SayıştaySayıştay Daire Kararı699

Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
İlam No252
Madde No1
Yılı2019
Nakit aktarımı

….sayılı ilamın ….’nci maddesi ile …. Büyükşehir Belediyesi ile …. Vakfı (….) arasında belediye tarafından doğrudan nakit aktarımı yapılması öngörülerek ortak hizmet projesi adı altında ek protokolle kaynak aktarımında bulunulması sonucu oluşan …. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa; Üst Yönetici (Eski Belediye Başkanı) ….., (Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanı) …., Gerçekleştirme Görevlileri (Şef) …. ile (Sosyolog) ….. Diğer Sorumlu (Meclis Üyesi) …., (Meclis Üyesi) …., (Meclis Üyesi), (…… ve (Meclis Üyesi) …..’in tazmin hükmü ile ilgili temyiz talebinde bulunması sonucunda Sayıştay Temyiz Kurulunun …. tarih ve …., …., …., …… ve ….tutanak sayılı kararında; sorumlular tarafından ortak hizmet projesi kapsamında Vakıfça yapılan işlerin açıkça sunulduğu, bu kapsamda yapılan çalışmalarda Büyükşehir Belediyesince kaynak aktarımı dışında hiçbir işlemin yapılmamış olduğu kabulüne dayalı olarak söz konusu nakit aktarımının kamu zararı sonucu doğurduğuna karar verilmesinin hukuken isabetli görülemeyeceği gerekçesiyle tazmin hükmünün bozularak Dairemize tevdiine karar verilmiştir.

Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine …. sayılı ilamın ….’nci maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesi;

“…

v) Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik her türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar, meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapmak.”

…”,

“Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı 24’üncü maddesi:

“…

o) Spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.



r) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”

şeklinde hüküm altına alınmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde:

“…

Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.

…”,

“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75’inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. …

…”,

“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde:

“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:

a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak,”,

“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde:

“Belediyenin giderleri şunlardır:



k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.



m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.

…”

hükümleri yer almaktadır.

Aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise:

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;



c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.

…”

denilmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;

“Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek demek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”

düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede; …. Büyükşehir Belediyesi tarafından ….’in tanıtımını yapmak, marka değerini yükselterek kentin turizm potansiyelini arttırmak amacıyla …. Vakfı (….) ile ….Projesi İş Birliği Ortak Hizmet Protokolü hazırlanarak …. tarih ve …. sayılı yazı ile …. Valiliğinin Olur’larına sunulmuştur.

…. Valiliğince 5393 sayılı Belediye Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (c) bendi uyarınca; …. Büyükşehir Belediyesi ile …. Vakfı (….) arasında ortak hizmet protokolü yapılmasına …. tarih ve ….sayılı Olur ile izin verilmiştir.

…. Büyükşehir Belediyesi ve …. Vakfı (….) arasında mahallin en büyük mülki idare amirinin izni ve … sayılı Meclis Kararına istinaden …. tarihinde protokol imzalanmıştır.

Vakıf ile yapılan Protokolün …’nci maddesinde:

…. Vakfın Yükümlülükleri

…. Proje amacı kapsamında, bu protokolün 6. maddesinde belirlenen iş ve işlemleri bu protokol süresinde yapmaktır.

…. ….. protokol süresince hazırlanan görsel film vb. tanıtım materyallerini internet sitesinde ve sosyal medya hesaplarında süresiz olarak paylaşabilecektir. Tanıtım filmlerinin Fikir ve Sanat Eserlerini Koruma Kanundan kaynaklanan tüm hakları Vakfa ve …. Büyükşehir Belediyesine ait olacaktır.

…. Vakıf tarafından haftalık beğeni, paylaşım ve istatistiki bilgiler çıkartılacak, talep halinde belediyeye sunulacaktır.

…. Vakıf. Protokol sürecince …. Büyükşehir Belediyesine projeye yönelik faaliyet raporu hazırlayıp sunmakla yükümlüdür.

….. Belediyenin Yükümlülükleri

…. Büyükşehir Belediyesi, “…. Turizm Tanıtım” projesi kapsamında; işbu protokolün 6. maddesinde belirtilen faaliyetleri gerçekleştirmek üzere Vakfa. Vakfın bildireceği banka hesabına protokol süresince, her iki tarafın kararlaştırılacağı zaman dilimleri içerisinde ve miktarlarda toplam ….. TL aktaracaktır.”

denilmek suretiyle Vakfın ve Büyükşehir Belediyesinin yükümlülükleri kayıt altına alınmıştır.

