Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Konu: Yüksekokulda düzenlenen özel kurslarda yapılan yöneticilik faaliyetleri için bazı öğretim elemanlarına döner sermaye ek ödemesi yapılması.

1- 97 sayılı İlamın 6. maddesiyle; Yabancı Diller Yüksekokulunda düzenlenen özel kurslarda yapılan yöneticilik faaliyetleri için bazı öğretim elemanlarına döner sermaye ek ödemesi yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. {***Sorguda … TL kamu zararı hesap edilmesine karşın, İlamda; bu tutarın yöneticilik payına isabet eden … TL’lik kısmı ile ilgili olarak kamu zararı olmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmiş; (bu tutar düşülerek) geriye kalan tutar olan … TL için ise işbu tazmin hükmü verilmiştir.***}

Sorumlu [(Döner Sermaye Yürütme Kurulu Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi-Döner Sermaye Yürütme Kurulu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. …], temyiz dilekçesinde (İlamın 10. maddesini de kapsayacak şekilde) özetle; … Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı olarak sorguya konu dönemde … Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kurulu üyesi olarak görev yaptığını, İlamda Gerçekleştirme Görevlisi ve Harcama Yetkilisi olan sorumluların dışında “diğer sorumlular” olarak Döner Sermaye Yürütme Kurulu üyesi sıfatıyla şahsı ve diğer üyelerin gösterildiğini, ilama konu sorguya tarafınca hazırlanmış savunmada da arz ettiği üzere kamu zararı ve sorumluluk kavramlarının tanımlanması gerektiğini, kamu zararı kavramının 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde tanımlandığını, madde hükmünün lafzı ve ruhuyla değerlendirilmesi neticesinde en basit anlatımla kamu zararının, kamu görevlilerinin hata, kasıt veya ihmalleriyle mevzuatta öngörülenin aksine usul ve esasa aykırı hareketleri neticesinde kamu mali değerlerinde meydana gelen azalma olduğunu, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te ise “sorumlu”nun; “kamu zararının oluşmasına sebep olan kamu görevlisi” şeklinde tanımlandığını, kamu zararı uygulaması bakımından sorumluluğun mali sorumluluk olduğunu, sorumlunun ise mali işlemlerin kararlaştırılması, gerçekleştirilmesi, kontrolü ve muhasebe kaydı süreçlerinde yer alıp bu işlemlere ilişkin belgeleri düzenleyen ve kontrolü gerçekleştiren kamu görevlileri olduğunu, bu görevlileri gelir, gider, mal ve muhasebe gerçekleştirme görevlileri, harcama yetkilileri ve muhasebe yetkilisi şeklinde sınıflandırmanın mümkün olduğunu, sorguya ve sonrasında ilama) esas maddelerde gerek Denetçinin gerekse Sayıştay 1. Dairesi Başkanlığının mali sorumluları belirlemede yanılgıya düştüğü kanaatinde olduğunu, nitekim yukarıda arz etmiş olduğu üzere ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı sıfatıyla ilgili mevzuat uyarınca ... Üniversitesi Döner Sermaye Yürütülme Kurulunun üyesi olduğunu, ... Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kurulunun 2547 Sayılı Kanunun 58 inci maddesi ile 25.01.2000 tarihli ve 23944 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği” hükümleri uyarınca oluşturulmuş olup İta Amirinin Rektör olduğunu, Yürütme Kurulunun, Başkanın, çağrısı üzerine toplanmakta ve ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde belirtilen görevleri ifa etmekte olduğunu, Üniversitenin Döner Sermaye İşletmesinin yönetim organı ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin 3 üncü maddesi uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu olup Üniversitede bu yetkinin yine Yönetmeliğin 4 üncü maddesi uyarınca Döner Sermaye Yürütme Kuruluna devredildiğini, ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin 2 nci maddesinde döner sermaye işletmesinin faaliyet alanları belirtilmiş olup bu faaliyetlerin;

“Faaliyet Alanı

Madde 2- Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler şunlardır.

a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, panel, sempozyumlar düzenlemek, her seviyede kurslar açmak,

b) Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi, danışmanlık, eğitim organizasyonu ve bunlara ilişkin her türlü raporları hazırlamak,

c) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak,

d) Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarlarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı yataksız ve geçici kuruluşları işletmek,

e) Her türlü basım ve yayım işlerini yapmak,

f) Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanı ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünleri önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlamak ve satmak,

Döner sermaye işletmesi çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunmayı ön planda tutar.”

Olarak belirtildiğini, Döner Sermaye İşletmesinin yetkilendirilmiş yönetim organı olan Döner Sermaye Yürütme Kurulunda üye sıfatıyla döner sermaye faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine katkıda bulunmakla sınırlı görev ve yetkisinin bulunduğunu, bunun dışında Üniversitedeki tüm döner sermaye birimlerinde yapılan mal ve hizmet satın alınmasına ilişkin harcamalarda; mal ve hizmet satın alınmasına ilişkin işlemin düzenlenip gerçekleştirilmesinin Gerçekleştirme Görevlisi, harcamaya ilişkin onayın verilmesinin Harcama Yetkilisi ve harcamaya ilişkin kontrollerin yapılmasının, Gerçekleştirme Görevlisi, Harcama Yetkilisi ve Muhasebe Yetkilisinin görev, yetki ve sorumluluğunda olduğunu, sorguya cevap aşamasında yapmış olduğu detaylı açıklamada da belirttiğim üzere şahsının Döner Sermaye Yürütme Kurulu üyesi olarak döner sermaye birimlerince yapılan tüm ödeme işlemlerinin tek tek kontrolü ile her bir işlemde Gerçekleştirme Görevlisi ve Harcama Yetkilisi ile Muhasebe Yetkilisi için öngörülen ödeme evrakının tanzim, onay ve tetkiki konusunda görev, yetki ve sorumluluğu bulunmadığını, nitekim döner sermaye yürütüme kurullarının birebir harcama onayı, ödeme belgesi tanzimi ve kontrolü yapma yetki, görev ve sorumluluğu bulunmadığını, harcamaya karar veren, harcamaya ilişkin işlemleri tesis eden ve yine harcamaya ilişkin belgelerin tetkiki ile buna ilişkin ödemenin ilgilisine yapılmasına onay veren kişi ve makam olmadığı için bu yönde şahsına sorumluluk yüklenmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmayacağını ifade etmek suretiyle tazmin hükmünde herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını Kurulumuza bildirmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Döner Sermaye Yürütme Kurulu Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi-Döner Sermaye Yürütme Kurulu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Saymanlık Müdür Vekili …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde (İlamın 10. maddesini de kapsayacak şekilde) özetle;

a) Sayıştay 1. Daire İlamının, 55. sayfadaki 3. paragrafın da; “Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle Harcama Yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla, karar verilmiştir.” denildiğini, yukarıda belirtilen Karardan, Yürütme Kurulu için; ilk ve temel şartın mevzuatına uygun şekilde oluşturulması olduğunu,

b) Yürütme Kurulunun nasıl oluşturulacağı ile ilgili mevzuat hükümlerinin 25.01.2000 tarihli Resmî Gazete, Sayı: 23944’te yayımlanan (Dilekçe Eki: 1) ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği (Madde-4)’nde; “... Yürütme Kurulu, Üniversite Yönetim Kurulu’nca seçilecek bir (1) Rektör Yardımcı, üç (3) Öğretim Elemanı ve bir (1) Sayman olmak üzere toplam beş (5) kişiden oluşur. Başkanın çağrısıyla “çoğunlukla toplanır ve çoğunlukla karar alır” şeklinde açıklandığını, Saymanlık Müdürü’nün 11.11.2019-17.11.2019 tarihleri arası izne ayrılması üzerine (Dilekçe Eki: 2) vekaleten resmi olarak beş (5) iş günü Saymanlık Müdürlüğü görevini yürütür iken, Üniversite İşletme Müdürü’nün yetki ve sorumluluğu dahi bulunmadan hukuk dışı, mevzuata aykırı olarak idari işlem tesis ederek Yürütme Kurulu üyeliğine şahsına görevlendirme yaptığını, böylece mevzuata aykırı olarak kurulmuş Yürütme Kurulu’nda hukuki bir varlığı söz konusu olmadığından hakkında verilen tazmin hükümlerinin de iptal edilmesi gerektiğini,

c) İdari Hukuk açısından yapılan görevlendirmenin değerlendirilmesine gelince; Danıştay 10. Dairenin E. 1995/397, K. 1997/1991 “İçtihat Metni” (Dilekçe Eki: 4)’ndeki ifadelerin de; “İdarenin görevlerini yerine getirirken idari işlemler yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka uygun olmak zorundadır. Bu öğelerden herhangi birinde hukuka aykırılığın bulunması idari işlemi sakatlar. Bir idari işlem açıkça yasaya aykırı veya idarenin hiç yapamayacağı işlerden ise yok hükmünde bir idari işlemden söz ediliyor demektir. Yok hükmünde olan bir idari işlemin iptali için idari yargıda dava açmaya esasen gerek bulunmamaktadır.” şeklinde olduğunu, Danıştay 7. Daire E. 2007/695, K. 2007/461 “İçtihat Metni” (Dilekçe Eki: 5)’ndeki ifadelerin de; “İdare tesis ettiği idari işlemi, gerçek ve hukuka uygun, sebep ya da sebeplere dayandırmak zorundadır. İdari işlemin varlık koşullarının yokluğu bizzat idare işleminde yokluk sonucunu doğuracağından işlem hiç yapılmamış kabul edilir ve hiçbir zaman hukuka uygun hale getirilemeyecekleri gibi bir başka işleme de hukuki dayanak teşkil etmezler.” şeklinde olduğunu, yok hükmündeki bir idari işlem ile Yürütme Kurulu’nda görevlendirilmesinin de sakat ve yok hükmünde olduğundan Kurul’da sadece maddi/fiziki bulunmuş olup, Kurul Kararlarındaki imzaların da yok hükmünde olduğunun Danıştay içtihatlarından da anlaşıldığını, ancak yok sayılmasının alınmış olan Kurul Kararlarını da zafiyete uğratmadığını (Yürütme Kurulu; “Oy çoğunluğu ile toplanır (en az üç kişi) ve oy çoğunluğu ile karar alır.” mevzuat hükmü gereği), bu açıklamalar ve ilgili içtihat kararları gereği mevzuatına aykırı olarak oluşturulmuş olan Kurul üyeliğinin yok sayılması ve hüküm olunan tazmin hükümlerinin iptal edilmesi gerektiğini,

d) 5189 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararı açısından değerlendirme;

