SayıştaySayıştay Daire Kararı941
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No320
Madde No7
Yılı2018
Personel Ataması
… tarih ve … sayılı asıl İlamın …’üncü maddesinin (A) ve (B) bentleri ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükümlerin Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
A) Anılan İlamın …’üncü maddesinin (A) bendiyle, ... Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmemesi ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’nın mevzuata aykırı olarak daire başkanı kadrosuna atanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı Kararının 1’inci maddesinde; “…
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı. Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanununun 63'üncü maddesinde: "Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31'inci maddesinde: "Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanuna istinaden çıkarılmış olan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğde harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda: "5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır." denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet "daire başkanı" unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin 2012 diğerlerinin ise 2015 yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır. Norm Kadro Yönetmeliğinde: "İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-8 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir." denilmiştir. Bu düzenlemeye göre "daire başkanı" kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet "Daire Başkanı" kadrosundan 4'üne atamalar yapılmıştır. Bu kişilerin atandıkları unvansız daire başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların atanan kişilere daha fazla ücret verme dışında bir amacının olmadığı anlaşılmıştır.
Bunlardan Daire Kararının ….A maddesine konu olan, ... ...’nın atanmasıdır. ... ... unvansız daire başkanlığına atanmadan önce özel kalem müdürüdür. ... ... unvansız Daire Başkanlığına atandıktan sonra yeni durumda da görev unvanı özel kalem müdürü olarak yer kalmıştır. Zaten fiilen de özel kalem müdürlüğü görevini yaptığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak mevzuata göre, yapılmayan/bulunmayan daire başkanlığına ait kadronun hakları ödenemez.
Somut uygulamanın incelenmesi Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının yapılarak ödemede bulunulması ile Daire Başkanlığı öncesinde atandığı şube müdürlüğü atamasının hatalı olup olmadığına ilişkindir.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının kamu yararı amacı taşımadığı; yalnızca adı geçen kişiye fazla maaş ödenmesi yapılması amacıyla böyle bir atamanın yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yeniden ifade etmek gerekirse, özetle: Unvansız "daire başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. Somut uygulamada, adı kişinin atandığı unvansız Daire Başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Buna ilave olarak, şube müdürü olarak görev yapan ... ... … gün … sayılı onay ile şube müdürlüğü kadrosundan 1'inci dereceli "unvansız daire başkanı" kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında eski görev unvanı özel kalem müdürü, yeni görev unvanı özel kalem müdürü olarak yazılmaktadır. Atama yapılan kadronun norm kadroya uygun olmadığı ve adı geçen kişinin daire başkanlığı görevini de yapmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, yapılan bu atama işleminde, hukuka aykırı olarak, adı geçen kişiye fazla maaş ödenmesinin amaçlandığı anlaşılmıştır.
Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-… İlam sayılı Daire Kararının …. maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
Unvansız Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’nın mevzuata aykırı olarak Daire Başkanı kadrosuna atandığı görülmüştür.
22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri kadro unvanları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “(I) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları” olarak tespit edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz.” ve ikinci fıkrasında ise, “Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idari birimler oluşturulur. İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı. Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde, “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde ise, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanun’a istinaden çıkarılmış olan 1 Seri No’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’de harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda, “5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır.” denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet “daire başkanı” unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin …, diğerlerinin ise … yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır.
Anılan Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre, “daire başkanı” kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet “Daire Başkanı” kadrosundan 4’üne atamalar yapılmıştır.
