SayıştaySayıştay Daire Kararı427
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareDiğer
Daire3
İlam No278
Madde No4
Yılı2018
Yapım işi
………. tarihinde ihale edilen, ………. Ltd. Şti. yüklenimindeki ve ………. TL sözleşme bedelli “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin olarak;
A) Kültür ve Turizm Bakanlığı 3071 poz numaralı imalatta, “(25-30) cm. genişlikte 3.5 cm. 1. sınıf çam kerestesi ile saçak alın tahtası yapılması” şeklinde belirtilen poz tanımına aykırı olarak, “3,5 cm kalınlığında 1. sınıf çam kerestesi” yerine “2 cm kalınlığında 1. sınıf çam kerestesi” kullanıldığı ve anılan imalat “parapet tahtası” olarak yapıldığı halde, projede yer alan “saçak alın tahtası” imalat kalemi üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Şartnamenin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması ve kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, 3071 poz numaralı imalatın bir kısmının değiştirildiği ve poz tanımına aykırı olarak gerçekleştirildiği, ayrıca metrajlardan bulunan iş kalemi miktarlarının da hatalı hesaplandığı,
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, 3071 poz numaralı imalata ilişkin gereken tutardan fazla yapılan ödeme nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
görülmekle birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, anılan iş kapsamında yer alan, 3071 poz numaralı “(25-30) cm. genişlikte 3.5 cm. 1. sınıf çam kerestesi ile saçak alın tahtası yapılması” imalatına ilişkin yeniden inceleme yapıldığı ve gerçekleşen imalatlar üzerinden gerekli düzeltmelerin son hakedişte yapıldığı,
Söz konusu iş kapsamında 3071 numaralı poz üzerinden ödemesi yapılan 2 tür imalat bulunduğu ve bunların; “tek tarafı pahlı alın tahtası” ve “çift tarafı pahlı parapet tahtası” imalatları olduğu,
………. TL birim fiyatlı ve 3071 poz numaralı “(25-30) cm. genişlikte 3.5 cm. 1. sınıf çam kerestesi ile saçak alın tahtası yapılması” imalatına ilişkin gerçekleşen metrajın ......... metre olduğu, fazla ödenen metrajın ise ………. metre olduğu,
………. birim fiyat belirlenen 3071/A poz numaralı “15 cm. genişlikte 2 cm. 1. sınıf sedir kerestesi ile yürüyüş yolu kenar alın tahtası yapılması” imalatına ilişkin gerçekleşen metrajın ise ………. metre olduğu,
tespit edilmiş ve söz konusu rakamlara ilişkin hesaplamalara yer verilen, ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişine ekli 6 numaralı hakedişe ait “Yapılan İşler Listesi” ve “Yeşil Defter”in incelenmesi sonucu ………. TL’lik kamu zararına sebebiyet verildiğine kanaat getirilmiştir.
Söz konusu imalata ilişkin sehven fazla yapıldığı tespit edilen metraj hesaplarının, son hakediş ödemesi sırasında düzeltildiği, gerçekleştirilmediği tespit edilen imalatlara ilişkin bedellerin ………. TL olarak belirlendiği ve bu tutarın da ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişi ekinde yer alan 6 numaralı hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu anlaşıldığından, sorgu konusu edilen ………. TL’lik ödemenin, tahsil edildiği görülen ………. TL’lik kısmı için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan ve mevzuatına uygun olduğu görülen ………. TL’lik kısmı için ise ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Vakıflar Genel Müdürlüğü V.0711 numaralı; “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b. dekoratif (ferforje) imalat yapılması ve yerine konulması” pozu ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Y.23.071 numaralı; “Profil demirlerinin birleşik olarak hazırlanması, yerine tespit edilmesi” pozu ayrıntısında yer alan ölçü tanımına göre, bütün profillerin ve düğüm noktası levhalarının cetveldeki ağırlıklarının % 7 fazlasına kadar ödeme yapılabilmesi için, tartı ağırlığının tahkik edilmesi ve bu tahkike ilişkin tartı tutanaklarının bulundurulması gerekmekte iken, söz konusu tutanaklar olmadan, cetvelde yer alan ağırlık değerlerinin % 7 arttırılması suretiyle ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Vakıflar Genel Müdürlüğünün V.0711 numaralı ve “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b.dekoratif (perforje) imalat yapılması ve yerine konulması” tanımlı imalat pozuna ilişkin poz tarifi, yapım şartları ve ölçü tanımı;
“İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90'lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler v.b. türdeki dekoratif demir işlerinin yapılması ve yerine konulması için her türlü malzeme (kaynak, perçin, cıvata vb. montaj malzemeleri dâhil) ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, atölye, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) 1 kg fiyatı.