“III - SORUMLULAR başlığının, 3- Harcama Yetkilileri, b) Kurul Komite veya Komisyon Üyelerinin Harcama Yetkisinden doğan sorumluluğu:

• Yürütme Kurulu Kararı harcama talimatının taşıması gereken unsurları taşıyor ve Yürütme Kurulu, harcama sürecinde yer alıyorsa harcama yetkisinden doğan sorumluluğun Kurula ait olacağına, (Harcama Talimatının unsurlarının tam olması ve Kurul’un harcama sürecinde yer alması).

• Yürütme Kurulu kararı harcama talimatlarının taşıması gereken unsurları taşıyor ve harcama sürecinde yer almıyorsa sorumluluk Kurul sadece harcama talimatının kanun tüzük ve yönetmeliklerine uygun olmasında sorumlu olacağına, (Harcama Talimatının unsurları tam harcama sürecinde yer almıyorsa).

• Yürütme Kurulu’nun kararı giderin yapılması için harcama yetkilisine izin verme şeklinde düzenlenmiş ise Kurul harcamaya izin veren kararın kanun, tüzük, yönetmeliğe uygun olmasıyla sınırlı olarak sorumlu olacağına çoğunlukla. (Harcama Talimatının unsurları ve harcama sürecinde kurulun bulunup bulunmaması önemli değil).

12.11.2019 Tarih Toplantı No: 15 olan (Dilekçe Eki: 3) Yürütme Kurulu Kararı/Harcama Talimatı incelendiğinde; öncelikle harcama talimatında bulunması gereken unsurların Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği (Madde 4)’nde belirtilmiş olup;

• Giderin konusu,

• Giderin gerekçesinin,

• Yapılacak iş ve hizmetin süresi,

• Hukuki dayanakları,

• Tutarının,

• Kullanılabilir ödeneği,

• Bütçe tertibi,

• Gerçekleştirme usulü,

• Gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin belgeler,

• Harcama Yetkilisinin imzasının taşıyan belge

Olarak tanımlandığını, belirlenen bu on (10) adet unsurdan;

1. Kullanılabilir ödenek,

2. Bütçe Tertibi,

3. Gerçekleştirme ile görevli olanlara ilişkin bilgiler,

4. Gerçekleştirme usulü gibi unsurların

Belirtilmediğinin tespit edildiğini, Yürütme Kurulu Kararının bu noksanlıklardan dolayı harcama talimatı yerine geçemeyeceğini, harcama süreçlerinde Kurul üyelerinin bulunup bulunmaması hallerinin değerlendirilmesinin göz önünde bulundurulmaması gerektiğini, harcama talimatı değil, harcamaya izin veren belge şeklinde düzenlendiği ve bunun karşılığı ve sorumluluğu; harcamaya izin veren belgenin kanun tüzük ve yönetmeliğe uygun olmasıyla sınırlı olarak sorumlu olacağından mali sorumluluk yüklenemeyeceği gibi tazminin de söz konusu olmayacağını,

e) Sayıştay 1. Daire İlamının 56. sayfasının 1. paragrafında yer alan açıklamalar;

“Saymanlık müdür ve müdür yardımcılarının, muhasebe yetkililiğine ilişkin görevlerini gerçekleştirmeleri durumunda harcamanın gerçekleşme süreci ile ilgili sorumluluklarından söz edilememekle birlikte, burada yürütme kurulu kar arını imzalamak suretiyle giderin gerçekleşme sürecinde yer almışlardır. Dolayısıyla yaptıkları işlemin, muhasebe yetkililiği ile ilgilisi bulunmamakta ve bahse konu kişiler, sorumluluk yönünden diğer yürütme kurulu üyelerinden ayrılmamaktadırlar.”

Yukarıdaki açıklamalarda, Saymanlık Müdür Yardımcılarının Yürütme Kurulu Üyesi olmaları hakkında ne üniversitelerin ilgili mevzuatlarında ne de mensubu oldukları Bakanlığa ait mevzuatlarda yapılan değerlendirmeyi ibra edici bir hüküm dahi bulunmadığını, mevzuatlarda yer almayan bir görevlendirme içinde Müdür Yardımcılarının görevlendirilip sorumlu tutulmalarının da hukuka uygun olmadığını, Sayıştay 1. Dairesinin yukarıdaki açıklamasına göre de Saymanlık Müdür Yardımcılarının mevzuata aykırı olarak kurulmuş olan Yürütme Kurulu üyeliklerinden dolayı muhatap oldukları tazminden sorumlu tutulmamaları gerektiğini (Not: EK’lerde adı geçen belgeleri yargılanma sürecimden önce temin edemediğini yazılı savunmalarımda belirttiğini; ancak ilgili belgelere yargılama sürecinden sonra ulaşabildiğini)

Kurulumuza bildirmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Döner Sermaye Yürütme Kurulu Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi-Döner Sermaye Yürütme Kurulu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Döner Sermaye Saymanlık Müdürü …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde özetle; konu ile ilgili yükseköğretim mevzuatı incelendiğinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde;

“d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar , hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde , veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.”

Denilmek suretiyle hizmet karşılığı ve hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına katkı payı ödenebilmesine imkan tanındığını, ödemenin yapıldığı kişilerin, döner sermaye gelirine katkısı bulunan aynı zamanda birer öğretim elemanı olduklarından ve kendilerine yönetici payı da ödenmediğinden katkı payı almalarında mevzuata aykırılık bulunmadığını, konu ile ilgili mali mevzuat incelendiğinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci ve “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddeleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Harcama yetkilisinin yetki ve sorumluluğu” başlıklı 9 uncu ve “Gerçekleştirme görevlileri ve sorumluluğu” başlıklı 10 uncu maddeleri ve (harcama talimatı bu Genel Tebliğin eki olmakla birlikte) Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:24) Merkezi Yönetim Harcama Belgelerinin “Harcama talimatı, ihale onay belgesi ve onay belgesi” başlıklı 2 nci maddesi hükümleri bağlamında;

- Harcama talimatı ve sorumluluk ile ilgili genel ilkenin; bütçelerden harcama yapılabilmesinin, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkün olduğu, harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer aldığı, harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu oldukları şeklinde olduğunu,

- Giderlerin gerçekleştirilmesi ile ilgili genel ilkenin; bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiği (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.), giderlerin gerçekleştirilmesinin; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanması şeklinde olduğunu,

