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, Şartname ve Sözleşmesinde çalıştırılan araç sayısının değişmesi durumunda kira bedelinin buna bağlı olarak değişeceğine ilişkin ayrıca bir hüküm de bulunmadığından taraflar arasında düzenlenen sözleşmede Yüklenici tarafından her ne suretle olursa gerekçe gösterilerek sözleşme bedeli veya sözleşmeden kaynaklı kira bedeli ödemesinden muafiyet talep edilmesi veya doğrudan değişiklik yapılmaması gerekir.
Yapılan incelemede; Ulaşım Planlama Daire Başkanlığının Mali Hizmetler Daire Başkanlığına gönderdiği 03.10.2022 tarih ve 81718631-840-E.45138 sayılı yazıda, Yüklenici firmanın 35 araçla çalışmaya başlayacağından kira tahakkuk bedelinin 01.10.2022 tarihinden itibaren 30.09.2022 tarihinde İdare ile ihaleyi alan ... Ortaklık Girişimi arasında imzalanan Sözleşme hükümleri çerçevesinde tahsil edilmesi gerektiği bildirilmiş olup, Mali Hizmetler Daire Başkanlığınca kira tahsilatı yıl sonuna kadar sözleşme hükümleri çerçevesinde yürütülmüştür.
Ulaşım Planlama Daire Başkanlığının Mali Hizmetler Daire Başkanlığına gönderdiği 13.01.2023 tarih ve 81718631-622.03-E.3610 sayılı yazıda; çalışan araç sayısı güncellendiği, 01.01.2023-30.06.2023 tarihleri arasında 28 araç ile çalışılacağı, kira bedelinin belirtilen araç sayısı üzerinden alınması; 28.07.2023 tarih ve E-81718631-622.03-46065 sayılı yazısında da aynı uygulamanın Temmuz, Ağustos ve Eylül 2023 aylarında da devam ettirileceği bildirilmiştir. Mali Hizmetler Daire Başkanlığınca da kira bedeli bildirilen bu araç sayısı esas alınarak belirlenmiş ve tahakkuk ve tahsili de buna göre yürütülmüştür. Daha sonraki aylara ilişkin bir idari karar alınmamış ancak uygulamanın aynı şekilde devam ettiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
esas alınır.” denilmektedir.
Oluşan kamu zararında 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 38 ve 61’inci maddeleri gereğince ilgili yazılar ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Sorumlular savunmalarında ilgili tutarın kanuni yollardan tahsili cihetine gidilmek üzere Hukuk Müşavirliğine talepte bulunulduğunu ve yasal takibatın başlatıldığını, tahsil işlemlerinin başlatılması nedeniyle söz konusu hususun yargılamaya konu edilmeyerek kaldırılmasını talep etmişler ise de eksik kira bedellerinin tahsilatının gerçekleştirildiğine dair kanıtlayıcı belge sunulmamıştır.
Sorumlu muhasebe yetkilisi ise savunmasında ihalelerin yürütücüsü ve ilgili ödeneğin harcanmasından sorumlu olan harcama birimlerinin sözleşme şartları kapsamında talepleri ve bildirimleri neticesinde tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirildiğini, bildirilen hiçbir husus ve konuda muhasebe yetkilisince maddi bir hata yapılmadığını ve tahakkuk işlemlerinin süresi içerisinde ve doğru olarak gerçekleştirildiğini ifade ederek muhasebe yetkilisi olarak kendilerinin sorumlu tutulmaması gerektiği belirtilmiştir.