ÖLÇÜ : İmalât ve varsa tespit malzemesi ile birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır.
NOT : Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlası da ödeme yapılır, % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.”
şeklinde ifade edilmiştir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Y.23.071 numaralı ve “Her türlü profil demirlerin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerine tespit edilmesi” tanımlı imalat pozuna ilişkin poz tarifi, yapım şartları ve ölçü tanımı ise;
“Profil demirlerinin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerlerine tespiti için her türlü malzeme ve zayiatı, (perçin, kaynak dâhil) inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, taşıyıcı iskele veya kaldırma tertibatı, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil,(boya bedeli hariç) yapılması ve yerine konulması, 1 ton fiyatı:
ÖLÇÜ:
1)Kullanılan profil demiri tespit malzemesiyle birlikte boyanmadan önce tartılır.
2)Ancak, idareler lüzum gördüğü takdirde, proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlasına kadar ödeme yapılır. % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Hesap tahkikinde perçin ve civata delikleri dolu alınır. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlık cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul şartıyla tartı esas alınır.”
şeklinde ifade edilmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması ve kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, V.0711 ve Y.23.071 poz numaralı imalatlarda yer alan bütün profiller ve düğüm noktası levhaları metrajlarının, işin gerçekleşen kısımlarına ilişkin miktarlar esas alınmadan belirlendiği anlaşılmıştır.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, V.0711 ve Y.23.071 poz numaralı imalatlar için gereken tutardan fazla ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmekle birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalar ve eki belgeler çerçevesinde, “………. ve Çevre Düzenlemesi” işi kapsamında, V.0711 ve Y.23.071 poz numaralı imalatlarda yer alan bütün profiller ve düğüm noktası levhalarına ilişkin metrajların, tartı ağırlıkları tahkik edilmeden belirlendiğinin kabul edildiği,
Bunun üzerine metrajların malzeme ağırlıklarına % 7 ilave yapılmaksızın yeniden belirlendiği ve gerçekleşen imalatlar üzerinden gerekli düzeltmeler yapılarak, fazla ödenen tutarın son hakedişte minha edildiği,
Söz konusu iş kapsamında;
V.0711 numaralı poz üzerinden ödemesi yapılan imalat miktarının ………. kg, gerçekleşen imalat miktarının ise ………. kg olduğu, buradan hareketle ………. kg’lık imalata denk gelen ………. +KDV tutarında,
Y.23.071 numaralı poz üzerinden ödemesi yapılan imalat miktarının ………. ton, gerçekleşen imalat miktarının ise ………. ton olduğu, buradan hareketle ………. tonluk imalata denk gelen ………. TL+KDV tutarında,
olmak üzere toplam ………. TL’lik bir fazla ödemeye sebebiyet verildiği,
Anılan rakamlara ilişkin hesaplamalara, savunma evrakları arasında, ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişi ekinde yer alan 6 numaralı hakedişe ait “Yapılan İşler Listesi” ve “Yeşil Defter”de yer verildiği,
Söz konusu imalatlara ilişkin fazla ödemeler sonucu meydana geldiği görülen toplam ………. TL’lik kamu zararı tutarının ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişi ekinde yer alan 6 numaralı hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu,
anlaşıldığından,
Sorgu konusu edilen ………. TL’lik ödeme için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
………. tarihinde ihale edilen, ………. Ltd. Şti. yüklenimindeki ve ………. TL sözleşme bedelli “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin olarak;
A) Kültür ve Turizm Bakanlığı 3071 poz numaralı imalatta, “(25-30) cm. genişlikte 3.5 cm. 1. sınıf çam kerestesi ile saçak alın tahtası yapılması” şeklinde belirtilen poz tanımına aykırı olarak, “3,5 cm kalınlığında 1. sınıf çam kerestesi” yerine “2 cm kalınlığında 1. sınıf çam kerestesi” kullanıldığı ve anılan imalat “parapet tahtası” olarak yapıldığı halde, projede yer alan “saçak alın tahtası” imalat kalemi üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Şartnamenin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması ve kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, 3071 poz numaralı imalatın bir kısmının değiştirildiği ve poz tanımına aykırı olarak gerçekleştirildiği, ayrıca metrajlardan bulunan iş kalemi miktarlarının da hatalı hesaplandığı,
