SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56118
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No52986
Yılı2021
Konu: İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan atamanın Yönetmeliğe aykırı olarak yapılması.
4 sayılı İlamın 6. maddesiyle; sorgu konusu yapılan İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...’in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülen konu hakkında, ilgili belediye tarafından tesis edilen işlem sonucu yapılan ödemelerin kamu zararına yol açmadığı kanaatine varılarak, ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ DİLEKÇESİ
Sayıştay Savcısı ... tarafından temyiz talebinde bulunularak, temyiz dilekçesinde;
“Konu, ...'in İtfaiye Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 20.11.2013 tarihinde itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması şartının aranıp aranmayacağıdır.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde,
"Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi,
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde;
"(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz."" düzenlemesi,
47 inci maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
"f) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, hükümleri uygulanır."
düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu kapsamda, İtfaiye Müdürlüğüne ilişkin atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesine göre de görevde yükselmeye tabi değildir. İtfaiye Yönetmeliğinin 47 nci maddesinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtildiği için, bu Yönetmelik hükümlerine bakılması gerekir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmeleri için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmaları gerektiği, ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, İtfaiye Yönetmeliğinde itfaiye müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken okula ilişkin bir düzenleme olmadığına göre, İtfaiye müdürü olarak atanacak kişinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları sağlamasının yanında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması gerekir.
Diğer taraftan, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin düzenleniş biçimi incelendiğinde görüleceği üzere, birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, itfaiye çavuşluğuna atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olması, İtfaiye amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olması, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması gerekir. Dikkat edilirse görevde yükselmeye tabi kadrolarda zaten kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişi her halükarda görevde yükselme sınavına girebilmesi için duruma göre en az 2 yıl olmak üzere itfaiyede hizmetinin bulunması gerekecektir. İkinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemek birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığı bir yerde anlamsız olacaktır. Aksine birinci fıkradan bağımsız olarak itfaiye teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartı Daktilograf aranmalıdır. Yönetmelikte itfaiye teşkilatı personelinin görev ve yetkileri, mesleğe alınmaları, atanmaları belli nitelik gerektirdiği için Daire Başkanı ve itfaiye müdürü atamasının görevde yükselmeye tabi olmadığını, ancak bu kadrolara atanacak kişinin de itfaiye teşkilatında belli hizmetinin olması amaçlandığı için madde bu şekilde düzenlenmiştir. Ayrıca, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi ile Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi aynı şekilde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda, bir kişinin itfaiye müdürü olarak atanabilmesi için; en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olarak geçmiş olması, 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesindeki şartları sağlaması gerekir.
Dolayısıyla, ...'in hizmet cetvelinin incelenmesinde, itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmaması nedeniyle bu kişi İtfaiye Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını sağlamamaktadır.
Ayrıca, 18.12.2021 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile, "İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki" kadrolar denilmesi, önceki yönetmelikte bu kadrolar için iki yıllık hizmet şartının aranması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Yönetmelik hükümlerine göre müdürlük kadrosuna atanabilmek için sınavda başarılı olunması gerekmektedir.
İtfaiye müdürlüğüne atanması Yönetmelik hükmüne aykırı olduğundan dolayı, açık hata kapsamında olan atamanın kazanılmış hak oluşturması mümkün değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak Spor İşleri Müdürlüğüne atama yapılmasının da hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Yapılan atamalar, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile İtfaiye Yönetmeliğine aykırıdır.
Sonuç ve talep;
-Bir kişinin müdürlüğe atanmasında ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerektiği,
-Mevzuat hükümleri dikkate alınmadan yapılan atama işlemi nedeniyle ataması yapılmayan aynı niteliklere sahip diğer kişilere karşı haksızlığa neden olunduğu,
-İdare/kamu hukukunda atama/görevlendirme belli şart ve niteliklere bağlandığı, belirtilen kadrolara atanma veya görevlendirme ancak şartların sağlanmasıyla mümkün olduğu, aksi taktirde kamu düzeni ve disiplini sağlamanın mümkün olmadığı,
- İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin bu işlemlerin tesis edildikleri tarihteki mevzuata göre yapılması gerektiği,
- Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarında belirtildiği üzere kazanılmış hak, hakkın elde edildiği tarihteki düzenlemelere uygun edilmesi halinde geçerli olduğu, hakkın elde edildiği tarihteki düzenlemelere (mevzuata) uygun elde edilmeyen hakkın, kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceği,
- Atanma şartları tutmayan kişiye yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu,
değerlendirildiğinden, 5 inci Dairenin 29.11.2022 tarihli ve 04 numaralı ilamının 6 ncı maddesiyle verilen "İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...'in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına;" ilişkin kararın, 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Arz ederim.”
denilmektedir.
