2026/815560 İhale Kayıt Numaralı "TEMİZLİK HİZMETLERİNDE VE BELEDİYE ASLİ HİZMETLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE 18 AYLIK ŞOFÖRSÜZ ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI" İhalesi
İlgili ihaleyi görüntüle2026/815560BAŞVURU SAHİBİ:
Msr Group Sosyal Hiz. Tem. Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/815560 İhale Kayıt Numaralı “Temizlik Hizmetlerinde ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 04.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Temizlik Hizmetlerinde ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Msr Group Sosyal Hiz. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin 25.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 08.06.2026 tarih ve 217431 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1485 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde işin yürütülmesi sürecinde oluşabilecek eksikliklere ilişkin olarak herhangi bir açıklama yapılmadığı, buna bağlık olarak da uygulanacak cezalar ile ilgili olarak muğlak bir durum oluştuğu, ayrıca Teknik Şartname’nin incelenmesi neticesinde de cezalar ile ilgili herhangi ifadenin yer almadığı, standart tip sözleşme tasarısının 26.3 numaralı alt bendinde gerekli açıklamalara yer verildiği, fakat bu açıklamalar baz alınmayarak cezalar ile ilgili yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,
2) Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde sözleşmeden önce araçların ruhsatları, teknik özelliklerini gösterir belgelerin onaylı birer fotokopilerinin idareye teslim edileceğinin düzenlendiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinde sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulması gereken belgelerin sayıldığı, bunun dışında bu aşamada başka belge istenilemeyeceği,
3) Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması” şartları başlıklı 14’üncü maddesinin 2’nci alt bendinde kiralanan araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınmak suretiyle fiyat farkı ödeneceği düzenlemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarına aykırılık teşkil ettiği, söz konusu Esaslar’da araçların faydalı ömür ve amortisman sürelerine ilişkin fiyat verileceğine yönelik herhangi bir hüküm bulunmadığı,
4) 22.05.2026 tarihinde Teknik Şartname’nin 13.1’inci maddesi ile ilgili olarak yeni bir zeyilname düzenlenerek şantiye yeri için belirlenen 30.000 TL tutarındaki kira zorunluluğunun yüklenici firmanın kararına bırakıldığı, zeyilname ile yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği, zeyilnamede şantiye kira tutarı ihale hazırlık aşamasında yaklaşık maliyet kalemlerinde yer aldığı, fakat zeyilname ile daha sonra yüklenici firmanın takdirine bırakıldığı, bu değişiklik ile birlikte yaklaşık maliyette nasıl bir değişiklik yapılacağı hususlarında net bir ifadenin yer almadığı, bu nedenle ihaleye katılım sağlayan firmaların teklif hazırlık aşamasında çelişkiye düşeceği, eşitlik ilkesinin zedeleneceği, ihaleye çıkıldıktan sonra yaklaşık maliyetin güncellenmesine izin verilmekle birlikte, değiştirilebilmesine ya da düzeltilebilmesine olanak verilmemekte ise de yaklaşık maliyette yapılan hataların ihalenin sonuçlandırılması noktasında esasa etkisinin bulunup bulunmadığının dikkate alınması gerektiği, bir diğer deyişle hatalı hesaplanan tutarın düzeltilmesi sonucu olması gereken yaklaşık maliyet tutarının ihalede istenen yeterlik kriterleri ve ilan süreleri gibi yaklaşık maliyete bağımlı olarak belirlenen kriterler üzerinde bir değişiklik yaratıp yaratmadığı tespitinin yapılmasının ardından ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip Sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı düzenlenmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekine ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 26
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri
| Aykırılık Hali | İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı | Aykırılık Sayısı26.3 |
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
3 |
|
|
|
… |
|
|
|
16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Ağır Aykırılık Halleri 26.4
1 |
|
2 |
|
3 |
|
… |
|
16.1.3.1. …………………………………….26.5
16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.