Tüm bu açıklamalar neticesinde ... Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kurulu Kararlarında harcamaya esas teşkil eden harcama talimatında olması gereken unsurların olmadığının anlaşıldığını, hangi kursun açılacağı, açılacak kurs saatleri, bu kurslarda kimin görevlendirileceği, verilecek ücretler, hazine payı, bilimsel araştırma payı, okul ihtiyaçları için ayrılan paylar, dağıtılacak döner sermaye payları gibi harcama talimatında olan konusu, nevi, niteliği, miktarı, gerekçesi, usulleri vb. tüm organizasyonun Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu kararları ve uygulamaları ile yapıldığını, mevzuatın 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 58 inci maddesi ve Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmelik gereği yapıldığını, ayrıca Yönetim Kurulu kararlarında “Yasa ve Yönetmelikte belirlenen sınırları aşmamak üzere” ibaresinin de bulunduğunun görüldüğünü, harcama talimatında bulunması gereken unsurların ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu kararlarında belirlendiğini, ... Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kurulu kararlarının ise sadece Yüksekokul Yönetim Kurulu kararlarının kabulüne karar verdiğini, Döner Sermaye Yürütme Kurulunun kendi adına bağımsız ayrı bir hukuk içeren mahiyette farklı kararlar almadığını, yalnızca daha önceden alman sınırları çizilmiş kararları onayladığını, Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:24) Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri’nde; 657 sayılı Kanun gereğince devlet memurlarına verilecek kurs ödemelerinde üst yönetici, atamaya yetkili amir ve benzeri yetkililerden alınan onay ve yazının ödeme belgesine eklenmesinin istendiğini, burada bahsedilen onay ve yazının Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu kararları olduğunu, anılan makamlardan alınan onay ve yazıların da harcama talimatında belirtilmesi gereken bilgilere yer verilerek düzenlendiğini, bu durumda söz konusu ödemelerin yapılmasında ayrıca harcama talimatı aranmayacağını, burada söz konusu olan harcama talimatı mahiyetindeki belgenin Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu kararları olduğunu, Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:24) eki olan Harcama Talimatı Belgesinin en altında; “Bu sütun yönetim kurulu, komisyon veya komite kararlarıyla yapılan harcamalarda kurul, komisyon, komite üyelerinin imzalarını kapsayacak şekilde düzenlenecektir.” denildiğini, ... Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kurulu kararlarında bunların hiçbirinin mevcut olmadığını, burada harcama talimatı unsurlarının Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu kararları ile bu kararları imzalayan Yüksekokul Başkanı, Yüksekokul Sekreteri, Yönetim Kurulu üyeleri öğretim görevlilerinin imzası ile sağlandığını, açılan kurslarda yapılan faaliyetlerde kendi okulları olması sebebi ile kuralları koyan, işin birebir içinde olan, denetim faaliyetini icra eden ve tüm konuya vakıf olanların bu kişiler olduğunu, harcama ve gerçekleştirme faaliyetini baştan sona yürüten birimde karar organının Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu olduğunu, netice ve sonuç olarak, konuya 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu mevzuatı açısından bakıldığında; ödemenin yapıldığı kişiler, döner sermaye gelirine katkısı bulunan aynı zamanda birer öğretim elemanı olduklarından ve kendilerine yönetici payı da ödenmediğinden; katkı payı almalarında mevzuata aykırılık bulunmadığını, aynı konuya mali mevzuat açısından bakıldığında ise; bütçelerden harcama yapılabilmesinin harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkün olduğunu, harcama talimatlarında hizmetin gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ve gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgilerin yer aldığını, ... Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kurulu kararlarında harcama talimatındaki unsurların ve bilgilerin mevcut olmadığını, dolayısıyla Döner Sermaye Yürütme Kurulu üyelerinin bu harcamalardan sorumlu tutulamayacağını, harcama talimatında olması gereken unsurların ve bilgilerin ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulu Yönetim Kurulu kararlarında mevcut olduğunu, aynı zamanda Döner Sermaye Yürütme Kurulunun, Yabancı Diller Yüksek Okulu Yönetim Kurulu kararlarını sadece onayladığını ve bu onay işlemini yaparken işlemleri ödemeleri, uygulamaları hüsnüniyetle doğrulukla mevzuata uygun olarak yapacağını düşündüğünü, hatta Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu kararlarında “yasa ve yönetmelikte belirlenen sınırları aşmamak üzere” ibaresinin bile mevcut olduğunu, burada konusunu İdare Hukukundan alan “kusursuz sorumluluk” halinin bulunduğunu, diğer taraftan tazmin hükmünde, denetimin konusu olan ve fazla alındığı iddia edilen bedelin, parasal olarak raporda belirtilen kişilerin cebine girdiğini ve bu kişiler tarafından kullanılmış olup parasal getirinin tüm nimetlerinden faydalanıldığını, bu durumun Borçlar Kanunu göre “sebepsiz zenginleşme” konusuna girmekte olduğunu, Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uygulanacak Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre kurulan Döner Sermaye Yürütme Kurulunun esasen Anayasa’ya göre angarya yasak olmasına rağmen (huzur bedeli, toplantı ücreti, katılım bedeli, fazla çalışma vb.) hiçbir ödeme alınmamasına rağmen sadece mevzuatta var diye katılan Döner Sermaye Yürütme Kurulu üyelerine rapordaki diğer kişilerle beraber müştereken ve müteselsil olarak eşit sorumluluk yüklendiğini, 5/7/1983 tarihli ve 18098 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunumun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in yürürlükten kaldırıldığını, yerine 18/06/2020 tarihli ve 31159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in yürürlüğe girdiğini, yeni Yönetmeliğin “Yönetim” başlıklı 9 uncu maddesinde artık Saymanlık Müdürünün bulunmadığını, yerine İşletme Müdürü geldiğini, bu madde ile ... Üniversitesi Yönetim Kurulunun 13/11/2018 tarihli ve 19/26 sayılı ve ... Üniversitesi Döner Sermaye Yürütme Kuruluna yetki devri yaptığı Kararın incelendiğini, bu Kararın kendi adına değil; kendinden önceki Sayman … adına yapıldığını, tarafıma yapılan bir yetki devri bulunmadığını, bu sebeple yetki devrinin şahsı adına hükümsüz olduğunu ve attığı imzalardan usulsüz ve geçersiz yetki devri yapıldığı için sorumlu olmadığını, karar ve yazıyı dilekçe ekinde gönderdiğini, Sayıştay Denetçisi ve yargılama yapan Dairenin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bağlı mevzuat kapsamında içinden parçalar alarak mali açıdan sonuca ulaştığını, ancak değerlendirme yaparken İdare Hukukunda yeri olan kusursuz sorumluluk, Borçlar Kanununda yeri olan sebepsiz zenginleşme ve ... Üniversitesi Yönetim Kurulunun usulsüz yetki devri yaptığı hususunu göz ardı ettiğini, Sayıştayın denetim ve yargılama yaparken sadece mali mevzuattan parçaları kopyalayıp yapıştırma yerine kolaya kaçmaması gerektiğini, olayın fiiliyatı ve gerçekleri ile tüm mevzuatı kapsayan derinlikli analiz yaparak sonuca tüm bileşenleri ile adaletle ulaşması gerektiğini, Sayıştayın inceleme ve yargılama mantığının yanlış ve sakat olduğunu, tüm bu anlatılanlar neticesinde Kurulumuzdan beraatini ve konunun tarafı lehine temyiz edilmesini Kurulumuza arz etmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Döner Sermaye Yürütme Kurulu Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi-Döner Sermaye Yürütme Kurulu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde (İlamın 10. maddesini de kapsayacak şekilde) özetle; Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu kararında imzasının bulunması nedeniyle kamu zararından sorumlu tutulduğunun görüleceğini, söz konusu Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu Kararı olmaksızın ek ödemede bulunulması mümkün olmamakla birlikte bu Kararın tek başına da ödeme için yeterli olmadığını, zira Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemelerin Dağıtılmasında Uyulacak Usul Ve Esasların 5 inci maddesi uyarınca ek ödemeler için birim Yönetim Kurulunca ödemeye esas parametrelerin belirlenmesinin gerektiğini, ödemelerin de bu parametreler esas alınarak yapılmakta olduğunu, Fakülte ya da Yüksekokul Yürütme Kurulu tarafından alınan parametrelere ilişkin kararların da giderin gerçekleştirilmesi için gerekli belgelerin hazırlanması kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bu nedenle hesaplanan kamu zararına ilişkin sorumluluğa parametrelerin belirlenmesine ait Fakülte/Yüksekokul Yönetim Kurulu Kararında imzası bulunan görevlilerin de dahil edilmesi gerektiğini, öte yandan 5018 sayılı Kanunun 31 inci ve 32 nci maddeleri uyarınca bir talimatın harcama talimatı sayılabilmesi için Kanunda sayılan unsurların tamamını bünyesinde barındırması gerektiğini, Kanunda öngörülen unsurların tamamını barındırmayan talimatların harcama talimatı olarak değerlendirilmesinin mevzuata uygun olmayacağını, bu hususun 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararının III- Sorumluluklar Bölümü “3-Harcama Yetkilileri” kısmının (c) fıkrasında da açıkça belirtildiğini, Yabancı Diller Yüksekokulunda ve Eğitim Fakültesinde açılan kurslarla ilgili olarak elde edilen döner sermaye gelirlerinin dağıtımına ilişkin Döner Sermaye Yürütme Kurulu Kararı tek başına ödeme yapmaya yeterli olmadığından ve Kanunun öngördüğü unsurlarının tamamını barındırmadığından harcama talimatı olarak değerlendirilmesinin de mümkün olmadığını; bu nedenlerle, tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozulması için gereğini Kurulumuza arz etmiştir.

Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak temyiz talep eden diğer tüm sorumluların kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde de tamamen aynı olmak üzere, özetle; ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulunun 2013 yılından beri "Pearson Assured" tarafından akredite edildiğini, Rektörlük Kalite ve İç Denetim Birimi tarafından daha önce faaliyetlerinin denetlendiğini ve YÖK tarafından denetleme ve değerlendirme sürecine tabi olarak Türkiye'de ilk kurumsal akreditasyonu alan ... Üniversitesi’nin akademik birimlerinden bir tanesi olduğunu, Yüksekokulun gerek akademik personel, gerekse öğrencilere yönelik olarak her akademik yılın güz ve bahar dönemleri olmak üzere (bazı yıllarda yaz döneminde) aşağıda yer verilen farklı dil ve içeriklere sahip özel dil kurslarını mesai saatleri dışında düzenlediğini, bu kursların aynı zamanda Üniversite dışından toplumun tüm kesimlerinin katılımına açık olarak faaliyet göstermekte olduğunu, Yüksekokulun dışarıdaki özel ve ticari kurumlardan farklı olarak gerçekleştirdiği kurs faaliyetlerini akademik ve öğrenim kalitesini göz önünde bulundurmak suretiyle gerçekleştirdiğini, özel yabancı dil kurslarının;

• Genel İngilizce (A1-A2 Seviyeleri)

• Yüksek Lisans Yabancı Dil Yeterlilik Sınavına Yönelik İngilizce

• Genel Almanca (A 1 -A2 Seviyeleri)

• Almanca (YDS ve YÖKDİL)

• İngilizce (YDS ve YÖKDİL)

• Akademik Çeviri (Türkçe-İngilizce/İngilizce Türkçe)

• TOEFL INT / TOEFL HIGH INT.