İlgililer ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’nin 53198 sayılı dosya ile yapmış olduğu ortak Savcılık karşılamasında;
Belediye İtfaiye Yönetmeliği 19 uncu maddesinin ikinci bendinde en az iki yıl çalışma şartı ve sınav şartı görevde yükselme şartları olarak arandığını, madde metninden anlaşılacağı üzere bu şartların daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları dışındaki kadrolar için aranan şartlar olduğu,
İtfaiye faaliyetlerinin teknik uzmanlık ve tecrübe gerektiren hassas işler olması sebebiyle bu şekilde deneyim sonucu yükselme sisteminin uygulanmasının bir zorunluluk olduğu, bu sebeple de sahada birebir bulunması gereken itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve saha yönetiminden sorumlu şube müdürleri için deneyim şartı aranmakta olduğunu, ancak mevzuatın tepe yönetimi için bu zorunluluğu getirmediğini, zira yöneticiliğin farklı bir uzmanlık ve yetenek alanı olduğu gibi farklı tahsil ve kariyer şartları gerektirdiğini,
Müdürlükte itfaiye eri olarak göreve başlayan bir personelin Daire Başkanı ya da İtfaiye Müdürü olarak atanmasının bu görevlerin gerektirdiği eğitim şartı sebebiyle düşünülemeyeceği, iki yıl çalışma şartının saha tecrübesi amacıyla konulmuş bir şart olduğunu, bu kadrolara atanmak için gerekli olan eğitim şartlarını (yüksek öğrenim) taşıyan bir personelin İtfaiye Müdürlüğünde büro hizmetlerinde ya da sağlık memuru olarak iki yıl süre ile çalışmış olmasının daire başkanı ve İtfaiye Müdürü kadrolarına atanması ve başarısında herhangi bir müdürlükte yerine getirilen bir görevden daha fazla bir katkısının olamayacağının açık olduğunu,
Belediye Kanunun 52’nci maddesinde İtfaiye Müdürlüklerinin çalışma, atama usul ve esasları ile ilgili düzenleme (yönetmelik) yapma yetkisinin ... Bakanlığına verildiğini, yönetmelikle ilgili muğlâk ya da anlaşılamayan hükümlerle ilgili müracaat edilmesi ve konuya açıklama getirmesi gereken makamın düzenlemeyi yapan ... Bakanlığı olduğunu,
... Bakanlığı bu konunun nasıl anlaşılması gerektiğini iki somut örnekle ortaya koyduğunu,
1- Bahse konu atamanın, soruşturma ve inceleme konusu edildiğini, ... Bakanlığı’nın yaptığı inceleme sonucunda ... Bakanlığı ... Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla atamanın usulüne uygun olduğunun belirtilerek ... Bakanı imzasıyla ilgililere tebliğ edildiğini, bunun da düzenlemeyi yapan kurum madde metninden iki yıl çalışma şartının İtfaiye Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürü kadrolarını kapsamadığını belirttiğini,
2- Durum birinci bentte belirtildiği gibi olunca düzenlemeyi yapan kamu idaresi 18.12. 2021 tarihinde Yönetmeliğin 19’uncu maddesindeki değişiklikle tüm tereddütleri ortadan kaldırdığını,
Başsavcılık temyiz başvurusunda her ne kadar 18.12.2021 tarihinde Yönetmeliğin 19’uncu maddesindeki değişiklikle “itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki” kadrolara denilmesi üzerinde durulmuş ise de; eski madde metninde de aynı ifade yer aldığını, yönetmelikte yapılan değişiklikle 2’nci bentte kafa karışıklığına yol açan ibarelerin kaldırıldığını, ve 3’üncü bent eklenerek ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerine atıf yapılarak konunun hiçbir tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulduğunu, aslında yapılan bir değişiklik değil konunun tüm tartışma ve kafa karışıklıklarını bitirecek şekilde açıklığa kavuşturulması olduğunu, düzenleyicinin maksadı bu olmasaydı bu şekilde daha açıklayıcı bir düzenlemeye ihtiyacının da olmayacağını, gerek yasama organının yapmış olduğu düzenlemelerin gerekse verdiği yetki çerçevesinde idarece yapılan düzenlemelerin (yönetmelik vb.) kamu hizmet gereklerine göre yapılan düzenlemeler olduğu düşünüldüğünde; mevzuat yapıcının muradının anlaşılması için, muğlâk ifade ve ibarelerde yasa yapıcıya müracaat edilmesinin kamu gerekliliklerine ve hukukun üstünlüğü kavramına en uygun davranış biçimi olacağını,
...’in mevcutta itfaiye müdürü kadrosu uhdesindeyken eşdeğer kadro olan bir başka müdürlük olan spor müdürlüğü kadrosuna naklen atandığını, uhdesinde bulunan kadro ile atandığı kadronun özlük haklarının eşdeğer olduğun ve fazladan bir ödeme yapılmadığından kamu zararı oluşmadığı kanaati hâsıl olduğunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76’ncı maddesinde kurumların görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükme bağlandığını, yine Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmeliğin; Hizmet gruplan arasında geçişler bölümü 19’uncu maddesinin (b) fıkrasında “Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir.” denildiğini,
