İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Hakediş

“…” yapım işinde;

A) “İNŞ.12: …” pozuna ilişkin yapılan yeni fiyat sebebiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

Söz konusu yapım işine ait “İNŞ.12: “…” pozunun yaklaşık maliyeti oluşturulurken resmi rayiçler kullanılarak çelik boru üzerinden analiz yapıldığı ve yaklaşık maliyet hesaplandığı, poz kalemi içinde çelik boru bedeli fiyata dahil unsur olarak belirlenmesine rağmen söz konusu işin sözleşme eki birim fiyat şartnamesinde çelik boru bedeli hariç olarak işin yapılacağının belirtildiği, yapım ihalesini icra eden birim tarafından söz konusu çelişkinin Genel Müdürlüğe bildirildiği, çelik boru bedeli ile bu imalata ait bazı masrafların çelik boru çakma fiyatlarına dahil olmadığı görüşü üzerine yeni birim fiyat yapıldığı görülmüştür.

İdare tarafından yapılan yeni birim fiyat; “…” … TL ve “İNŞ.12: …” pozu ihale rakamı … TL olmak üzere toplamda ... TL’dir. Bu rakam üzerinden imalat ödemeleri gerçekleştirilmiş ancak savunmalarda sahada uygulama esnasında fiziki olarak .... mm ve .... mm et kalınlığındaki borudan imalat yapıldığı ifade edilse de et kalınlığı ....mm olan borular kullanıldığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan aynı imalat için; İller Bankası resmi rayiçlerine göre hesaplama yapıldığında yeni birim fiyatın … TL olması gerektiği, dolayısıyla yeni fiyat yapılırken resmi rayiçleri kullanılsaydı daha uygun bir bedele imalatın gerçekleştirilebileceği tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.

Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yeni birim fiyat oluşturulmasında ilgili iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyat daha düşük olmasına rağmen dikkate alınmaması nedeniyle yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Sorumluluk yönünden yapılan inceleme;

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” denilerek sorumluların tazmin yükümlülüğü kamu zararı ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri arasında illiyet bağının varlığına bağlanmıştır. Buna göre kamu zararına birden fazla sorumlunun sebep olduğunun tespiti halinde oluşan bu zarardan söz konusu sorumluların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaları gerekmektedir. Bu kapsamda, söz konusu imalata ilişkin yeni birim fiyatın tespitinde ve ilgili tutanakta imzası bulunmayan Diğer Sorumlular; (…) …, (…) … ve (…) …’ın sorumlu olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, “…” işinde, yeni birim fiyat hesabında ilgili iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler kullanılarak hesaplanan birim fiyat daha düşük olmasına rağmen dikkate alınmaması nedeniyle yükleniciye fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan … TL kamu zararının;

Harcama Yetkilisi (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …, Diğer Sorumlular; (…) …, (…) …, (…) … ve (…) …’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

B) “…” pozunun içinde olmasına rağmen İdare tarafından menfez altına zemin ıslahı için ayrı bir poz oluşturulması suretiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde;

Söz konusu yapım işinin Genel Teknik Şartnamesinin “Kazı ve Hendek Açma” başlıklı 2A maddesinde; “Bu bölüm kazı ve hendek açma işini kapsamakta olup ayrıca; gerekli saha temizliği ve hazırlığı, bütün molozların kaldırılması ve atılması, gerekli hallerde kazı ve hendek açma, tüm kazı malzemesinin aktarılması, depolanması, her türlü yol kaplamasının (asfalt, beton, parke vb.) ilgili şekillerde gösterildiği gibi kesilmesi, sökülmesi veya kırılması nakliyesi ve atılması, hendek kazısı esnasında gerekli tüm kaplama iksa, destekleme ve koruyucu çalışma, temel zeminlerinin hazırlanması gerekli olduğu veya görüldüğü hallerde pompalama ve kurutma, bitişik emlakın korunması, geri dolgu teşkili, kaplama ve reglaj ile diğer tamamlayıcı işleri de içerecektir. Teklif edilen kazı fiyatına palplanş yapılması hariç her türlü emniyet tedbiri (iksa v.b.) işleri de dahildir” denildiği,

