İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

İdare Tarafından Yerine Getirilebilecek Hizmetin İhale Yoluyla Gördürülmesi ve Bedelinin Bütçeden Ödenmesi

………. Belediyesi tarafından; ………..2023 tarihinde meydana gelen deprem neticesinde teknik verilerin kullanıma uygun hale getirilmesi, deprem öncesi iş birliğinde bulunulan firmalardan, yapılan çalışmalara ilişkin bilgi ve belgelerin yeniden temin edilmesi, arşiv bilgi ve belgelerin ivedilikle yeniden oluşturulması için; yapılan “……….” hizmet alımı işinde, geçmiş yıllarda ihale yolu ile gerçek ve tüzel kişilerden temin edilmiş bilgilerin, İdarece bir durum tespiti yapılmadan, tekrar ihale suretiyle edinilmesi nedeniyle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.

Denetçi tarafından iddia edilen;

a) İhaleye ilişkin teknik şartnamenin 4.1 Madde/a fıkrasında istenilen işlerle ilgili olarak idarece bir durum tespitinin yapılmadığı, arşiv ve teknik verilerin durumu ile ilgili bir tutanak, tespit raporu vb. bilgi ve belge bulunmadığı hususuyla ilgili olarak:

6 Şubat saat 04:17 de dünyanın en büyük depreminin yaşandığı, bağlı olunan ………. Daire Başkanlığının içinde olduğu Merkez Belediye Binasının tamamen yıkıldığı, tüm arşiv, belge, bilgisayar, onaylı pafta, dosyalar ve dokümanların bu yıkılan binada enkaz altında kaldığı, ………. Belediye Başkanlığı olarak muhtemel bir hak kaybına uğranmaması ve sair nedenler karşısında durumun tespiti açısından yerinde keşif yapılarak hasara ve yıkıma ilişkin durumun bilirkişi aracılığı ile tespitinin talep edildiği, ………. Mahkemesinin ………. 2023 tarih ………. nolu kararıyla tespitin gerçekleştiği, dava konusu taşınmazın tamamen yıkıldığının ve içinde bulunduğu eşyalarla birlikte enkaz yığınına döndüğünün, Bilirkişi Raporu ile kayıt altına alındığı,

Bu süreç içerisinde kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra vakıf ve üniversitelerin, yapmayı planladıkları çalışmalara yönelik olarak idareden veri talep etmeye başladığı, örnek olarak; ……….2023 tarihinde ………. Üniversitesi, ………. Vakfı, ……….2023 tarihinde ………. Başsavcılığı, ……….2023 tarihinde ………. Valiliği, ……….2023 tarihinde ………. Bakanlığı, ……….2024 tarihinde ………. Bakanlığı gibi kurumların imar planları, mikro bölgeleme raporları, halihazır harita, kadastro haritaları gibi bilgilerin iletilmesi konusunda veri talebinde bulunduğu, istenilen bu verilere Belediye binasının yıkılması ve arşivin yok olması sebebiyle, Sorguya konu ihale kapsamında veriler temin edilene kadar olumlu dönüş yapılamadığı,

b) İhaleye ilişkin teknik şartnamenin 4.1 Madde/b fıkrasında; temin edilen belgelerin hangi firmalardan temin edileceği, kayıt numaraları, işin adı ve firma bilgileri belirtilerek dokümanların kimlerden ne şekilde temin edileceğine ilişkin ihale dosyasında yol gösterildiği hususuyla ilgili olarak:

İhale kayıt numaralarının, işin adının ve firma bilgilerinin ihale kapsamında belediyenin arşivinden temin edilen bilgilerden olmadığı, söz konusu bilgi ve belgelerin, EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformu) üzerinden herkesin ulaşabileceği açık veri niteliği taşıdığı,

Sorgu konusu ihalenin kaybedilen bilgi ve belgelerin ihale dosyasında yazılı firmalardan toplanmasından ibaret olmadığı, bu bilgi ve belgelerin doğruluklarının teyit edilmesi, kullanılabilecek hale getirilmesi, farklı formattaki verilen aynı dili konuşacak ortak bir formata çevrilmesi, talep eden kurum ve kuruluşların istediği formata dönüştürülmesi ve tüm verilerin dijital ve online olarak tüm paydaşlara sağlıklı formatta dağıtılabileceği bir sunucu ve coğrafi bilgi sistemi formatına dönüştürülmesini kapsadığı,

Bununla birlikte uzman iki teknik personelin(Uzman Şehir ve Bölge Plancısı ile inşaat Mühendisi), ihale tarihinden itibaren belediye bünyesinde ilgili kontrol heyeti ve amirlerce koordine edilerek hibrit bir şekilde çalıştırılmasının da ihale kapsamı içerisinde olduğu, ihale dosyasının ……….Madde………. fıkrasında, temin edilecek işlere yönelik olarak teslim formatlarının belirlenmiş olduğu, ilgili formatlara dönüştürülmesi işlemlerinin de yüklenici firma tarafından gerçekleştirildiği,

Birbirinden farklı ve birbiri ile koordineli çalışması gerektiği belirtilen bu işleri yapacak nicelikte personelin bulunmadığı, mevcut personelin çoğunun ……….’a fiziken gelemediği, birçok personelin tayin ve atama talepleri ile başka şehirlerdeki kurumlara geçiş yaptığı,

c) Kadastro, mülkiyet, numarataj vb. verilerin, idare olanakları kullanılarak diğer kamu kurumlarından temin edilebileceği hususuyla ilgili olarak:

15/02/2023 tarih ve 2023/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine istinaden ………. 2023 Tarihinde Valilik tarafından yapılan duyuru ile süre belirtilmeden deprem bölgelerinde idari izin, esnek çalışma ve uzaktan çalışma yöntemlerine geçilmesine ilişkin karar alındığı, bu karara istinaden idarenin ……….2023 tarihinde daire başkanlıklarına yazdığı yazıyla personellerin idari izin ve esnek çalışma sistemine geçtikleri, ……….2023 tarihi ile ……….2023 tarihleri arası bu sistemden dolayı idarenin, personel sayısı bakımından yeterli teknik hizmeti sağlayabilecek durumda olmadığı, bahse konu ihalenin yalnızca verilerin temin edilmesine yönelik bir hizmet alım işi olmadığı, temin edilen verilerin ilişkilendirilerek Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) altyapısı kapsamında bir veri tabanı oluşturulmasını da kapsadığı, bunun yapılabilmesinin de uzman teknik personellerle mümkün olduğu, süreç öngörülerek, bahse konu ihale dosyasında, alanında uzman Şehir ve Bölge Plancısı ile İnşaat Mühendisi iki personelin yüklenici tarafından görevlendirildiği,

Görülmüştür.

Yaşanan büyük deprem gerçeği ve akabindeki şartlar sonucunda, idari izin ve esnek çalışma sisteminden kaynaklı personel yetersizlikleri yaşanmış, bahse konu işin uzman teknik personellerle yapılabilir olması karşısında da alanında uzman iki personel istihdam edilmiştir. Hal böyle iken, “Hizmet alımı” yöntemiyle yapılan bu işin Belediye imkanları ile yapılabileceği iddiasının isabetli olmadığına ve bu bakımdan konu ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 Sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Daire Başkanı ………. ile Üye ……….’nın konunun ...... Bakanlığına bildirilmesi gerektiği yönündeki karşı oy gerekçeleri;

“Raporda; ………. Belediyesi tarafından 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem neticesinde teknik verilerin kullanıma uygun hale getirilmesi, deprem öncesi iş birliğinde bulunulan firmalardan yapılan çalışmalara ilişkin bilgi ve belgelerin yeniden temin edilmesi, arşiv bilgi ve belgelerin ivedilikle yeniden oluşturulması için “……….” hizmet alımı işine ilişkin sözleşme eki Teknik Şartnamenin “……….” başlıklı bölümünde belirtilen çalışmaların idare imkanlarıyla temin edilebilecek bilgi ve belgeler olduğundan, bir firma aracılığı ile doğrudan temin yöntemi ile hizmet alımı yapılmak suretiyle temin edilmesi sonucunda ………. TL. (KDV dahil) kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiştir.

İşin Teknik Şartnamesinin ………. Detaylar başlıklı bölümünde; Yüklenici ihale konusu iş kapsamında idare adına 2 adet personelin işçilik maliyetlerini karşılayacaktır.

İdarenin talep etmesi üzerine, iş kapsamında çalışan personeller, 1 ay içerisinde en fazla 2 iş günü ……….da görevlendirilebilir. Personellere ait maliyetler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

İşe ait sözleşmenin “……….” başlıklı ……….maddesinde;

Çalışmalar; ………. İl bütününü kapsayacaktır. İdare sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra, gerekli inceleme ve kontrollerin yapılarak idareye teslimi yapılacak verilerin, İdarenin iş birliğinde bulunduğu firmalar ile ilgili kamu kurumlarından temin edilmesine yönelik yükleniciye yetki verecektir.

İşe ait sözleşmenin ………. başlıklı ………. maddesinde;

İşe başlama tarihinden itibaren 8 aydır. ……….2023 tarihi itibariyle başlayıp ………. 2023 tarihinde tamamlanacaktır.

Şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

Yukarıya alınan düzenlemelere göre bu işin kapsamı; İdarenin geçmiş yıllarda ihale yolu ile gerçek ve tüzel kişilerden temin etmiş olduğu bilgi ve belgeler ile kamu kurum ve kuruluşlarında ………. İliyle ilgili olarak bulunan bilgi ve belgelerin temin edilmesine yönelik yükleniciye yetki verilmesinden ibarettir.

Sözleşme ve eki belgelere göre yüklenici, ihale konusu iş kapsamında idare adına 2 adet personelin işçilik maliyetlerini karşılayacak ve İdarenin talep etmesi üzerine, iş kapsamında çalışan personeller, 1 ay içerisinde en fazla 2 iş günü ……….’da görevlendirilebilecektir.

Raporda; bu iş kapsamında yapılan ödemelerin tamamı (KDV dahil) kamu zararı olarak değerlendirilmiş ise de söz konusu işte en az iki adet personel giderinin bulunduğunda kuşku bulunmamaktadır. Bu sebeple, ihale konusu edilen husus mevcut bilgilerin idare adına temin edilmesi de olsa bu ihale kapsamında yapılan ödemelerin tamamının kamu zararı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Ayrıca, bu kişilerin hizmetleri karşılığında yükleniciye ne kadar bir bedel ödeneceği, personel gideri dışında yüklenicinin bu iş/yetki kapsamında yaptığı harcamaların ne kadar olduğunu eldeki verilerle hesaplama imkanı da bulunmamaktadır. Dolayısıyla söz konusu işle ilgili olarak somut bir kamu zararı hesabı yapılması mümkün bulunmadığından, konunun daha detaylı incelenmesi, inceleme neticesine göre gerekirse sorumlu kamu görevlileriyle ilgili disiplin ve cezai işlemlerin yapılması için ………. Bakanlığı’na yazılmasına, karar verilmesi gerekir.”