2018 yılında yapılan işlemin önceden uhdesinde bulunan itfaiye müdürlüğü kadrosundan boş bulunan spor müdürlüğü kadrosuna naklen geçişi şeklinde olup herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediğini ifade ederek, Sayıştay Başsavcılığı tarafından resen yapılan temyiz başvurusunun reddedilmesini arz ve talep etmektedirler.
Başsavcılığın 2 temyiz dilekçesinde;
“İlgi yazı ekinde yer alan ... ve 8 arkadaşına ait cevabi dilekçe incelenmiş olup, dilekçede ileri sürülen hususların 09.01.2023 tarihli ve 23001272 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Arz olunur.” denilmektedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
4 sayılı İlamın 6. maddesiyle; İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...’in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülen konu hakkında, ilgili belediye tarafından tesis edilen işlem sonucu yapılan ödemelerin kamu zararına yol açmadığı kanaatine varılarak, ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
Bu defa Sayıştay Savcısı ... tarafından temyiz talebinde bulunularak, Daire İlamıyla verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin kararın, bozulmasına karar verilmesi talep edilmektedir.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde,
"Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi,
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde;
"(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz."" düzenlemesi,
47 inci maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
"f) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, hükümleri uygulanır."
düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu kapsamda, İtfaiye Müdürlüğüne ilişkin atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesine göre de görevde yükselmeye tabi değildir. İtfaiye Yönetmeliğinin 47 nci maddesinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtildiği için, bu Yönetmelik hükümlerine bakılması gerekir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmeleri için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmaları gerektiği, ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, İtfaiye Yönetmeliğinde itfaiye müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken okula ilişkin bir düzenleme olmadığına göre, İtfaiye müdürü olarak atanacak kişinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları sağlamasının yanında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması gerekir.
Diğer taraftan, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin düzenleniş biçimi incelendiğinde görüleceği üzere, birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, itfaiye çavuşluğuna atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olması, İtfaiye amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olması, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması gerekir. Dikkat edilirse görevde yükselmeye tabi kadrolarda zaten kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişi her halükarda görevde yükselme sınavına girebilmesi için duruma göre en az 2 yıl olmak üzere itfaiyede hizmetinin bulunması gerekecektir. İkinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemek birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığı bir yerde anlamsız olacaktır. Aksine birinci fıkradan bağımsız olarak itfaiye teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartı Daktilograf aranmalıdır. Yönetmelikte itfaiye teşkilatı personelinin görev ve yetkileri, mesleğe alınmaları, atanmaları belli nitelik gerektirdiği için Daire Başkanı ve itfaiye müdürü atamasının görevde yükselmeye tabi olmadığını, ancak bu kadrolara atanacak kişinin de itfaiye teşkilatında belli hizmetinin olması amaçlandığı için madde bu şekilde düzenlenmiştir. Ayrıca, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi ile Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi aynı şekilde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda, bir kişinin itfaiye müdürü olarak atanabilmesi için; en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olarak geçirmiş olması, 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesindeki şartları sağlaması gerekmektedir.
