SayıştaySayıştay Daire Kararı463
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire3
İlam No5
Madde No2
Yılı2022
Yapım işi kapsamında uygulanması öngörülmüş 25.288.5110 Tek cidarlı paslanmaz çelik baca ve 25.288.5310 Yalıtımlı paslanmaz çelik baca (Dış kaplaması paslanmaz çelik) pozlarına ilişkin imalatların uzunlukları 47,33 mt olduğu halde, ödemenin 77 mt üzerinden yapılması
… yüklenimindeki … kayıt numarası ile ihale edilmiş “…”ne ilişkin olarak;
Adı geçen yapım işi ihalesi kapsamında uygulanması öngörülmüş 25.288.5110 Tek cidarlı paslanmaz çelik baca ve 25.288.5310 Yalıtımlı paslanmaz çelik baca (Dış kaplaması paslanmaz çelik) pozlarına ilişkin imalatların uzunlukları 47,33 mt olduğu halde, ödemenin 77 mt üzerinden yapılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Esasa ilişkin olarak;
“…”ne ilişkin yüklenici ile imzalanan Sözleşme’nin;
“Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11 inci maddesinin 11.2. alt maddesinde;
“Hakediş raporları, bu Sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenir. Hazırlanan hakedişler raporları İdarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir.”,
şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle hakediş ödemelerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki düzenlemelere göre yapılacağı hususunda taraflar anlaşmışlardır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinde ise;
“… Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”
düzenlemesi ile yüklenici tarafından sözleşme ve eklerine uymayan iş yapıldığında, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan söz konusu yapım işine ilişkin Sözleşmenin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin (İş Kalemleri) 28 inci maddesinde 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca, 30 uncu maddesinde ise 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) imalatlarının öngörüldüğü ve tariflerinin de;
“25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca Teknik Tarifi: PASLANMAZ ÇELİK BACA (Ölçü: m İhzarat: %80)Metal bacalar için olan: TS EN 1856-1, TS EN 1856-2 standartlarına uygun olarak imal edilmiş, baca borusu, TE parçaları, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parçası, taşıyıcı sehpası, adaptörü, baca temizleme kapağı, yatayda gerektiğinde ikinci temizleme kapağı, muf ve kelepçe geçmeli, yatay ve düşey yükleri taşımak için gerekli konsol, dayanma ve destekleme parçaları, baca sisteminin topraklaması yapılmış, malzeme tanımını belirten işaretlemeleri, imalatçının CE belgesindeki ürününe ait etiket tanımlaması ile uygulanacak baca üzerindeki işaretleme birbirine uygun, sistem bacaya ait standartlara uygun malzemeden imal edilmiş baca plakası kazan dairesinde görünür bir yere montajı yapılan, baca kesit ve çekiş hesabı TS EN 13384-1+A2 veya TS EN 13384-2+A1 standardına uygun olarak yapılarak raporlanan bacanın iş yerinde temini ve montajıının MYK Baca Montaj Personeli (Seviye 3) Belgeli Üretici veya Distribütör Yetkili Servisi tarafından yapılması ve MYK Baca Kontrol Personeli (Seviye 4) Belgeli personel tarafından da baca kesit hesabı ile yapılan bacanın kontrolünün yapılması ve uygunluk onayının verilmesi.. (Ara değerlere ait birim fiyatlar enterpolasyonla bulunur.) Not: Baca taşıma sehpası, taşıma konsolları, çelik halat, merdiven ve çelik konstrüksiyon, paratoner ve tutucular BFT 15.550.1202 pozundan hesaplanacaktır. 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine uygun olarak imal edilmiş CE uygunluk işaretiyle piyasaya arz edilmiş olan bacalar, onaylı projede belirtilen tüm bileşenleriyle birlikte bağlantıları ve montajı yapılarak çalışır halde teslim edilecektir. Paratoner tanıma dâhil değildir.