Ancak, usulüne uygun olarak ihalesi yapılıp idareyi temsilen Genel Müdür ile ihaleyi kazanan firma arasında imzalanan sözleşme ile tarafların yükümlülükleri düzenlenmiştir. Kira bedelinin de nasıl hesaplanacağı sözleşme ile belirlenmiştir. Sözleşmede bunun değiştirileceğine ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. Dolayısıyla 5018 sayılı Kanunun yukarı alınan 60’ıncı maddesinin (e) fıkrasına göre, “ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek” muhasebe biriminin görevleri arasında sayıldığından muhasebe yetkilisinin sorumluluğa itirazı yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla; ...Havalimanı Toplu Ulaşım Entegrasyonu kapsamında 35 adet otobüs ile Bagajlı Lüks Taşımacılık (BLT) ihtiyacının karşılanması amacıyla toplu taşıma yapmak üzere 2 (iki) adet hattın 5 (beş) yıl süre ile kiraya verilmesi işine ilişkin sözleşmede belirlenen kira bedelinin daha sonra idari kararla değiştirilip eksik alınması suretiyle sebep olunan ve hesabı aşağıda yer verilen tabloda gösterilen toplam 11.399.320,48 TL kamu zararının;
Harcama Yetkilisi ... ile Muhasebe Yetkilisi ...’a
müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
(Daire Başkanı ... ve Üye ... un sorumluluk yönünden farklı görüşü: Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 32’nci maddesinde “Muhasebe yetkilileri, idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsil edilmesinden sorumludurlar.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 5018 sayılı Kanun çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hakkında 14.06.2007 tarihli 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında
“d) Muhasebe Yetkilisinin Gelir ve Alacakları Tahsil Görevi
5018 sayılı Kanunun 61’inci maddesinin birinci fıkrasında, muhasebe hizmeti; “gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir.” şeklinde tanımlanmış; aynı maddenin ikinci fıkrasında muhasebe yetkilisinin, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu olduğu belirtilmiş, aynı Kanunun 60’ıncı maddesinde de, ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek muhasebe biriminin görevleri arasında sayılmıştır. Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 23’üncü maddesinde, gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek ve bu işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak, mali rapor ve tabloları her türlü müdahaleden bağımsız olarak düzenlemek muhasebe yetkilisinin görevlerinden kabul edilmiş, aynı Yönetmeliğin 32’nci maddesinde de idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsil edilmesinden muhasebe yetkilisinin sorumlu olduğu açıkça ifade edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının takip ve tahsil edilmesinden muhasebe yetkilisinin tek başına sorumlu olduğuna” ifadesi yer almaktadır.
Söz konusu işe ilişkin ilişkin ihale süreci, ilgili harcama birimi tarafından gerçekleştirilmiştir. Harcama birimi tarafından Mali Hizmetler Dairesi’ne tahsil edilecek tutarın hesaplanmasına dayanak oluşturan hususlar (hesaplamanın bilet fiyatına bağlı olup olmayacağı, araç sayısı, araç başı tahsil edilecek tam bilet sayısı) bildirilmektedir. Savunmalar doğrultusunda 2023 yılı içerisinde 13.01.2023 tarihli E.3610 sayılı yazıda 01.01.2023-30.06.2023 tarihleri arasında, 31.07.2023 tarihli E.46065 sayılı yazıda 01.07.2023-30.09.2023 tarihleri arasında, 29.09.2023 tarihli E.60403 sayılı yazıda 01.10.2023-31.03.2024 tarihleri arasında firmanın 28 araç ile çalışacağının ve bu belirtilen araç sayısı üzerinden tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğinin Mali Hizmetler Dairesine bildirildiği, bu bildirimin akabinde Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığınca aylık kira bedelinin hesaplanarak faturalandırma işleminin yapıldığı ve tutarın muhasebe kayıtlarına işlenerek tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.
Yukarı alınan mevzuat hükümleri uyarınca; söz konusu ihalenin yürütücüsü ve ilgili ödeneğin harcanmasından sorumlu olan harcama birimi olan Ulaşım Planlama Dairesi Başkanlığının sözleşme şartları kapsamında talepleri ve bildirimleri neticesinde tahakkuk işlemleri gerçekleştirildiğinden, muhasebe yetkilisinin sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla; söz konusu işe ilişkin sözleşmede belirlenen kira bedelinin daha sonra idari kararla değiştirilip eksik alınması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının münhasıran Harcama Yetkilisi ...’a ödettirilmesi yönünde karar verilmesi gerekir.)
Söz konusu işe ilişkin sözleşmenin “Sözleşmede değişiklik yapılması” başlıklı 23’üncü maddesinde;
“Sözleşme bedelinin ve süresinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla,
a) İşin yapılma veya teslim yeri.
b) İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartlarına ait hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir.”,
“Sözleşmenin türü ve bedeli” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Bu sözleşme birim fiyat sözleşme olup, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan araç miktarı, yüklenici tarafından bir araç için aylık kira bedeli olarak teklif edilen Tam Bilet sayısı ve UKOME tarafından belirlenen Tam Bilet fiyatının 60 (atmış) ay ile çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 23.520.000 adet tam bilet karşılığı ... TL (... Türk Lirası) (KDV dahil) bedel üzerinden akdedilmiştir.