Dolayısıyla, ...'in hizmet cetvelinin incelenmesinde, itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmaması nedeniyle bu kişi İtfaiye Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını sağlamamaktadır.
Ayrıca, 18.12.2021 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile, "İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki" kadrolar denilmesi, önceki yönetmelikte bu kadrolar için iki yıllık hizmet şartının aranması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
İtfaiye müdürlüğüne atanması Yönetmelik hükmüne aykırı olduğundan dolayı, açık hata kapsamında olan atamanın kazanılmış hak oluşturması mümkün değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak Spor İşleri Müdürlüğüne atama yapılmasının da hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Sonuç itibarıyla, bir kişinin müdürlüğe atanmasında ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerektiğinden atanma şartları tutmayan kişinin, "İtfaiye Müdürlüğü ve ardından Fen İşleri Müdürü kadrosuna atanması suretiyle yapılan ödemeler kamu zararı oluşturmaktadır.
Bu itibarla, Savcılık temyiz talebinin kabul edilerek, 4 sayılı İlamın 6. maddesi ile ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin verilen hükmün BOZULARAK yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üyeler ... ve ...’nin aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildiği 22.11.2023 tarih ve 56118 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçeleri:
Üyeler ... ve ...’nin karşı oy gerekçesi;
18.04.1999 gün ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 2 nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
...
b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,
...
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
...” denilmektedir.
Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesiyle; görevde yükselmenin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevler ile kurumlarca çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları ifade ettiği düzenlenmekte,
“Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde ise;
“Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim,
...
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz. “ hükmü,
“Hizmet süresi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;
“(Değişik birinci fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.
Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler.
...” hükmü yer almaktadır.
Mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yer almaktadır.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin , “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesi birinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır." denilerek itfaiye şube müdürlüğü, itfaiye amirliği ve itfaiye çavuşluğu kadrolarına yapılan atamalarda aranacak şartlar belirtilmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
İtfaiye Müdürlüğü kadrosu, itfaiye teşkilatı kadroları arasında sayılmakla birlikte, İtfaiye Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada aranılacak şartları düzenleyen “Görevde yükselme şartları” başlıklı 29 uncu maddesi birinci fıkrasına göre görevde yükselmeye tabi bir kadro değildir. Birinci fıkrada istisna tutulan, itfaiye müdürlüğü kadrosunun, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır” düzenlemesine dayanılarak, itfaiye müdürlüğü ve itfaiye daire başkanlığı için en az 2 yılın itfaiye teşkilatında çalışma şartı aranmasını gerektirmediği, nitekim İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47 nci maddesi (f) bendi ile ; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; “15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” hükümlerinin uygulanacağı” düzenlemesinin yer aldığı ve buna göre de, Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 6 ncı maddesiyle “Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar.” düzenlemesine de dayanılarak, görevde yükselmeye tabi kadrolardan sayılmayan itfaiye müdürü kadrosuna yapılan atama işleminde, en az 2 yıl itfaiye teşkilatında şartının aranmasının gerekmeyeceği düşünülmektedir.
Diğer yandan, 18.12.2021 tarihinde Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, “İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır.” hükmü ile itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olma” şartının aranacağı Yönetmelikte açıklığa kavuşturularak, konuyla ilgili tereddüdün ortadan kaldırıldığı görülmektedir.
Sonuç itibarıyla, İtfaiye Müdürlüğü’ne ataması yapılan söz konusu kişinin atanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünüldüğünden, Savcılık talebinin reddedilerek, 4 sayılı İlamın 6. maddesiyle, ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin verilen Daire kararının TASDİKİNE karar verilmesi gerekir.
4 sayılı İlamın 6. maddesiyle; sorgu konusu yapılan İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...’in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülen konu hakkında, ilgili belediye tarafından tesis edilen işlem sonucu yapılan ödemelerin kamu zararına yol açmadığı kanaatine varılarak, ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ DİLEKÇESİ
Sayıştay Savcısı ... tarafından temyiz talebinde bulunularak, temyiz dilekçesinde;
“Konu, ...'in İtfaiye Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 20.11.2013 tarihinde itfaiye teşkilatında en az iki yıl hizmetinin bulunması şartının aranıp aranmayacağıdır.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde,
"Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi,
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde;
"(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz."" düzenlemesi,
47 inci maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
"f) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, hükümleri uygulanır."
düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu kapsamda, İtfaiye Müdürlüğüne ilişkin atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesine göre de görevde yükselmeye tabi değildir. İtfaiye Yönetmeliğinin 47 nci maddesinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtildiği için, bu Yönetmelik hükümlerine bakılması gerekir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmeleri için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmaları gerektiği, ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, İtfaiye Yönetmeliğinde itfaiye müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken okula ilişkin bir düzenleme olmadığına göre, İtfaiye müdürü olarak atanacak kişinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları sağlamasının yanında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması gerekir.