• IELTS

• İngilizce Akademik Konuşma

• İngilizce Akademik Yazma

• İtalyanca (A1-A2 Seviyeleri)

• Fransızca (A1-A2 Seviyeleri)

Olduğunu, Heyetimizin de göreceği üzere işbu dil kurslarının her birinin farklı amaç ve seviyelere sahip olduğunu ve ilama konu olan aşağıda isimleri yazılı Yüksekokul öğretim görevlilerinin tarafından doğrudan katkı verilerek gerçekleştirildiğini, Yüksekokulun döner sermaye çerçevesinde mesai dışında gerçekleşen gelir getirici kurs faaliyetlerine yaptıkları katkılara bağlı olarak bu öğretim görevlilerine Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu kararları gereğince 2019 yılı içinde toplam …-TL katkı payı ödemesi yapıldığını,

. Öğr. Gör. Dr. …, (Ocak-Mayıs ayları arasında ….-TL)

. Öğr. Gör. … (Haziran-Aralık ayları arasında …..-TL)

. Öğr. Gör. … (Haziran-Aralık ayları arasında ….-TL)

. Öğr. Gör. … (Eylül-Aralık ayları arasında ….-TL)

. Öğr. Gör. … (Ocak-Aralık ayları arasında ….-TL)

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesine göre, üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile yükseköğretim kurumlarında gelirlerinin potansiyeli ve sürekliliğine göre kurulabilecek döner sermaye işletmelerinin 3 çeşit olduğunu;

a) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri bünyesinde kurulan döner sermaye işletmeleri ve bu işletmelerin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri (2547/58/c),

b) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumları bünyesinde kurulan döner sermaye işletmeleri ve bu işletmelerin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri [2547-58/(d)],

c) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde kurulan döner sermaye işletmeleri ve bu İşletmeler hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen döner sermaye gelirleri [2547-58/(e)],

(a) ve (b)'de isimleri sayılan veya tanımları yapılan döner sermaye işletmelerinin [58/(c), (d)] hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinin, öğretim elemanları ile diğer idari personele 58 inci maddenin (c) fıkrasında belirlenen usulle dağıtıldığını [2547-58/(c)], (c)’de isimleri sayılan veya tanımları yapılan döner sermaye işletmelerinin (58/e) hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinin, hizmeti veren öğretim elemanlarına 58 inci maddenin (e) fıkrasında belirlenen usulle dağıtıldığını [2547-58/(e)], (a) ve (b)'de isimleri sayılan veya tanımları yapılan döner sermaye işletmelerinin (58/(c), (d)] hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

I) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise ek ödeme matrahının yüzde 500'ünü,

II) Bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine ek ödeme matrahının yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise ek ödeme matrahının yüzde 300'ünü,

III) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ise unvanlarına ve kadrolarına göre ek ödeme matrahının yüzde 150'si ila yüzde 600'ünü

Geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılabildiğini [2547-58/(c)], (c)’de isimleri sayılan veya tanımları yapılan döner sermaye işletmelerinin [58/(e)] hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutarın, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödendiğini, yani herhangi bir orana bağlı kalmaksızın hizmeti veren öğretim elemanlarına tamamı dağıtıldığını [2547-58/(e)], döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapıldığını, yapılacak ek ödemenin tutarının, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250'sini, bunların yardımcıları için yüzde 100'ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500'ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300'ünü geçemeyeceğini [2547-58/(f)], bu fıkra (58/(f) kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağını, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (e) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutan geçemeyeceğini [2547-58/(f)], 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun (f) fıkrasının lafzından anlaşılacağı üzere, yönetici ve yöneticilere yapılan ek ödemelerle ilgili durumun özetle şu şekilde olduğunu; yöneticilik hizmetinin mesai içinde veya mesai dışında olup olmadığına bakılmaksızın yöneticilere, o birimin gelirlerinin yönetici payı olarak ayrılan kısmından 58/(f)’de tavan ve usulü belirlenen miktarda yöneticilik ek ödemesi yapıldığını, burada yöneticilik hizmetinin gelir getirici katkısı olup olmadığı değerlendirmesine girilmediğini, gelire katkısı olan mesleki hizmetinden dolayı yöneticilere ayrıca ek ödeme yapılıp yapılamayacağına, bu mesleki hizmetin mesai içinde olup olmadığına göre karar verildiğini, yöneticinin, gelire katkısı olan mesleki hizmeti eğer mesai içinde ise yöneticilik payı haricinde mesleki hizmeti karşılığı olarak ayrıca ek ödeme yapılmayacağını, yöneticinin, gelire katkısı olan mesleki hizmeti eğer mesai dışında ise yöneticilik ek ödemesine ilave olarak gelir getirici mesleki hizmet karşılığı ek ödemesi de yapılması gerektiğini, yöneticiye gelir getirici mesleki hizmeti karşılığı yapılabilecek bu ilave ek ödemenin, döner sermayenin tanımı ve ismine göre dahil olduğu 58 inci maddenin (c) ve (d) fıkralarında usulü belirlenmiş ek ödeme olduğunu ve yönetici payı olarak ayrılmış kaynaktan değil, gelire katkısı olanlar için yapılan ek ödeme kaynağından yapılması gerektiğini, bu durumda yöneticilerin alabileceği ek ödemenin toplam tutarının, mesleki unvan ve katkısına göre 58 inci maddenin (c) ve (d) fıkralarında belirlenmiş ek ödeme tavanını aşmamasına dikkat edilmesi gerektiğini, yöneticiler dışındaki öğretim elemanları ile öğretim elemanı dışındaki çalışanların ek ödemeden yararlanabilmesi için gelire katkısı olup olmadığına bakmak gerektiğini, söz konusu kimselerin gelire katkısı var ise ilgisi ve unvanına göre aynı maddenin (c), (d) veya (e) fıkraları kapsamında ek ödemeden yararlandırılacağını, burada dikkat edilmesi gereken iki husustan birinin; (c) fıkrası kapsamında yer alan döner sermaye işletmesi bünyesindeki yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine de ek ödeme yapılabilmesi olduğunu, diğer hususun ise; (e) fıkrası kapsamında yer alan döner sermaye işletmesi bünyesindeki yerlerde, katkısına bağlı olarak yalnızca öğretim elemanlarına ek ödeme yapılabildiğini, diğer idari personele ek ödeme yapılamadığını, Yabancı Diller Yüksekokulunda mesai dışında düzenlenen özel kurslarda yürütülen yöneticilik faaliyetleri karşılığında bazı öğretim elemanlarına yapılan döner sermaye ek ödemeleriyle ilgili Denetçi tarafından düzenlenen kamu zararı sorgusunun Yüksekokul yöneticileriyle ilgili olan kısmının, Daire tarafından kamu zararı olarak kabul edilmediğini ve Sayıştay 1. Dairesinin 97 sayılı İlamıyla, yöneticilere yapılan ödemenin, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrası uyarınca yönetici payı için ayrılan paylardan yönetici payına müstahak olan idarecilere ödendiğinin kabulü ile sorumluların bunlara ödenen paylardan beraatlerine kararı verildiğini, aynı kurslarda görev alan yöneticiler dışındaki yukarıda isimleri zikredilen diğer öğretim elemanlarına yapılan ek ödeme konusunda ise yürütülen hizmetin, gelire katkı sağlayan mesleki bir hizmet değil bir yöneticilik hizmeti olduğunun; “Ödemeye konu olan ve savunmada yer verilen mesai dışında yürütülen faaliyetler; kursların yürütülmesi, organizasyon çalışması, sınav çalışmalarının yürütülmesi, ders içeriklerinin hazırlanması, tanıtım çalışmalarının yapılması, koordinasyonu, takibinin yapılması ve programların hazırlanması gibi yöneticilik faaliyetleri kapsamında olup, gelir getirici işleme doğrudan katkı sağlayan mesleki faaliyetler değildir” şeklinde ifade edildiğini, dolayısıyla yöneticiler dışındaki öğretim elemanlarına ek ödeme yapılmasının 58 inci maddenin (f) fıkrasına göre mümkün olmadığı ve buna bağlı olarak bu öğretim görevlilerine yapılan ödemenin kamu zararına yol açtığı gerekçesiyle sorumlular aleyhine tazmin hükmü verildiğini, ancak bu değerlendirmenin doğru ve isabetli olmadığı görüşünde olduklarını, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde “gelir getiren görevlerde çalışan”, “gelire katkısı olmayan” “döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan”, “hizmeti veren” öğretim elemanlarından veya “gelir getirici çalışmalar”, “gelir getirici katkılar”, “döner sermaye gelirlerine katkılar” gibi faaliyetlerden söz edildiğini, ancak maddenin hiçbir yerinde veya Kanunun başka maddelerinde gelire katkı sağlayan çalışmalar veya gelir getiren görevleri net olarak açıklayan bir düzenleme bulunmadığını, ayrıca maddenin, doğrudan veya dolaylı bir katkıdan söz etmediğini, gelir getirici çalışmalar ile gelire katkı sağlayan faaliyetlerinin neler olduğunun tespiti ile katkının doğrudan veya dolaylı olmasının ek ödemeye etkilerinin, yükseköğretimin gelenekleri ve uygulamaları çerçevesinde döner sermaye yönetim kuruluna bırakıldığının anlaşılmakta olduğunu, ayrıca 58 inci maddeye dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik”'te bu konuda yararlanılabilecek düzenlemeler bulunduğunu, adı geçen Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (6) ve (7) numaralı fıkralarında; “Yönetim kurullarınca uygun görülmesi halinde öğretim elemanlarına gelir getirici katkılarına göre yapılacak ek ödemelerde, yapılan hizmetlerde verimlilik unsurları da dikkate alınarak gelire doğrudan katkıları ile birim veya alt birim gelirine veya karına katkılarına göre ek ödeme hesaplaması yapılabileceği, yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5 inci maddede belirlenen, kurumsal katkı (A), bireysel gelir getirici faaliyet (B), eğitim-öğretim faaliyeti (C), bilimsel faaliyet (D) ve diğer faaliyetler (E) puanlarının esas alınacağı, Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamının kullanılacağı, anılan fıkra dışındaki birimlerde ise yönetim kurullarınca, yükseköğretim kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde; bulundurularak bir veya birden fazlasının kullanılmasına karar verilmek suretiyle belirleme yapılacağı”nın hükme bağlandığını, 5 inci maddesinde ise bu katkı parametreleri kullanılarak döner sermaye ek ödemesinin dağıtım esaslarının belirlendiğini, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, gelir getirici çalışmalar ile gelire katkı sağlayan faaliyetler konusunda çok geniş bir katkı puanlama sistemi öngörüldüğünü, gelire katkı sağlayan faaliyetlerin belirlenmesinde, “ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalaması, kadro/görev unvan katsayısı, aktif çalışılan gün katsayısı, kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi ücret puanı, mesai dışı ilave ücret alınmayan faaliyet puanı, mesai dışı ilave ücret alınan faaliyet puanı, döner sermaye kapsamında yapılmayan eğitim-öğretim faaliyetleri için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan ve genel ve bireysel memnuniyet anketleri, ulusal ve uluslararası eğitim değerlendirme ölçütleri, kurumun belirleyeceği usule uygun olarak ders notlarının basılı veya elektronik ortamda bulundurulması, örnek sınav sorularının ve cevaplarının elektronik ortamda yayınlanması gibi kalite unsurlarına yer verilen "Eğitim-Öğretim Faaliyetleri Cetveli"nde yer alan puanlar, döner sermaye kapsamında yapılmayan bilimsel faaliyetleri için bilimsel faaliyetlerin ölçme ve değerlendirilmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Bilimsel Faaliyetler Cetveli”nde yer alan puanlar, bütün bu faaliyetler dışındaki komisyon üyelikleri, özellik arz eden riskli birimlerde çalışma ve benzeri diğer hususlar dikkate alınarak hazırlanan ve bu Yönetmelik ekinde yer alan Ek-2 Ek Görev Cetveli ve Ek-3 Risk Cetvelinde tanımlanan ve belirlenen yüzdelik değerlerin kişinin birim ortalaması üzerinden hesaplanan (A) puanı ile çarpılması sonucu bulunan puanlar” gibi bir kısmı döner sermaye gelirleri ile doğrudan ilişkilendirilemeyecek hatta gelir bile getirmeyecek akademik, mesleki, hazırlık, verimlilik, bilimsel, eğitim, komisyon üyelikleri, riskli birimlerde çalışma gibi çok farklı parametrelerin, kurumsal ve bireysel katkının hesaplanmasında ve ek ödemenin yapılmasında kullanılmasına imkan verilmiş bulunduğunu, zira; kurslarda verilen derslerin içeriklerinin hazırlanması mesleki ve akademik bir faaliyet olup doğrudan kursun gerçekleşmesine katkı sağladığını, örneğin 4 ay sürecek bir kursun haftalık olarak içeriklerinin hazırlanması, ders materyallerinin seçilmesi ve hazırlanması, yeterliliğinin değerlendirilmesi, konularının ilgili kursa ait öğrenme hedef ve çıktılarına göre düzenlenmesi ve bu çerçevede müfredat hazırlanmasının yönetimsel değil tamamen akademik ve mesleki bir faaliyet olduğunu, bunun yanı sıra dil kurslarının birbirinden farklı amaçlara yönelik olması nedeniyle farklı içeriklere ve çıktılara sahip olduğunu, örneğin akademik yazıma yönelik bir kurs daha çok akademisyenlerin İngilizce makale hazırlamalarına yönelik bir içeriğe sahipken, TOEFL ya da YÖKDİL gibi sınavlara yönelik düzenlenen bir kursun bambaşka müfredat, kitap ve ders materyalleri gerektirdiğini, kursların amacına yönelik öğrenme ihtiyaçlarını belirlemek, hedeflere uygun materyal geliştirmek, günün gereklerine ve koşullarına yönelik niteliğini arttırmak faaliyetlerinin yine bu öğretim görevlilerinin gerçekleştirdiği ve kurslara doğrudan katkı yapan mesleki faaliyetler içinde olduğunu, keza her yıl İngilizce öğretiminde yaşanan akademik gelişmelere bağlı olarak bu içerik ve müfredatların güncellendiğini, aynı zamanda ders içeriklerinin CEFR (Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı) seviye ve tanımlayıcılarına uygun olarak düzenlenmesinin akademik bilgi ve deneyim gerektirdiğini, tüm bu içerik ve akademik gelişmelerin takibi ve ders müfredatlarının oluşturulmasının mesleki bir faaliyet olarak donanımlı öğretim görevlileri tarafından gerçekleştirildiğini, örneğin ilama konu olan bu öğretim görevlilerinden Öğr. Gör. Dr. … ve Öğr. Gör. …’in aynı zamanda Yüksekokulun Yabancı Diller Bölüm Başkan Yardımcısı görevlerini ifa ettiklerini ve sadece kurslar değil okulun müfredat geliştirme ve ölçme değerlendirme birimlerinin de sorumlusu olduklarını, İlamda “sınav çalışmalarının yürütülmesi”nin yine yönetimsel bir faaliyet olarak tanımlandığını, ancak bu tespitin de doğru olmadığının kuşkusuz olduğunu, zira ölçme değerlendirme sürecinde sınavların hazırlanması ve uygulanmasının akademik bir çalışma olup doğrudan kursların vazgeçilmez bir parçası olduğunu, kurslarda verilen dil dersleri kapsamında iki sınav tipinin; “seviye tespit” ile “kurs ara ve kurs sonu kazanımları ölçen” sınavlar gibi biçimlendirici ve özetleyici (formative and summative) ölçme-değerlendirme araçları geliştirildiğini, bu sınavların hazırlanması (bizzat soruların yazılması) ve uygulanarak sonuçlarının değerlendirilmesinin akademik ve mesleki faaliyet olduğunu, bir kursun gerçekleştirilmesinin, derslere yönelik homojen sınıfların oluşturulması seviye tespit sınavının doğru ölçekler ile hazırlanarak uygulanması ve çıktılarının değerlendirilmesine bağlı olduğunu, aynı şekilde kursların bitiminde öğrencilerin dil öğrenme çıktı ve kazanımlarının değerlendirilmesi ve uygulanan müfredata göre sınavların bizzat hazırlanmasının akademik ve kurslara doğrudan katkı yapan bir faaliyet olduğunu, bu sınavların sadece kursiyerlerin öğrenme kazanımlarını değil aynı zamanda öğretimde yer alan görevli hocaların kursun hedef ve çıktılarına uygun olarak iyileştirilip geliştirilmesi gereken alanları tespit etmelerine olanak sağladığını, kuşkusuz farklı müfredatların hazırlandığı ve buna bağlı farklı ölçme-değerlendirme araçlarının geliştirilmesinin mesleki ve akademik faaliyetler olup doğrudan kurslara katkı sağlamakta olduğunu, ilama konu olan öğretim görevlilerinden Öğr. Gör. … (2020 yılından itibaren Yüksekokul Müdür Yardımcılığına atanmıştır) ve Öğr. Gör. …’ın aynı zamanda Yüksekokulun Sınav Biriminde aktif olarak çalıştıklarını, keza ilama konu olan Öğr. Gör. …’ın da 2014-2019 yılları arasında Yüksekokul Müdür Yardımcılığı görevinde bulunduğunu, kurs ders müfredat ve sınav hazırlanması sürecinde donanımlı ve tecrübeli bir öğretim görevlisi olarak yer aldığını, netice olarak, akademik açıdan bir dersin/kursun gerçekleştirilebilmesi için üç temel unsurun bulunduğunu, bunların; dersin müfredatının/içeriğinin hazırlanması, dersin sınıfta uygulanması ve ölçme değerlendirme (seviye tespit/ kurs arasında ve sonunda kazanım sınavları) yapılması olduğunu, ilama konu olan öğretim görevlilerinin mesleki deneyim ve donanımlarına paralel olarak farklı amaç ve seviyeleri olan dil kurslarının müfredatının ve ilgili sınavlarının hazırlanması görevinde bulunmuş olup, bu akademik ve mesleki faaliyetleri mesai saatleri dışında, öğretim görevlisi sıfatıyla ve akademik bilgilerini kullanarak bu çalışmaları gerçekleştirdiklerini, esasen Yabancı Diller Yüksekokulu bünyesinde bulunan döner sermayenin, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında ismen sayılan döner sermayelerden olmadığında kuşku bulunmadığını, Yabancı Diller Yüksekokulu döner sermayesinin, (d) fıkrasında tarif edilen “düzenli döner sermaye geliri olan döner sermayelerden” sayılması gerektiğinin de kuşkulu olduğunu, zira Yüksekokulun mesai içi faaliyetlerinden düzenli bir geliri olmadığı gibi mesai dışında ve ancak dönem dönem açılabilen bu tür dışarıya açık kurslar dolayısıyla bir gelir elde edebildiğini, Ziraat veya Veterinerlik Fakülteleri gibi veya bünyesinde atölye ve laboratuvar bulunan okullar gibi sürekli ve yüklü miktarda bir gelirinin de bulunmadığını, dolayısıyla Yüksekokulun döner sermayesinin, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (d) fıkrası yerine (e) fıkrasında kabulü durumunda, elde ettiği gelirin paylar ve maliyetler düştükten sonra kalan miktarının tamamının, hizmeti veren öğretim elemanları ile yöneticilere (e) fıkrasına göre dağıtılma imkanı varken böyle yapılmadığını ve maddenin (c) ve (d) fıkralarındaki esaslar çerçevesinde ve belirlenen oranların çok altında ek ödeme yapılarak kalanın, ana işletmeye gelir kaydedildiğini, yapılan işbu ek ödemelerin 2547 Sayılı Yasanın 58 inci maddesi ve Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri gereği ve belirlenen oranlar çerçevesinde gerçekleştirildiğini, ayrıca 2016 yılından beri aynı sistem ile yapılan bu ödemelerle ilgili olarak Yüksekokulun her bir Sayıştay denetiminden sorunsuz geçtiğini ve mevzuata aykırı bir durumla karşılaşmadığını veya sorguya konu olmadığını, sonuç olarak Yabancı Diller Yüksekokulunda mesai dışında verilen kurslarda görevlendirilen öğretim elemanlarına, mesai dışında yürüttükleri kursların yürütülmesi, organizasyon çalışması, sınav çalışmalarının yürütülmesi, ders içeriklerinin hazırlanması, tanıtım çalışmalarının yapılması, koordinasyonu, takibinin yapılması ve programların hazırlanması gibi çalışmalarının, akademik ve mesleki hizmet yerine yöneticilik hizmeti sayılamayacağı ve bu çalışmaları karşılığında yapılan ek ödemelerin, mevzuata uygun olduğu görüşünün, ilam kararına karşı oy sunan ….. Daire Başkanı …’nün gerekçesinde de; “2547 sayılı kanunun 58. maddesinde yer alan esaslara uygun olarak üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirine doğrudan katkıda bulunan ilgili öğretim görevlilerinin Yüksekokul Yönetim kurulu kararları çerçevesinde belirlenen katkı payları almalarında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.” şeklinde yer aldığını ve bu iddialarını desteklediğini ifade etmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılması hususunu Kurulumuza arz etmiştir.