…
25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) Teknik Tarifi: PASLANMAZ ÇELİK BACA (Ölçü: m İhzarat: %80)Metal bacalar için olan: TS EN 1856-1, TS EN 1856-2 standartlarına uygun olarak imal edilmiş, baca borusu, TE parçaları, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parçası, taşıyıcı sehpası, adaptörü, baca temizleme kapağı, yatayda gerektiğinde ikinci temizleme kapağı, muf ve kelepçe geçmeli, yatay ve düşey yükleri taşımak için gerekli konsol, dayanma ve destekleme parçaları, baca sisteminin topraklaması yapılmış, malzeme tanımını belirten işaretlemeleri, imalatçının CE belgesindeki ürününe ait etiket tanımlaması ile uygulanacak baca üzerindeki işaretleme birbirine uygun, sistem bacaya ait standartlara uygun malzemeden imal edilmiş baca plakası kazan dairesinde görünür bir yere montajı yapılan, baca kesit ve çekiş hesabı TS EN 13384-1+A2 veya TS EN 13384-2+A1 standardına uygun olarak yapılarak raporlanan bacanın iş yerinde temini ve montajıının MYK Baca Montaj Personeli (Seviye 3) Belgeli Üretici veya Distribütör Yetkili Servisi tarafından yapılması ve MYK Baca Kontrol Personeli (Seviye 4) Belgeli personel tarafından da baca kesit hesabı ile yapılan bacanın kontrolünün yapılması ve uygunluk onayının verilmesi.. (Ara değerlere ait birim fiyatlar enterpolasyonla bulunur.) Not: Baca taşıma sehpası, taşıma konsolları, çelik halat, merdiven ve çelik konstrüksiyon, paratoner ve tutucular BFT 15.550.1202 pozundan hesaplanacaktır. 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine uygun olarak imal edilmiş CE uygunluk işaretiyle piyasaya arz edilmiş olan bacalar, onaylı projede belirtilen tüm bileşenleriyle birlikte bağlantıları ve montajı yapılarak çalışır halde teslim edilecektir. Paratoner tanıma dâhil değildir.” şeklinde olduğu,
Yüklenici’nin ihale komisyonuna sunmuş olduğu … tarihli Birim Fiyat Teklif Mektubu eki Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 28 inci ve 30 uncu sıralarında da sırasıyla 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) pozları için teklif verdiği,
anlaşılmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi, Sözleşme, Teknik Şartname ve Birim Fiyat Teklif Mektubu’nda yer alan hususlar birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu yapım işi kapsamında yer alan baca imalatlarının 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) pozlarındaki teknik tarife uygun olarak yerine getirileceği, bu kapsamda söz konusu pozların teknik tariflerinde ölçü biriminin metre (m) şeklinde belirlendiği, buna göre de baca kapağı, baca şapkası, genleşme parçası, kazan duman kanalı çıkışı adaptörü, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parça, TE modülü, temizleme kapağı ve genleşme parçası gibi parçaların metraj hesabında fiili ölçüm miktarının metre (m) cinsinden hesaplanarak ödemesinin yapılacağı, öyleyse adı geçen pozların eski poz numaraları ile belirtilen tanımlarındaki hesaplama yöntemlerinin mevcut ihale kapsamında uygulanmasının hukuken mümkün olamayacağı, kaldı ki yüklenici tarafından ihale komisyonuna sunulmuş … tarihli Birim Fiyat Teklif Mektubu eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 28 inci ve 30 uncu sıralarında da sırasıyla söz konusu imalatların güncel poz numaraları olan 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) için teklif verildiği, buna göre mer’i mevzuat gereği bu poz numarları esas alınarak bahse konu imalat kalemleri için metraj hesabının yapılabileceği, bu hesaplama üzerinden de yükleniciye ödeme yapılabileceği, ödemenin yükleniciye tam yapılabilmesi için işin yüklenici tarafından mevzuatına, sözleşmesine, projesine, üzerinde anlaşma sağlanan birim fiyat tariflerine uygun olarak yerine getirilmesi gerektiği, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az olur ise bedelinin de ona göre ödeneceği sonucu çıkmaktadır.