Diğer taraftan, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin düzenleniş biçimi incelendiğinde görüleceği üzere, birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, itfaiye çavuşluğuna atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olması, İtfaiye amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olması, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması gerekir. Dikkat edilirse görevde yükselmeye tabi kadrolarda zaten kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişi her halükarda görevde yükselme sınavına girebilmesi için duruma göre en az 2 yıl olmak üzere itfaiyede hizmetinin bulunması gerekecektir. İkinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemek birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığı bir yerde anlamsız olacaktır. Aksine birinci fıkradan bağımsız olarak itfaiye teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartı Daktilograf aranmalıdır. Yönetmelikte itfaiye teşkilatı personelinin görev ve yetkileri, mesleğe alınmaları, atanmaları belli nitelik gerektirdiği için Daire Başkanı ve itfaiye müdürü atamasının görevde yükselmeye tabi olmadığını, ancak bu kadrolara atanacak kişinin de itfaiye teşkilatında belli hizmetinin olması amaçlandığı için madde bu şekilde düzenlenmiştir. Ayrıca, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi ile Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi aynı şekilde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda, bir kişinin itfaiye müdürü olarak atanabilmesi için; en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olarak geçmiş olması, 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesindeki şartları sağlaması gerekir.
Dolayısıyla, ...'in hizmet cetvelinin incelenmesinde, itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmaması nedeniyle bu kişi İtfaiye Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını sağlamamaktadır.
Ayrıca, 18.12.2021 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile, "İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki" kadrolar denilmesi, önceki yönetmelikte bu kadrolar için iki yıllık hizmet şartının aranması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Yönetmelik hükümlerine göre müdürlük kadrosuna atanabilmek için sınavda başarılı olunması gerekmektedir.
İtfaiye müdürlüğüne atanması Yönetmelik hükmüne aykırı olduğundan dolayı, açık hata kapsamında olan atamanın kazanılmış hak oluşturması mümkün değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak Spor İşleri Müdürlüğüne atama yapılmasının da hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Yapılan atamalar, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile İtfaiye Yönetmeliğine aykırıdır.
Sonuç ve talep;
-Bir kişinin müdürlüğe atanmasında ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerektiği,
-Mevzuat hükümleri dikkate alınmadan yapılan atama işlemi nedeniyle ataması yapılmayan aynı niteliklere sahip diğer kişilere karşı haksızlığa neden olunduğu,
-İdare/kamu hukukunda atama/görevlendirme belli şart ve niteliklere bağlandığı, belirtilen kadrolara atanma veya görevlendirme ancak şartların sağlanmasıyla mümkün olduğu, aksi taktirde kamu düzeni ve disiplini sağlamanın mümkün olmadığı,
- İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin bu işlemlerin tesis edildikleri tarihteki mevzuata göre yapılması gerektiği,
- Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarında belirtildiği üzere kazanılmış hak, hakkın elde edildiği tarihteki düzenlemelere uygun edilmesi halinde geçerli olduğu, hakkın elde edildiği tarihteki düzenlemelere (mevzuata) uygun elde edilmeyen hakkın, kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceği,
- Atanma şartları tutmayan kişiye yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu,
değerlendirildiğinden, 5 inci Dairenin 29.11.2022 tarihli ve 04 numaralı ilamının 6 ncı maddesiyle verilen "İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...'in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması hususu ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığı anlaşılan ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına;" ilişkin kararın, 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "Kanuna aykırılık" nedeniyle bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Arz ederim.”
denilmektedir.
