2023/398210 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 11Bölge Müdürlüğü sınırları dahilinde köprü ve viyadüklerde otokorkuluk tesis edilmesi yapım işi" İhalesi

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11Bölge Müdürlüğü Sınırları Dahilinde Köprü ve Viyadüklerde Otokorkuluk Tesis Edilmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Serba Taah. Yapı İnşa. San. ve Tic. A.Ş. - Canip Yıldırım Özaltaş İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 02.08.2023 tarihli ve 2023/UY.I-1068 sayılı karar ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

 

Davacı Serba Taah. Yapı İnşa. San. ve Tic. A.Ş. - Canip Yıldırım Özaltaş İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 05/03/2025 tarih ve E:2025/1578, K:2025/426 sayılı kararında "... ihale üzerinde bırakılan başvuru sahibi isteklinin sözleşme imzalamaya yeniden davet edilmesi gerektiği, davacı ile sözlesme imzalanamaması durumunda ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşme imzalamaya yeniden davet edilmesi gerektiği” şeklinde olduğu, buna göre ihale işlemlerinin devamı yönünde bir karar alındığı ve bu bağlamda ihalenin iptali yönünde karar alan idarenin ihale işlemlerine kaldığı yerden devam etmesi gerektiği, bu durumda davacının itirazen şikayet başvurusunda iddia ettiği husus yönünden anılan Kurul kararı ile itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi koşullarının sağlanmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı…” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

 

Davacı Serba Taah. Yapı İnşa. San. ve Tic. A.Ş. - Canip Yıldırım Özaltaş İş Ortaklığı tarafından Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesince “…Dava dosyasının incelenmesinden; Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen "Karayolları 11Bölge Müdürlğgü Sınırları Dahilinde Köprü ve Viyadüklerde Otokorkuluk Tesis Edilmesi Yapım Isi” ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunun 02.08.2023 tarih ve 2023/UY.1-1068 sayılı kararıyla, 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, davalı idare tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendine göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, ihale işlemlerinin devamı yolunda karar alınması ve başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmaması nedeniyle başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığından, 02.08.2023 tarih ve 2023/UY.I-1068 sayılı kararda başvuru bedelinin iadesi yolunda bir karara yer verilmediği, bunun üzerine söz konusu işlemin iptali ile başvuru bedelinin iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davalı idarece davaya konu itirazen sikayet başvuru bedelinin ödenmemesine dayanak gösterilen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinin (j) fıkrasına 16/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle eklenen dördüncü paragraf, 26/03/2025 tarih ve 32853 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 25/12/2024 tarih ve E:2024/85, K:2024/229 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve kararda özetle, "...Kanun'un 54. maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörüldüğünden başvuru sahibinin bu yolu tüketmeden dava açması mümkün değildir. Zorunlu başvuru yolunda ileri sürülen iddialarının bir kısmında dahi haklı çıkan başvuru sahibine itiraz konusu kural uyarınca başvuru bedelinden herhangi bir iade yapılmayacaktır. Bununla birlikte başvuru sahibinin iddialarının en azından bir kısmının Kurum tarafından haklı bulunmasının, ihaleyi yapan idarenin ihale sürecindeki bazı işlemlerinin hukuka aykırı olduğunun kabulü anlamına geleceği de açıktır. Bu durumda kurallar gereği idarenin hukuka aykırı işleminin sonuçlarından dolayı kişilere külfet yüklemesi ise kaçınılmaz olacaktır. Kişinin Kuruma yatırdığı bedeli ihaleyi yapan idareye karsı açacağı ayrı bir dava ile idareden isteyebileceği söylenebilse dahi ayrı bir davaya zorlanıyor olması da yeni bir külfet olarak nitelendirilebilecektir

Bu itibarla başvuru sahibinin şikâyet başvurusunda haklı çıktığı iddiaları dikkate alınmaksızın iddialarının tamamında haklı çıkması durumunda başvuru bedelinin iade edilmesini öngören kuralların kişilere aşırı bir külfet yüklediği, kamu yararı ile mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi kişi aleyhine bozarak orantısız bir sınırlamaya neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır." seklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olup, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

Anayasa'nın 153. maddesinin 3. fıkrasında, "Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzügü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüge gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, Resmi Gazete'de yayımlandığı günden baslayarak bir yılı geçemez"; 5. fıkrasında, "iptal kararları geriye yürümez"; 6. fıkrasında ise, "Anayasa Mahkemesi Kararları Resmi Gazete'de hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar." kuralları yer almaktadır.

…

Bir başka anlatımla; Anayasa Mahkemesinin, iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi ileriye dönük olarak ertelemiş bulunması öncelikle, yasama organına aynı konuda, iptal kararının gerekçesine uygun olarak, yeni bir düzenleme için olanak tanımak ve ortada hukuki bir boşluk yaratmamak amacına yönelik olup, bir kanun ya da kanun hükmünde kararnamenin uygulanması nedeniyle dava açmak durumunda kalan ve Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmasını isteme hakkına sahip olan kişilerin açmış olduğu davalarda da; hak veya menfaat ihlaline neden olan kuralın iptal davası veya itiraz yoluyla daha önce yapılan başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olması halinde, iptal hükmünün uyuşmazlık yönünden değerlendirilmesi gerekeceği açıktır. Bu itibarla, Resmi Gazete'de yayımlanarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılan Anayasa Mahkemesi kararının bakılan davada uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinin (j) fıkrasına 16/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle eklenen dördüncü paragrafın ve 4734 sayılı Kanun'a 7421 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle eklenen geçici 21. maddesinin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olması nedeniyle yasal dayanağı kalmayan dava konusu kararın itirazen şikayet bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Dava konusu bedelin ödememesi işleminin dayanağı olan kararın, itirazen şikayet bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davacı şirket tarafından ödenen 82.018,00-TL itirazen şikayet başvuru bedelinin yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerekmektedir.” şeklinde gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline, itirazen şikayet bedeli olarak yatırılan 82.018,00-TL'nin dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi isteminin kabulüne 30.12.2025 tarihinde kesin olarak karar verilmiştir.

 

Anayasa'nın 138'inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28'inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

  1) Kamu İhale Kurulunun 02.08.2023 tarihli ve 2023/UY.I-1068 sayılı kararının başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmının iptaline,

 

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda itirazen şikayet bedeli olarak yatırılan 82.018,00 TL’nin dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte başvuru sahibine iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.