İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

İşçilere, izinli ya da raporlu olduğu günlerde fazla çalışma ücreti ödenmesi



Belediyede işçi olarak görev yapan personele izinli ya da raporlu olduğu günlerde fazla çalışma ücreti ödenmesi nedeniyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde;

“Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. …

Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

… Belediye Başkanlığı ile … arasında imzalanan ve 15.12.2020 - 14.12.2022 tarihleri arasında yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinin “Fazla Sürelerle Çalışma ile Fazla Çalışma ve Ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde;

“Haftalık 45 saatin üzerinde yapılan çalışmalar fazla çalışmadır. Fazla çalışmalar, işçinin rızası alınarak işçiler arasında hakkaniyet esaslarına göre yaptırılır. Yapılacak her bir saat fazla çalışma için ödenecek ücret, normal çalışma ücretinin %50 fazlasıdır. Yangın, sel, deprem ve salgın hastalık gibi zorunlu hallerde yaptırılacak fazla çalışma için işçinin rızası alınmaz.” denilmektedir.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin;

“Ek çalışma karşılıkları” başlıklı 12’inci maddesinde;

“Ek ders ve fazla çalışma ücretleri ile huzur hakkı ve toplantı ücretleri, konferans ücretleri ve diğer ek çalışma ücretlerinin ödenmesinde, Çeşitli Ödemeler Bordrosu (…) ile birlikte duruma göre aşağıdaki belgeler ödeme belgesine eklenir.

…

b) Fazla çalışma ücretlerinin ödenmesinde;

1) Saat başına ödenecek fazla çalışma ücretini gösterir onay,

2) Fazla çalışma yapan personel ile çalışılan gün ve süreleri gösterir çizelge.

…”



“İşçi ücretleri” başlıklı 15’inci maddesinde ise;

“(1) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına giren işlerde çalışan işçilere ücret ve ücretle birlikte her ay yapılacak ödemelerde ödemenin türüne göre aşağıdaki belgeler aranır.

a) Ücret ödemelerinde;

1) Personel Bildirimi (…),

2) İlk işe başlama, yer değiştirme ve terfilerde, İşçi Hareketleri Onayı (…),

3) İşçi Ücret Bordrosu (…)

ödeme belgesine eklenir.

(…)

(2) İşçilerin fazla çalışma, ulusal bayram ve hafta tatili, genel tatil ile yıllık izin ücretlerinin ödenmesinde, ayrıca buna ilişkin onayın da aranması gerekir.” hükümleri yer almaktadır.

İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmanın Belgelenmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde; “İşveren, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptırdığı işçilerin bu çalışma saatlerini gösteren bir belge düzenlemek, imzalı bir nüshasını işçinin özlük dosyasında saklamak zorundadır. İşçilerin işlemiş olan fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücretleri normal çalışmalarına ait ücretlerle birlikte, 4857 sayılı İş Kanununun 32 ve 34 üncü maddeleri uyarınca ödenir. Bu ödemeler, ücret bordrolarında ve İş Kanununun 37 nci maddesi uyarınca işçiye verilmesi gereken ücret hesap pusulalarında açıkça gösterilir.” denilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince fazla çalışma; haftalık çalışma süresi kırk beş saati aşan, fazla sürelerle çalışma ise haftalık çalışma süresinin kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar olduğundan, fazla sürelerle çalışma ücretinin alınmasına hak kazanılabilmesi için ilgililerce haftalık çalışma süresinin fiilen tamamlanması ve fazla çalışılan gün ve saatlerin belgelendirilerek işçilerin bordrolarına eklenmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, düzenlenen bordrolarda yer alan aylık çalışma cetvelleri ile fazla çalışma cetvelleri arasında uyumsuzlukların mevcut olduğu, aylık çalışma cetvellerinde raporlu ya da izinli olduğu görülen personele söz konusu günlerde fiilen fazla çalışılmış gibi puantaj düzenlendiği ve bazı personele, aylık çalışma cetvellerinde raporlu oldukları belirtilmeyerek, o günlerde fiilen çalışılmış gibi fazla çalışma ücreti ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

Oluşan kamu zararından 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri belgeleri ve eklerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile bordroların ekinde yer alan aylık çalışma ve fazla çalışma puantajlarını düzenleyen, kontrol eden ve onaylayan görevlilerin sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, Belediyede işçi olarak görev yapan personele izinli ya da raporlu olunan dönemlerde fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) … ile Diğer Sorumlular (…) ‘na,

Müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.