İlgililer ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...’nin 53198 sayılı dosya ile yapmış olduğu ortak Savcılık karşılamasında;
Belediye İtfaiye Yönetmeliği 19 uncu maddesinin ikinci bendinde en az iki yıl çalışma şartı ve sınav şartı görevde yükselme şartları olarak arandığını, madde metninden anlaşılacağı üzere bu şartların daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları dışındaki kadrolar için aranan şartlar olduğu,
İtfaiye faaliyetlerinin teknik uzmanlık ve tecrübe gerektiren hassas işler olması sebebiyle bu şekilde deneyim sonucu yükselme sisteminin uygulanmasının bir zorunluluk olduğu, bu sebeple de sahada birebir bulunması gereken itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve saha yönetiminden sorumlu şube müdürleri için deneyim şartı aranmakta olduğunu, ancak mevzuatın tepe yönetimi için bu zorunluluğu getirmediğini, zira yöneticiliğin farklı bir uzmanlık ve yetenek alanı olduğu gibi farklı tahsil ve kariyer şartları gerektirdiğini,
Müdürlükte itfaiye eri olarak göreve başlayan bir personelin Daire Başkanı ya da İtfaiye Müdürü olarak atanmasının bu görevlerin gerektirdiği eğitim şartı sebebiyle düşünülemeyeceği, iki yıl çalışma şartının saha tecrübesi amacıyla konulmuş bir şart olduğunu, bu kadrolara atanmak için gerekli olan eğitim şartlarını (yüksek öğrenim) taşıyan bir personelin İtfaiye Müdürlüğünde büro hizmetlerinde ya da sağlık memuru olarak iki yıl süre ile çalışmış olmasının daire başkanı ve İtfaiye Müdürü kadrolarına atanması ve başarısında herhangi bir müdürlükte yerine getirilen bir görevden daha fazla bir katkısının olamayacağının açık olduğunu,
Belediye Kanunun 52’nci maddesinde İtfaiye Müdürlüklerinin çalışma, atama usul ve esasları ile ilgili düzenleme (yönetmelik) yapma yetkisinin ... Bakanlığına verildiğini, yönetmelikle ilgili muğlâk ya da anlaşılamayan hükümlerle ilgili müracaat edilmesi ve konuya açıklama getirmesi gereken makamın düzenlemeyi yapan ... Bakanlığı olduğunu,
... Bakanlığı bu konunun nasıl anlaşılması gerektiğini iki somut örnekle ortaya koyduğunu,
1- Bahse konu atamanın, soruşturma ve inceleme konusu edildiğini, ... Bakanlığı’nın yaptığı inceleme sonucunda ... Bakanlığı ... Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla atamanın usulüne uygun olduğunun belirtilerek ... Bakanı imzasıyla ilgililere tebliğ edildiğini, bunun da düzenlemeyi yapan kurum madde metninden iki yıl çalışma şartının İtfaiye Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürü kadrolarını kapsamadığını belirttiğini,
2- Durum birinci bentte belirtildiği gibi olunca düzenlemeyi yapan kamu idaresi 18.12. 2021 tarihinde Yönetmeliğin 19’uncu maddesindeki değişiklikle tüm tereddütleri ortadan kaldırdığını,
Başsavcılık temyiz başvurusunda her ne kadar 18.12.2021 tarihinde Yönetmeliğin 19’uncu maddesindeki değişiklikle “itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki” kadrolara denilmesi üzerinde durulmuş ise de; eski madde metninde de aynı ifade yer aldığını, yönetmelikte yapılan değişiklikle 2’nci bentte kafa karışıklığına yol açan ibarelerin kaldırıldığını, ve 3’üncü bent eklenerek ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerine atıf yapılarak konunun hiçbir tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulduğunu, aslında yapılan bir değişiklik değil konunun tüm tartışma ve kafa karışıklıklarını bitirecek şekilde açıklığa kavuşturulması olduğunu, düzenleyicinin maksadı bu olmasaydı bu şekilde daha açıklayıcı bir düzenlemeye ihtiyacının da olmayacağını, gerek yasama organının yapmış olduğu düzenlemelerin gerekse verdiği yetki çerçevesinde idarece yapılan düzenlemelerin (yönetmelik vb.) kamu hizmet gereklerine göre yapılan düzenlemeler olduğu düşünüldüğünde; mevzuat yapıcının muradının anlaşılması için, muğlâk ifade ve ibarelerde yasa yapıcıya müracaat edilmesinin kamu gerekliliklerine ve hukukun üstünlüğü kavramına en uygun davranış biçimi olacağını,
...’in mevcutta itfaiye müdürü kadrosu uhdesindeyken eşdeğer kadro olan bir başka müdürlük olan spor müdürlüğü kadrosuna naklen atandığını, uhdesinde bulunan kadro ile atandığı kadronun özlük haklarının eşdeğer olduğun ve fazladan bir ödeme yapılmadığından kamu zararı oluşmadığı kanaati hâsıl olduğunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76’ncı maddesinde kurumların görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68’inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükme bağlandığını, yine Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmeliğin; Hizmet gruplan arasında geçişler bölümü 19’uncu maddesinin (b) fıkrasında “Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir.” denildiğini,
2018 yılında yapılan işlemin önceden uhdesinde bulunan itfaiye müdürlüğü kadrosundan boş bulunan spor müdürlüğü kadrosuna naklen geçişi şeklinde olup herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediğini ifade ederek, Sayıştay Başsavcılığı tarafından resen yapılan temyiz başvurusunun reddedilmesini arz ve talep etmektedirler.
