SayıştaySayıştay Daire Kararı472

Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire3
İlam No39
Madde No3
Yılı2022
Üniversite Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesi) görevlendirilen Avukata döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmadığı halde mevzuatına aykırı şekilde döner sermaye katkı payı ödenmesi

… Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesi) görevlendirilen Avukat …’ya, döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde doğrudan katkısı bulunmadığı halde mevzuatına aykırı şekilde döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

06.11.1981 tarih 17506 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Rektör” başlıklı 13 üncü maddesinin rektörlerin görev, yetki ve sorumluluklarının sayıldığı (b) fıkrasında;

“…

Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,

…” hükmü bulunmaktadır.

18 Seri Nolu Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliğinin 3 üncü maddesinde;

“Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde usulüne uygun olarak görevlendirilenlere, görevlendirildikleri birimlerin döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenecek, kadrolarının bulunduğu birim dışındaki bir birimde usulüne uygun olarak görevlendirilmemiş olanlara, görevlendirildikleri birimde elde edilen döner sermaye gelirlerinden döner sermaye payı ödenmeyecektir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlere yapılacak görevlendirilmelerde, görevlendirilecek personelin anılan birimlerin görev alanıyla ilgili olmaları, görevlendirmenin süresi, gerekliliği, yerindeliği ve kamu hizmetlerinde etkinlik ve verimliliğin sağlanması hususlarına özen gösterilecek ve asli görevlerini yürütürken sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla personel, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerde görevlendirilmeyecektir.” denilmektedir.

Diğer yandan 18.02.2011 tarih 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürülüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.”,

“Dağıtım esasları” başlıklı 5 inci maddesinin 9 uncu fıkrasında da;

“2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. Temel ek ödeme, sabit ek ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.

a) Sabit ek ödeme; üniversitelerin 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personeline aynı maddenin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile Sağlık Bakanlığından görevlendirilen personele 04.01.1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun ek 3 üncü maddesi uyarınca yapılan ödemedir.

b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.

…”,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personelin ise madde metninde, diğer öğretim elemanları, aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (b) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personel ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel şeklinde sıralandığı,

Hususları yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

Üniversite bünyesinde görev yapan personel Rektör tarafından gerekli görüldüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevlendirilebilecek, bu kapsamda üniversiteleri oluşturan kuruluş ve birimler arasında olan döner sermayeler bünyesinde de personel görevlendirilebilecek, ancak döner sermaye gelirlerinin elde edildiği birimlere yapılacak görevlendirilmeler personelin sadece döner sermaye payı ödemesinden yararlandırılması amacıyla yapılmayacak,

Mevzuatına uygun olarak üniversitelerin döner sermaye işletmelerinde görevlendirilmiş olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personele hizmete katkı unsurları esas alınarak taban ödeme katsayısı esas olmak üzere ek ödeme yapılacak, döner sermaye hizmetlerine katkı sunmayan görevli personele ek ödeme yapılamayacaktır.

Yapılan incelemede; … Üniversitesi Hukuk Müşavirliği bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi avukat kadrosunda bulunan …’nun … Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Üniversite Hastanesi) görevlendirildiği, bu görevlendirme kapsamında kendisinin … Üniversitesinin tarafı olduğu Üniversite Hastanesini ilgilendiren davalara ilişkin avukatlık hizmetlerini yürüttüğü, sorumlu savunmalarında belirtilmiş başkaca görevleri bulunsa da bu görevlerin tamamının avukatlık hizmetleri ile ilişkili görevler olduğu, bu yönüyle, belirtilmiş görevlerin avukatlar tarafından yapılması gereken asli görevlerden olduğu, kaldı ki adı geçenin, … Üniversitesinin tüzel kişiliğinden ayrı bir tüzel kişiliği bulunmayan, bu yönüyle Üniversitenin birimlerinden birisi olan Üniversite Hastanesini ilgilendiren davalarda … Üniversitesi adına vekalet işlemlerini yürüttüğü, kısacası … tarafından sunulan avukatlık hizmetinin … Üniversitesi bünyesinde görev yapan diğer avukatların Üniversiteye sunmuş oldukları avukatlık hizmetlerinden temelde bir farkının olmadığı, avukatlık görevinin gereği olarak bu davalardan doğan vekalet ücretlerinin kendisine zaten ödenmekte olduğu,

Kadrosu … Üniversitesi Hukuk Müşavirliği bünyesinde bulunan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi avukatın, görevlendirildiği Üniversite Hastanesine sunmuş olduğu avukatlık hizmetinin döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine yapılan katkı olarak değerlendirilemeyeceği, ilgili tarafından … Üniversitesi Hastanesine sunulan bu hizmetlerin tamamının bulunduğu kadro sebebiyle yapılması gereken asli görevlerden olduğu, bu açıdan kendisine döner sermaye katkı payı ödemesi yapılmasının yasal bir dayanağının bulunmadığı,

Görüldüğünden, kadrosu … Üniversitesi Hukuk Müşavirliği bünyesinde bulunan ve Üniversite Hastanesinde görevlendirilen Avukat …’ya döner sermaye gelirlerinin elde edilmesinde katkısı bulunmadığı halde döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucu 24.12.2003 tarih 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde yer alan “… g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, …” hükmü gereği … TL kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Söz konusu kamu zararının oluşmasında;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği mevzuatında öngörülmediği halde adı geçene ek ödeme yapılması talimatını veren ve bu talimat üzerine düzenlenen ödeme emri belgesi üzerinde imzası bulunan Harcama Yetkilisinin,

Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;

“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.



Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,

Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “vize/kontrol edilmiştir” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,

Sorumlulukları bulunmaktadır.

Ayrıca Rapor’da döner sermaye katkı payı ödemelerinin hesabına ilişkin oran ve yöntemlerinin belirlendiği Döner Sermaye Ek Ödeme Dağıtım Usul ve Esaslarını belirleyen … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyelerinin (Diğer Sorumlu) kamu zararından sorumlu oldukları iddia edilmişse de, bahse konu Usul ve Esaslar’da unvanlar itibariyle döner sermaye katkı payı hesabında kullanılmak üzere oranlar belirlendiği halde, bu unvanlar arasında avukat unvanı ya da avukatlık mesleğine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığından, … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu üyelerinin (Diğer Sorumlu) kamu zararından sorumlulukları bulunmamaktadır.

Bu itibarla … TL kamu zararının;

… TL sinin Harcama Yetkilisi … (…) ve Gerçekleştirme Görevlisi …’a (…),

… TL sinin Harcama Yetkilisi … (…) ve Gerçekleştirme Görevlisi …’a (…),

… TL sinin ise Harcama Yetkilisi … (…), Gerçekleştirme Görevlisi …’a (…),

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,

Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,

...

karar verildi.