SayıştaySayıştay Temyiz Kararı51485

Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No50217
Yılı2017
298 sayılı ek ilamın 1. Maddesi ile; Belediye bütçesinden farklı kamu kurumu personeline hediye çeki verilmesinin mevzuata uyarlılığının bulunmadığına, sebep olunan … TL kamu zararının tazmininden ilişkili ödeme emirlerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin sorumluluğuna hükmedilmiştir.

Temyiz Dilekçesi

Sorumluluğuna hükmedilen Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi tarafınca sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;

Daire kararının esasına ilişkin olarak;

Memur personellere hediye çeki verilmesi ve belediye bütçesinden karşılanmasının Daire kararının esasının aksine önemli gün ve haftaları kutlama organizasyonu hizmet alımı kapsamında gerçekleştirilen söz konusu işlemin tanıtıcı husus içerdiği,

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil ve Ağırlama Giderleri Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (4) üncü fıkrasında “Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek” için temsil gideri yapılabileceği hükmü yer aldığı, söz konusu hüküm mucibince, özel günlerde gerçek kişilere temsil gideri kapsamında hediye verilmesinde mevzuata aykırılığın bulunmadığı belirtilmektedir.

Sorumluluk tesisine ilişkin olarak;

Tüm bu harcamaların talimatını veren Belediye Başkanının ayrık ve sorumluluktan uzak tutan yaklaşım adil olmadığı ifade edilmektedir.

İlama konu yapılan harcama ve buna ilişkin uygulamalar mevzuata uygun olması nedeni ile kamu zararı ve tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir.

Başsavcılık Mütalaası

Sorumluluğuna hükmedilen Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi tarafınca sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen mütalaada;

“5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14 üncü maddesinde, belediyelerin görev ve sorumlulukları sayılmış olup, bu görevlerini mahalli ve müşterek nitelikte olmak şartıyla yerine getirileceği hükme bağlanmıştır.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin "Temsil Giderleri" başlıklı 4 üncü maddesinde de, temsil giderlerinin "görev ile ilgili olma şartı ile" yapılabileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, Belediyenin kendi görev alanının dışında, özel gün ve haftalarda bazı kamu kurumlarının personeline hediye çeki vermek suretiyle onları ödüllendirmesi, görev alanına girmemesi nedeniyle mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

"Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin "Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı" başlıklı 15 inci maddesinde;

"Kamu görevlileri, yürüttükleri görevle ilgili bir iş, hizmet veya menfaat ilişkisi olan gerçek veya tüzel kişilerden kendileri, yakınları veya üçüncü kişi veya kuruluşlar için doğrudan doğruya veya aracı eliyle herhangi bir hediye alamazlar ve menfaat sağlayamazlar.

Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler.

..." hükümleri yer almaktadır. Buna göre, Belediye tarafından hediye çeki verilen kamu görevlilerinin söz konusu çekleri kabul etmeleri mevzuata aykırı olduğu gibi Belediye bütçesinden söz konusu yardımın yapılması da mevzuata uygun değildir.

Bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”

Denilmektedir.



Dosya ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Muhakeme süreci şu şekildedir;

-9.04.2019 tarih ve 136 sayılı asıl ilamın 8’inci maddesi ile; … Belediyesi tarafından bir giyim mağazasından alışveriş yapılmak üzere, başka kurumların memur personeline hediye çeki verildiği ve çek bedellerinin belediyenin bütçesinden karşılanması ile ilgili olarak,

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama Ve Tören Giderleri Yönergesinde temsil giderinin görevle ilgili olma şartı ile yapılabileceği,

Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 15’inci maddesi gereğince Belediye tarafından hediye çeki verilen kamu görevlilerinin söz konusu çekleri kabul etmelerinin mevzuata aykırı olduğu gibi Belediye bütçesinden söz konusu yardımın yapılmasının da mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

Belediye tarafından farklı kamu kurumu personeline bir giyim mağazasından alışveriş yapılması için muhtelif tutarlar ihtiva eden hediye çeki verilerek bedelinin bütçeden karşılanmasının kamu zararını oluşturduğu, oluşan … TL kamu zararından Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin sorumlu olduğuna, Belediye Başkanının sorumluluğa dahil edilmemesi gerektiğine karar verilmiştir.

-Bu karara istinaden; Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan … ve Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumluluğu bulunan … ’in temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun 08.01.2020 tarih 47116 ve 47117 tutanak sayılı kararları gereğince;

Temsil ağırlama giderinin konusu, kapsamı ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine bağlı olduğu, verilecek hediyenin cins ve miktarı konusunda da bir sınırlama bulunmadığı nedenleri ile ilama konu işlem ile ilgili olarak, din görevlileri ve emniyet mensuplarına, bu kamu görevlilerinin mensup bulunduğu teşkilatlara özgü gün ve haftalara münhasıran hediye verilmesinin 5393 sayılı Kanunun 38 ve 60’ıncı madde hükümleri ve Temsil Ağırlama Yönergesinin 4 ve 10’uncu madde hükümleri gereğince mevzuata aykırılık taşımadığı,

136 sayılı ilamın 8’inci maddesi ile verilen TL tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’ıncı maddesinin 7’inci fıkrası uyarınca bozulmasına ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye Gönderilmesine karar verilmiştir.

-Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine konu Dairece yeniden görüşülerek 298 sayılı ek ilamın 1. Maddesi ile 136 sayılı asıl ilamın 8. Maddesinde varılan kararda ısrar edilerek; Belediye bütçesinden farklı kamu kurumu personeline hediye çeki verilmesinin mevzuata uyarlılığının bulunmadığına, sebep olunan TL kamu zararının tazmininden ilişkili ödeme emirlerinde imzaları bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin sorumluluğuna hükmedilmiştir.