Başsavcılığın 2 temyiz dilekçesinde;
“İlgi yazı ekinde yer alan ... ve 8 arkadaşına ait cevabi dilekçe incelenmiş olup, dilekçede ileri sürülen hususların 09.01.2023 tarihli ve 23001272 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Arz olunur.” denilmektedir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
4 sayılı İlamın 6. maddesiyle; İtfaiye Müdürlüğü ile Spor İşleri Müdürlüğüne ataması yapılan ...’in atamasının Yönetmeliğe uygun yapılmaması sonucu ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülen konu hakkında, ilgili belediye tarafından tesis edilen işlem sonucu yapılan ödemelerin kamu zararına yol açmadığı kanaatine varılarak, ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
Bu defa Sayıştay Savcısı ... tarafından temyiz talebinde bulunularak, Daire İlamıyla verilen ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin kararın, bozulmasına karar verilmesi talep edilmektedir.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesinde,
"Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." düzenlemesi,
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde;
"(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz."" düzenlemesi,
47 inci maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
"f) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, hükümleri uygulanır."
düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu kapsamda, İtfaiye Müdürlüğüne ilişkin atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesine göre de görevde yükselmeye tabi değildir. İtfaiye Yönetmeliğinin 47 nci maddesinde, bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtildiği için, bu Yönetmelik hükümlerine bakılması gerekir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmeleri için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmaları gerektiği, ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, İtfaiye Yönetmeliğinde itfaiye müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken okula ilişkin bir düzenleme olmadığına göre, İtfaiye müdürü olarak atanacak kişinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen şartları sağlamasının yanında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması gerekir.
Diğer taraftan, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin düzenleniş biçimi incelendiğinde görüleceği üzere, birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolarla ilgili düzenleme yapılmış, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolar ile görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürünü de kapsayacak şekilde hükümlere yer verilmiştir. Birinci fıkrada görevde yükselmeye tabi kadrolardan, itfaiye çavuşluğuna atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olması, İtfaiye amirliğine atanabilmek için 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olması, itfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olması gerekir. Dikkat edilirse görevde yükselmeye tabi kadrolarda zaten kişinin belli kadrolarda belli süre hizmetinin bulunması şartlar arasında sayılmıştır. Yani kişi her halükarda görevde yükselme sınavına girebilmesi için duruma göre en az 2 yıl olmak üzere itfaiyede hizmetinin bulunması gerekecektir. İkinci fıkradaki "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartının sadece görevde yükselmeye tabi kadrolarda aranacağını söylemek birinci fıkrada zaten en az 2 yıl hizmet süresinin arandığı bir yerde anlamsız olacaktır. Aksine birinci fıkradan bağımsız olarak itfaiye teşkilatındaki bütün kadrolara atanmada özellikle görevde yükselmeye tabi olmayan Daire Başkanı ve İtfaiye Müdürü atanmasında "hizmet sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması" şartı Daktilograf aranmalıdır. Yönetmelikte itfaiye teşkilatı personelinin görev ve yetkileri, mesleğe alınmaları, atanmaları belli nitelik gerektirdiği için Daire Başkanı ve itfaiye müdürü atamasının görevde yükselmeye tabi olmadığını, ancak bu kadrolara atanacak kişinin de itfaiye teşkilatında belli hizmetinin olması amaçlandığı için madde bu şekilde düzenlenmiştir. Ayrıca, İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi ile Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi aynı şekilde düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda, bir kişinin itfaiye müdürü olarak atanabilmesi için; en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olması, hizmet süresinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olarak geçirmiş olması, 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesindeki şartları sağlaması gerekmektedir.
