SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56945
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire2
Dosya No48934
Yılı2019
Konu: Belediye başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması.
40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle; ... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanı’nın seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan toplam ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiş olup;
Yapılan başvuru üzerine 21.06.2023 tarih ve 55541 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile:
Mahalli İdare seçimlerinde Belediye Başkanı’nın seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması hususu ile ilgili olarak, yapılan harcamaların,
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması” başlıklı 14’üncü maddesine,
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un “Matbua dağıtımı” başlıklı 62’nci maddesine,
Aynı Kanun’un “Seçim süresince yapılamayacak işler” başlıklı 63’üncü maddesine,
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun “Devletçe yardım” başlıklı Ek 1’inci maddesine,
Aykırılık teşkil etmekte olduğu ve söz konusu mevzuat hükümlerine göre siyasi partilere seçim giderleri ve diğer harcamaları için genel bütçeden yardım yapılmakla birlikte; bir siyasi parti üyesi belediye başkanının şahsi seçim propagandası niteliğindeki her türlü tanıtım ve reklam harcamasının temsil ettiği kurumun bütçesinden karşılanması yasak olup, bu tarz giderlerin üyesi olunan parti tarafından veya adayın kendisince karşılanmasının esas olduğu,
İlgili ödeme evrakı ve eki belgelerin içeriği incelendiğinde; yapılan giderlerin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü ve 60’ncı maddesinde belirtilen belediye cari hizmetleri ya da gelecekte yapılması planlanan hizmetler ile ilgili tanıtım, kamuoyu yoklaması ve araştırması, turizm ve tanıtım giderleri mahiyetinde olmadığı, mevcut belediye başkanının yeni dönem seçimde adaylığı ön plana çıkarılarak şahsi tanıtımının ve reklamının yapıldığının net olarak anlaşıldığı,
Yapılan harcamaların, mevcut Belediye Başkanı …’ ın seçim kampanyasına ilişkin olduğundan mevzuata aykırı olduğu,
Sorumluluk yönünden yapılan incelemede de;
40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünden üst yönetici, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin birlikte sorumlu tutulduğu görülmekte olup, bu durumun,
5018 sayılı Kanunun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin yanında kendi seçim çalışmasına yönelik harcamalarla ilgili belediye başkanının da tazmin hükmünden sorumlu tutulmasında hukuken bir isabetsizlik bulunmamakta olduğundan,
... yılında yapılan mahalli idare seçiminde mevcut belediye başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlu talebinin reddi ile 40 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine dair hükmün TASDİKİNE, … oy çokluğuyla,
Karar verilmiştir.
..
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle ... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanı’nın seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan toplam ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiş kararı verilmiştir.
İlamda; ... yılında yapılan mahalli idare seçimlerinde aday olan mevcut Belediye Başkanının şahsi seçim reklam ve tanıtım giderleri niteliğindeki ödemelerin (gazete reklamı, TV yayını, radyo yayını, web sitesi reklamı, basılı gazete nüshası satın alımı vb) Belediye bütçesinden karşılanmasının, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60’ncı maddesine, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun Ek 1’inci maddesi hükmüne aykırı olduğu ve bu yolla kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile kamu zararının tazminine hükmedilmiş olup,
Temyiz müracaatlarında (özet olarak) yapılan harcamaların, Belediyenin geçmiş icraatları ve geleceğe yönelik planlanan yatırımlarının duyurulduğu ve halkın bilgilendirildiği tanıtım faaliyetlerine yönelik olduğu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60’ncı maddesine istinaden belediye gideri olarak kabul edilmesi gerektiği, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 37’nci maddesinde; "Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye dizel kişiliğinin temsilcisidir." denildiği, herhangi bir siyasi parti çalışması veya başkanının seçim reklamı olmadığı, kamu zararı iddiası ve tespitinin 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi hükmüyle de bağdaşmadığı, ileri sürülerek İlam hükmüne esastan itiraz edilmiştir.
Temyiz Kurulu bu başvuruya ilişkin olarak; ... yılında yapılan mahalli idare seçiminde mevcut belediye başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlu talebinin reddi ile 40 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine dair hükmün TASDİKİNE oy çokluğuyla, karar vermiştir.