16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,
Anılan Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine ilişkin ilgili dipnotlarda “26.1. Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.
26.2. Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.
26.3. Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.
Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.
26.5 Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir.
(1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır.
(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır.” açıklaması,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar” başlıklı 77/A maddesinde “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin 16 ncı maddesinde yapılan düzenlemelerde, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık halleri ile Tip Sözleşmenin 16.1.3 üncü maddesinde düzenlenmesi gereken sözleşmenin doğrudan feshine sebebiyet verecek nitelikte olan ağır aykırılık halleri Tip Sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde özel aykırılık hali olarak belirlenmeyecektir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Temizlik Hizmetlerinde Ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı
…
ç) Miktarı:
13 Kalem 30 Adet Sürücüsüz Muhtelif Araç 18 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama Ve Nakli İşlerinde Ve Diğer Birim Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü” düzenlemesi,
İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Yüzde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Bu madde boş bırakılmıştır.
16.1.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
16.1.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.
16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almıştır.
Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından “Temizlik Hizmetlerinde ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” işinin 04.06.2026 tarihinde ihalesinin yapıldığı, ihalede 33 adet ihale dokümanı indirildiği, 04.06.2026 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, teklif değerlendirme sürecinin devam ettiği görülmüştür.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden idarelerce yapılacak sözleşmelerde Tip Sözleşme hükümlerinin esas alınacağı, cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususların Sözleşme Tasarısı’nın 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenleneceği, özel aykırılık hallerine sözleşmenin 16.1.2’nci, ağır aykırılık hallerine ise 16.1.3’üncü maddesinde yer verileceği, sözleşmenin bahse konu maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanamayacağı anılan maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemelerin sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hallerine, 16.1.3’üncü maddesinde ise ağır aykırılık hallerine yer verilmediği, diğer yandan idarece Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’nci maddesinde sözleşmede uygulanacak asgari ceza oranının sözleşme bedelinin %1’inden fazla olmayacak şekilde belirlendiği, aynı fiilin tekrarı halinde bu oranın %50 artırımlı olarak uygulanacağının belirtildiği, bahse konu Tasarı’nın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddeleri boş bırakılarak özel aykırılık ve ağır aykırılık hallerinin belirlenmediği görülse de, özel aykırılık ve ağır aykırılık hallerinin belirlenip belirlenmeyeceği hususunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda düzenlemenin mevcut haliyle Tip Sözleşme’ye ve ilgili dipnotlara aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi, … ifade eder.” hükmü,
“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,
4) İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,
…
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,
…
Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.
d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.
e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.
f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.
g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.
h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.
i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.
j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.
Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.
Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,
“İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
…
(4) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirlenir….” hükmü,
“Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.
(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,
“İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye on iki gün ilave edilir.
(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.
(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,
“İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44’üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.
(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ancak sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri ve kesin teminatı vermesini istemek zorundadır.…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “… 17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.…” açıklaması,
“İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. …” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Temizlik Hizmetlerinde Ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı
…
ç) Miktarı:
13 Kalem 30 Adet Sürücüsüz Muhtelif Araç 18 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama Ve Nakli İşlerinde Ve Diğer Birim Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü” düzenlemesi,
“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir.
10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.
10.3. 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 18 (OnSekiz) aydır
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Araçlara İlişkin Hükümler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Yukarıdaki listede yer alan tüm araç ve iş makineleri yakıt ve yakıt katkısı (adblue) hariç olacak şekilde kiralanacaktır.
7.2. Sözleşmeden önce araçların ruhsatları, teknik özelliklerini gösterir belgelerin onaylı birer fotokopileri idareye teslim edilecektir.