Dolayısıyla, ...'in hizmet cetvelinin incelenmesinde, itfaiye teşkilatında çalışmışlığı bulunmaması nedeniyle bu kişi İtfaiye Müdürlüğüne atanmada gerekli olan en az iki yılının itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını sağlamamaktadır.
Ayrıca, 18.12.2021 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile, "İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki" kadrolar denilmesi, önceki yönetmelikte bu kadrolar için iki yıllık hizmet şartının aranması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
İtfaiye müdürlüğüne atanması Yönetmelik hükmüne aykırı olduğundan dolayı, açık hata kapsamında olan atamanın kazanılmış hak oluşturması mümkün değildir. Bu nedenle bu müdürlük esas alınarak Spor İşleri Müdürlüğüne atama yapılmasının da hukuki dayanağı bulunmamaktadır.
Sonuç itibarıyla, bir kişinin müdürlüğe atanmasında ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerektiğinden atanma şartları tutmayan kişinin, "İtfaiye Müdürlüğü ve ardından Fen İşleri Müdürü kadrosuna atanması suretiyle yapılan ödemeler kamu zararı oluşturmaktadır.
Bu itibarla, Savcılık temyiz talebinin kabul edilerek, 4 sayılı İlamın 6. maddesi ile ... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin verilen hükmün BOZULARAK yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üyeler ... ve ...’nin aşağıda yazılı ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildiği 22.11.2023 tarih ve 56118 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçeleri:
Üyeler ... ve ...’nin karşı oy gerekçesi;
18.04.1999 gün ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 2 nci maddesinde;
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla;
...
b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,
...
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.
...” denilmektedir.
Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesiyle; görevde yükselmenin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevler ile kurumlarca çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları ifade ettiği düzenlenmekte,
“Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde ise;
“Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim,
...
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz. “ hükmü,
“Hizmet süresi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;
“(Değişik birinci fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.
Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler.
...” hükmü yer almaktadır.
Mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” düzenlemesi yer almaktadır.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin , “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesi birinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır." denilerek itfaiye şube müdürlüğü, itfaiye amirliği ve itfaiye çavuşluğu kadrolarına yapılan atamalarda aranacak şartlar belirtilmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
İtfaiye Müdürlüğü kadrosu, itfaiye teşkilatı kadroları arasında sayılmakla birlikte, İtfaiye Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada aranılacak şartları düzenleyen “Görevde yükselme şartları” başlıklı 29 uncu maddesi birinci fıkrasına göre görevde yükselmeye tabi bir kadro değildir. Birinci fıkrada istisna tutulan, itfaiye müdürlüğü kadrosunun, aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır” düzenlemesine dayanılarak, itfaiye müdürlüğü ve itfaiye daire başkanlığı için en az 2 yılın itfaiye teşkilatında çalışma şartı aranmasını gerektirmediği, nitekim İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47 nci maddesi (f) bendi ile ; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; “15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” hükümlerinin uygulanacağı” düzenlemesinin yer aldığı ve buna göre de, Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 6 ncı maddesiyle “Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar.” düzenlemesine de dayanılarak, görevde yükselmeye tabi kadrolardan sayılmayan itfaiye müdürü kadrosuna yapılan atama işleminde, en az 2 yıl itfaiye teşkilatında şartının aranmasının gerekmeyeceği düşünülmektedir.
Diğer yandan, 18.12.2021 tarihinde Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, “İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır.” hükmü ile itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanmada “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olma” şartının aranacağı Yönetmelikte açıklığa kavuşturularak, konuyla ilgili tereddüdün ortadan kaldırıldığı görülmektedir.
Sonuç itibarıyla, İtfaiye Müdürlüğü’ne ataması yapılan söz konusu kişinin atanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünüldüğünden, Savcılık talebinin reddedilerek, 4 sayılı İlamın 6. maddesiyle, ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin verilen Daire kararının TASDİKİNE karar verilmesi gerekir.