Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

Yıllara Sari Nitelikte Olan Yapım İşlerine İlişkin Hakediş Ödemelerinden Kurumlar Vergisi Tevkifatının Yapılmaması

İdare tarafından ihale edilen ve yıllara sari nitelikte olan yapım işlerine ilişkin hakediş ödemelerinden kurumlar vergisi tevkifatının yapılmaması suretiyle … TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği, söz konusu kamu zararının oluşmasından da; ilişikli ödeme emirleri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlileri, ayrıca ödeme emri eki hakediş raporlarını düzenleyen/onaylayanlar ile ödeme emrine imza atmaktan imtina ederek şerh koyan, daha sonra ise muhasebe işlem fişi ile ödemeyi gerçekleştiren muhasebe yetkilisinin sorumluluklarının bulunduğu iddialarına ilişkin Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

Raporda; İdare tarafından ihale edilen ve sözleşmelerine göre yıllara sari olmayan, …, …, …ve …mahallelerindeki muhtarlık hizmet binaları yapım işlerinin geçici kabul tutanaklarının (ilk üç işin geçici kabul onay tarihi 21.03.20.., … işinin geçici kabul onay tarihi ise 27.03.20..) sonraki yılda düzenlenip onaylanması nedeniyle geçici kabul tutanağında belirlenen geçici kabul itibar tarihinin işin bitim tarihi olarak kabul edilemeyeceği ve tüm işlerin yıllara sari olarak değerlendirilip kurumlar vergisi kesintisinin yapılması, dolayısıyla bu işlerle ilgili olarak yıllara sari olmayan dönemde yapılan hakediş ödemelerinden de kurumlar vergisi tevkifatının yapılması gerektiği gerekçesiyle kamu zararı oluştuğu iddia edilmekle birlikte,

06.01.1961 tarih ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinde; birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarım işlerinde kar veya zararın işin bittiği yıl kati olarak tespit edileceği ve tamamını o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.

Bir işin Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için;

-Faaliyet konusunun inşaat ve onarma işi olması,

-İnşaat ve onarma işinin birden fazla takvim yılına sirayet etmesi,

-İnşaat ve onarma işinin taahhüde bağlı olarak yapılması,

Şartlarının bir arada aranılması gerekmektedir.

Madde kapsamına giren işlerde;

-Yapılan sözleşmede yapılacak işin yer teslim tarihi öngörülmüş ise, yerin teslim edildiği tarihinin,

-Sözleşmede yer teslim tarihi belirtilmemiş ise sözleşmede belirtilen işin başlangıç tarihinin,

-Sözleşmede bunların hiçbiri belirtilmemiş ise sözleşmenin imzalandığı tarihin,

İşin başlangıç tarihi olarak olarak kabul edilmesi gerekir.

Aynı Kanun’un “İnşaat ve onarma işlerinde işin bitimi” başlıklı 44 üncü maddesinde, inşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihin; diğer hallerde, işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin işin bitim tarihi olarak kabul edileceği ve bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili olarak yapılan giderler ve her ne nam ile olursa olsun elde edilen hasılatın, bu giderlerin yapıldığı veya hasılatın elde edildiği yılın kâr veya zararının tespitinde dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

İhaleyle yaptırılan yapım işlerine ilişkin tip sözleşmelerin eki niteliğinde olan Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin “Geçici kabul itibar tarihi” başlıklı 8 inci maddesinde;

“(1) Yüklenicinin, taahhüdündeki işi sözleşmesinde veya idare tarafından verilen en son süre uzatım kararında öngörülen iş bitim tarihinde tamamladığı yapı denetim görevlisi tarafından yapılan ön incelemede tespit edilmiş olması şartı ile kabul komisyonunun iş yerine geç gitmesi ve kabul işlemini geç yapması halinde, kabul tutanağında itibar tarihi olarak işin fiilen bitmiş olduğu tarih gösterilir ve bu tarih, işin geçici kabul tarihi kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.

Sayıştay Genel Kurulu’nun …tarih ve …sayılı Kararı’nda da;

“…İşin başlanıldığı yıl içinde bitirilmesi sözleşmesinde öngörülen işlerde, inşaat ve onarım işlerinin herhangi bir nedenle ertesi yıla sirayeti halinde;

a) Sirayet keyfiyeti takvim yılı sona ermeden idare ile müteahhit arasında ek anlaşma ile kararlaştırılmışsa bu tarihten,

b) Böyle bir anlaşmanın mevcut olmamasına rağmen herhangi bir sebeple iş ertesi yıla sirayet ettirilmişse ilk yıla ait istihkak hariç müteakip takvim yılı başından itibaren ödenecek istihkaklardan gelir vergisi tevkifatı yapılacağına,”

Karar verilmiştir.

Raporda; söz konusu muhtarlık hizmet binalarının geçici kabul onay tarihlerinin 21.03.20… ve 27.03.20… tarihleri olduğu, ayrıca tüm işlerin geçici kabul itibar tarihinin de 30.12.20… olduğu görülmüş ise de tüm işlerin geçici kabul onay tarihinin, ertesi yıla sarkmasından dolayı geçici kabul tutanağında belirlenen geçici kabul itibar tarihinin işin bitim tarihi olarak kabul edilemeyeceği ve yıllara sari olarak değerlendirilip Kurumlar Vergisi kesintisinin yapılması gerektiği şeklinde değerlendirme yapılmıştır.

Yapılan incelemede; sözleşmelerine göre işlerin yıllara sari olmadığı ve İdarece yükleniciye herhangi bir süre uzatımı verilmediği, muhtarlık binalarına ilişkin olarak yapılan hakediş ödemelerinin sözleşmelerin imzalandığı yılda yapılan imalatlara ilişkin olduğu ve ödemelerin ödenek yetersizliği sebebiyle ertesi yılda yapıldığı, yukarıya alınan Yönetmelik hükmüne göre geçici kabul itibar tarihinin işin geçici kabul tarihi olarak kabul edileceğinden, bu çerçevede söz konusu işlerin, geçici kabul tutanaklarındaki geçici kabul itibar tarihlerine göre yıllara sari olmadığı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle; bu işlerle ilgili olarak yıllara sari olmayan dönemde yapılan hakediş ödemelerinden kurumlar vergisi tevkifatının yapılmamasında herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç itibarıyla; Raporda iddia edilenin aksine, söz konusu ödemelerde kurumlar vergisi tevkifatı yapılmasına gerek olmadığından, İdarece de bu yönde işlem yapıldığından konuya ilişkin ilişilecek husus bulunmadığına, hesap ve işlemlerin mevzuatına uygun olduğuna,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle karar verildi.