7.3. Araç Takip Sistemi; idare istediği takdirde yüklenici tarafından temin edilecek tüm araçlara takılacaktır. Araç takip sistemindeki araçlar, Kırşehir Belediyesi adına açılan bir kullanıcı girişi ile sistemden takip edilecektir. Araç takip sistemine ait tüm giderler yükleniciye aittir…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan Teknik Şartname’de sözleşmeden önce araçların ruhsatları ve teknik özelliklerini gösterir belgelerin onaylı birer fotokopilerinin idareye teslim edileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için anılan maddede sayılan belgeleri ve yeterlik kriterlerine ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri bu kapsamda sunulması gereken bilgi ve belgelere yönelik düzenlemelere yer verildiği, bu çerçevede 06.05.2026 tarihli İhale İlanı’nda ve ihale dokümanının parçası İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde söz konusu araçların ruhsatları ve teknik özelliklerini gösterir belgelerin yeterlik kriteri olarak istenilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca idarelerce, ihale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunlu olan belgelerin, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgeler olduğu anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde ihaleye katılım aşamasında aranan belgelerden Kurum tarafından taahhütname sunulmasına imkân tanınanlara ilişkin olarak kanıtlayıcı belgeler ile yine Kanun’un bahse konu maddesi kapsamında sayılan diğer belgelerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacağı, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi veya sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen durumlara aykırı hususlar içermesi hâlinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.
Bahse konu Kanun’un yukarıda aktarılan maddesinde sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğunun hüküm altına alındığı, dolayısıyla idarelerce sözleşmenin imzalanması öncesinde ihale üzerinde bırakılan istekliden istenilebilecek belgelerin belirli olduğu anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, yukarıda aktarılan ihale dokumanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan “Temizlik Hizmetlerinde ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” işi olduğu, Teknik Şartname’de sözleşmeden önce araçların ruhsatları ve teknik özelliklerini gösterir belgelerin onaylı birer fotokopilerinin idareye teslim edileceğinin düzenlendiği, diğer biri ifade ile söz konusu belgelerin sözleşmenin imzalanması aşamasında, sözleşme imzalanmadan önce ihale üzerinde bırakılan istekliden istendiği, istenen belgeler ile ihale konusu iş bir arada değerlendirildiğinde 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde yer alan “Temel ilkeler” gereğince anılan belgelerin ihale konusu iş ile doğrudan ilgili ve işin niteliğiyle uyumlu olduğu, işin aksatılmadan başlatılması ve yürütülmesi için sözleşme imzalanmasından önce talep edilebilecekleri, bunun yanı sıra bu belgelerin henüz ihalenin hangi istekli üzerinde bırakılacağının belli olmadığı teklif verme aşamasında yeterlik kriteri olarak öngörülmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce sunması gereken belgeler olarak öngörüldüğü, belgelerin niteliğine bakıldığında isteklilerin ihale konusu işte kullanılacak taşıtları faaliyet alanına göre kullanma yetkisi olup olmadığının tespit edilebilmesi ve işin aksamadan devam etmesinin sağlanabilmesi amacıyla bu belgelerin talep edildiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin katılımı engelleyici ve rekabet ilkesini zedeleyici nitelik arz etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.
81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir.
Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;
Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3),
Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,
Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,
Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,
Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,
asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması,
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
a) Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında;
…
(2) Formüllerde yer alan;
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı
h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ı) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,
i) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,
j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,
k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.
(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;
a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,
b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,
AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,
c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,
ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
ifade eder.
(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.
…
fiyatlarından alıma konu iş kalemindeki hizmet türüne uygun olanlar idarelerce belirlenerek ihale dokümanında belirtilir.
(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.
(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” açıklaması,
“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.
a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.
b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;
1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.
2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.
(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.
…” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Temizlik Hizmetlerinde Ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı
…
ç) Miktarı:
13 Kalem 30 Adet Sürücüsüz Muhtelif Araç 18 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama Ve Nakli İşlerinde Ve Diğer Birim Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü” düzenlemesi,
“Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
43.1.1.