“İNŞ.15- …” pozunun tarifinin; “Birim fiyata; yeni döşenecek hat üzerinde mevcut eski boruların, hat üzerindeki özel parçaların ve armatürlerin sökülmesi, İdarenin uygun göreceği yere nakliyesi, her türlü yükleme, boşaltma ve istiflenmesi, hendek kazısı esnasında hendek içerisinde kalan her türlü mevcut alt yapı tesislerinin (içme suyu hatları, ilgili kurum ve kuruluşların elektrik ve iletişim hatlarına ait bağlantılar ve tesisler, vb.) geçici olarak sökülmesi, konumunun değiştirilmesi, hasar verilmesi durumunda tamiri, yenilenmesi için gerekli malzeme ve ekipman temini ve işçilik gideri, her türlü emniyet tedbirinin alınması (ahşap, çelik pano vb. iksa yapılması ve sökülmesi), su çekilmesi ve hendek dışına tahliyesi, kazıdan çıkan her türlü artık malzemenin taşıtlara yükleme ve boşaltılması, yatay ve düşey taşınması, AYKOME ve/veya ilgili belediyesi ve/veya ilgili kurum tarafından belirlenen döküm sahasına taşınması ve varsa döküm bedeli, her türlü nakliye, geçici veya kesin depolanması, yukarıda tarif edilen işlerle ilgili her türlü yardımcı malzeme ve ekipman, işçilik, ayrıca boru döşenmesinde ve döşeme sırasında yapılacak beton ve betonarme imalatların yapımında ihtiyaç duyulacak servis yolu (yaklaşma yolu) yapımı için gerekli her türlü kazı, dolgu, yardımcı malzeme ve ekipman, işçilik, taşıma, depolama, nakliye, (KDV hariç) yüklenici karı ve genel giderler dahildir. Teknik Şartname 2A’da belirtilen tip kesitlerde gösterilen imalat esası ve ölçüler haricindeki bir imalat kabul edilmeyecek olup, bahsedilen kesitlere uygun olmayan imalatlar ve bulunduğu hat için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Ölçü: Some noktaları arası uzunlukta, standart uygulama enkesitinde verilen boyutlara göre hesaplanan hacimdir. (Nakliyeler pozun analizine dahildir.)” olduğu,

Diğer taraftan İdare tarafından menfez altına zemin ıslahı için “İNŞ.41- …” pozu oluşturularak ödeme yapıldığı görülmüştür.

İşin Genel Teknik Şartnamesinde yer alan “Kazı ve Hendek Açma” başlıklı madde ile “İNŞ.15- …” ve “İNŞ.41-…” pozlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde;

Genel Teknik Şartnamede yer alan “..temel zeminlerinin hazırlanması..” ifadesinin temelin tesviye edilmesi olduğu, zemin ıslahına ilişkin olmadığı, “İNŞ.15- Her Cins Zeminde ve Derinlikte Her Türlü Kazı Yapılması” pozunda zemin ıslahı yapılmasına ait bir tanım bulunmadığı, zemin ıslahının bu kalemden ödenmesinin söz konusu olmadığı, Genel Teknik Şartnamede standart hendek dolgusunu gösterir Şekil 2A-1’de zemin ıslahının kullanılması gereken yerlerin tariflendiği ve bu sebeple proje içerisinde ihtiyaç görülen baca aralıklarında ayrıca zemin ıslahı pozu tanımlandığı, “İNŞ.41- …” pozu için ödeme yapılmasının kamu zararı oluşturmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla “İNŞ.15- …” pozu ile “İNŞ.41-…” pozunun birlikte ödenmesi konusunda kamu zararı oluşmayan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.