SayıştaySayıştay Daire Kararı697

Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
İlam No86
Madde No5
Yılı2023
Yıkım masrafı

…. Belediyesi tarafından yıkılan yapılara ilişkin, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32 nci maddesi uyarınca yapı sahiplerinden tahsil edilmesi gereken yıkım masraflarının yapı sahiplerinden tahsil edilmeyerek …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

3194 sayılı Kanun’un “Yapı” başlıklı 20’nci maddesinde;

“Yapı:

a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde,

b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile,

İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un “Yapı ruhsatiyesi” başlıklı 21 inci maddesinde; “Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir…” hükmüne yer verilerek istisnalar dışındaki bütün yapıların yapı ruhsatiyesi alması zorunlu kılınmıştır.

Söz konusu Kanun’un “Kamuya ait yapı ve tesisler ile sanayi tesislerinde ruhsat” başlıklı 26 ncı maddesinde; “…Devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara; belediyeden alınan imar durumuna, kat nizamı, cephe hattı, inşaat derinliği ve toplam inşaat metrekaresine uyularak projelerinin kurumlarınca tasdik edildiği, statik ve tesisat sorumluluğunun kurumlarına ait olduğunun ilgili belediyesine veya valiliklere yazı ile bildirdiği takdirde, 22 nci maddede sayılan belgeler aranmadan yapı ruhsatı verilir.” denilmek suretiyle 21 inci madde hükmünün istisnaları belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32 nci maddesinde; “Bu Kanun hükümlerine göre; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (…) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. …

Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. …

Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.

Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.

Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir. …” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; istisnalar dışındaki ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olduğu tespit edilerek yapı tatil zaptı ile mühürlenen yapıların verilen süre içerisinde yapı sahibince ruhsatlandırılması veya ruhsata uygun hâle getirilmesi, aksi takdirde alınacak belediye encümeni kararına istinaden Belediye tarafından yıkılması ve yıkım masraflarının yapı sahiplerinden tahsil edilmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; …ada/ … parseldeki taşınmaz üzerinde kaçak olarak tek katlı yığma ev yapıldığının tespit edildiği ve yapı için …. Belediyesi tarafından … tarihli ve …. sayılı yapı tatil zaptı düzenlendiği, …. tarihli ve … sayılı encümen kararı ile yıkım kararı alınarak yıkım masrafının encümen kararına ekli tapu kaydındaki kişilerden tahsil edilmesine karar verildiği,

…. Belediyesi …. Müdürlüğü tarafından …. tarihinde yapı sahiplerinin 7143 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile 3194 sayılı Kanun’a eklenen geçici 16 ncı maddesi kapsamında …. tarihine kadar yapının ruhsat eki projeye aykırılığının giderilmeye çağrıldığı, yapının belirlenen sürede ruhsata uygun hâle getirilmediği,

…. Belediyesi …. Müdürlüğü’nün …. tarihli yazısında söz konusu yapının kaçak yapı olduğu tespiti ile …. Müdürlüğü tarafından yıkılmasının talep edildiği, yıkım işleminin … Müdürlüğü Yıkım Şefliği tarafından … tarihinde gerçekleştirildiği, yıkım masrafının …. Müdürlüğü tarafından …. TL olarak tespit edildiği ve … tarihli yazıya ek Çalışma Hesap Raporu ile …. Müdürlüğüne bildirildiği, kaçak yapının yıkımına ilişkin masrafların yapı sahiplerinden tahakkuk ve tahsil edilmemesi suretiyle yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı işlem yapıldığı görülmektedir.

Ancak yapılan savunmalardan, kaçak yapının yıkımına ilişkin masrafların tahakkuk ve tahsili konusundaki hukuka aykırı uygulamalarla ilgili düzenlemelerin yapıldığı, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılması gereken tahakkukların gerçekleştirildiği, mirasçıların tespit edildiği, yapı maliklerine ödeme emri gönderilerek takibat yapıldığı, amme alacağının zamanaşımına uğramadığı ve bu hususu ispatlayıcı belgelerin savunma eki olarak gönderildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; …. Belediyesi tarafından yıkılan yapılara ilişkin, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32 nci maddesi uyarınca yapı sahiplerinden tahsil edilmesi gereken yıkım masraflarının tahakkuk ve tahsili konusundaki takibatlar sonucu kamu zararı oluşmadığı anlaşılan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.