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):
Katsayı | Endeks | ||
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) | 0 |
|
|
a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) | 0 |
|
|
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) | 0 |
|
|
b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) | 0 |
|
|
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) | 0,32 | Go, Gn | Endeks tablosunun 'Genel' sütunundaki sayı |
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) | 0,68 | Mo, Mn | Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı |
Fiyat Farkı Açıklamaları
Kiralanan araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınarak:
a) 0- 6 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %100?ü
b) 7-8 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %70?i
c) 9-10 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %50?si
d) 10 yaş üstü araçlara fiyat farkının %20?si ödenecektir.” düzenlemesi yer almıştır.
Anılan Şartname’nin ekinde işin türü ve miktarına aşağıda yer verilmiştir.
Sıra No | Açıklama | Birimi | Miktarı |
1 | Otomatik Vinç Sistemli Yer Altı ve Yer Üstü Çöp Toplama Aracı(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
2 | Büyük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu(9 adetx 18 ay=162 ) | ay | 162 |
3 | Hidrolift Monteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu(2 adetx 18 ay=36) | ay | 36 |
4 | Arkadan Yüklemeli Teleskobik Vinçli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu(3 adetx 18 ay=54) | ay | 54 |
5 | Büyük Vakumlu Yol Süpürme Aracı(2 adetx 18 ay= 36) | ay | 36 |
6 | Arazöz-1(2 adetx 18 ay=36) | ay | 36 |
7 | Arazöz-2(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
8 | Arazöz-3(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
9 | Büyük Damperli Kamyon(2 adetx 18 ay= 36) | ay | 36 |
10 | Küçük Damperli Kamyon(3 adet x 18 ay = 54) | ay | 54 |
11 | Damperli Vinçli Kamyon(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
12 | Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici İş Makinesi(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
13 | Binicili Yer Süpürme Aracı(2 adetx 18 ay= 36) | ay | 36 |
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 18 (OnSekiz) aydır
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,
“Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.
14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):
Katsayı | Endeks | ||
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) | 0 |
|
|
a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) | 0 |
|
|
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) | 0 |
|
|
b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) | 0 |
|
|
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) | 0,32 | Go, Gn | Endeks tablosunun 'Genel' sütunundaki sayı |
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) | 0,68 | Mo, Mn | Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı |
Fiyat Farkı Açıklamaları
Kiralanan araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınarak:
a) 0- 6 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %100?ü
b) 7-8 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %70?i
c) 9-10 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %50?si
d) 10 yaş üstü araçlara fiyat farkının %20?si ödenecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşin Süresi” başlıklı 5’inci maddesinde“Bu teknik şartname kapsamında kiralama yapılacak tüm araçlar için işin süresi başlama tarihinden itibaren 18 (on sekiz) aydır. İşe başlama tarihi 01/07/2026, işi bitirme tarihi 31/12/2027 ’dir.” düzenlemesi,
“Hakedişler” başlıklı 12’nci maddesinde “…12.4. Fiyat Farkı ödenecektir.
12.5.- Fiyat Farkı Açıklamaları
31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5. Maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
12.6.- Kiralanan araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınarak:
a) 0- 6 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %100’ü
b) 7-8 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %70’i
c) 9-10 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %50’si
d) 10 yaş üstü araçlara fiyat farkının %20’si ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından “Temizlik Hizmetlerinde ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” işinin 04.06.2026 tarihinde ihalesinin yapıldığı, İdari Şartname’de işin miktarının kentsel temizlik işi kapsamında kullanılmak üzere 30 adet araç ve iş makinası kiralanması işi olduğu, araç kiralama işinin süresinin 18 ay olduğu, işe 01.07.2026 tarihinde başlanacağı ve 31.12.2027 tarihinde işin bitirileceği, ihale kapsamında çalışacak olan tüm araç ve iş makinalarının sürücülerinin ve akaryakıtının idare tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından “kiralanan araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınmak suretiyle fiyat farkı ödeneceği düzenlemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarına aykırılık teşkil ettiği, söz konusu Esaslar’da araçların faydalı ömür ve amortisman sürelerine ilişkin fiyat verileceğine yönelik herhangi bir hüküm bulunmadığı” yönünde iddiada bulunulduğu görülmüştür.
