Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Konu: Sosyal Denge Tazminatı.

1. 181 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, Belediye başkanına yapılan sosyal denge tazminatı ödemeleri ile ilgili olarak tespit edilen ... TL’lik kamu zararının üst yönetici belediye başkanı, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

23.12.2020 tarih ve 48574 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1’inci maddesiyle, 181 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Bozularak yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine hükmedilmiştir.

274 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, Belediye Başkanına sosyal denge tazminatı ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine hükmedilmiştir.

Sorumlular tarafından kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi hükmünü içeren 274 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesine karşı temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10’uncu maddesinde:

“MADDE 10-25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 16- Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu maddenin yürürlük tarihine kadar bu Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında yapılan bu ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır.”

hükmü yer almaktadır.

Belediye ile sendika arasında 28.03.2016 tarihinde akdedilen sosyal denge tazminatı sözleşmesi 01.01.2016 – 31.12.2017 tarihleri arasında yürürlükte kalmıştır. Bu sözleşmenin 28’inci maddesinin d-bendinde Belediye Başkanı ve başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatı ödenmesi düzenlenmiştir. Somut uygulamada sözleşmenin 28’inci maddesinin d-bendine dayanılarak Belediye bütçesinden Belediye Başkanına sosyal denge tazminatı ödenmiştir.

Buna göre, ... ... Belediyesi 2016 yılı hesabına ait 274 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesine konu sosyal denge tazminatı ödemeleri 4688 sayılı Kanunun Geçici 16’ncı maddesi kapsamında bulunduğundan ve söz konusu sosyal denge tazminatı ödemeleri hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz başvurusuna esas DOSYANIN İŞLEMDEN KALDIRILMASINA (….Daire Başkanı ..., Üyeler ... ve ...’nun aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı), oy çokluğuyla,

Karar verildiği 08.02.2023 tarih ve 53869 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

….Daire Başkanı ..., Üyeler ... ve ...’nun karşı oy gerekçesi

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32’nci maddesinde:

“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. …” denilmektedir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesinde:

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3’üncü Dönem Toplu Sözleşmede, ödenebilecek sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %100’ü olarak belirlenmiştir.

Temyiz talebine konu olan 274 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinde belediye ile yetkili sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesine istinaden ödenen sosyal denge tazminatının belediye başkanına ödenemeyeceği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir. Söz konusu sosyal denge sözleşmesinde toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarda sosyal denge tazminatı ödenmekle birlikte buna ek olarak evlenme yardımı, doğum yardımı, ölüm yardımı adıyla ödeme yapılması öngörülmüştür. Evlenme-doğum-ölüm yardımı ödemeleri, sosyal denge tazminatı kapsamında yapılabilecek ödemelerden olmadığından 274 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün belirtilen ödemelerle ilgili kısmı 26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında değildir.

Bu itibarla, evlilik-doğum-ölüm yardımı adıyla yapılan ödemelerle ilgili olarak 274 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün Tasdiki gerekir.)