(Sözleşme bedeli: otobüs adedi x otobüs için aylık kira bedeli olarak teklif edilen tam bilet sayısı x 60 x UKOME tarafından belirlenen Tam Bilet bedeli)” denilmektedir.
Sözleşmenin 10’uncu maddesinde çalıştırılacak araç sayısının 35 olduğu; 12’nci maddesinde ise kira bedellerinin ödemenin yapıldığı tarihteki UKOME tarafından belirlenen (güncel) tam bilet fiyatı üzerinden hesap edilerek tahsil edileceği ve yüklenici tarafından her ne suretle olursa gerekçe gösterilerek sözleşme bedeli veya sözleşmeden kaynaklı kira bedeli ödemesinden muafiyet talep edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, Şartname ve Sözleşmesinde çalıştırılan araç sayısının değişmesi durumunda kira bedelinin buna bağlı olarak değişeceğine ilişkin ayrıca bir hüküm de bulunmadığından taraflar arasında düzenlenen sözleşmede Yüklenici tarafından her ne suretle olursa gerekçe gösterilerek sözleşme bedeli veya sözleşmeden kaynaklı kira bedeli ödemesinden muafiyet talep edilmesi veya doğrudan değişiklik yapılmaması gerekir.
Yapılan incelemede; Ulaşım Planlama Daire Başkanlığının Mali Hizmetler Daire Başkanlığına gönderdiği 03.10.2022 tarih ve 81718631-840-E.45138 sayılı yazıda, Yüklenici firmanın 35 araçla çalışmaya başlayacağından kira tahakkuk bedelinin 01.10.2022 tarihinden itibaren 30.09.2022 tarihinde İdare ile ihaleyi alan ... Ortaklık Girişimi arasında imzalanan Sözleşme hükümleri çerçevesinde tahsil edilmesi gerektiği bildirilmiş olup, Mali Hizmetler Daire Başkanlığınca kira tahsilatı yıl sonuna kadar sözleşme hükümleri çerçevesinde yürütülmüştür.
Ulaşım Planlama Daire Başkanlığının Mali Hizmetler Daire Başkanlığına gönderdiği 13.01.2023 tarih ve 81718631-622.03-E.3610 sayılı yazıda; çalışan araç sayısı güncellendiği, 01.01.2023-30.06.2023 tarihleri arasında 28 araç ile çalışılacağı, kira bedelinin belirtilen araç sayısı üzerinden alınması; 28.07.2023 tarih ve E-81718631-622.03-46065 sayılı yazısında da aynı uygulamanın Temmuz, Ağustos ve Eylül 2023 aylarında da devam ettirileceği bildirilmiştir. Mali Hizmetler Daire Başkanlığınca da kira bedeli bildirilen bu araç sayısı esas alınarak belirlenmiş ve tahakkuk ve tahsili de buna göre yürütülmüştür. Daha sonraki aylara ilişkin bir idari karar alınmamış ancak uygulamanın aynı şekilde devam ettiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde;
“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
esas alınır.” denilmektedir.
Oluşan kamu zararında 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 38 ve 61’inci maddeleri gereğince ilgili yazılar ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Sorumlular savunmalarında ilgili tutarın kanuni yollardan tahsili cihetine gidilmek üzere Hukuk Müşavirliğine talepte bulunulduğunu ve yasal takibatın başlatıldığını, tahsil işlemlerinin başlatılması nedeniyle söz konusu hususun yargılamaya konu edilmeyerek kaldırılmasını talep etmişler ise de eksik kira bedellerinin tahsilatının gerçekleştirildiğine dair kanıtlayıcı belge sunulmamıştır.
Sorumlu muhasebe yetkilisi ise savunmasında ihalelerin yürütücüsü ve ilgili ödeneğin harcanmasından sorumlu olan harcama birimlerinin sözleşme şartları kapsamında talepleri ve bildirimleri neticesinde tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirildiğini, bildirilen hiçbir husus ve konuda muhasebe yetkilisince maddi bir hata yapılmadığını ve tahakkuk işlemlerinin süresi içerisinde ve doğru olarak gerçekleştirildiğini ifade ederek muhasebe yetkilisi olarak kendilerinin sorumlu tutulmaması gerektiği belirtilmiştir.