Sorumlular tarafından bu defa karar düzeltme başvurusu yapılmış olup, dilekçenin büyük bir kısmında temyiz dilekçesindeki karşı görüş ve itirazlara yer verilmekle birlikte,
AYRICA Temyiz dilekçesinden farklı olarak;
... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderleri şekliden nitelenerek, Mart ... tarihini aşar şekilde tüm yıl yapılan harcamaların kamu zararı olarak nitelendirilmesinin dahi çelişkili ve isabetsiz olduğu,
Yapılan tanıtım vb harcamaların ... Belediyesi Meclisince onaylanan Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Görev, Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik’ in 12’nci maddesi hükmü uyarınca gerçekleştirildiği ve bu hüküm dolayısıyla da söz konusu ödemelerin, “kamu zararı” olarak nitelendirilemeyeceği, ileri sürülmüştür.
Ancak;
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun “Devletçe yardım” başlıklı Ek 1’inci maddesinde;
“Yüksek Seçim Kurulunca son milletvekili genel seçimlerine katılma hakkı tanınan ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 33’üncü maddesindeki genel barajı aşmış bulunan siyasi partilere her yıl Hazineden ödenmek üzere o yılki genel bütçe gelirleri "(B) Cetveli" toplamının beşbinde ikisi oranında ödenek mali yıl için konur.
Bu madde uyarınca yapılacak yardımlar sadece parti ihtiyaçları veya parti çalışmalarında kullanılır.” hükmü,
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun “Matbua dağıtımı” başlıklı 62’nci maddesinde; “… Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanlar, ilan dağıtamazlar.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Seçim süresince yapılamayacak işler” başlıklı 63’üncü maddesinde;
“62’nci maddede sayılanlarla, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetliler seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorundadırlar.
Yukarıda yazılı olanların, 5830 sayılı kanunda yazılı yasak hükümleri saklı kalmak üzere seçim süresince:
a) Siyasi partilere veya adaylara her ne nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmaları,
b) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç ve gereç ve imkânlarını siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya herhangi bir siyasi faaliyette çalıştırmaları, kullanmaları veya kullandırmaları yasaktır.
Birinci fıkrada yazılı olanlarla, Bankalar Kanunu’na tabi teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadiyle her türlü yayınlarda bulunmaları yasaktır.
Daha önce basılmış ve yayınlanmış ve yukarıki fıkradaki mahiyeti taşıyan her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınlar da aynı hükme tabidir.” hükmü,
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Görev ve Yetkilerin Menfaat Sağlamak Amacıyla Kullanılmaması” başlıklı 14’üncü maddesinde; “… Kamu görevlileri, seçim kampanyalarında görev yaptığı kurumun kaynaklarını doğrudan veya dolaylı olarak kullanamaz ve kullandıramazlar.” hükmü, yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; siyasi partilere seçim giderleri ve diğer harcamaları için genel bütçeden yardım yapılmakla birlikte; bir siyasi parti üyesi Belediye Başkanının şahsi seçim propagandası niteliğindeki her türlü tanıtım ve reklam harcamasının temsil ettiği Kurumun (Belediyenin) bütçesinden karşılanması yasak olup, bu tarz giderlerin üyesi olunan parti tarafından ve/veya adayın kendisince karşılanması esastır.
Denetçi sorgusu aşamasında ayrıntılı yapılan inceleme ve tespitlere göre; ilgili ödeme evrakı ve eki belgelerden; gazete ve web sitesi ilanları, televizyon-radyo yayınları ile satın alınan gazetelerin içeriğinin, yapılan giderlerin, 5393 sayılı Belediye Kanunun 14’üncü ve 60’ıncı maddesinde belirtilen “belediye cari hizmetleri ya da gelecekte yapılması planlanan hizmetler ile ilgili tanıtım, kamuoyu yoklaması ve araştırması, turizm ve tanıtım giderleri” mahiyetinde olmadığı, bu belgelerden, yapılan ya da ileride yapılması planlanan icraatlar üzerinden Belediye Başkan adayının resmi ve seçim adaylığı ön plana çıkarılarak şahsi tanıtımının ve reklamının yapıldığı anlaşılmaktadır.