Yapılan incelemede; bahse konu yapım işine ait baca imalatlarına ilişkin metraj hesabının Teknik Şartnamede belirlendiği şekli ile 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) pozlarındaki teknik tarife uygun olarak yerine getirilmediği, bu kapsamda söz konusu pozların metraj hesabının ihale tarihinde geçerliliği bulunmayan eski poz tarifine göre yapıldığı, böylece baca kapağı, baca şapkası, genleşme parçası, kazan duman kanalı çıkışı adaptörü, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parça, TE modülü, temizleme kapağı ve genleşme parçası gibi parçaların metraj hesabındaki ölçümün genel hükümlere göre fiili ölçüm miktarı esas alınarak yapılması gerektiği halde bu pozların eski tariflerinde yer alan hesaplama yöntemlerine göre yapıldığı, böylece bu parçalar için 29,67 mt fazla hesaplama yapılarak bu fazla hesaplama üzerinden yükleniciye ödeme yapıldığı, bunun sonucunda 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde yer alan “… İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, …” hükmü gereği … TL kamu zararının oluştuğuna oy birliğiyle,
Sorumluluğa ilişkin olarak;
Denetçi raporunda söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi/Hakedişi Düzenleyen (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) … sorumlu tutulmuştur.
24.12.2003 tarih 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin 2 nci fıkrasında;
“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde ise;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” denilmiştir.
Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih 5189-1 sayılı Kararının “Harcama Yetkililerinin Genel Sorumluluğu” başlıklı maddesinde;
“… bütçeden yapılacak harcamalar konusunda 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sürecinde tek ve tam yetkili olan, giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetndekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin, Sayıştaya karşı hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.”,
“Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu” başlıklı maddesinde de;
“… aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine…” hususlarına yer verilmiştir.
Sorumlulukla alakalı belirtilen mevzuat hükümleri gereğince giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetindekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin düzenlenen ödeme emri belgesi ve eki belgelerin doğruluğundan ve mevzuatına uygunluğundan sorumlu olduğu gerekçeleriyle kamu zararından Harcama Yetkilisi (…) …’nin,
Söz konusu ödeme emri belgesine esas olan hakedişi düzenleyen, bu yönüyle gerçekleştirme belgelerini hazırlayan ve ilgili hakedişin hazırlanması sırasında sorgu konusu baca imalatı konusunda teknik bilgi ve yeterliliğe sahip kişi olması gerekçeleriyle kamu zararından Gerçekleştirme Görevlisi/Hakedişi Düzenleyen (…) …’un,
kamu zararından sorumlu olduklarına oy birliğiyle,
Ödeme emri belgesinin düzenlenmesi sürecinde görev alan ve ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’in bu belgenin eki niteliğindeki belgeleri konsolide ederek ödeme emri belgesini Harcama Yetkilisinin onayına sunmakla sınırlı bir görevinin olduğu, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’in ise sadece ödeme emrinin eki olan hakediş kapağındaki hesaplamaların yapılmasını sağladığı hususları göz önüne alındığında bu kimselerin sorgu konusu edilmiş baca imalatı konusunda teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olmadıklarından,
kamu zararından da sorumlu olmadıklarına,
Üye ...’nın;
“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesine göre bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiği belirtildikten sonra gerçekleştirme işlemlerini yerine getiren görevlilerin bu işlemlerden sorumlu olacağı vurgulanmıştır.
Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih 5189-1 sayılı Kararının “Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu” başlıklı maddesinde de aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine hükmedilmiştir.
Belirtilen Kanun ve Genel Kurul Kararı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ödeme emri belgesinin hazırlanması sürecinde görev alan ve gerçekleştirme belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlilerinin ödeme emri belgesinin konusunu teşkil eden hususlarla alakalı teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olup olmadığına bakılmaksızın bu belgede ortaya çıkan kamu zararından sorumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır. Çünkü gerek Kanun gerek Genel Kurul Kararında gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin teknik bilgi ve yeterliliği esas alan bir ayırım yapılmamıştır.
Yukarıdaki gerekçelerle Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’in kamu zararından sorgu konusu baca imalatı hakkında teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olmadığı gerekçesiyle sorumlu olmadığı yönündeki Daire Kararına katılmamaktayım.”