İdari Şartname’nin ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde kiralanacak araçların kaç ay kiralanacağına, ayrıca Teknik Şartname’de kiralanacak olan araçların sayısına ve teknik özelliklerine yer verildiği, ihale dokümanında ihale konusu işin Kırşehir Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünün ve belediye asli hizmetlerinin yürütülmesinde, çöplerin, artıkların, vb. asli işlerin ve süreklilik arz eden hizmetlerin etkin ve verimli bir şekilde sürdürülebilmesi için gerekli olan araç, makine-ekipman ve iş makinesi kiralanması işi olduğu, işin yürütülmesi için gerekli olan yüklenicinin temin edeceği araç ve iş makinalarının amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sigorta, vb. diğer giderlerin teklif fiyata dahil olduğu anlaşılmaktadır.
İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan fiyat farkına ilişkin düzenlemesine göre a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısının “0”, b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) katsayısının “0”, b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısının “0.32” ve c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının “0,68” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Ayrıca kiralanan araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınarak, 0- 6 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %100’ü, 7-8 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %70’i, 9-10 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %50’si ve 10 yaş üstü araçlara fiyat farkının %20’sinin ödeneceği düzenlenmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan işlerde; ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceği, diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebileceği, sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunlu olduğu, ihale konusu işte kiralanacak olan araçların şoför giderlerinin teklif fiyata dahil olmadığı, personelin idare tarafından sağlanacağı, araçların kiralama, amortisman, vergi, bakım giderlerinin ise yükleniciye ait olduğu anlaşılmış olup, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personel belirtilmediği için personel giderine ilişkin herhangi bir fiyat farkı düzenlemesi yapılmasına da gerek bulunmadığı,
İdarelerin yaklaşık maliyetlerini oluştururken dokümanda yükleniciye ait olduğu belirtilen giderleri hesaplaması, fiyat farkı formülünü düzenlemesi aşamasında da yaklaşık maliyette belirlenmiş olan giderlerin oranları uyumlu ve toplamları 1 olacak şekilde ilgili katsayıların belirlenmesi gerektiği, ayrıca Tebliğ’in yukarıda anılan maddesi uyarınca araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri asli unsur olarak belirlenebileceğinin açıklandığı anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, ihale dokümanında fiyat farına ilişkin yapılan doküman düzenlemesi incelendiğinde, kiralanan araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınarak, 0- 6 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %100’ü, 7-8 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %70’i, 9-10 yaş aralığındaki araçlara fiyat farkının %50’si ve 10 yaş üstü araçlara fiyat farkının %20’sinin ödeneceğinin düzenlendiği, yapılan düzenleme doğrultusunda yeni araç teklif eden isteklilerin, ihale üzerinde kalması durumunda, sözleşme aşamasında fiyat farkından tam olarak yararlanabilecekleri; ancak daha eski model araç teklif eden isteklilerin fiyat farkından tam olarak yararlanamayacakları, fiyat farkına ilişkin yukarıda aktarılan mevzuatta idarenin araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden (c) katsayının belirlenmesinde takdir hakkı bulunmakla birlikte, araçların faydalı ömür ve amortisman süreleri dikkate alınarak verilecek fiyat farkının azaltılması yönünde idareye bir hak verilmediği, istekliler tarafından fiyat farkının tam olarak alınabilmesi için model yılı yeni araçların teklif edilmesinin gerektiği, bahse konu doküman düzenlemesi ile dolaylı olarak daha yeni araç teklif edilmesi şartının getirildiği, bu düzenleme ile ihalede rekabetin sağlanması ilkesinin zedelendiği, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.
(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,
“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.….” hükmü,
“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Temizlik Hizmetlerinde Ve Belediye Asli Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 18 Aylık Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı
…
ç) Miktarı:
13 Kalem 30 Adet Sürücüsüz Muhtelif Araç 18 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama Ve Nakli İşlerinde Ve Diğer Birim Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kırşehir Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü” düzenlemesi,
“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.
