SayıştaySayıştay Daire Kararı973
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No73
Madde No12
Yılı2023
Sözleşme Damga Vergisi, Yapılan İşe Uygun Birim Fiyat Uygulanmaması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılan ....’nin açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
Fen İşleri Müdürlüğü tarafından Yüklenici ….’den doğrudan temin yöntemine göre yapılan “Vinç Kiralama İşi”nde;
a) Sözleşme yapıldığı halde sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu belirtildiğinden, Belediye tarafından imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.
Buna göre, Yüklenici ….’den doğrudan temin yöntemine göre yapılan “Vinç Kiralama İşi”nde …. TL tutarlı Sözleşme imzalanmasına karşın, Sözleşme bedeli üzerinden damga vergisi kesintisi yapılmaması sonucunda (…. TL*0,00948) …. TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL ahizi ….’den …. tarihli ve …. işlem no.lu banka dekontu ile hesap yılından sonra tahsil edilerek …. tarihli ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Yapılan İşe uygun birim fiyatların uygulanmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
Söz konusu İş kapsamında 30, 35 ve 40 tonluk vinçler kiralanmış olup, bu vinçler ile yapılan işler betonarme kutu box indirme-bindirmesi, konteyner yüklemesi ve saç yükleme-taşımasıdır.
Raporda, çalışma yapılan kutu box ağırlıklarının 5 ton ile 10 ton arasında olduğu, 2 adet yüklenmesi durumunda bile 10 ton ile 20 ton arasında olacağı, yükleme yapılan konteynerlerin ise 30 ton ağırlığında olmadığı, yine yüklenen ve taşınan saç ağırlığının da düşük olduğu, dolayısı ile yapılan işlerin tamamını 30 tonluk vinç ile yapma imkanının bulunduğu belirtilmişse de;
Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden;
Hidrokon HK 90 YKL6 marka 30 ton kapasiteli bir vincin yük kaldırma diyagramı incelendiğinde 30 ton kapasiteli vincin kule ekseninden 4,81 m uzaklıktaki kaldırma kapasitesi 19,27 ton, 6,55 m mesafede 13,53 ton ve 8,39 m mesafede 9,71 ve 10,34 m mesafede 7,58 ton olduğu, burada uzanma mesafelerinde sehimlerin dikkate alınmadığı, vinçlerde sehimden kaynaklı olarak moment kaybının yaklaşık %15 civarında olduğu,
.... İlçesi mahallelerinin kırsal alanlarında yolların dar olması sebebiyle vincin ayaklarının tam açılamaması sebebiyle daha yüksek tonajlı vinçlere ihtiyaç duyulduğu, taşıyıcı aracın ayaklarının tam açılamaması ve ayakların basıldığı yerin yumuşaklığının vincin tam kapasite çalışmasına engel bir durum olduğu, ayakların tam açılamaması durumunda diyagram değerlerinin daha da düşeceği, Belediye işlemlerinde menfezlerin atım mesafeleri vinç kule ekseninden itibaren 10 metre mesafelere ve üzerine çıktığı,
anlaşılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle, vinçlerin kaldırabileceği maksimum ağırlık ve uzanabileceği maksimum mesafeye göre vinçlerin kapasitelerinin değişmesi sebebiyle kutu box atım mesafeleri ile ilgili olarak işin 30 tonluk bir vinç ile yapılmasının mümkün olmadığı görüldüğünden, yapılan 35 ve 40 tonluk vinç kiralamaları sonucunda kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılan ....’nin açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
Fen İşleri Müdürlüğü tarafından Yüklenici ….’den doğrudan temin yöntemine göre yapılan “Vinç Kiralama İşi”nde;
a) Sözleşme yapıldığı halde sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu belirtildiğinden, Belediye tarafından imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.
Buna göre, Yüklenici ….’den doğrudan temin yöntemine göre yapılan “Vinç Kiralama İşi”nde …. TL tutarlı Sözleşme imzalanmasına karşın, Sözleşme bedeli üzerinden damga vergisi kesintisi yapılmaması sonucunda (…. TL*0,00948) …. TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL ahizi ….’den …. tarihli ve …. işlem no.lu banka dekontu ile hesap yılından sonra tahsil edilerek …. tarihli ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Yapılan İşe uygun birim fiyatların uygulanmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
Söz konusu İş kapsamında 30, 35 ve 40 tonluk vinçler kiralanmış olup, bu vinçler ile yapılan işler betonarme kutu box indirme-bindirmesi, konteyner yüklemesi ve saç yükleme-taşımasıdır.
Raporda, çalışma yapılan kutu box ağırlıklarının 5 ton ile 10 ton arasında olduğu, 2 adet yüklenmesi durumunda bile 10 ton ile 20 ton arasında olacağı, yükleme yapılan konteynerlerin ise 30 ton ağırlığında olmadığı, yine yüklenen ve taşınan saç ağırlığının da düşük olduğu, dolayısı ile yapılan işlerin tamamını 30 tonluk vinç ile yapma imkanının bulunduğu belirtilmişse de;
Sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan belgelerden;
Hidrokon HK 90 YKL6 marka 30 ton kapasiteli bir vincin yük kaldırma diyagramı incelendiğinde 30 ton kapasiteli vincin kule ekseninden 4,81 m uzaklıktaki kaldırma kapasitesi 19,27 ton, 6,55 m mesafede 13,53 ton ve 8,39 m mesafede 9,71 ve 10,34 m mesafede 7,58 ton olduğu, burada uzanma mesafelerinde sehimlerin dikkate alınmadığı, vinçlerde sehimden kaynaklı olarak moment kaybının yaklaşık %15 civarında olduğu,
.... İlçesi mahallelerinin kırsal alanlarında yolların dar olması sebebiyle vincin ayaklarının tam açılamaması sebebiyle daha yüksek tonajlı vinçlere ihtiyaç duyulduğu, taşıyıcı aracın ayaklarının tam açılamaması ve ayakların basıldığı yerin yumuşaklığının vincin tam kapasite çalışmasına engel bir durum olduğu, ayakların tam açılamaması durumunda diyagram değerlerinin daha da düşeceği, Belediye işlemlerinde menfezlerin atım mesafeleri vinç kule ekseninden itibaren 10 metre mesafelere ve üzerine çıktığı,
anlaşılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle, vinçlerin kaldırabileceği maksimum ağırlık ve uzanabileceği maksimum mesafeye göre vinçlerin kapasitelerinin değişmesi sebebiyle kutu box atım mesafeleri ile ilgili olarak işin 30 tonluk bir vinç ile yapılmasının mümkün olmadığı görüldüğünden, yapılan 35 ve 40 tonluk vinç kiralamaları sonucunda kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.