(Temyiz talep eden tüm sorumluların dilekçeleri için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; temyiz talebinin yerinde olmadığı, çünkü Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen Kararda savunmada ileri sürülen hususların karşılandığı; bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmuştur.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinde (hesap yılında yürürlükte olan haliyle):

“c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300'ünü,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, … geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. …

Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.

…

d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.

…”

Denilmek suretiyle yükseköğretim kurumları bünyesinde öğretim elemanı pozisyonunda yer alan personele,

“f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.

Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.

Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”

Denilmek suretiyle de öğretim elemanlarından bu kurumlarda (rektör, rektör yardımcısı, genel sekreter, dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcıları gibi) yönetici pozisyonunda görev alan personele döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemenin kurallarını ve limitlerini belirleyen temel hukuksal çerçeve çizilmiştir.

2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (h) ve (i) fıkralarına dayanılarak da, bu hukuksal çerçeveyi açıklığa kavuşturmak ve ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek üzere 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır.

Bu Yönetmelik’in (hesap yılında yürürlükte olan halinin) “Dağıtım esasları” başlıklı (Değişik:RG-19/9/2012-28416) 5’inci maddesinde:

“…

(3) (Değişik:RG-8/10/2016-29851) (B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.

(B) = “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan.

…

(6) (Değişik:RG-8/7/2014-29054) (E) Diğer faaliyetler puanı; (A), (B), (C) ve (D) puanlarının hesaplanmasında dikkate alınan faaliyetler dışındaki komisyon üyelikleri, özellik arz eden riskli birimlerde çalışma ve benzeri diğer hususlar dikkate alınarak hazırlanan ve bu Yönetmelik ekinde yer alan Ek-2 Ek Görev Cetveli ve Ek-3 Risk Cetvelinde tanımlanan ve belirlenen yüzdelik değerlerin kişinin birim ortalaması üzerinden hesaplanan (A) puanı ile çarpılması sonucu bulunan puandır. (E) puanı; (A) puanının her bir görev için % 30’unu, toplamda ise % 50’sini geçemez. (E) puanı aşağıdaki şekilde hesaplanır.

(E) = Birim ortalaması üzerinden hesaplanan (A) Puanı x Belirlenen yüzdelik değer.

(7) (Değişik:RG-8/10/2016-29851) Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.

(8) Yapılacak ek ödemede, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde (hastaneler dahil) görev yapan personele;

a) (Değişik:RG-8/10/2016-29851) Öğretim üye ve görevlileri ile uzman, uzman tabip ve uzman kadrosundaki uzman tabip ve uzman/doktoralı diş tabiplerinin bireysel net katkı puanı = A + [(B1+B2+B3) x KK1 + (C x KK2)] + D + E,

b) Araştırma görevlileri ile tabip ve diş tabiplerinin bireysel net katkı puanı =A+D+E,

c) Diğer personel bireysel net katkı puanı = A + E,

ç) Yapılacak ek ödeme miktarı= Dönem ek ödeme katsayısı x Bireysel net katkı puanı,

formülleri kullanılarak hesaplama yapılır. …”

Denilirken, “Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde ise aynen:

“1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.

(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.

(3) (Değişik:RG-8/7/2014-29054) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında 16 ncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzünü geçemez.”

Denilmiştir.

Bu hükümler doğrultusunda, -Yabancı Diller Yüksekokulu bünyesinde gerçekleştirilen kurslardan elde edilen düzenli döner sermaye gelirinden, yukarıda anılan 58’inci maddenin (d) fıkrası [ve dolayısıyla atıfta bulunulan (c) fıkrası] uyarınca, gelirin elde edilmesine katkıda bulunan öğretim elemanlarına ek ödeme yapılabilecek olmakla ve nitekim ilama konu olan İdarece de bu fıkra doğrultusunda ek ödeme yapılmış olmakla beraber- Yüksekokulun elde ettiği gelirlerin buralarda görevli yönetici ve yönetici olmayan pozisyondaki öğretim elemanlarına dağıtımı noktasında bir değerlendirme yapılacak olursa;

Yöneticilere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın mesai içi-mesai dışı ayrımı yapılmadan belli bir üst limit dahilinde asli görevleri niteliğindeki yöneticilik faaliyetleri için ek ödeme yapılmaktadır. Kanun koyucu, yöneticilerin mesai saatleri içinde tüm zamanlarını asli görevlerine hasretmelerini sağlamak amacıyla, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı söz konusu kişilere, ayrıca ek ödeme yapılmayacağını hüküm altına almış ve bu ilkeden hareket ederek, mesai dışında yapacakları yöneticilik faaliyetlerini de içerecek şekilde, yöneticilere yapılacak (sadece yöneticilik faaliyetleriyle alakalı) ek ödeme oranlarını belirlemiştir. Diğer bir deyişle, yöneticilere, mesai saatleri dışında, sadece mesleki hizmetlerinden (bireysel katkılarından) dolayı ek ödeme imkânı getirilmiştir.

Bu bağlamda, gelir getirici faaliyetler, sadece mesai saatleri dışında gerçekleştirilmesi halinde yöneticiler için ek ödeme hesabına yansıtılabilmektedir. Daha açık bir ifadeyle, Yönetmelik’teki formülde yer alan “bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1)” puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasına hiçbir şekilde izin verilmez iken; “gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai dışı (B2+B3)” puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasında ise yasal yönden herhangi bir engel getirilmemektedir.

Burada “mesleki hizmet” kavramından ne anlaşılması gerektiği ve mesai dışında yapılacak ek ödemenin yöneticilik faaliyetlerini kapsayıp kapsamadığı noktalarında bir ihtilaf ortaya çıkmaktadır. Yukarıda anılan Kanun ve Yönetmelik’in yazım tekniğinden de (mesai içindeki mesleki hizmetlerin ücretlendirilmeyeceğinden bahsedildikten hemen sonra mesai dışındaki gelir getirici katkılarının ücretlendirileceğinden bahsedilmesi şeklindeki hükümlerin birbirini takip etme sırasından da) anlaşılacağı üzere; “mesleki hizmet”ten anlaşılması gereken, anılan yöneticilerin yöneticilik faaliyetleri dışında icra ettikleri akademik unvanlarının temelini oluşturan (tıp doktoru, tarihçi, ziraatçı vb.) faaliyetlerdir. Dolayısıyla, yukarıdaki mevzuat hükümlerinde bahsi geçen “mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine yapılan katkı” ile kastedilen de, ilgili kişilerin bu mesleklerle ilgili döner sermayeye doğrudan gelir getiren hizmetleri/faaliyetleridir. Öğretim üyelerinin ameliyat, bilimsel araştırma, proje vb. döner sermaye (satış) gelirlerini doğrudan etkileyen çalışmalarda bizzat yer almalarına dayanan bu faaliyetler, Yönetmelikle açıklığa kavuşturulan (B) puanına esas gelir getirici faaliyetlere karşılık gelmekte olup, bu yönüyle Kanun ve Yönetmeliğin birbirini tamamlayıcı nitelikte oldukları görülmektedir.