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, 3071 poz numaralı imalata ilişkin gereken tutardan fazla yapılan ödeme nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
görülmekle birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, anılan iş kapsamında yer alan, 3071 poz numaralı “(25-30) cm. genişlikte 3.5 cm. 1. sınıf çam kerestesi ile saçak alın tahtası yapılması” imalatına ilişkin yeniden inceleme yapıldığı ve gerçekleşen imalatlar üzerinden gerekli düzeltmelerin son hakedişte yapıldığı,
Söz konusu iş kapsamında 3071 numaralı poz üzerinden ödemesi yapılan 2 tür imalat bulunduğu ve bunların; “tek tarafı pahlı alın tahtası” ve “çift tarafı pahlı parapet tahtası” imalatları olduğu,
………. TL birim fiyatlı ve 3071 poz numaralı “(25-30) cm. genişlikte 3.5 cm. 1. sınıf çam kerestesi ile saçak alın tahtası yapılması” imalatına ilişkin gerçekleşen metrajın ......... metre olduğu, fazla ödenen metrajın ise ………. metre olduğu,
………. birim fiyat belirlenen 3071/A poz numaralı “15 cm. genişlikte 2 cm. 1. sınıf sedir kerestesi ile yürüyüş yolu kenar alın tahtası yapılması” imalatına ilişkin gerçekleşen metrajın ise ………. metre olduğu,
tespit edilmiş ve söz konusu rakamlara ilişkin hesaplamalara yer verilen, ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişine ekli 6 numaralı hakedişe ait “Yapılan İşler Listesi” ve “Yeşil Defter”in incelenmesi sonucu ………. TL’lik kamu zararına sebebiyet verildiğine kanaat getirilmiştir.
Söz konusu imalata ilişkin sehven fazla yapıldığı tespit edilen metraj hesaplarının, son hakediş ödemesi sırasında düzeltildiği, gerçekleştirilmediği tespit edilen imalatlara ilişkin bedellerin ………. TL olarak belirlendiği ve bu tutarın da ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişi ekinde yer alan 6 numaralı hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu anlaşıldığından, sorgu konusu edilen ………. TL’lik ödemenin, tahsil edildiği görülen ………. TL’lik kısmı için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan ve mevzuatına uygun olduğu görülen ………. TL’lik kısmı için ise ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Vakıflar Genel Müdürlüğü V.0711 numaralı; “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b. dekoratif (ferforje) imalat yapılması ve yerine konulması” pozu ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Y.23.071 numaralı; “Profil demirlerinin birleşik olarak hazırlanması, yerine tespit edilmesi” pozu ayrıntısında yer alan ölçü tanımına göre, bütün profillerin ve düğüm noktası levhalarının cetveldeki ağırlıklarının % 7 fazlasına kadar ödeme yapılabilmesi için, tartı ağırlığının tahkik edilmesi ve bu tahkike ilişkin tartı tutanaklarının bulundurulması gerekmekte iken, söz konusu tutanaklar olmadan, cetvelde yer alan ağırlık değerlerinin % 7 arttırılması suretiyle ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Vakıflar Genel Müdürlüğünün V.0711 numaralı ve “İşlenerek dekore edilmiş her çeşit demirden parmaklık, korkuluk v.b.dekoratif (perforje) imalat yapılması ve yerine konulması” tanımlı imalat pozuna ilişkin poz tarifi, yapım şartları ve ölçü tanımı;
“İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90'lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler v.b. türdeki dekoratif demir işlerinin yapılması ve yerine konulması için her türlü malzeme (kaynak, perçin, cıvata vb. montaj malzemeleri dâhil) ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, atölye, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) 1 kg fiyatı.
ÖLÇÜ : İmalât ve varsa tespit malzemesi ile birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır.
NOT : Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlası da ödeme yapılır, % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.”