... ... unvansız daire başkanlığına atanmadan önce özel kalem müdürüdür. ... ... unvansız Daire Başkanlığına atandıktan sonra yeni durumda da görev unvanı özel kalem müdürü olarak kalmıştır. Zaten fiilen de özel kalem müdürlüğü görevini yaptığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak mevzuata göre, yapılmayan/bulunmayan daire başkanlığına ait kadronun hakları ödenemez.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının kamu yararı amacı taşımadığı anlaşılmaktadır.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, unvansız “daire başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. Somut uygulamada, adı geçen kişinin atandığı unvansız Daire Başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Buna ilave olarak, şube müdürü olarak görev yapan ... ..., … tarihli ve … sayılı onay ile şube müdürlüğü kadrosundan 1’inci dereceli “unvansız daire başkanı” kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında eski görev unvanı özel kalem müdürü, yeni görev unvanı özel kalem müdürü olarak yazılmaktadır. Atama yapılan kadronun norm kadroya uygun olmadığı ve adı geçen kişinin daire başkanlığı görevini de yapmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle, unvansız Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmemesi ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’nın mevzuata aykırı olarak Daire Başkanı kadrosuna atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Atama onayını olura arz eden İnsan Kaynakları Şube Müdürü … …, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı … …, Genel Sekreter Yardımcısı … …, Genel Sekreter … … ve olur veren Belediye Başkanı … … mevzuata aykırı yapılan atamadan dolayı sorumludur.
Diğer taraftan, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatıyla … … (Şube Müdürü) ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla … … … (Tekniker), … … (Şef) ve … … (Şube Müdürü) sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, ataması yapılan ... ...’nın aynı zamanda harcama yetkilisi olarak ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunduğundan kendisiyle ilgili yapılan hatalı atamadan bilgi sahibi olduğu açık olup, adı geçenin harcama yetkilisi olarak imzası olduğu ödeme emri belgeleriyle sınırlı olarak sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Daire Başkanı) ... ... ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … …, (Genel Sekreter) … … ve (Belediye Başkanı) … …’na,
… TL’sinin ise Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … …, (Genel Sekreter) … … ve (Belediye Başkanı) … …,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Anılan İlamın …’üncü maddesinin (B) bendiyle, ... ...’nın şube müdürlüğüne atamasının hatalı olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı Kararının 2’nci maddesinde; “…
... ... … tarihinde … Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun olmuştur. … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ... ..., … tarihinde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna, … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne, … tarihinde Unvansız Daire Başkanlığına atanmıştır.
Zabıta Müdürlüğüne Atama
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in "Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde: "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yapılmıştır.
11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları" başlıklı 17’nci maddesinde:
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
şartları aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz. "
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller" başlıklı 51’inci maddesinde.
“(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; …
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
hükümleri uygulanır."
düzenlemeleri yer almaktadır.
… zabıta müdürlüğüne atanma Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi değildir. Zabıta Müdürü 11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları” başlıklı 17'nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 B maddesine göre atanacaktır. Ancak Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan: "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kuramlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne göre zabıta müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yıllının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.
…
Sonuç olarak, zabıta müdürü olarak atanacakların,
1- 657 sayılı Kanununun 68 B maddesindeki şartları taşıması,
2- En az dört yıllık üniversite mezunu olması,
3- Zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması, gerekir.
... ..., … tarihinde … Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirmiştir. … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ... ..., … tarihinde bilgisayar işletmeni kadrosuna, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne, … günü unvansız daire başkanlığına atanmıştır.
Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre ... ... zabıta müdürlüğüne atanma şartlarını taşımamaktadır. ... ... … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" şartını sağlamadığından dolayı … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasının açık hata kapsamında hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
Adı geçen kişinin Zabıta Yönetmeliğine aykırı olarak atandığı zabıta müdürlüğünden naklen şube müdürlüğüne atanması da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe aykırıdır. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Zabıta Yönetmeliğine aykırı yapılan zabıta müdürlüğüne atama sonucu bu müdürlüğün kazanılmış hak kabul edilerek naklen insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atama yapılabileceğini kabul etmek mevzuata aykırıdır. Zabıta müdürlüğü görevde yükselmeye tabi değil iken insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğü Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde görevde yükselmeye tabidir.