Yukarıda bahsedilen (usul ve esaslara ilişkin) Yönetmelik’in, “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinin yedinci fıkrasında da, Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanacağı belirtilmiş olup, söz konusu fıkralara bakıldığında;

(c) fıkrasının, tıp ve diş hekimliği fakültelerinde gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlileri ve diğer öğretim elemanları,

(d) fıkrasının, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanları,

ile ilgili olduğu; bunların faaliyetlerinin döner sermaye gelirlerine doğrudan katkısı bulunan gelir getirici faaliyetler oldukları;

Yönetmelikte bu sayılanların döner sermaye gelirlerine doğrudan katkısı bulunan gelir getirici faaliyetleri için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplamasının öngörüldüğü,

Aynı şekilde, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrasına bakıldığında; “döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan yapılacak ek ödeme dışında, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunmaları hâlinde” alabilecekleri ek ödemeden bahsedildiği;

Yönetmelikte mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplaması öngörülen bu faaliyetlerin de, döner sermaye gelirlerinde doğrudan artışa sebep olacak gelir getirici faaliyetler olması gerektiği,

Anlaşılmaktadır.

Özetle, mesai dışı (B2+B3) puanı, mesai dışındaki mesleki hizmetleri kapsamakta olup yöneticilik faaliyetlerini kapsamamaktadır. Kaldı ki; gerek Kanunda, gerekse ilgili Yönetmelikte, yöneticilere yapılan ek ödemenin ve bireysel katkıdan kaynaklanan ek ödemenin ayrı ayrı maddelerde düzenlenmiş olması da bu durumu doğrular niteliktedir.

Bu açıklamalara karşın, tazmin hükmüne konu olayda, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında yönetici pozisyonundaki öğretim üyeleri (Yüksekokul Müdürü ve Yüksekokul Müdür Yardımcıları) ile bu fıkra kapsamında yönetici pozisyonunda olmayan öğretim elemanlarına (Bölüm Başkanı ve Bölüm Başkan yardımcıları ve diğer öğretim görevlileri), Yabancı Diller Yüksekokulunda “kursların yürütülmesi, organizasyon çalışması, sınav çalışmalarının yürütülmesi, ders içeriklerinin hazırlanması, tanıtım çalışmalarının yapılması, koordinasyonu, takibinin yapılması ve programlarının hazırlanması vb.” yönetim görevi mahiyetindeki faaliyetlerinden dolayı mesai dışı (B2+B3) puanı kapsamında döner sermaye ek ödemesi yapılmıştır.

Yöneticilik görevi mahiyetindeki bu faaliyetler için 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrasının ilk paragrafına göre verilen (yönetici payından kaynaklı) ek ödeme haricinde, aynı fıkranın üçüncü paragrafına göre ayrıca [mesai dışı (B2+B3) puanı içine alınarak] ek ödeme verilmesi mümkün görülmemektedir. Diğer bir anlatımla, söz konusu faaliyetler için yalnızca 58’inci maddenin (f) fıkrası uyarınca yönetici payı almaya müstahak olanlara sadece yönetici payı olarak ek ödeme yapılabilir. (f) fıkrası kapsamında bulunmayanlara (temyize konu olayda Bölüm Başkanında ve Bölüm Başkan Yardımcılarında olduğu gibi) veya yönetici payını zaten almakta olanlara ise bu faaliyetler nedeniyle ayrıca ek ödeme yapılması mümkün değildir.

Bu açıklamalar doğrultusunda İlamda 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) bendi uyarınca yönetici payına müstahak olan ve bu açıdan kendilerine ödenmiş olan yönetici payları bulunmayan öğretim elemanlarına (Yüksekokul Müdürü ve Yüksekokul Müdür Yardımcıları), yürütme kurulu kararı olmasa bile yaptıkları yöneticilik faaliyetleri nedeniyle ödenmesi gereken ve aynı Kanun bendindeki limitleri aşmayan katkı payı ödemeleri kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hakkaniyetle bağdaşmayacağı gerekçe gösterilerek yönetici payına isabet eden ek ödeme tutarları sorgu aşamasındaki kamu zararı toplamından düşülmüş ve geriye kalan doğrudan gelir getirici katkısı bulunmayan ve sadece söz konusu yöneticilik faaliyetleri nedeniyle mesai dışı gelir getirici katkı puanı (B2+B3) baz alınarak ek ödeme alan ancak 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrasında sayılmadığı için yönetici payı da alamayacak olan öğretim elemanlarına (Bölüm Başkanı ve Bölüm Başkan yardımcıları ve diğer öğretim görevlileri) yapılan ek ödemeler, 5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi bağlamında kamu zararı addedilmiş olup, İlamdaki bu değerlendirmelerde konunun esası yönünden hukuki bir isabetsizlik görülmemektedir.

Sorumluluk Yönünden İnceleme:

Öncelikle, 01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerin Tahakkuku, Takibi ve Tahsili, Harcama Yetkilisinin Yetki ve Sorumluluğu, Gerçekleştirme Görevlileri ve Sorumluluğu” başlıklı İkinci Bölümünde yer alan 9’uncu ve 10’uncu maddeleri, 5018 sayılı Kanun’un harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin 31’inci, 32’nci ve 33’üncü maddeleri ile yine Sayıştay Genel Kurulunun sorumlulukla ilgili Kararı göz önüne alındığında ödeme emri belgelerini imzalayan Harcama Yetkilileri ve Gerçekleştirme Görevlilerinin sorumluluğu noktasında bir şüphe söz konusu değildir.

Diğer taraftan, Sayıştayca yapılan incelemeler sonucunda kamu zararı tespit edildiğinde ve kamu kaynağının verimli, etkin ve ekonomik kullanılmadığı saptandığında, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususundaki tereddütleri gidermeye yönelik 14.06.2007 tarih ve 5189/1 karar no.lu Sayıştay Genel Kurul Kararının "SORUMLULAR" başlıklı 3’üncü bölümünün, "Harcama Yetkilileri" başlıklı 3’üncü maddesinin “Kurul, Komite veya Komisyon Üyelerinin Harcama Yetkisinden Doğan Sorumluluğu” başlıklı (b) fıkrasında ve “Gerçekleştirme Görevlileri” başlığını taşıyan 4’üncü maddesinin “Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk” başlıklı (c) fıkrasında yer alan hükümler gereğince; ilama konu olan ödemenin tamamen Döner Sermaye Yürütme Kurulunun ilgili Kararlarındaki limitler dahilinde yapılmış olması karşısında Döner Sermaye Yürütme Kurulu üyelerine sorumluluk tevcih edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle, ödemeye ilişkin temel belge, Üniversite Yönetim Kurulunun yetkisini devretmiş olduğu Döner Sermaye Yürütüme Kurulunun (... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulunun ilgili Kararlarını onaylayarak) almış olduğu ilgili Kararlar olduğundan ve illiyet bağı bu Karar ile oluştuğundan; sorumluluk tevcihi yerindedir.

Saymanlık müdür ve müdür yardımcılarının, muhasebe yetkililiğine ilişkin görevlerini gerçekleştirmeleri durumunda harcamanın gerçekleşme süreci ile ilgili sorumluluklarından söz edilememekle birlikte; temyize konu olayda sorumluluk itirazında bulunan Saymanlık personeli, Yürütme Kurulu Kararını imzalamak suretiyle giderin gerçekleşme sürecinde yer almıştır. Dolayısıyla yaptığı işlemin, muhasebe yetkililiği ile ilgisi bulunmamakta ve bahse konu kişi, sorumluluk yönünden diğer Yürütme Kurulu üyelerinden ayrılmamaktadır.

Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumluluğuna gelince; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yönetim” başlıklı 10’uncu maddesinde;

“Döner sermaye işletmesinin yönetim kurulu üniversite yönetim kuruludur. İta amiri rektördür. Rektör bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara veya enstitü, yüksekokul ve araştırma ve uygulama merkez müdürlerine devredebilir.

Üniversite yönetim kurulu yetkilerini uygun gördüğü ölçüde kuracakları yürütme kuruluna devredebilir. Yürütme kurulu üniversite yönetim kurulunca seçilecek bir rektör yardımcısı, üç öğretim elemanı (dekan veya yüksekokul müdürü de olabilir) ve bir sayman olmak üzere 5 kişiden oluşur. …”

Hükmünün yer aldığı görülmektedir.

Yukarıda yer alan söz konusu bu hükme göre; döner sermaye işletmelerinin yönetim yetkisi öncelikli olarak üniversite yönetim kurulundadır. Ancak üniversite yönetim kurulu bu yetkisini 5 kişiden oluşacak döner sermaye yürütme kuruluna devredebilecektir. Böyle bir kurul oluşturularak yetki devrinin yapılması halinde döner sermayenin yönetiminden artık bu kurul sorumlu olacaktır. Kaldı ki, Yönetmelikte döner sermayenin yönetimi konusunda üniversite yönetim kurulu ya da yetkinin devredildiği döner sermaye yürütme kurulu dışında -ilam maddesine esas olaydaki Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu gibi- döner sermaye gelirinin elde edildiği yüksekokulların yönetim kurullarının da yetkili olduğuna ya da bu yüksekokulların yönetim kurullarının aldığı kararların döner sermaye yürütme kurulu tarafından dikkate alınması, uygunluğuna karar verilmesi ya da onaylanması gibi bir sürecin uygulanması gerektiğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, yüksekokulların yönetim kurulu kararlarının döner sermaye işletme müdürlüğü ve/veya döner sermaye yürütme kurulu üzerinde herhangi bir yaptırımı ve bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Bu çerçevede, ilgili mevzuat gereği döner sermaye işletmesinin yönetiminde herhangi bir yetkisi olmayan kişi ya da kurulun döner sermaye uygulamaları konusunda istişari vb. her ne mahiyette olursa olsun alacağı bir kararın döner sermaye yürütme kurulunca aynen kabul edilerek uygulamaya konulması, bu kişi ya da kurul üyelerinin de sorumluluğuna gidilmesini haklı kılmayacaktır. Zira döner sermaye yürütme kurulu başkan ve üyelerinin, yönetim sorumluluğunun bizzat ve sadece kendilerinde bulunduğunu bilerek, mevzuata aykırı karar almamaları gerektiği gibi önlerine her kim ve/veya kuruldan ve ne mahiyette gelirse gelsin, mevzuatına uygun hükümler içermeyen bir kararı da onaylamaması ya da uygulamaması gerekir.