şeklindeki azınlık görüşüne karşı oy çokluğuyla,
Sonuç itibariyle; baca imalatlarına ilişkin metraj hesabının 29,67 mt fazla hesaplanıp, bu fazla hesaplama üzerinden yükleniciye ödeme yapılması sonucu ortaya çıkan kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama Yetkilisi (…) … ve Gerçekleştirme Görevlisi/Hakedişi Düzenleyen (…) …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
… yüklenimindeki … kayıt numarası ile ihale edilmiş “…”ne ilişkin olarak;
Adı geçen yapım işi ihalesi kapsamında uygulanması öngörülmüş 25.288.5110 Tek cidarlı paslanmaz çelik baca ve 25.288.5310 Yalıtımlı paslanmaz çelik baca (Dış kaplaması paslanmaz çelik) pozlarına ilişkin imalatların uzunlukları 47,33 mt olduğu halde, ödemenin 77 mt üzerinden yapılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Esasa ilişkin olarak;
“…”ne ilişkin yüklenici ile imzalanan Sözleşme’nin;
“Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 11 inci maddesinin 11.2. alt maddesinde;
“Hakediş raporları, bu Sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenir. Hazırlanan hakedişler raporları İdarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir.”,
şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle hakediş ödemelerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki düzenlemelere göre yapılacağı hususunda taraflar anlaşmışlardır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinde ise;
“… Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”
düzenlemesi ile yüklenici tarafından sözleşme ve eklerine uymayan iş yapıldığında, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan söz konusu yapım işine ilişkin Sözleşmenin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin (İş Kalemleri) 28 inci maddesinde 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca, 30 uncu maddesinde ise 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) imalatlarının öngörüldüğü ve tariflerinin de;
“25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca Teknik Tarifi: PASLANMAZ ÇELİK BACA (Ölçü: m İhzarat: %80)Metal bacalar için olan: TS EN 1856-1, TS EN 1856-2 standartlarına uygun olarak imal edilmiş, baca borusu, TE parçaları, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parçası, taşıyıcı sehpası, adaptörü, baca temizleme kapağı, yatayda gerektiğinde ikinci temizleme kapağı, muf ve kelepçe geçmeli, yatay ve düşey yükleri taşımak için gerekli konsol, dayanma ve destekleme parçaları, baca sisteminin topraklaması yapılmış, malzeme tanımını belirten işaretlemeleri, imalatçının CE belgesindeki ürününe ait etiket tanımlaması ile uygulanacak baca üzerindeki işaretleme birbirine uygun, sistem bacaya ait standartlara uygun malzemeden imal edilmiş baca plakası kazan dairesinde görünür bir yere montajı yapılan, baca kesit ve çekiş hesabı TS EN 13384-1+A2 veya TS EN 13384-2+A1 standardına uygun olarak yapılarak raporlanan bacanın iş yerinde temini ve montajıının MYK Baca Montaj Personeli (Seviye 3) Belgeli Üretici veya Distribütör Yetkili Servisi tarafından yapılması ve MYK Baca Kontrol Personeli (Seviye 4) Belgeli personel tarafından da baca kesit hesabı ile yapılan bacanın kontrolünün yapılması ve uygunluk onayının verilmesi.. (Ara değerlere ait birim fiyatlar enterpolasyonla bulunur.) Not: Baca taşıma sehpası, taşıma konsolları, çelik halat, merdiven ve çelik konstrüksiyon, paratoner ve tutucular BFT 15.550.1202 pozundan hesaplanacaktır. 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine uygun olarak imal edilmiş CE uygunluk işaretiyle piyasaya arz edilmiş olan bacalar, onaylı projede belirtilen tüm bileşenleriyle birlikte bağlantıları ve montajı yapılarak çalışır halde teslim edilecektir. Paratoner tanıma dâhil değildir.