şeklinde ifade edilmiştir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Y.23.071 numaralı ve “Her türlü profil demirlerin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerine tespit edilmesi” tanımlı imalat pozuna ilişkin poz tarifi, yapım şartları ve ölçü tanımı ise;
“Profil demirlerinin münferit veya birleşik olarak hazırlanması ve yerlerine tespiti için her türlü malzeme ve zayiatı, (perçin, kaynak dâhil) inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, taşıyıcı iskele veya kaldırma tertibatı, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil,(boya bedeli hariç) yapılması ve yerine konulması, 1 ton fiyatı:
ÖLÇÜ:
1)Kullanılan profil demiri tespit malzemesiyle birlikte boyanmadan önce tartılır.
2)Ancak, idareler lüzum gördüğü takdirde, proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlasına kadar ödeme yapılır. % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Hesap tahkikinde perçin ve civata delikleri dolu alınır. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlık cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul şartıyla tartı esas alınır.”
şeklinde ifade edilmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“(1) Birim fiyat esasına göre yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Sözleşmeye ekli birim fiyat teklif cetvelinde yazılı veya sonradan düzenlenen yeni birim fiyatlar ile metrajlarından hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
…
c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir. Metrajlar, yeşil defter ve eklerinde gösterilir. Yüklenici, (Mülga ibare: 08.08.2019-30856 R.G./31. md., yürürlük: 18.08.2019) kesin hesapları da yapı denetim görevlisinin denetimi altında işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için kesin metrajdaki miktarlar dikkate alınır.
…”,
“Kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesi” başlıklı 40 ıncı maddesinde ise;
“(1) Birim fiyat esaslı sözleşmelerde kesin hesaplar aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
…”
hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca, geçici hakediş raporları düzenlenirken, bitmiş iş kısımları için kesinleşen metraj miktarlarının dikkate alınması ve kesin hakediş raporları düzenlenirken de geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmeden tespit edilen kesin metraj ve yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan miktarların esas alınması gerekmektedir.
Ancak “………. ve Çevre Düzenlemesi” işine ilişkin, Raporda yer alan veriler ve savunma evraklarından edinilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu iş kapsamında yapılan hakediş ödemesinde, yukarıdaki hükümlere aykırı olarak, V.0711 ve Y.23.071 poz numaralı imalatlarda yer alan bütün profiller ve düğüm noktası levhaları metrajlarının, işin gerçekleşen kısımlarına ilişkin miktarlar esas alınmadan belirlendiği anlaşılmıştır.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, V.0711 ve Y.23.071 poz numaralı imalatlar için gereken tutardan fazla ödeme yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmekle birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalar ve eki belgeler çerçevesinde, “………. ve Çevre Düzenlemesi” işi kapsamında, V.0711 ve Y.23.071 poz numaralı imalatlarda yer alan bütün profiller ve düğüm noktası levhalarına ilişkin metrajların, tartı ağırlıkları tahkik edilmeden belirlendiğinin kabul edildiği,
Bunun üzerine metrajların malzeme ağırlıklarına % 7 ilave yapılmaksızın yeniden belirlendiği ve gerçekleşen imalatlar üzerinden gerekli düzeltmeler yapılarak, fazla ödenen tutarın son hakedişte minha edildiği,
Söz konusu iş kapsamında;
V.0711 numaralı poz üzerinden ödemesi yapılan imalat miktarının ………. kg, gerçekleşen imalat miktarının ise ………. kg olduğu, buradan hareketle ………. kg’lık imalata denk gelen ………. +KDV tutarında,
Y.23.071 numaralı poz üzerinden ödemesi yapılan imalat miktarının ………. ton, gerçekleşen imalat miktarının ise ………. ton olduğu, buradan hareketle ………. tonluk imalata denk gelen ………. TL+KDV tutarında,
olmak üzere toplam ………. TL’lik bir fazla ödemeye sebebiyet verildiği,
Anılan rakamlara ilişkin hesaplamalara, savunma evrakları arasında, ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişi ekinde yer alan 6 numaralı hakedişe ait “Yapılan İşler Listesi” ve “Yeşil Defter”de yer verildiği,
Söz konusu imalatlara ilişkin fazla ödemeler sonucu meydana geldiği görülen toplam ………. TL’lik kamu zararı tutarının ………. tarih ve ………. numaralı Muhasebe İşlem Fişi ekinde yer alan 6 numaralı hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil olunduğu,
anlaşıldığından,
Sorgu konusu edilen ………. TL’lik ödeme için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.