... Belediyesi Meclisince onaylanan Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Görev, Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik’ in 12’nci maddesi hükmünde, Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nün ana görevleri sayılmakta olup, bunların, Belediyenin ve Belediye Başkanının tanınırlığı ve bilinirliğini en üst seviyeye çıkartmak amacıyla, hazırlanacak tanıtım haber İlan ihtiyacını belirlemek, hazırlanan çalışmaları koordine etmek ve onay vermek, onaylanan çalışmanın servis edileceği basın mecrasını belirlemek, yayının takip ve teyit edilmesini, yayınlanmasını sağlamak ve kontrol etmek, yayınlanan tanıtım haber ilanların arşivlenmesini sağlamak, olduğu görülmektedir ve bu Yönetmelikte ya da atıf yaptığı başka bir mevzuatta, Belediye Başkanının şahsi seçim propagandası niteliğindeki her türlü tanıtım ve reklam harcamasının da, temsil ettiği Kurumun (Belediyenin) bütçesinden ödenmesine/karşılanmasına cevaz veren bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla yapılan bu nevi harcamalar, kamu zararı olarak nitelendirilir.
Ayrıca, ... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanının “seçim reklamı ve tanıtım giderleri” şekliden nitelenerek, Mart ... tarihini aşar şekilde tüm yıl yapılan harcamaların “kamu zararı” olarak nitelendirilmesi hususunda ise; Denetçi sorgu metni ile Daire İlam hükmünde yer alan ilişikli belgeler listesine göre (seçim tarihinden sonraki zamanlarda) 5730 yevmiye numaralı belge ile 17082 yevmiye numaralı (arasındaki) toplam 19 ayrı belge ile gerçekleştirilen harcamaların gerekçesi olan dijital içeriklerin, Belediye Başkanının seçim reklamı yayını, seçim çalışmaları faaliyet raporu, gazete seçim reklamları ve teşekkür ilanları, içeriğine sahip olduğu açık (ve CD kayıtları ile ispatlı) bir konu olup, seçim tarihinden önce yapılan ödemelerin “belgelendirilmesi” ve muhasebe kayıtlarına alınarak bir ödeme emrine bağlanmasının seçim tarihi sonrasına sarkması, harcamanın içeriğini değiştirmeyecek ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca da kamu zararı olarak nitelendirilmesini engellemeyecektir.
Adı geçen sorumlu tarafından temyiz aşamasında ileri sürülen iddialarla bu defa karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulmaktadır. Gerek temyiz gerekse de karar düzeltilmesi başvurusunun gerekçesini oluşturan 40 sayılı İlamın 1’inci maddesi hükmü ile 55541 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı, Sayıştay yargısına (kesin hüküm tesisi sürecine) dayanak teşkil eden kanunlar ve bunlara dayalı ikincil mevzuat çerçevesinde verilmiş olup, hukuka uygundur.
Bu nedenle bu hususlarla ilgili olarak, karar düzeltme talebinin reddedilmesi gereklidir.
Ayrıca, Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …tarafından, “Sorumlu tutulamayacağı” yönünde itirazda bulunulmuştur.
Sorumluluk yönünden inceleme
Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (Belediye Başkanı) … “sorumlu tutulamayacağı” yönündeki itirazı ile ilgili olarak:
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde;
“… belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir.
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden …; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmektedir.
Bu hükümlere göre üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından; sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden; mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve 5018 sayılı Kanun’da belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden belediyelerde meclislerine karşı idari ve siyasi yönden sorumlu tutulmuşlardır. Dolayısıyla verdiği karar ve talimatlar, doğrudan iş ve işlem sürecine dayanak oluşturmadığı sürece, üst yönetici olan belediye başkanının sorumluluğu idari/siyasi nitelikli olup, mali sorumluluğu bulunmamaktadır.
Ancak 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nda; "Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Bununla birlikte üst yöneticilerin özel kanunlardan doğan Sayıştay’a karşı mali sorumlulukları olabileceği gibi, münferit bir olayda sorumluluklarına hükmedilmeleri de gerekebilir. Bu husus, meselenin Sayıştay yargısında görüşülmesi sırasında hükme bağlanacak bir konudur." hükmü yer almaktadır.