Adı geçen kişinin zabıta müdürlüğüne atanması Yönetmeliğe aykırı olduğu için bu müdürlük esas alınarak Yönetmeliğin "Naklen atamalar" başlıklı Ek 2'nci maddesinde belirtilen "Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır." maddesine istinaden şube müdürlüğüne atanması da ilgili Yönetmeliğe aykırıdır. Çünkü ilk müdürlüğe atama mevzuata uygun değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak eş değer kadroya atanabileceğini iddia etmek mevzuata uygun değildir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Büyükşehir Belediyeleri bu Yönetmelik kapsamındadır. Belediyelerde, belirtilen Yönetmelikte sayılan kadrolara atanacakların düzenlenen şartları sağlamaları -ilgili sınavda başarılı olmak dahil- gerekir. Yönetmeliğin "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar" başlıklı 5'inci maddesi ile "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7'nci maddesinde şube müdürü kadrosuna atanacaklar için gerekli şartlar sayılmıştır. Bu şartları sağlayıp sınava girenlerin şube müdürü olarak atanacağı belirtilmiştir. Şube müdürlüğüne atanma şartlarından olan iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını sağlamanın yanında görevde yükselme sınavında da başarılı olunması gerekmektedir.
Mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğüne atanmak herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Kaldı ki zabıta müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımadığı için bu atamanın açık hata kapsamında olduğu, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne atanma ile … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atanma arasındaki sürenin 24 gün olduğu dikkati çekmektedir. 24 günlük sürenin kamu hizmetinin yürütülmesindeki ve atama kararlarının alınması sürecindeki kısalığı karşısında, zabıta müdürlüğüne atamanın şube müdürlüğüne sınavsız atamak amacıyla yapıldığı sonucuna varılmaktadır.
Adı geçen kişinin mevzuata aykırı olarak zabıta müdürü ve oradan şube müdürü kadrosuna atanması açık hata kapsamındadır. Atamadaki hukuka aykırılık dolayısıyla oluşan kamu zararında, atama olurunda imzası olan görevlilerin sorumluluğu bulunmaktadır.
…
Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-… İlam sayılı Daire Kararının … maddesinin bozularak, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
... ...’nın İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne mevzuata aykırı olarak atandığı görülmüştür.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yapılmıştır.
11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
şartları aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51’inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; …
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
hükümleri uygulanır”,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre, zabıta müdürlüğüne atanma Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e tabi değildir. Zabıta Müdürü, 11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesine göre atanacaktır. Ancak, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükme göre zabıta müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.
Buna göre, zabıta müdürü olarak atanacakların, 657 sayılı Kanunu’nun 68/B maddesindeki şartları taşıması, en az dört yıllık üniversite mezunu olması ve zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması gerekmektedir.
... ..., … tarihinde … Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirmiştir. … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ... ..., … tarihinde bilgisayar işletmeni kadrosuna, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne, … unvansız daire başkanlığına atanmıştır.
... ... … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması” şartını sağlamadığından dolayı … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
Adı geçen kişinin Belediye Zabıta Yönetmeliği’ne aykırı olarak atandığı zabıta müdürlüğünden naklen şube müdürlüğüne atanması da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe aykırıdır. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Zabıta Yönetmeliğine aykırı yapılan zabıta müdürlüğüne atama sonucu bu müdürlüğün kazanılmış hak kabul edilerek naklen insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atama yapılabileceğini kabul etmek mevzuata aykırıdır. Zabıta müdürlüğü görevde yükselmeye tabi değil iken insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğü Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde görevde yükselmeye tabidir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Büyükşehir Belediyeleri bu Yönetmelik kapsamındadır. Belediyelerde, belirtilen Yönetmelik’te sayılan kadrolara atanacakların düzenlenen şartları sağlamaları -ilgili sınavda başarılı olmak dahil- gerekir. Yönetmeliğin “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar” başlıklı 5’inci maddesi ile “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde şube müdürü kadrosuna atanacaklar için gerekli şartlar sayılmıştır. Bu şartları sağlayıp sınava girenlerin şube müdürü olarak atanacağı belirtilmiştir. Şube müdürlüğüne atanma şartlarından olan iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını sağlamanın yanında görevde yükselme sınavında da başarılı olunması gerekmektedir.
Mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğüne atanmak herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Kaldı ki zabıta müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımadığı için bu atamanın açık hata kapsamında olduğu, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne atanma ile … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atanma arasındaki sürenin 24 gün olduğu dikkati çekmektedir. 24 günlük sürenin kamu hizmetinin yürütülmesindeki ve atama kararlarının alınması sürecindeki kısalığı karşısında, zabıta müdürlüğüne atamanın şube müdürlüğüne sınavsız atamak amacıyla yapıldığı sonucuna varılmaktadır.
Diğer taraftan savunmalarda, ilgilinin daire başkanı ve şube müdürü olarak istihdam edildiği, kendisine de bu hizmetinin karşılığı olarak daire başkanı ve şube müdürü kadrosuna tekabül eden ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmişse de; kadronun şartlarını taşımayan kişinin ataması yapılarak kamudan maaş ödenmesi, hak etmeyen kişiye ödeme yapılması anlamına gelmektedir. İdare/kamu hukukunda atama belli şart ve niteliklere bağlanmıştır. Belirtilen kadrolara atanma ancak şartların sağlanmasıyla mümkündür. Şayet şartları sağlamayan kişilerin belirtilen kadrolara atanabilmesi kamu zararı olmadığı iddia ediliyor ise, bu durumda kadro için gerekli şartların belirlenmesine gerek bulunmadığı açıktır. Dolayısıyla, şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı olup, bu atama açık hata kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle de, istikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere süre aranmaksızın kamu zararı tutarı dahil bütün işlemlerin geri alınabileceği kuşkusuzdur.
Açıklanan gerekçelerle, ... ...’nın İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne mevzuata aykırı olarak atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Yönetmeliğe göre şube müdürlüğü kadrosuna atanmak için gerekli şartı sağlamadığı halde şube müdürlüğü kadrosuna ataması yapılan ... ...’nın atamasını arz eden İnsan Kaynakları Şube Müdürü … …, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı … …, uygun görüşle arz eden Genel Sekreter Yardımcısı … … ve olur veren Genel Sekreter … … hatalı atamadan dolayı sorumludur.
Söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatıyla … … (Şube Müdürü) ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla … … … (Tekniker), … … (Şef) ve … … (Şube Müdürü) sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, ataması yapılan ... ...’nın aynı zamanda harcama yetkilisi olarak ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunduğundan kendisiyle ilgili yapılan hatalı atamadan bilgi sahibi olduğu açık olup, adı geçenin harcama yetkilisi olarak imzası olduğu ödeme emri belgeleriyle sınırlı olarak sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Daire Başkanı) ... ... ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … … ve (Genel Sekreter) … …’ya,
… TL’sinin ise Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … … ve (Genel Sekreter) … …’ya,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
… tarih ve … sayılı asıl İlamın …’üncü maddesinin (A) ve (B) bentleri ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükümlerin Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
A) Anılan İlamın …’üncü maddesinin (A) bendiyle, ... Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmemesi ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’nın mevzuata aykırı olarak daire başkanı kadrosuna atanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı Kararının 1’inci maddesinde; “…
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı. Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanununun 63'üncü maddesinde: "Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun "Harcama yetkisi ve yetkilisi" başlıklı 31'inci maddesinde: "Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir." hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanuna istinaden çıkarılmış olan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğde harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda: "5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır." denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet "daire başkanı" unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin 2012 diğerlerinin ise 2015 yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır. Norm Kadro Yönetmeliğinde: "İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-8 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir." denilmiştir. Bu düzenlemeye göre "daire başkanı" kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet "Daire Başkanı" kadrosundan 4'üne atamalar yapılmıştır. Bu kişilerin atandıkları unvansız daire başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı dikkate alındığında Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan atamaların atanan kişilere daha fazla ücret verme dışında bir amacının olmadığı anlaşılmıştır.
Bunlardan Daire Kararının ….A maddesine konu olan, ... ...’nın atanmasıdır. ... ... unvansız daire başkanlığına atanmadan önce özel kalem müdürüdür. ... ... unvansız Daire Başkanlığına atandıktan sonra yeni durumda da görev unvanı özel kalem müdürü olarak yer kalmıştır. Zaten fiilen de özel kalem müdürlüğü görevini yaptığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak mevzuata göre, yapılmayan/bulunmayan daire başkanlığına ait kadronun hakları ödenemez.