Maddi Unsurları Bağlamında Daire Kararının Esastan İncelenmesi;

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin “Temsil Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde, temsil giderlerinin “görev ile ilgili olma şartı ile” yapılabileceği ifade edilmiştir.

Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı” başlıklı 15 inci maddesinde;

“…

Kamu görevlileri, yürüttükleri görevle ilgili bir iş, hizmet veya menfaat ilişkisi olan gerçek veya tüzel kişilerden kendileri, yakınları veya üçüncü kişi veya kuruluşlar için doğrudan doğruya veya aracı eliyle herhangi bir hediye alamazlar ve menfaat sağlayamazlar.

Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler.…” hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, kamu görevlilerinin hediye almaması, kamu görevlisine hediye verilmemesi esastır. Belediye tarafından hediye çeki verilen kamu görevlilerinin söz konusu çekleri kabul etmeleri mevzuata aykırı olduğu gibi, Belediye bütçesinden söz konusu yardımın yapılması da mevzuata uygun değildir. Kamu görevlilerinin mensup bulunduğu teşkilatlara özgü gün ve haftalara münhasıran hediye verilmesi işinin hizmet alımı kapsamında gerçekleştirilmesinin bir önemi olmayıp, mevzuatın cevaz vermediği hususta hizmet alımı yapılamaz. Nitekim mahalli ve müşterek nitelikte olmayan bu harcamanın, Belediyenin görev ve sorumluluklarının düzenlendiği 5393 sayılı Kanunu’nun 14’üncü maddesi kapsamında da değerlendirilmesi mümkün değildir. Başka kurum personeline belediye kaynakları kullanılarak hediye çeki verilmesi Belediyenin görev alanı ile ilgili olmayıp, Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi gerekçe gösterilerek yapılan harcama hukuki dayanaktan yoksundur.





HÜKÜM

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, 5.Dairece 298 sayılı Ek İlamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(Üye ’in İlave Gerekçesi ile,

….Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, … ve …’ın Daire kararının kaldırılması gerekir şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 23.03.2022 tarih ve 51485 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

İlave Gerekçe

Üye ’in ilave gerekçesi;

Daire kararında hukuka aykırı işlem neticesinde sebep olunan kamu zararının tazmininden ilişikli ödeme emirlerinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri sorumlu tutulmuştur.

Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama Ve Tören Giderleri Yönergesinde temsil giderinin görevle ilgili olma şartı ile yapılabileceği,

Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 15’inci maddesi gereğince Belediye tarafından hediye çeki verilen kamu görevlilerinin söz konusu çekleri kabul etmelerinin mevzuata aykırı olduğu gibi Belediye bütçesinden söz konusu yardımın yapılmasının da mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşılmaktadır.

Temsil, Ağırlama Ve Tören Giderleri noktasında takdir yetkisini kullanan üst yönetici konumundaki Belediye Başkanı olduğundan kamu zararının tazmininden harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte Belediye Başkanı’nın da sorumluluğa dâhil edilmesi gerekir.

Karşı Oy Gerekçesi

….Daire Başkanı … ve …. Daire Başkanı … ile Üye …, … ve …’ın karşı oy gerekçesi;

İlgili ödemenin Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri kapsamında yapıldığı, işin tanımı 22.03.2017 tarihli sözleşmesinde 2017 yılı Önemli Gün ve Haftaları Kutlama Organizasyonları Hizmet Alımı olarak yapıldığı, işin kapsamı olarak teknik şartnamesinde ise 8 Mart Kadınlar Günü, 10 Nisan Polis Haftası, 14-20 Nisan Kutlu Doğum Haftası, Anneler Günü, Gençlik Haftası 17-18-19 Mayıs, ’un Fethi gibi önemli gün ve haftalar için hediye ve organizasyon işlerinin belirlendiği anlaşılmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 38. maddesi uyarınca temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmanın Belediye Başkanının görev ve yetkileri arasında sayıldığı, aynı Kanun’un Belediye Giderleri başlıklı 60’ncı maddesinde “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri” şeklinde ifade edildiği görülmektedir.

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'nün 25.04.1984 tarihli Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin ‘Temsil Giderleri’ başlıklı 4. maddesinde;

"Temsil giderleri görevle ilgili olmak şartıyla:

a)Belde'de başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar düzenlenmek,

b)Kupa ve benzeri teşvik uygulamalarında bulunmak,

c)Gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermek, çiçek göndermek,

d)Belde'de göreve başlayan veya ayrılan protokole dahil kişiler için toplantılar düzenlenmek ve hediye vermek, için yapılır." denilmekte olup, aynı Yönergenin 10’uncu maddesinde; "Yukarıdaki maddelerde belirtilen giderler dışında kalan ve yapılması belde için gerekli olan veya mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlik ve törenler için harcama yapılabilir." denilmektedir.

Temsil ağırlama giderlerinin konusu, kapsamı ve miktarının tayininin Belediye Başkanı’nın takdirine bağlı olması, verilecek hediyenin cinsi ve miktarı konusunda da bir sınırlama bulunmaması nedeniyle ilama konu işlem ile din görevlileri ve emniyet mensuplarına, bu kamu görevlilerinin mensup bulunduğu teşkilatlara özgü gün ve haftalara münhasıran hediye verilmesinde 5393 sayılı Kanununun 38 ve 60’ıncı madde hükümleri ve ilgili Yönergen’in 4 ve 10’uncu madde hükümleri gereğince mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde 5. Dairece 298 sayılı ek ilamın 1. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.