Bu hükümden de anlaşılacağı üzere kamu zararı ile illiyet bağı kurulması durumunda üst yönetici de verilen tazmin hükmünden sorumlu tutulabilir. Söz konusu ödeme emri ve eki belgelerde belediye başkanının imzası, parafı veya oluru bulunmasa da belediye başkanı olarak kendisinin aday olduğu seçime yönelik bu tür ilan ve tanıtım giderlerinden haberinin, onay ve talimatının olmadığı, harcama yetkililerinin kendi iradeleriyle bu harcamaları yaptığı düşünülemez. Açıklanan nedenlerle ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin yanında kendi seçim çalışmasına yönelik harcamalarla ilgili belediye başkanının da tazmin hükmünden sorumlu tutulmasında, hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (Belediye Başkanı) …’ın “sorumlu tutulamayacağı” yönündeki itirazının reddi gereklidir.
Bu itibarla;
Sorumlunun, karar düzeltme dilekçesinde ileri sürdüğü diğer hususların (temyiz dilekçesi ile birebir aynı nitelikteki diğer iddia ve itirazların) tamamının Temyiz Kurulu Kararı’nda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden; (40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle verilen toplam ... TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 21.06.2023 tarih ve 55541 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ile Üyeler; ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ in aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine/azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 12.06.2024 tarih ve 56945 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
KARŞI OY GEREKÇELERİ/AZINLIK GÖRÜŞLERİ
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ... ile Üyeler; ... ve ...
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 13’üncü maddesinde;
“Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme … hakları vardır.”
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin a fıkrasında; “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.” belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmış, sondan dördüncü fıkrasında belediyenin belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 37 inci maddesine göre belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Hemşehri hukuku ve beldenin tanıtımı kapsamında gerek mahalli gerekse ulusal basın yayın kuruluşlarında programlar yapmak belediye başkanının yetkisi dahilindedir. Halen görevde olan bir belediye başkanının belediye hizmetlerini ve beldeyi tanıtırken yaptığı bilgilendirmeleri şahsi seçim çalışmaları olarak değerlendirmek mümkün olmadığı gibi ayrıştırmak da zordur. Seçim çalışmaları bağlamında yaptığı faaliyetleri de aynı zamanda o beldenin tanıtımı ve hemşehrilerinin belediye hizmetleri hakkında bilgilendirilmesi faaliyeti gibi değerlendirmek mümkündür.
Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğundan beldenin tanıtımı ve hemşehrilerinin belediye hizmetleri hakkında bilgilendirilmesi kapsamında yapılan ödemeler, kamu zararı olarak değerlendirilemez. Açıklanan nedenlerle karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.
….Daire Başkanı ...
Belediye başkanının kamu zararına esas alınan hiçbir belgede imzası, parafı veya oluru bulunmamaktadır. Konuyla ilgili sözlü talimatı olduğuna ilişkin bir kanıt da yoktur. Bu nedenle belediye başkanının oluşan kamu zararından sorumlu tutulmaması gerekir.
Öte yandan belediye hizmetlerinin tanıtımı ile belediye başkanının kişisel amaçlı seçim ve tanıtım faaliyetleri ayrıştırılarak kamu zararı tespitinin yeniden yapılması gerekir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.
Üyeler; ..., ... ve ...
Belediye hizmetlerinin tanıtımı ile belediye başkanının kişisel amaçlı seçim ve tanıtım faaliyetleri ayrıştırılarak kamu zararı tespitinin yeniden yapılmasını teminen karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.
Üye ...
Belediye hizmetlerinin tanıtımı ile belediye başkanının kişisel amaçlı seçim ve tanıtım faaliyetlerinin ayrıştırılabilir olmadığı, dolayısıyla kamu zararı tespitinin belirli bir tutar olarak hesaplanmasının mümkün olmadığı görülmekle birlikte karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.