Somut uygulamanın incelenmesi Büyükşehir Belediyesinde unvansız daire başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının yapılarak ödemede bulunulması ile Daire Başkanlığı öncesinde atandığı şube müdürlüğü atamasının hatalı olup olmadığına ilişkindir.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının kamu yararı amacı taşımadığı; yalnızca adı geçen kişiye fazla maaş ödenmesi yapılması amacıyla böyle bir atamanın yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yeniden ifade etmek gerekirse, özetle: Unvansız "daire başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. Somut uygulamada, adı kişinin atandığı unvansız Daire Başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Buna ilave olarak, şube müdürü olarak görev yapan ... ... … gün … sayılı onay ile şube müdürlüğü kadrosundan 1'inci dereceli "unvansız daire başkanı" kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında eski görev unvanı özel kalem müdürü, yeni görev unvanı özel kalem müdürü olarak yazılmaktadır. Atama yapılan kadronun norm kadroya uygun olmadığı ve adı geçen kişinin daire başkanlığı görevini de yapmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, yapılan bu atama işleminde, hukuka aykırı olarak, adı geçen kişiye fazla maaş ödenmesinin amaçlandığı anlaşılmıştır.
Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-… İlam sayılı Daire Kararının …. maddesinin BOZULARAK, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
Unvansız Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’nın mevzuata aykırı olarak Daire Başkanı kadrosuna atandığı görülmüştür.
22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri kadro unvanları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “(I) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Büyükşehir Belediyeleri) Kadro Unvanları” olarak tespit edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanılamaz.” ve ikinci fıkrasında ise, “Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idari birimler oluşturulur. İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
... Büyükşehir Belediyesi A2 grubunda yer almaktadır. Norm kadroda 9 adet Daire Başkanlığının zorunlu olarak ihdas edileceği, seçimli olarak ise 20 adet Diğer Daire Başkanlığının (I) sayılı listeden seçilebileceği Yönetmelikte belirtilmiştir. (I) sayılı listede yer alan 39 adet unvanlı (Dış İlişkiler Dairesi Başkanı. Ulaşım Dairesi Başkanı gibi) daire başkanı arasından seçim yapma imkânı getirilmiştir. ... Büyükşehir Belediyesi de bu listeden seçim yaparak unvanlı daire başkanlıkları oluşturmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde, “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” denilerek harcama yetkilisinin tanımı yapılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde ise, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kanun’a istinaden çıkarılmış olan 1 Seri No’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’de harcama yetkililerinin belirlenmesi konusunda, “5018 sayılı Kanunun 5486 sayılı Kanunla değişik 81 inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır.” denilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı belirtilmiştir.
Belediye Meclisince 7 adet “daire başkanı” unvanlı kadro ihdas edilmiştir. İhdas edilen 7 adet unvansız Daire Başkanlığı kadrolarından birinin …, diğerlerinin ise … yılında Belediye Meclisince ihdas edildiği anlaşılmıştır.
Anılan Yönetmeliğin “Kadroların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “İdari birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu "Daire Başkanı" kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre, “daire başkanı” kadrosu ihdas edilmesi durumunda ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. İhdas edilen 7 adet "daire başkanı" kadrosundan 3'ü boş olarak tutulmaktadır. Yani bu kadrolarla ilgili bu hizmet söz konusu değildir. Bir kadroya ihtiyaç duyulduğunda Meclis tarafından kadro ihdası mümkündür. İhdas edilen 7 adet “Daire Başkanı” kadrosundan 4’üne atamalar yapılmıştır.
... ... unvansız daire başkanlığına atanmadan önce özel kalem müdürüdür. ... ... unvansız Daire Başkanlığına atandıktan sonra yeni durumda da görev unvanı özel kalem müdürü olarak kalmıştır. Zaten fiilen de özel kalem müdürlüğü görevini yaptığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak mevzuata göre, yapılmayan/bulunmayan daire başkanlığına ait kadronun hakları ödenemez.
Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmediği ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...'nın mevzuata aykırı olarak atamasının kamu yararı amacı taşımadığı anlaşılmaktadır.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, unvansız “daire başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere görev ve yetki alanının belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerekir. Yani ihdas edilen bu kadronun görev tanımının açık ve net olarak belirlenmesi, icrai niteliğinin olması ile bütçesi ve harcama yetkililiğinin bulunması gerekir. Somut uygulamada, adı geçen kişinin atandığı unvansız Daire Başkanlığı kadrosuna ait görev tanımının olmadığı, harcama birimi oluşturulmadığı anlaşılmıştır. Buna ilave olarak, şube müdürü olarak görev yapan ... ..., … tarihli ve … sayılı onay ile şube müdürlüğü kadrosundan 1’inci dereceli “unvansız daire başkanı” kadrosuna atanmıştır. Atama (görevlendirme) onayında eski görev unvanı özel kalem müdürü, yeni görev unvanı özel kalem müdürü olarak yazılmaktadır. Atama yapılan kadronun norm kadroya uygun olmadığı ve adı geçen kişinin daire başkanlığı görevini de yapmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle, unvansız Daire Başkanı kadrosunun hizmet gereklerine uygun olarak belirlenmemesi ve fiilen icra edilmeyen hizmete ilişkin kadro unvanı oluşturularak ... ...’nın mevzuata aykırı olarak Daire Başkanı kadrosuna atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Atama onayını olura arz eden İnsan Kaynakları Şube Müdürü … …, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı … …, Genel Sekreter Yardımcısı … …, Genel Sekreter … … ve olur veren Belediye Başkanı … … mevzuata aykırı yapılan atamadan dolayı sorumludur.
Diğer taraftan, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatıyla … … (Şube Müdürü) ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla … … … (Tekniker), … … (Şef) ve … … (Şube Müdürü) sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, ataması yapılan ... ...’nın aynı zamanda harcama yetkilisi olarak ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunduğundan kendisiyle ilgili yapılan hatalı atamadan bilgi sahibi olduğu açık olup, adı geçenin harcama yetkilisi olarak imzası olduğu ödeme emri belgeleriyle sınırlı olarak sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Daire Başkanı) ... ... ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … …, (Genel Sekreter) … … ve (Belediye Başkanı) … …’na,
… TL’sinin ise Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … …, (Genel Sekreter) … … ve (Belediye Başkanı) … …,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Anılan İlamın …’üncü maddesinin (B) bendiyle, ... ...’nın şube müdürlüğüne atamasının hatalı olması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak Rapor konusu edilen … TL ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı Kararının 2’nci maddesinde; “…
... ... … tarihinde … Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun olmuştur. … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ... ..., … tarihinde Bilgisayar İşletmeni kadrosuna, … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne, … tarihinde Unvansız Daire Başkanlığına atanmıştır.
Zabıta Müdürlüğüne Atama
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in "Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde: "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yapılmıştır.
11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları" başlıklı 17’nci maddesinde:
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
şartları aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz. "
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller" başlıklı 51’inci maddesinde.
“(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; …
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
hükümleri uygulanır."
düzenlemeleri yer almaktadır.
… zabıta müdürlüğüne atanma Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi değildir. Zabıta Müdürü 11.07.2007 gün ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin "Görevde yükselme şartları” başlıklı 17'nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 B maddesine göre atanacaktır. Ancak Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan: "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kuramlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne göre zabıta müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yıllının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.
…
Sonuç olarak, zabıta müdürü olarak atanacakların,
1- 657 sayılı Kanununun 68 B maddesindeki şartları taşıması,
2- En az dört yıllık üniversite mezunu olması,
3- Zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması, gerekir.
... ..., … tarihinde … Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirmiştir. … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ... ..., … tarihinde bilgisayar işletmeni kadrosuna, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne, … günü unvansız daire başkanlığına atanmıştır.