Ancak, usulüne uygun olarak ihalesi yapılıp idareyi temsilen Genel Müdür ile ihaleyi kazanan firma arasında imzalanan sözleşme ile tarafların yükümlülükleri düzenlenmiştir. Kira bedelinin de nasıl hesaplanacağı sözleşme ile belirlenmiştir. Sözleşmede bunun değiştirileceğine ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. Dolayısıyla 5018 sayılı Kanunun yukarı alınan 60’ıncı maddesinin (e) fıkrasına göre, “ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek” muhasebe biriminin görevleri arasında sayıldığından muhasebe yetkilisinin sorumluluğa itirazı yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla; ...Havalimanı Toplu Ulaşım Entegrasyonu kapsamında 35 adet otobüs ile Bagajlı Lüks Taşımacılık (BLT) ihtiyacının karşılanması amacıyla toplu taşıma yapmak üzere 2 (iki) adet hattın 5 (beş) yıl süre ile kiraya verilmesi işine ilişkin sözleşmede belirlenen kira bedelinin daha sonra idari kararla değiştirilip eksik alınması suretiyle sebep olunan ve hesabı aşağıda yer verilen tabloda gösterilen toplam 11.399.320,48 TL kamu zararının;
Harcama Yetkilisi ... ile Muhasebe Yetkilisi ...’a
müştereken ve mütelsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
(Daire Başkanı ... ve Üye ... un sorumluluk yönünden farklı görüşü: Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 32’nci maddesinde “Muhasebe yetkilileri, idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsil edilmesinden sorumludurlar.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 5018 sayılı Kanun çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hakkında 14.06.2007 tarihli 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında
“d) Muhasebe Yetkilisinin Gelir ve Alacakları Tahsil Görevi
5018 sayılı Kanunun 61’inci maddesinin birinci fıkrasında, muhasebe hizmeti; “gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir.” şeklinde tanımlanmış; aynı maddenin ikinci fıkrasında muhasebe yetkilisinin, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu olduğu belirtilmiş, aynı Kanunun 60’ıncı maddesinde de, ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek muhasebe biriminin görevleri arasında sayılmıştır. Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 23’üncü maddesinde, gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek ve bu işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak, mali rapor ve tabloları her türlü müdahaleden bağımsız olarak düzenlemek muhasebe yetkilisinin görevlerinden kabul edilmiş, aynı Yönetmeliğin 32’nci maddesinde de idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsil edilmesinden muhasebe yetkilisinin sorumlu olduğu açıkça ifade edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının takip ve tahsil edilmesinden muhasebe yetkilisinin tek başına sorumlu olduğuna” ifadesi yer almaktadır.
Söz konusu işe ilişkin ilişkin ihale süreci, ilgili harcama birimi tarafından gerçekleştirilmiştir. Harcama birimi tarafından Mali Hizmetler Dairesi’ne tahsil edilecek tutarın hesaplanmasına dayanak oluşturan hususlar (hesaplamanın bilet fiyatına bağlı olup olmayacağı, araç sayısı, araç başı tahsil edilecek tam bilet sayısı) bildirilmektedir. Savunmalar doğrultusunda 2023 yılı içerisinde 13.01.2023 tarihli E.3610 sayılı yazıda 01.01.2023-30.06.2023 tarihleri arasında, 31.07.2023 tarihli E.46065 sayılı yazıda 01.07.2023-30.09.2023 tarihleri arasında, 29.09.2023 tarihli E.60403 sayılı yazıda 01.10.2023-31.03.2024 tarihleri arasında firmanın 28 araç ile çalışacağının ve bu belirtilen araç sayısı üzerinden tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğinin Mali Hizmetler Dairesine bildirildiği, bu bildirimin akabinde Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığınca aylık kira bedelinin hesaplanarak faturalandırma işleminin yapıldığı ve tutarın muhasebe kayıtlarına işlenerek tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.
Yukarı alınan mevzuat hükümleri uyarınca; söz konusu ihalenin yürütücüsü ve ilgili ödeneğin harcanmasından sorumlu olan harcama birimi olan Ulaşım Planlama Dairesi Başkanlığının sözleşme şartları kapsamında talepleri ve bildirimleri neticesinde tahakkuk işlemleri gerçekleştirildiğinden, muhasebe yetkilisinin sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla; söz konusu işe ilişkin sözleşmede belirlenen kira bedelinin daha sonra idari kararla değiştirilip eksik alınması suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının münhasıran Harcama Yetkilisi ...’a ödettirilmesi yönünde karar verilmesi gerekir.)