40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle; ... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanı’nın seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan toplam ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiş olup;
Yapılan başvuru üzerine 21.06.2023 tarih ve 55541 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile:
Mahalli İdare seçimlerinde Belediye Başkanı’nın seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması hususu ile ilgili olarak, yapılan harcamaların,
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Görev ve yetkilerin menfaat sağlamak amacıyla kullanılmaması” başlıklı 14’üncü maddesine,
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un “Matbua dağıtımı” başlıklı 62’nci maddesine,
Aynı Kanun’un “Seçim süresince yapılamayacak işler” başlıklı 63’üncü maddesine,
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun “Devletçe yardım” başlıklı Ek 1’inci maddesine,
Aykırılık teşkil etmekte olduğu ve söz konusu mevzuat hükümlerine göre siyasi partilere seçim giderleri ve diğer harcamaları için genel bütçeden yardım yapılmakla birlikte; bir siyasi parti üyesi belediye başkanının şahsi seçim propagandası niteliğindeki her türlü tanıtım ve reklam harcamasının temsil ettiği kurumun bütçesinden karşılanması yasak olup, bu tarz giderlerin üyesi olunan parti tarafından veya adayın kendisince karşılanmasının esas olduğu,
İlgili ödeme evrakı ve eki belgelerin içeriği incelendiğinde; yapılan giderlerin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü ve 60’ncı maddesinde belirtilen belediye cari hizmetleri ya da gelecekte yapılması planlanan hizmetler ile ilgili tanıtım, kamuoyu yoklaması ve araştırması, turizm ve tanıtım giderleri mahiyetinde olmadığı, mevcut belediye başkanının yeni dönem seçimde adaylığı ön plana çıkarılarak şahsi tanıtımının ve reklamının yapıldığının net olarak anlaşıldığı,
Yapılan harcamaların, mevcut Belediye Başkanı …’ ın seçim kampanyasına ilişkin olduğundan mevzuata aykırı olduğu,
Sorumluluk yönünden yapılan incelemede de;
40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünden üst yönetici, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin birlikte sorumlu tutulduğu görülmekte olup, bu durumun,
5018 sayılı Kanunun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin yanında kendi seçim çalışmasına yönelik harcamalarla ilgili belediye başkanının da tazmin hükmünden sorumlu tutulmasında hukuken bir isabetsizlik bulunmamakta olduğundan,
... yılında yapılan mahalli idare seçiminde mevcut belediye başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlu talebinin reddi ile 40 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine dair hükmün TASDİKİNE, … oy çokluğuyla,
Karar verilmiştir.
..
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle ... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanı’nın seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması sonucu oluşan toplam ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiş kararı verilmiştir.
İlamda; ... yılında yapılan mahalli idare seçimlerinde aday olan mevcut Belediye Başkanının şahsi seçim reklam ve tanıtım giderleri niteliğindeki ödemelerin (gazete reklamı, TV yayını, radyo yayını, web sitesi reklamı, basılı gazete nüshası satın alımı vb) Belediye bütçesinden karşılanmasının, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60’ncı maddesine, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun Ek 1’inci maddesi hükmüne aykırı olduğu ve bu yolla kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile kamu zararının tazminine hükmedilmiş olup,
Temyiz müracaatlarında (özet olarak) yapılan harcamaların, Belediyenin geçmiş icraatları ve geleceğe yönelik planlanan yatırımlarının duyurulduğu ve halkın bilgilendirildiği tanıtım faaliyetlerine yönelik olduğu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60’ncı maddesine istinaden belediye gideri olarak kabul edilmesi gerektiği, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 37’nci maddesinde; "Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye dizel kişiliğinin temsilcisidir." denildiği, herhangi bir siyasi parti çalışması veya başkanının seçim reklamı olmadığı, kamu zararı iddiası ve tespitinin 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi hükmüyle de bağdaşmadığı, ileri sürülerek İlam hükmüne esastan itiraz edilmiştir.
Temyiz Kurulu bu başvuruya ilişkin olarak; ... yılında yapılan mahalli idare seçiminde mevcut belediye başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlu talebinin reddi ile 40 sayılı İlamın 1 inci maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine dair hükmün TASDİKİNE oy çokluğuyla, karar vermiştir.