25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
-İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye, tamir, bakım, yedek parça, sigorta giderleri ve diğer giderler (muayene, MTV, trafik sigortaları) ile Teknik Şartnamede belirtilen yüklenici tarafından karşılanması öngörülen tüm giderler teklif fiyata dahildir.
-Araç listesinde yer alan araçların HGS veya OGS giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçların HGS ve OGS giderleri ve bunlar için ödenecek cezalar yükleniciye aittir.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.6. Yüklenici tarafından teslim edilen araçlar mevsim koşullarına uygun lastikler ile trafiğe çıkarılacaktır. Yazlık ve kışlık lastikler yüklenici tarafından karşılanacaktır.
8.7. Tüm araçların her türlü periyodik bakım, her türlü bakım-onarım ve tamiratlar, fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri, her türlü vergi, sigorta, araçların yetki belgeleri gibi tüm giderler yükleniciye aittir. Tüm araçların bakımları kullanım kılavuzunda belirtilen sürelerde yapılacaktır. Araçlar anahtar teslim olarak kiralanacağından tescil amaçlı her türlü vergiler de yükleniciye aittir.
8.8. Yüklenici firma çalıştırmayı taahhüt ettiği tüm araçların zorunlu trafik sigortasını yaptırmakla yükümlüdür.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin 13.1’inci maddesinin zeyilname öncesi ilk hâlinin “Yüklenici her aracın tamirinden bakımından sorumludur. Yüklenici eğer isterse formen, usta, müdür, şef gibi unvanlarda personel çalıştırabilir. Ancak bu yükleniciye bağlıdır. Bu personellerin hiçbir giderinden idare sorumlu değildir. İdare şantiye sahasında bu personelin çalışması, araçların tamir ve bakımı için yer verir. Alet ve edevatını koymasına izin verir. Bu personel idarenin bir personeli değildir. Yükleniciye Temizlik İşleri Müdürlüğü şantiyesi kullanım için verilecektir. Bu kullanım için aylık 30.000,00 (otuz bin) TL kira bedeli alınacaktır. Eğer yüklenici şantiyede tamir bakım için bir alan kurar ise idare istediği takdirde bu kullanılan alan için elektrik, telefon, internet, vb. giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” şeklinde düzenlendiği,
22.05.2026 tarihli zeyilname ile Teknik Şartname’nin 13.1’inci maddesinin son hâlinin ise “Yüklenici her aracın tamirinden bakımından sorumludur. Yüklenici eğer isterse formen, usta, müdür, şef gibi unvanlarda personel çalıştırabilir. Ancak bu yükleniciye bağlıdır. Bu personellerin hiçbir giderinden idare sorumlu değildir. İdare şantiye sahasında bu personelin çalışması, araçların tamir ve bakımı için yer verir. Alet ve edevatını koymasına izin verir. Bu personel idarenin bir personeli değildir. Yükleniciye Temizlik İşleri Müdürlüğü şantiyesi kullanım için verilecektir. Bu kullanım için aylık 30.000,00 (otuz bin) TL kira bedeli alınacaktır. Eğer yüklenici şantiyede tamir bakım için bir alan kurar ise bu kullanılan alan için elektrik, telefon, internet, vb. giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici isterse belediye sınırları içerisinde kendi şantiye alanını kurabilir. Bu durumda Belediye tarafından gösterilen şantiye alanını kullanmak zorunda değildir ve kira ödemesi gerekmemektedir. Kurulacak şantiyenin ihale başlangıç tarihinde hazır olması gerekmektedir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.