…
25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) Teknik Tarifi: PASLANMAZ ÇELİK BACA (Ölçü: m İhzarat: %80)Metal bacalar için olan: TS EN 1856-1, TS EN 1856-2 standartlarına uygun olarak imal edilmiş, baca borusu, TE parçaları, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parçası, taşıyıcı sehpası, adaptörü, baca temizleme kapağı, yatayda gerektiğinde ikinci temizleme kapağı, muf ve kelepçe geçmeli, yatay ve düşey yükleri taşımak için gerekli konsol, dayanma ve destekleme parçaları, baca sisteminin topraklaması yapılmış, malzeme tanımını belirten işaretlemeleri, imalatçının CE belgesindeki ürününe ait etiket tanımlaması ile uygulanacak baca üzerindeki işaretleme birbirine uygun, sistem bacaya ait standartlara uygun malzemeden imal edilmiş baca plakası kazan dairesinde görünür bir yere montajı yapılan, baca kesit ve çekiş hesabı TS EN 13384-1+A2 veya TS EN 13384-2+A1 standardına uygun olarak yapılarak raporlanan bacanın iş yerinde temini ve montajıının MYK Baca Montaj Personeli (Seviye 3) Belgeli Üretici veya Distribütör Yetkili Servisi tarafından yapılması ve MYK Baca Kontrol Personeli (Seviye 4) Belgeli personel tarafından da baca kesit hesabı ile yapılan bacanın kontrolünün yapılması ve uygunluk onayının verilmesi.. (Ara değerlere ait birim fiyatlar enterpolasyonla bulunur.) Not: Baca taşıma sehpası, taşıma konsolları, çelik halat, merdiven ve çelik konstrüksiyon, paratoner ve tutucular BFT 15.550.1202 pozundan hesaplanacaktır. 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine uygun olarak imal edilmiş CE uygunluk işaretiyle piyasaya arz edilmiş olan bacalar, onaylı projede belirtilen tüm bileşenleriyle birlikte bağlantıları ve montajı yapılarak çalışır halde teslim edilecektir. Paratoner tanıma dâhil değildir.” şeklinde olduğu,
Yüklenici’nin ihale komisyonuna sunmuş olduğu … tarihli Birim Fiyat Teklif Mektubu eki Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 28 inci ve 30 uncu sıralarında da sırasıyla 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) pozları için teklif verdiği,
anlaşılmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi, Sözleşme, Teknik Şartname ve Birim Fiyat Teklif Mektubu’nda yer alan hususlar birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu yapım işi kapsamında yer alan baca imalatlarının 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) pozlarındaki teknik tarife uygun olarak yerine getirileceği, bu kapsamda söz konusu pozların teknik tariflerinde ölçü biriminin metre (m) şeklinde belirlendiği, buna göre de baca kapağı, baca şapkası, genleşme parçası, kazan duman kanalı çıkışı adaptörü, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parça, TE modülü, temizleme kapağı ve genleşme parçası gibi parçaların metraj hesabında fiili ölçüm miktarının metre (m) cinsinden hesaplanarak ödemesinin yapılacağı, öyleyse adı geçen pozların eski poz numaraları ile belirtilen tanımlarındaki hesaplama yöntemlerinin mevcut ihale kapsamında uygulanmasının hukuken mümkün olamayacağı, kaldı ki yüklenici tarafından ihale komisyonuna sunulmuş … tarihli Birim Fiyat Teklif Mektubu eki Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 28 inci ve 30 uncu sıralarında da sırasıyla söz konusu imalatların güncel poz numaraları olan 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) için teklif verildiği, buna göre mer’i mevzuat gereği bu poz numarları esas alınarak bahse konu imalat kalemleri için metraj hesabının yapılabileceği, bu hesaplama üzerinden de yükleniciye ödeme yapılabileceği, ödemenin yükleniciye tam yapılabilmesi için işin yüklenici tarafından mevzuatına, sözleşmesine, projesine, üzerinde anlaşma sağlanan birim fiyat tariflerine uygun olarak yerine getirilmesi gerektiği, yapılan işin boyutu, emek değeri ve malzemesi daha az olur ise bedelinin de ona göre ödeneceği sonucu çıkmaktadır.
Yapılan incelemede; bahse konu yapım işine ait baca imalatlarına ilişkin metraj hesabının Teknik Şartnamede belirlendiği şekli ile 25.288.5110 Tek Cidarlı Paslanmaz Çelik Baca ile 25.288.5310 Yalıtımlı Paslanmaz Çelik Baca (Dış Kaplaması Paslanmaz Çelik) pozlarındaki teknik tarife uygun olarak yerine getirilmediği, bu kapsamda söz konusu pozların metraj hesabının ihale tarihinde geçerliliği bulunmayan eski poz tarifine göre yapıldığı, böylece baca kapağı, baca şapkası, genleşme parçası, kazan duman kanalı çıkışı adaptörü, dirsekler, yoğuşma toplayıcı parça, TE modülü, temizleme kapağı ve genleşme parçası gibi parçaların metraj hesabındaki ölçümün genel hükümlere göre fiili ölçüm miktarı esas alınarak yapılması gerektiği halde bu pozların eski tariflerinde yer alan hesaplama yöntemlerine göre yapıldığı, böylece bu parçalar için 29,67 mt fazla hesaplama yapılarak bu fazla hesaplama üzerinden yükleniciye ödeme yapıldığı, bunun sonucunda 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde yer alan “… İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, …” hükmü gereği … TL kamu zararının oluştuğuna oy birliğiyle,
Sorumluluğa ilişkin olarak;
Denetçi raporunda söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi/Hakedişi Düzenleyen (…) …, Gerçekleştirme Görevlisi (…) … sorumlu tutulmuştur.