Sorumlular tarafından bu defa karar düzeltme başvurusu yapılmış olup, dilekçenin büyük bir kısmında temyiz dilekçesindeki karşı görüş ve itirazlara yer verilmekle birlikte,
AYRICA Temyiz dilekçesinden farklı olarak;
... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanının seçim reklamı ve tanıtım giderleri şekliden nitelenerek, Mart ... tarihini aşar şekilde tüm yıl yapılan harcamaların kamu zararı olarak nitelendirilmesinin dahi çelişkili ve isabetsiz olduğu,
Yapılan tanıtım vb harcamaların ... Belediyesi Meclisince onaylanan Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Görev, Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik’ in 12’nci maddesi hükmü uyarınca gerçekleştirildiği ve bu hüküm dolayısıyla da söz konusu ödemelerin, “kamu zararı” olarak nitelendirilemeyeceği, ileri sürülmüştür.
Ancak;
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun “Devletçe yardım” başlıklı Ek 1’inci maddesinde;
“Yüksek Seçim Kurulunca son milletvekili genel seçimlerine katılma hakkı tanınan ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 33’üncü maddesindeki genel barajı aşmış bulunan siyasi partilere her yıl Hazineden ödenmek üzere o yılki genel bütçe gelirleri "(B) Cetveli" toplamının beşbinde ikisi oranında ödenek mali yıl için konur.
Bu madde uyarınca yapılacak yardımlar sadece parti ihtiyaçları veya parti çalışmalarında kullanılır.” hükmü,
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun “Matbua dağıtımı” başlıklı 62’nci maddesinde; “… Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanlar, ilan dağıtamazlar.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Seçim süresince yapılamayacak işler” başlıklı 63’üncü maddesinde;
“62’nci maddede sayılanlarla, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetliler seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorundadırlar.
Yukarıda yazılı olanların, 5830 sayılı kanunda yazılı yasak hükümleri saklı kalmak üzere seçim süresince:
a) Siyasi partilere veya adaylara her ne nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmaları,
b) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç ve gereç ve imkânlarını siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya herhangi bir siyasi faaliyette çalıştırmaları, kullanmaları veya kullandırmaları yasaktır.
Birinci fıkrada yazılı olanlarla, Bankalar Kanunu’na tabi teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadiyle her türlü yayınlarda bulunmaları yasaktır.
Daha önce basılmış ve yayınlanmış ve yukarıki fıkradaki mahiyeti taşıyan her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınlar da aynı hükme tabidir.” hükmü,
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Görev ve Yetkilerin Menfaat Sağlamak Amacıyla Kullanılmaması” başlıklı 14’üncü maddesinde; “… Kamu görevlileri, seçim kampanyalarında görev yaptığı kurumun kaynaklarını doğrudan veya dolaylı olarak kullanamaz ve kullandıramazlar.” hükmü, yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; siyasi partilere seçim giderleri ve diğer harcamaları için genel bütçeden yardım yapılmakla birlikte; bir siyasi parti üyesi Belediye Başkanının şahsi seçim propagandası niteliğindeki her türlü tanıtım ve reklam harcamasının temsil ettiği Kurumun (Belediyenin) bütçesinden karşılanması yasak olup, bu tarz giderlerin üyesi olunan parti tarafından ve/veya adayın kendisince karşılanması esastır.
Denetçi sorgusu aşamasında ayrıntılı yapılan inceleme ve tespitlere göre; ilgili ödeme evrakı ve eki belgelerden; gazete ve web sitesi ilanları, televizyon-radyo yayınları ile satın alınan gazetelerin içeriğinin, yapılan giderlerin, 5393 sayılı Belediye Kanunun 14’üncü ve 60’ıncı maddesinde belirtilen “belediye cari hizmetleri ya da gelecekte yapılması planlanan hizmetler ile ilgili tanıtım, kamuoyu yoklaması ve araştırması, turizm ve tanıtım giderleri” mahiyetinde olmadığı, bu belgelerden, yapılan ya da ileride yapılması planlanan icraatlar üzerinden Belediye Başkan adayının resmi ve seçim adaylığı ön plana çıkarılarak şahsi tanıtımının ve reklamının yapıldığı anlaşılmaktadır.