Bu anlamda, İlamdaki şekliyle Yabancı Diller Yüksekokulu Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğa dâhil edilmemiş olmasında da hukuken bir isabetsizlik söz konusu değildir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının gerek konunun esası gerekse sorumluluk yönlerinden reddedilerek; 97 sayılı İlamın 6. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 18.09.2024 tarih ve 57126 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …:

Temyize konu ilam maddesinde, Yabancı Diller Yüksekokulunda mesai dışında düzenlenen özel kurslarda yürütülen yöneticilik faaliyetleri karşılığında bazı öğretim elemanlarına yapılan döner sermaye ek ödemeleriyle ilgili Denetçi tarafından düzenlenen kamu zararı sorgusunun Yüksekokul yöneticileriyle ilgili olan kısmı, Daire tarafından kamu zararı olarak kabul edilmemiş ve yöneticilere yapılan ödemenin, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası uyarınca yönetici payı için ayrılan paylardan yönetici payına müstahak olan idarecilere ödendiği kabulü ile sorumluların bunlara ödenen paylardan beraatlerine kararı verilmiş, aynı kurslarda görev alan yöneticiler dışındaki yukarıda isimleri zikredilen diğer öğretim elemanlarına yapılan ek ödeme konusunda ise yürütülen hizmetin, gelire katkı sağlayan mesleki bir hizmet değil bir yöneticilik hizmeti olduğu; ödemeye konu olan ve savunmada yer verilen mesai dışında yürütülen faaliyetlerin; kursların yürütülmesi, organizasyon çalışması, sınav çalışmalarının yürütülmesi, ders içeriklerinin hazırlanması, tanıtım çalışmalarının yapılması, koordinasyonu, takibinin yapılması ve programların hazırlanması gibi yöneticilik faaliyetleri kapsamında olup, gelir getirici işleme doğrudan katkı sağlayan mesleki faaliyetler olmadığı düşüncesiyle yöneticiler dışındaki öğretim elemanlarına ek ödeme yapılmasının 58 inci maddenin (f) fıkrasına göre mümkün olmadığı ve buna bağlı olarak bu öğretim görevlilerine yapılan ödemenin kamu zararına yol açtığı gerekçe gösterilerek tazmin hükmü verilmiştir.

Öncelikle, temyiz dilekçesi ve eki belgelerden; Yabancı Diller Yüksekokulunun ilgili İdarece, 2547/58’inci maddenin (d) fıkrası kapsamında sayılan birimlerden kabul edildiği anlaşılmakta olup; bu fıkra kapsamında sayılan kurumlarda üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında 58 inci maddenin (c) fıkrası hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

İlamda belirtildiği şekliyle; Yabancı Diller Yüksekokulunda görevli yöneticilere (Yüksekokul Müdürleri ve Müdür Yardımcıları) gerçekleştirdikleri yöneticilik faaliyetleri nedeniyle yönetici payı ek ödemesi verileceği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamaktadır. {Nitekim Dairece yapılan ek ödemenin yönetici payına isabet eden kısmı mevzuata uygun olarak kabul edilmiştir.} Ancak sorumlular tarafından söz konusu yöneticiler dışındaki öğretim elemanlarına yapılan ödemenin yönetici payı ek ödemesi olmadığı ısrarla vurgulanmaktadır ki; 2547/58’inci maddenin (d) fıkrası kapsamında kabul edilen Yabancı Diller Yüksekokulunda görevli olan öğretim elemanlarına (c) fıkrası esas alınarak ek ödeme yapılacağından; bu kişilere yapılan ödemenin de “yöneticilik” değil, “öğretim elamanı” vasıfları nedeniyle yapıldığını kabul etmek gerekir.

Bu bağlamda, 2547/58’inci maddenin (c) fıkrasının birinci bendinde; gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine ödeme matrahının yüzde 800'ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600'ünü geçmeyecek şekilde döner sermayeden aylık ek ödeme yapılmasına izin verildiğinden; Yabancı Diller Yüksekokulunda görevli öğretim görevlilerine olarak bu oranları aşmayacak şekilde yapılan ek ödemede mevzuata aykırılıktan söz edilemez.

Kaldı ki, dilekçe ve eki belgelerden; kamu zararı tablosunda adı geçen ve Yabancı Dilleri Yüksekokulunda görevli öğretim görevlilerine genellikle hafta sonu ve akşam 17:00'den sonra düzenlenen kurslarda gerçekleştirdikleri (kursların yürütülmesi, organizasyon çalışması, sınav çalışmalarının yürütülmesi, ders içeriklerinin hazırlanması, tanıtım çalışmalarının yapılması, koordinasyonu, takibinin yapılması ve programların hazırlanması gibi) somut hizmet ve faaliyetlerle akademik bilgi ve becerisini kullanarak döner sermaye geliri elde edilmesine doğrudan katkıda bulundukları açık bir şekilde anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, İlamda adı geçen öğretim görevlilerince yapılan hizmetleri akademik ve mesleki hizmet yerine yöneticilik hizmeti olarak gören tazmin hükmünde hukuki isabet görülmediğinden ve yapılan ödemelerle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verilmediğinden; sorumluların iddia ve itirazlarının kabulüyle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.

Üye … ve Üye …:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Döner Sermaye başlıklı 58’nci maddesinin (c) fıkrasının birinci bendinde:

“Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini”

2 nci bendinden sonra gelen ilk paragrafta;

“Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.”

Hükmüne yer verilmiştir.

Bu paragrafta belirtilen % 50 oranı; değişik (Ek: 2/1/2014-6514/12 md.) (h) fıkrasında:

“… mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 950 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı, özellikli tıbbi işlemler ve uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında yapılacak ek ödeme hariç olmak üzere, ek ödeme matrahının yüzde 1900’ünü geçemez.”

Getirilen hükümle sağlık hizmeti veren öğretim üyeleri için % 950 (hesap yılında % 800) oranı uygulaması esası belirlenmiştir.

Yukarıda yer verdiğimiz mevzuata göre; sağlık hizmeti veren öğretim üyeleri dışındaki öğretim elemanlarına (c) fıkrasının uygulanacağı kurumlarda mesai dışı döner sermaye gelirlerine katkıda bulunmaları halinde: % 950 * % 50 = % 475 (hesap yılında % 800 * % 50 = % 400) oranında ek ödeme ödenebilecektir.

58’inci maddenin (d) fıkrasında:

“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”

Denilmiştir.

Yabancı Diller Yüksekokulu, burada kurum olarak ismen sayılmamıştır. Bu fıkra kapsamına girip girmemesi “düzenli döner sermaye geliri” olup olmamasına bağlanmıştır. Kurumu bu açıdan değerlendirmek gerekir. Böyle değerlendirdiğimizde; öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanması gerekir. Bunun anlamı bu kurum için mesai dışı en fazla % 950 * % 50 = % 475 (hesap yılında % 800 * % 50 = % 400) oranında ek ödeme ödenebilecektir.

(e) fıkrasında:

“Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.”

Denilmiştir.

Bahse konu kurumumuz; “düzenli döner sermaye geliri” elde eden bir kurum olarak değerlendirilmediğinde bu fıkra hükmü uygulanabilecek ve döner sermaye gelirine katkısı olan öğretim elemanlarına yönetim kurulunca kurum ihtiyacı için belirlenen oranlar ve hizmete bağlı giderler düşüldükten sonra geri kalan tutar; hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi izleyen bir ay içinde veya hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenebilecektir.

Diğer yandan kamu zararına konu olan savunmalarda belirtilen faaliyetler için; döner sermaye gelirlerine katkıda bulunulabilecek faaliyetler midir sorusu gündeme gelmektedir.

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in; Tanımlar başlıklı 3’üncü maddesinin (g) bendinde; “Döner sermaye geliri: İlgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen geliri,” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımda belirtilen “döner sermaye faaliyetini” sadece dar bir yorum yaparak “ders verme” şeklinde anlamak mümkün değildir. Döner sermaye faaliyeti sadece ders vermek olmadığı gibi döner sermaye gelirlerine katkıyı yine sadece ders verme sonucuna bağlamak da doğru değildir. Daha geniş kapsamlıdır.

Daire kararına konu olan kamu zararı turlarının ahizleri yöneticilik kapsamında bir ücret de almamışlardır.

Yönetmelik’in, Alt düzenlemeler başlıklı 10’uncu maddesinde; “Gelir Getirici Faaliyet Cetvelinin” Yükseköğretim kurulu tarafından tespit edileceği, bu cetvelde bulunmayan işlemlerin puanlarını üniversite yönetim kurullarının belirleyebileceği ifade edilmiştir.

Yürütme kurulunca verilen karar, bu bağlamda değerlendirilebilir.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar muvacehesinde dairece kamu zararı olarak değerlendirilmiş ödemelerin; “döner sermaye faaliyetleri” olarak yapılan çalışmalar ve bu çalışmalar sonucunda; “döner sermaye gelirlerine katkı” sağlandığı değerlendirildiğinden daire kararının “refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.