A2 | B3 | ||||
Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 | Birimi | Miktarı | Teklif Edilen Birim Fiyat | Tutarı5 |
1 | Otomatik Vinç Sistemli Yer Altı ve Yer Üstü Çöp Toplama Aracı(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
|
|
2 | Büyük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu(9 adetx 18 ay=162 ) | ay | 162 |
|
|
3 | Hidrolift Monteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu(2 adetx 18 ay=36) | ay | 36 |
|
|
4 | Arkadan Yüklemeli Teleskobik Vinçli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu(3 adetx 18 ay=54) | ay | 54 |
|
|
5 | Büyük Vakumlu Yol Süpürme Aracı(2 adetx 18 ay= 36) | ay | 36 |
|
|
6 | Arazöz-1(2 adetx 18 ay=36) | ay | 36 |
|
|
7 | Arazöz-2(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
|
|
8 | Arazöz-3(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
|
|
9 | Büyük Damperli Kamyon(2 adetx 18 ay= 36) | ay | 36 |
|
|
10 | Küçük Damperli Kamyon(3 adet x 18 ay = 54) | ay | 54 |
|
|
11 | Damperli Vinçli Kamyon(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
|
|
12 | Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici İş Makinesi(1 adetx 18 ay= 18) | ay | 18 |
|
|
13 | Binicili Yer Süpürme Aracı(2 adetx 18 ay= 36) | ay | 36 |
|
|
TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) |
| ||||
Teknik Şartname’nin 13.1’inci maddesinde yüklenicinin her aracın tamirinden bakımından sorumlu olduğu, yüklenicinin isterse formen, usta, müdür ve şef gibi unvanlarda personel çalıştırabileceği, ancak bu durumun yükleniciye bağlı olduğu, bu personelin hiçbir giderinden idarenin sorumlu olmadığı, idarenin şantiye sahasında bu personelin çalışması, araçların tamir ve bakımı için yer vereceği, alet ve edevatını koymasına izin vereceği, bu personelin idarenin personeli olmadığı, yükleniciye Temizlik İşleri Müdürlüğü şantiyesinin kullanım için verileceği, bu kullanım için aylık 30.000,00 TL kira bedeli alınacağı, eğer yüklenici şantiyede tamir bakım için bir alan kurar ise bu kullanılan alan için elektrik, telefon, internet, vb. giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, 22.05.2026 tarihli zeyilname ile söz konusu maddeye ilave olarak yüklenici isterse belediye sınırları içerisinde kendi şantiye alanını kurabileceği, bu durumda belediye tarafından gösterilen şantiye alanını kullanmak zorunda olmadığı ve kira ödemesinin gerekmediği, kurulacak şantiyenin ihale başlangıç tarihinde hazır olması gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte incelendiğinde, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ve Teknik Şartname’de tüm araçların her türlü periyodik bakım, her türlü bakım-onarım ve tamiratlar, fenni muayeneleri, egzoz muayeneleri, lastik, akü, tüm yedek parça ve yağlama giderleri, her türlü vergi, sigorta, araçların yetki belgeleri gibi tüm giderlerin yükleniciye ait olduğu, tüm araçların bakımları kullanım kılavuzunda belirtilen sürelerde yapılacağının düzenlendiği, birim fiyat teklif cetveline araçlar üzerinden satır açıldığı, istekliler tarafından her bir araç grubuna verilecek teklifin içinde araçların her türlü periyodik bakım, her türlü bakım-onarım ve tamiratların da yer aldığı, dolayısıyla Teknik Şartname’nin 13.1’inci maddesinde yer alan düzenlemelerin araçların bakım-onarım ve tamiratlarına ilişkin olduğu, sözleşmenin yürütüm aşamasında idare tarafından yükleniciye ister idarenin şantiye sahasını kullanıp bu kullanım için aylık 30.000,00 TL kira bedeli vermesi ya da yüklenici isterse belediye sınırları içerisinde kendi şantiye alanını kurup kullanabilmesi yönünde seçenek sunulduğu, ihale dokümanında zeyilname ile yapılan söz konusu düzenlemenin yaklaşık maliyete bir etkisinin olmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam dört iddiasından bir iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/4) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 48.521,25 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.