İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Yeni Birim Fiyat

…. Bakanlığınca … tarihinde … Sanayi ve Ticaret AŞ’ye ihale edilen … TL sözleşme bedelli … Yapım İşi’nde yapım işinin devamı sırasında iş artışı/azalışı kapsamındaki hareketli mobilyalar/cihazlar için … Ticaret Odasınca onaylanan birim fiyatlara yüklenici karı eklenmemesi gerektiği halde ayrıca %25 yüklenici kârı ve genel gideri eklendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;

“Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,”

“Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, altyapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini, ” ifade ettiği belirtilmiş,

Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, İdarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları ve aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin birarada ihale edilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Bu nedenle idareler ihale yaparlarken Kanun’da yer alan tanıma uygun olarak ihale konusu işleri açıkça belirlemeleri, yapım işi kapsamında ihale edilecek işlerden aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece bu işleri rekabet ve ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ilkesine uygun olarak ayrı ayrı ihale etmeleri gerekmektedir.

Oysa “… Yapım İşi”nin ihalesi sırasında hareketli mobilyalara/cihazlara da ihale kapsamında yer verilmeyerek, ikmal ihalesi yoluyla “… Yapım İşi” ihalesi ile ilave işler yanında hareketli mobilyalar/cihazlar da ihale konusu yapılmıştır.

Hareketli mobilyalar/cihazlar 4734 sayılı Kanun’da yer alan mal alımı ihalesi konusu olup, yapım işi kapsamında ihale edilmemesi gerekmektedir. Bu durum, aynı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan “aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin birarada ihale edilemeyeceği” şeklindeki temel ilkeye aykırı olmasının yanında “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkesi ile de bağdaşmamaktadır.

Yapılan incelemede, … Yapım İşi kapsamında demirbaş niteliğindeki hareketli mobilyaların/cihazların da yapım işi kapsamında ihale konusu edildiği ve iş artışı/iş azalışı kapsamında söz konusu mobilyaların/cihazların … Ticaret Odasınca onaylanan birim fiyatlarına %25 yüklenici karı ve genel giderler karşılığı eklendiği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin;

“Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde,

“…

(5) İkinci fıkraya göre yeni fiyatın hesabında, yeni tespit edilecek iş kaleminin analizinde yer alan girdilere ait miktarların varsa rayiçlere ve genel giderlere tesiri dikkate alınır. Bu itibarla, sözleşmede yeni birim fiyat analizleri için önceden belirlenmiş bir kâr ve genel gider oranı var ise bu oran dikkate alınarak yeni birim fiyat hesabı sonuçlandırılır. Sözleşmede bu konuda bir oran belirlenmemiş ise, oluşturulan kâr ve genel gider hariç analiz tutarına %10 oranındaki yüklenici karına ilave olarak %15 oranına kadar idare ve yüklenicinin anlaştığı oranda genel gider eklenir...” hükmü,

yer almakta olup bu hükümler uyarınca yapım işlerinde yeni birim fiyat hesabında kullanılan yüklenici karı ve genel gider karşılığının piyasadan doğrudan temini mümkün olan demirbaş niteliğindeki hareketli mobilyalar/cihazlar için uygulanması mümkün değildir.

Söz konusu işte, demirbaş eşya niteliğindeki hareketli mobilyalar/cihazlar için … TL iş artışı … TL iş eksilişi yapılmış olup hem iş artışı hem de iş eksilişi için %25 yüklenici karı ve genel giderler karşılığı hesaplanıp mobilyaların/cihazların … Ticaret Odasınca onaylanan birim fiyatlarına eklenmesi sonucu kamu zararı oluşmuştur.

Bu nedenle iş artış ve azalışı kapsamında yapılan malzeme alımları dolayısıyla ayrıca ödenen yüklenici karı ve genel giderler tutarının kamu zararı olarak değerlendirilmesi gerektiğinden sorguda … TL olarak hesaplanan kamu zararı tutarının;

Aşağıdaki hesap tablosunda görüleceği üzere yeniden yapılan hesaplama sonucunda kamu zararı olmadığı anlaşılan … TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,

Arta kalan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL’nin ise;

Harcama Yetkilisi (Genel Müdür) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Genel Müdür Yrd. V.) … ile Diğer Sorumlular … (Elektrik-Elektronik Mühendisi), … (Mimar), … (İnşaat Mühendisi), … (Genel Müdür Yrd.), … (Şube Müdürü), … (Genel Müdür Yrd.), … (Daire Başkanı) ve … (Makine Mühendisi) ve Elektrik-Elektronik Mühendisi …’e müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.