24.12.2003 tarih 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin 2 nci fıkrasında;
“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde ise;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” denilmiştir.
Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih 5189-1 sayılı Kararının “Harcama Yetkililerinin Genel Sorumluluğu” başlıklı maddesinde;
“… bütçeden yapılacak harcamalar konusunda 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sürecinde tek ve tam yetkili olan, giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetndekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin, Sayıştaya karşı hesap verme konusunda tam ve doğrudan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.”,
“Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu” başlıklı maddesinde de;
“… aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine…” hususlarına yer verilmiştir.
Sorumlulukla alakalı belirtilen mevzuat hükümleri gereğince giderin yapılmasına karar vermekten ödeme aşamasına kadar tüm işlemleri emir ve talimatı çerçevesinde yürüten ve maiyetindekileri ve onların eylem ve işlemlerini gözetmek ve denetlemekle yükümlü olan harcama yetkilisinin düzenlenen ödeme emri belgesi ve eki belgelerin doğruluğundan ve mevzuatına uygunluğundan sorumlu olduğu gerekçeleriyle kamu zararından Harcama Yetkilisi (…) …’nin,
Söz konusu ödeme emri belgesine esas olan hakedişi düzenleyen, bu yönüyle gerçekleştirme belgelerini hazırlayan ve ilgili hakedişin hazırlanması sırasında sorgu konusu baca imalatı konusunda teknik bilgi ve yeterliliğe sahip kişi olması gerekçeleriyle kamu zararından Gerçekleştirme Görevlisi/Hakedişi Düzenleyen (…) …’un,
kamu zararından sorumlu olduklarına oy birliğiyle,
Ödeme emri belgesinin düzenlenmesi sürecinde görev alan ve ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’in bu belgenin eki niteliğindeki belgeleri konsolide ederek ödeme emri belgesini Harcama Yetkilisinin onayına sunmakla sınırlı bir görevinin olduğu, Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’in ise sadece ödeme emrinin eki olan hakediş kapağındaki hesaplamaların yapılmasını sağladığı hususları göz önüne alındığında bu kimselerin sorgu konusu edilmiş baca imalatı konusunda teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olmadıklarından,
kamu zararından da sorumlu olmadıklarına,
Üye ...’nın;
“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesine göre bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiği belirtildikten sonra gerçekleştirme işlemlerini yerine getiren görevlilerin bu işlemlerden sorumlu olacağı vurgulanmıştır.
Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarih 5189-1 sayılı Kararının “Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu” başlıklı maddesinde de aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine hükmedilmiştir.
Belirtilen Kanun ve Genel Kurul Kararı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ödeme emri belgesinin hazırlanması sürecinde görev alan ve gerçekleştirme belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlilerinin ödeme emri belgesinin konusunu teşkil eden hususlarla alakalı teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olup olmadığına bakılmaksızın bu belgede ortaya çıkan kamu zararından sorumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır. Çünkü gerek Kanun gerek Genel Kurul Kararında gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumluluğuna ilişkin teknik bilgi ve yeterliliği esas alan bir ayırım yapılmamıştır.
Yukarıdaki gerekçelerle Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’in kamu zararından sorgu konusu baca imalatı hakkında teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olmadığı gerekçesiyle sorumlu olmadığı yönündeki Daire Kararına katılmamaktayım.”
şeklindeki azınlık görüşüne karşı oy çokluğuyla,
Sonuç itibariyle; baca imalatlarına ilişkin metraj hesabının 29,67 mt fazla hesaplanıp, bu fazla hesaplama üzerinden yükleniciye ödeme yapılması sonucu ortaya çıkan kamu zararı tutarı … TL’nin Harcama Yetkilisi (…) … ve Gerçekleştirme Görevlisi/Hakedişi Düzenleyen (…) …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.