SayıştaySayıştay Temyiz Kararı53358
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire8
Dosya No49510
Yılı2019
Damga vergisinin eksik tahsil edilmesi
6- 35 sayılı İlamın 8 inci maddesiyle; Mülkiyeti belediyeye ait halk ekmek fabrikası işletmesi kiralama işlemlerinde sözleşmeden ve ihale kararından tahsil edilmesi gereken damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu oluşan … TL tutarındaki damga vergisi alacağının halk ekmek fabrikası kiracısı …’ın belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarih ve 1322 no.lu muhasebe işlem fişiyle mahsuben tahsil edildiği gerekçesiyle … TL ile ilgili ilişilecek bir husus kalmadığına karar verilmiştir.
…
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu Daire Kararında mülkiyeti belediyeye ait halk ekmek fabrikası işletmesi kiralama işlemlerinde sözleşmeden ve ihale kararından tahsil edilmesi gereken damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu oluşan … TL tutarındaki damga vergisi alacağının halk ekmek fabrikası kiracısı …’ın belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarih ve 1322 no.lu muhasebe işlem fişiyle mahsuben tahsil edildiği gerekçesiyle … TL ile ilgili ilişilecek bir husus kalmadığına karar verildiği görülmektedir.
Sorumlular temyiz dilekçelerinde, işletmenin bulunduğu bölgenin … Belediyesinin (şimdiki Büyükşehir Belediyesi) ... tarihli ... sayılı Meclis Kararıyla belediyenin mücavir sınırları içerisinde yer alan … bölgesindeki ve 17/12/1990 tarih ve 88 sayılı Meclis kararlarıyla da yine belediyelerinin sınırları içerisinde bulunan … bölgesine ilave edilen … Bölgesindeki mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler nedeniyle “Gecekondu Önleme Bölgesi” ilan edilmiş olduğunu, 775 Sayılı Gecekondu Kanunu’nun 33 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği vergi tahakkuk işlemleri yapılmadığını, ilgili yasa hükmüne göre bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemlerin, sözleşmelerin, beyannameler ve benzerlerinin, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunu söylemişlerdir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinde bu Kanuna ekli (1) sayılı Tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 3 üncü maddesinde damga vergisinin mükelleflerinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, 6 ncı maddesinde bir kağıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların her birinden ayrı ayrı vergi alınacağı, bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde damga vergisinin en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınacağı, 8 inci maddesinde resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı, 10 uncu maddesinde damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, 14 üncü maddesinde kağıtların damga vergisinin bu Kanuna ekli (1) sayılı Tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı Tablonun “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün 2. sırasına göre ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları binde 5,69 oranında, “I Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/2 sırasına göre ise kira mukavelenameleri (mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) binde 1,89 oranında damga vergisine tabidir.
… Belediyesine ait halk ekmek fabrikasının 5 yıllığına kiralandığı, ancak kiralama işleminde kira sözleşmesinden ve ihale kararından kesilmesi gereken damga vergisinin kesilmediği ekli belgelerden anlaşılmaktadır.
Daire yargılaması aşamasında sorumlular sözleşmeden ve ihale kararından kesilmesi gereken … TL tutarındaki damga vergisini kiracının belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarihli ve 1322 numaralı Muhasebe İşlem Fişiyle kestiklerini bildirdiklerinden, Daire tarafından … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus kalmadığına karar verilmiştir. Ancak sonrasında sorumlular temyiz dilekçeleriyle söz konusu bölgenin gecekondu bölgesi olduğunu ve her türlü vergiden muaf olduğunu iddia ederek Daire Kararına itiraz etmişlerdir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Kapsam ve tarif” başlıklı 1 inci maddesinde; mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 2 nci maddesinde; bu Kanunda sözü geçen (Gecekondu) deyimi ile, imar ve yapı işlerini düzenleyen mevzuata ve genel hükümlere bağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmayan arazi veya arsalar üzerinde, sahibinin rızası alınmadan yapılan izinsiz yapıların kastedildiği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.” denilmişse de, kiraya verilen taşınmaz belediyenin mülkiyetinde olup 775 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinde yer alan gecekondu tanımına girmemektedir. Dolayısıyla söz konusu taşınmaz 775 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan muafiyet kapsamında değildir.
Açıklanan nedenlerle, Dairenin “İhale kararının 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (I) sayılı tablonun (II/2) fıkrası gereğince 5,69 oranında vergiye tabi tutulması, ayrıca belli parayı ihtiva eden kira sözleşmelerinden bu Kanuna ekli (I) sayılı tablonun (I/A-2) sırasına göre binde 1,89 oranında damga vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir. Kiralama işleminde, sözleşmeden ve ihale kararından tahsil edilmesi gereken … TL tutarındaki Damga Vergisi alacağı Halk Ekmek Fabrikası kiracısı …’ın Belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarih ve 1322 no.lu Muhasebe İşlem Fişiyle mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına,” şeklindeki kararında hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bu itibarla, sorumlu talebinin reddi ile 35 sayılı İlamın 8 inci maddesiyle verilen … TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus kalmadığına dair hükmün TASDİKİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 25.01.2023 tarih ve 53358 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
6- 35 sayılı İlamın 8 inci maddesiyle; Mülkiyeti belediyeye ait halk ekmek fabrikası işletmesi kiralama işlemlerinde sözleşmeden ve ihale kararından tahsil edilmesi gereken damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu oluşan … TL tutarındaki damga vergisi alacağının halk ekmek fabrikası kiracısı …’ın belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarih ve 1322 no.lu muhasebe işlem fişiyle mahsuben tahsil edildiği gerekçesiyle … TL ile ilgili ilişilecek bir husus kalmadığına karar verilmiştir.