Anılan protokol Büyükşehir Belediye Meclisinin ….. tarihli ve …. sayılı ve …. tarihli, … sayılı Kararları ile kabul edilen ek protokollerle birer yıl daha uzatılmış ve bu amaçla hazırlanan ….Turizm Tanıtım Projesi İş Birliği Ek Ortak Hizmet Protokolü …. tarihinde imzalanmıştır. Söz konusu protokolün 6’ncı maddesinde belirtilen faaliyetleri gerçekleştirmek üzere …. Vakfına 2019 yılı içerisinde …. tarihli ve …. sayılı Ödeme Emri ile …. TL ve … tarihli ve …. sayılı Ödeme Emri ile de …. TL olmak üzere toplam …. TL ödeme yapılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75/c maddesine göre; belediyeler belediye meclisinin kararı üzerine kendi görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceklerdir. Ancak diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekmektedir.

…. Büyükşehir Belediyesi ile ….arasında, “…Turizm Tanıtım” ortak hizmet projesi için iş birliği protokol hazırlanarak mülki idare amiri tarafından onaylanmış, Büyükşehir Belediye Meclis Kararı alınmak suretiyle de protokol imzalanmıştır.

Belirtilen protokol kapsamında Belediye tarafından Vakfa yapılan ödemeler …’in tanıtımını sağlamak, turizm potansiyelini arttırmak, ….’in marka değerini yükseltmek, amacıyla yapılmış olup, aktarılan kaynakların harcanmasına ilişkin belgeler sorumlular tarafından ibraz edilmiştir. Söz konusu harcama belgelerin içeriğinin; ortak hizmet projesi kapsamında düzenlenen protokolde hüküm altına alınan hizmet ve faaliyetlere ilişkin olduğu görülmüştür.

Mahallin en büyük mülki idare amirinin izni dahilinde gerçekleşen, kurucuları arasında Valilik, Büyükşehir Belediyesi, …. Ticaret Odası, ….Esnaf ve Sanatkârlar Odası, ilçe belediyeleri ile ilçe Ticaret Odaları gibi birçok kamu kurumu ve kamu kurumu niteliğindeki meslek odaları bulunan ….. Vakfı ile düzenlenen ortak hizmet projesi kapsamında …. ilinin turizm potansiyelinin geliştirilmesi için yapılan harcamaların bir kısmının Büyükşehir Belediyesi dışındaki kurumlar tarafından üstlenilmiş olması da mümkündür. Bu durumun belediye bütçesinden yapılacak harcamaları azaltacağı açıktır.

Bunun yanı sıra …. ilinin turizm potansiyelinin geliştirilmesi için yapılan harcamaların ….Turizm Tanıtım Projesine kapsamında ve Protokolün 6’ncı maddesinde belirtilen faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik olduğu anlaşılmış olup, söz konusu harcamalar neticesinde kamu zararı oluşmamıştır.

Bu itibarla; … Büyükşehir Belediyesi ile …. Vakfı (….) arasında belediye tarafından doğrudan nakit aktarımı yapılması öngörülerek ortak hizmet projesi adı altında ek protokolle kaynak aktarımında bulunulması hususunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle kamu zararı oluşmayan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’ inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.



Azınlık Görüşü:

Üye ….nin Karşı Oy Gerekçesi:

“Belediyeler 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesi uyarınca ortak hizmet projesi düzenleyebilmektedirler. Ortak hizmet projeleri isminden de anlaşılacağı üzere, ortak olarak gerçekleştirilecek bir hizmet projesinin varlığını gerektirmektedir. Bu durumda ortak hizmet gerçekleştirmeye karar veren ve bu hususta protokol imzalayan tarafların her birinin söz konusu ortak hizmet projesi kapsamında yapacakları hizmetleri maddi veya gayri maddi olarak belirlemeleri ve protokolde yer almalarını sağlamaları gerekmektedir. Aksi durumda ortak yürütülen bir hizmetten veya projeden bahsetmek mümkün olmayacaktır. Belediye ile ….arasında yapılan protokol incelendiğinde, söz konusu protokolün 6’ncı maddesinde, … ve çevresinin etkin tanıtımına yönelik tanıtım ve halkla ilişkiler kampanyaları gerçekleştirilmesi, il turizmini gerçekleştirmek ve ….’in tanıtımını yapmak amacıyla tematik misyonlar düzenlenmesi vb. adı geçen vakfın gerçekleştireceği faaliyetler sayılmış olmakla birlikte, görüleceği üzere vakfın yükümlülükleri çok genel tanımlanmıştır. Kendi görev ve sorumluluk alanında yer alan turizm tanıtım hizmeti için aktarılan kaynağın bu amaçla kullanılmasını sağlamak İdarenin görevidir. Yapılan ödemelerin Vakıf tarafından proje amacına uygun şekilde kullanıldığı hususunda da netlik bulunmamaktadır. Belediyenin taraf olduğu protokol bu haliyle bir projenin gerçekleştirilmesinden çok vakıfa protokolle belirlenen tutarda maddi yardım yapılması niteliğinde olmaktadır. Savunma ekinde ibraz edilen faturalar projeyle ilgili olup olmadıkları bakımından açıklayıcı ve kanıtlayıcı olmaktan uzaktır. Dolayısıyla, belirtilen gerekçelerle tazmin hükmünde ısrar edilmesi gerekir.”