Zabıta Yönetmeliği hükümlerine göre ... ... zabıta müdürlüğüne atanma şartlarını taşımamaktadır. ... ... … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında "en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması" şartını sağlamadığından dolayı … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasının açık hata kapsamında hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
Adı geçen kişinin Zabıta Yönetmeliğine aykırı olarak atandığı zabıta müdürlüğünden naklen şube müdürlüğüne atanması da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe aykırıdır. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Zabıta Yönetmeliğine aykırı yapılan zabıta müdürlüğüne atama sonucu bu müdürlüğün kazanılmış hak kabul edilerek naklen insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atama yapılabileceğini kabul etmek mevzuata aykırıdır. Zabıta müdürlüğü görevde yükselmeye tabi değil iken insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğü Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde görevde yükselmeye tabidir.
Adı geçen kişinin zabıta müdürlüğüne atanması Yönetmeliğe aykırı olduğu için bu müdürlük esas alınarak Yönetmeliğin "Naklen atamalar" başlıklı Ek 2'nci maddesinde belirtilen "Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır." maddesine istinaden şube müdürlüğüne atanması da ilgili Yönetmeliğe aykırıdır. Çünkü ilk müdürlüğe atama mevzuata uygun değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak eş değer kadroya atanabileceğini iddia etmek mevzuata uygun değildir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Büyükşehir Belediyeleri bu Yönetmelik kapsamındadır. Belediyelerde, belirtilen Yönetmelikte sayılan kadrolara atanacakların düzenlenen şartları sağlamaları -ilgili sınavda başarılı olmak dahil- gerekir. Yönetmeliğin "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar" başlıklı 5'inci maddesi ile "Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7'nci maddesinde şube müdürü kadrosuna atanacaklar için gerekli şartlar sayılmıştır. Bu şartları sağlayıp sınava girenlerin şube müdürü olarak atanacağı belirtilmiştir. Şube müdürlüğüne atanma şartlarından olan iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını sağlamanın yanında görevde yükselme sınavında da başarılı olunması gerekmektedir.
Mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğüne atanmak herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Kaldı ki zabıta müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımadığı için bu atamanın açık hata kapsamında olduğu, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne atanma ile … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atanma arasındaki sürenin 24 gün olduğu dikkati çekmektedir. 24 günlük sürenin kamu hizmetinin yürütülmesindeki ve atama kararlarının alınması sürecindeki kısalığı karşısında, zabıta müdürlüğüne atamanın şube müdürlüğüne sınavsız atamak amacıyla yapıldığı sonucuna varılmaktadır.
Adı geçen kişinin mevzuata aykırı olarak zabıta müdürü ve oradan şube müdürü kadrosuna atanması açık hata kapsamındadır. Atamadaki hukuka aykırılık dolayısıyla oluşan kamu zararında, atama olurunda imzası olan görevlilerin sorumluluğu bulunmaktadır.
…
Buna göre, somut uygulamada 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-… İlam sayılı Daire Kararının … maddesinin bozularak, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …” karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
... ...’nın İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne mevzuata aykırı olarak atandığı görülmüştür.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yapılmıştır.
11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
а) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
şartları aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51’inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; …
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
hükümleri uygulanır”,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre, zabıta müdürlüğüne atanma Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e tabi değildir. Zabıta Müdürü, 11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesine göre de görevde yükselmeye tabi olmadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesine göre atanacaktır. Ancak, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükme göre zabıta müdürlüğüne atanma anında hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.
Buna göre, zabıta müdürü olarak atanacakların, 657 sayılı Kanunu’nun 68/B maddesindeki şartları taşıması, en az dört yıllık üniversite mezunu olması ve zabıta veya itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması gerekmektedir.
... ..., … tarihinde … Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirmiştir. … tarihinde Bakanlıktan izin alınarak özel kalem müdürlüğüne atanan ... ..., … tarihinde bilgisayar işletmeni kadrosuna, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne, … unvansız daire başkanlığına atanmıştır.
... ... … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne atandığında “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması” şartını sağlamadığından dolayı … tarihinde … Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
Adı geçen kişinin Belediye Zabıta Yönetmeliği’ne aykırı olarak atandığı zabıta müdürlüğünden naklen şube müdürlüğüne atanması da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe aykırıdır. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Zabıta Yönetmeliğine aykırı yapılan zabıta müdürlüğüne atama sonucu bu müdürlüğün kazanılmış hak kabul edilerek naklen insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atama yapılabileceğini kabul etmek mevzuata aykırıdır. Zabıta müdürlüğü görevde yükselmeye tabi değil iken insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğü Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik çerçevesinde görevde yükselmeye tabidir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre Büyükşehir Belediyeleri bu Yönetmelik kapsamındadır. Belediyelerde, belirtilen Yönetmelik’te sayılan kadrolara atanacakların düzenlenen şartları sağlamaları -ilgili sınavda başarılı olmak dahil- gerekir. Yönetmeliğin “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine Tabi Kadrolar” başlıklı 5’inci maddesi ile “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde şube müdürü kadrosuna atanacaklar için gerekli şartlar sayılmıştır. Bu şartları sağlayıp sınava girenlerin şube müdürü olarak atanacağı belirtilmiştir. Şube müdürlüğüne atanma şartlarından olan iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını sağlamanın yanında görevde yükselme sınavında da başarılı olunması gerekmektedir.
Mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğüne atanmak herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Kaldı ki zabıta müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımadığı için bu atamanın açık hata kapsamında olduğu, … tarihinde … Belediyesi zabıta müdürlüğüne atanma ile … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi insan kaynakları ve eğitim dairesi başkanlığı şube müdürlüğüne atanma arasındaki sürenin 24 gün olduğu dikkati çekmektedir. 24 günlük sürenin kamu hizmetinin yürütülmesindeki ve atama kararlarının alınması sürecindeki kısalığı karşısında, zabıta müdürlüğüne atamanın şube müdürlüğüne sınavsız atamak amacıyla yapıldığı sonucuna varılmaktadır.
Diğer taraftan savunmalarda, ilgilinin daire başkanı ve şube müdürü olarak istihdam edildiği, kendisine de bu hizmetinin karşılığı olarak daire başkanı ve şube müdürü kadrosuna tekabül eden ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmişse de; kadronun şartlarını taşımayan kişinin ataması yapılarak kamudan maaş ödenmesi, hak etmeyen kişiye ödeme yapılması anlamına gelmektedir. İdare/kamu hukukunda atama belli şart ve niteliklere bağlanmıştır. Belirtilen kadrolara atanma ancak şartların sağlanmasıyla mümkündür. Şayet şartları sağlamayan kişilerin belirtilen kadrolara atanabilmesi kamu zararı olmadığı iddia ediliyor ise, bu durumda kadro için gerekli şartların belirlenmesine gerek bulunmadığı açıktır. Dolayısıyla, şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı olup, bu atama açık hata kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle de, istikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere süre aranmaksızın kamu zararı tutarı dahil bütün işlemlerin geri alınabileceği kuşkusuzdur.
Açıklanan gerekçelerle, ... ...’nın İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı Şube Müdürlüğüne mevzuata aykırı olarak atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Yönetmeliğe göre şube müdürlüğü kadrosuna atanmak için gerekli şartı sağlamadığı halde şube müdürlüğü kadrosuna ataması yapılan ... ...’nın atamasını arz eden İnsan Kaynakları Şube Müdürü … …, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanı … …, uygun görüşle arz eden Genel Sekreter Yardımcısı … … ve olur veren Genel Sekreter … … hatalı atamadan dolayı sorumludur.
Söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatıyla … … (Şube Müdürü) ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla … … … (Tekniker), … … (Şef) ve … … (Şube Müdürü) sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, ataması yapılan ... ...’nın aynı zamanda harcama yetkilisi olarak ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunduğundan kendisiyle ilgili yapılan hatalı atamadan bilgi sahibi olduğu açık olup, adı geçenin harcama yetkilisi olarak imzası olduğu ödeme emri belgeleriyle sınırlı olarak sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Daire Başkanı) ... ... ile Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … … ve (Genel Sekreter) … …’ya,
… TL’sinin ise Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … … ve (Genel Sekreter) … …’ya,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.