…
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu Daire Kararında mülkiyeti belediyeye ait halk ekmek fabrikası işletmesi kiralama işlemlerinde sözleşmeden ve ihale kararından tahsil edilmesi gereken damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu oluşan … TL tutarındaki damga vergisi alacağının halk ekmek fabrikası kiracısı …’ın belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarih ve 1322 no.lu muhasebe işlem fişiyle mahsuben tahsil edildiği gerekçesiyle … TL ile ilgili ilişilecek bir husus kalmadığına karar verildiği görülmektedir.
Sorumlular temyiz dilekçelerinde, işletmenin bulunduğu bölgenin … Belediyesinin (şimdiki Büyükşehir Belediyesi) ... tarihli ... sayılı Meclis Kararıyla belediyenin mücavir sınırları içerisinde yer alan … bölgesindeki ve 17/12/1990 tarih ve 88 sayılı Meclis kararlarıyla da yine belediyelerinin sınırları içerisinde bulunan … bölgesine ilave edilen … Bölgesindeki mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler nedeniyle “Gecekondu Önleme Bölgesi” ilan edilmiş olduğunu, 775 Sayılı Gecekondu Kanunu’nun 33 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği vergi tahakkuk işlemleri yapılmadığını, ilgili yasa hükmüne göre bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemlerin, sözleşmelerin, beyannameler ve benzerlerinin, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğunu söylemişlerdir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinde bu Kanuna ekli (1) sayılı Tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 3 üncü maddesinde damga vergisinin mükelleflerinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, 6 ncı maddesinde bir kağıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların her birinden ayrı ayrı vergi alınacağı, bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde damga vergisinin en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınacağı, 8 inci maddesinde resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı, 10 uncu maddesinde damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, 14 üncü maddesinde kağıtların damga vergisinin bu Kanuna ekli (1) sayılı Tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı Tablonun “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün 2. sırasına göre ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları binde 5,69 oranında, “I Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün A/2 sırasına göre ise kira mukavelenameleri (mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) binde 1,89 oranında damga vergisine tabidir.
… Belediyesine ait halk ekmek fabrikasının 5 yıllığına kiralandığı, ancak kiralama işleminde kira sözleşmesinden ve ihale kararından kesilmesi gereken damga vergisinin kesilmediği ekli belgelerden anlaşılmaktadır.
Daire yargılaması aşamasında sorumlular sözleşmeden ve ihale kararından kesilmesi gereken … TL tutarındaki damga vergisini kiracının belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarihli ve 1322 numaralı Muhasebe İşlem Fişiyle kestiklerini bildirdiklerinden, Daire tarafından … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus kalmadığına karar verilmiştir. Ancak sonrasında sorumlular temyiz dilekçeleriyle söz konusu bölgenin gecekondu bölgesi olduğunu ve her türlü vergiden muaf olduğunu iddia ederek Daire Kararına itiraz etmişlerdir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Kapsam ve tarif” başlıklı 1 inci maddesinde; mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 2 nci maddesinde; bu Kanunda sözü geçen (Gecekondu) deyimi ile, imar ve yapı işlerini düzenleyen mevzuata ve genel hükümlere bağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmayan arazi veya arsalar üzerinde, sahibinin rızası alınmadan yapılan izinsiz yapıların kastedildiği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.” denilmişse de, kiraya verilen taşınmaz belediyenin mülkiyetinde olup 775 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinde yer alan gecekondu tanımına girmemektedir. Dolayısıyla söz konusu taşınmaz 775 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan muafiyet kapsamında değildir.
Açıklanan nedenlerle, Dairenin “İhale kararının 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (I) sayılı tablonun (II/2) fıkrası gereğince 5,69 oranında vergiye tabi tutulması, ayrıca belli parayı ihtiva eden kira sözleşmelerinden bu Kanuna ekli (I) sayılı tablonun (I/A-2) sırasına göre binde 1,89 oranında damga vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir. Kiralama işleminde, sözleşmeden ve ihale kararından tahsil edilmesi gereken … TL tutarındaki Damga Vergisi alacağı Halk Ekmek Fabrikası kiracısı …’ın Belediyede bulunan hakedişinden 20.04.2020 tarih ve 1322 no.lu Muhasebe İşlem Fişiyle mahsuben tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına,” şeklindeki kararında hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bu itibarla, sorumlu talebinin reddi ile 35 sayılı İlamın 8 inci maddesiyle verilen … TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus kalmadığına dair hükmün TASDİKİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 25.01.2023 tarih ve 53358 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.