... Belediyesi Meclisince onaylanan Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Görev, Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik’ in 12’nci maddesi hükmünde, Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nün ana görevleri sayılmakta olup, bunların, Belediyenin ve Belediye Başkanının tanınırlığı ve bilinirliğini en üst seviyeye çıkartmak amacıyla, hazırlanacak tanıtım haber İlan ihtiyacını belirlemek, hazırlanan çalışmaları koordine etmek ve onay vermek, onaylanan çalışmanın servis edileceği basın mecrasını belirlemek, yayının takip ve teyit edilmesini, yayınlanmasını sağlamak ve kontrol etmek, yayınlanan tanıtım haber ilanların arşivlenmesini sağlamak, olduğu görülmektedir ve bu Yönetmelikte ya da atıf yaptığı başka bir mevzuatta, Belediye Başkanının şahsi seçim propagandası niteliğindeki her türlü tanıtım ve reklam harcamasının da, temsil ettiği Kurumun (Belediyenin) bütçesinden ödenmesine/karşılanmasına cevaz veren bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla yapılan bu nevi harcamalar, kamu zararı olarak nitelendirilir.
Ayrıca, ... yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde Belediye Başkanının “seçim reklamı ve tanıtım giderleri” şekliden nitelenerek, Mart ... tarihini aşar şekilde tüm yıl yapılan harcamaların “kamu zararı” olarak nitelendirilmesi hususunda ise; Denetçi sorgu metni ile Daire İlam hükmünde yer alan ilişikli belgeler listesine göre (seçim tarihinden sonraki zamanlarda) 5730 yevmiye numaralı belge ile 17082 yevmiye numaralı (arasındaki) toplam 19 ayrı belge ile gerçekleştirilen harcamaların gerekçesi olan dijital içeriklerin, Belediye Başkanının seçim reklamı yayını, seçim çalışmaları faaliyet raporu, gazete seçim reklamları ve teşekkür ilanları, içeriğine sahip olduğu açık (ve CD kayıtları ile ispatlı) bir konu olup, seçim tarihinden önce yapılan ödemelerin “belgelendirilmesi” ve muhasebe kayıtlarına alınarak bir ödeme emrine bağlanmasının seçim tarihi sonrasına sarkması, harcamanın içeriğini değiştirmeyecek ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca da kamu zararı olarak nitelendirilmesini engellemeyecektir.
Adı geçen sorumlu tarafından temyiz aşamasında ileri sürülen iddialarla bu defa karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulmaktadır. Gerek temyiz gerekse de karar düzeltilmesi başvurusunun gerekçesini oluşturan 40 sayılı İlamın 1’inci maddesi hükmü ile 55541 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı, Sayıştay yargısına (kesin hüküm tesisi sürecine) dayanak teşkil eden kanunlar ve bunlara dayalı ikincil mevzuat çerçevesinde verilmiş olup, hukuka uygundur.
Bu nedenle bu hususlarla ilgili olarak, karar düzeltme talebinin reddedilmesi gereklidir.
Ayrıca, Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …tarafından, “Sorumlu tutulamayacağı” yönünde itirazda bulunulmuştur.
Sorumluluk yönünden inceleme
Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (Belediye Başkanı) … “sorumlu tutulamayacağı” yönündeki itirazı ile ilgili olarak:
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde;
“… belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir.
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden …; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmektedir.
Bu hükümlere göre üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından; sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden; mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve 5018 sayılı Kanun’da belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden belediyelerde meclislerine karşı idari ve siyasi yönden sorumlu tutulmuşlardır. Dolayısıyla verdiği karar ve talimatlar, doğrudan iş ve işlem sürecine dayanak oluşturmadığı sürece, üst yönetici olan belediye başkanının sorumluluğu idari/siyasi nitelikli olup, mali sorumluluğu bulunmamaktadır.
Ancak 14.06.2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararı’nda; "Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Bununla birlikte üst yöneticilerin özel kanunlardan doğan Sayıştay’a karşı mali sorumlulukları olabileceği gibi, münferit bir olayda sorumluluklarına hükmedilmeleri de gerekebilir. Bu husus, meselenin Sayıştay yargısında görüşülmesi sırasında hükme bağlanacak bir konudur." hükmü yer almaktadır.
Bu hükümden de anlaşılacağı üzere kamu zararı ile illiyet bağı kurulması durumunda üst yönetici de verilen tazmin hükmünden sorumlu tutulabilir. Söz konusu ödeme emri ve eki belgelerde belediye başkanının imzası, parafı veya oluru bulunmasa da belediye başkanı olarak kendisinin aday olduğu seçime yönelik bu tür ilan ve tanıtım giderlerinden haberinin, onay ve talimatının olmadığı, harcama yetkililerinin kendi iradeleriyle bu harcamaları yaptığı düşünülemez. Açıklanan nedenlerle ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin yanında kendi seçim çalışmasına yönelik harcamalarla ilgili belediye başkanının da tazmin hükmünden sorumlu tutulmasında, hukuken bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulmuş olan (Belediye Başkanı) …’ın “sorumlu tutulamayacağı” yönündeki itirazının reddi gereklidir.
Bu itibarla;
Sorumlunun, karar düzeltme dilekçesinde ileri sürdüğü diğer hususların (temyiz dilekçesi ile birebir aynı nitelikteki diğer iddia ve itirazların) tamamının Temyiz Kurulu Kararı’nda karşılandığı ve Kararın Kanuna aykırı bir yönünün bulunmadığı anlaşıldığından ve ayrıca bu aşamada ileri sürülen hususlar Kararın düzeltilmesini icap ettirecek bir mahiyette görülmediğinden; (40 sayılı İlamın 1’inci maddesiyle verilen toplam ... TL’lik tazmin hükmünü tasdik eden) söz konusu 21.06.2023 tarih ve 55541 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ile Üyeler; ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ in aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine/azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 12.06.2024 tarih ve 56945 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
KARŞI OY GEREKÇELERİ/AZINLIK GÖRÜŞLERİ
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ... ile Üyeler; ... ve ...
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 13’üncü maddesinde;
“Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme … hakları vardır.”
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin a fıkrasında; “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.” belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmış, sondan dördüncü fıkrasında belediyenin belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un 37 inci maddesine göre belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Hemşehri hukuku ve beldenin tanıtımı kapsamında gerek mahalli gerekse ulusal basın yayın kuruluşlarında programlar yapmak belediye başkanının yetkisi dahilindedir. Halen görevde olan bir belediye başkanının belediye hizmetlerini ve beldeyi tanıtırken yaptığı bilgilendirmeleri şahsi seçim çalışmaları olarak değerlendirmek mümkün olmadığı gibi ayrıştırmak da zordur. Seçim çalışmaları bağlamında yaptığı faaliyetleri de aynı zamanda o beldenin tanıtımı ve hemşehrilerinin belediye hizmetleri hakkında bilgilendirilmesi faaliyeti gibi değerlendirmek mümkündür.
Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğundan beldenin tanıtımı ve hemşehrilerinin belediye hizmetleri hakkında bilgilendirilmesi kapsamında yapılan ödemeler, kamu zararı olarak değerlendirilemez. Açıklanan nedenlerle karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.
….Daire Başkanı ...
Belediye başkanının kamu zararına esas alınan hiçbir belgede imzası, parafı veya oluru bulunmamaktadır. Konuyla ilgili sözlü talimatı olduğuna ilişkin bir kanıt da yoktur. Bu nedenle belediye başkanının oluşan kamu zararından sorumlu tutulmaması gerekir.
Öte yandan belediye hizmetlerinin tanıtımı ile belediye başkanının kişisel amaçlı seçim ve tanıtım faaliyetleri ayrıştırılarak kamu zararı tespitinin yeniden yapılması gerekir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.
Üyeler; ..., ... ve ...
Belediye hizmetlerinin tanıtımı ile belediye başkanının kişisel amaçlı seçim ve tanıtım faaliyetleri ayrıştırılarak kamu zararı tespitinin yeniden yapılmasını teminen karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.
Üye ...
Belediye hizmetlerinin tanıtımı ile belediye başkanının kişisel amaçlı seçim ve tanıtım faaliyetlerinin ayrıştırılabilir olmadığı, dolayısıyla kamu zararı tespitinin belirli bir tutar olarak hesaplanmasının mümkün olmadığı görülmekle birlikte karar düzeltilmesine mahal bulunduğundan; Daire Kararının bozulması ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesi, kararı verilmesi gerekir.