2024/739795 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Büyükşehir Belediyesi Hizmetleri Kapsamında Afet ve Acil Durumda Kullanılacak Görev Kıyafeti, Tekstil Grubu Mal Alımı İşi" İhalesi

Ankara Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan 2024/739795 ihale kayıt numaralı "Ankara Büyükşehir Belediyesi Hizmetleri Kapsamında Afet ve Acil Durumda Kullanılacak Görev Kıyafeti, Tekstil Grubu Mal Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak Özdeniz Ayakkabıcılık Tekstil Lojistik Otom. İhr. İth. San. Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 06.11.2024 tarihli ve 2024/UM.II-1433 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Özdeniz Ayakkabıcılık Tekstil Lojistik Otom. İhr. İth. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 27.12.2024 tarih ve E:2024/2032, K:2024/2293 sayılı kararıyla “davanın reddine” karar verilmiştir.

 

Anılan Mahkeme kararının davacı tarafından temyizi üzerine verilen Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 26.02.2025 tarihli E:2025/274, K:2025/963 sayılı kararında “…Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusunda yer alan 2. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde,… Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

 

Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikâyet başvurusunda yer alan "ihalenin 1. kısmı uhdesinde bırakılan isteklinin numunelerinin Teknik Şartname’ye uygun olmamasına rağmen idare tarafından uygun kabul edilmesinin yerinde olmadığı, ihale bünyesinde istenen ürünlerin özellik isteyen ürünler olmasından dolayı görsel ve duyusal olarak kolay anlaşılabilir teknik özelliklere sahip olmadığı, numunelerin analizinin yapılarak karar verilmesi gerektiği" şeklindeki 1. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde; … Davacı tarafından ihale uhdesinde bırakılan şirketin sunduğu numuneler incelendikten sonra 30/09/2024 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunda, numunelerin birçoğunda Teknik Şartname'ye aykırılık bulunduğu somut örnekler verilmek suretiyle ileri sürülmüştür. Bu iddiaya karşılık ihaleyi yapan idarece, 13/09/2024 tarihinde ihale komisyonu tarafından numunelerin kontrol edildiği ve malların fiziksel özelliklerinin görsel ve duyusal olarak kontrolünün yapıldığı ve uygunluğunun tespit edildiği, bu kapsamda yüklenici ile imzalanacak olan sözleşmeden sonra malların teslimi aşamasında muayene ve kabul komisyonunca Teknik Şartname'de belirtilen testler ve analizler yapıldıktan sonra kabul işlemlerinin yapılacağı belirtilmiştir.

 

Olayda, itirazen şikâyet başvurusunun dava konusu Kurul kararıyla reddedilmesi üzerine, davacı tarafından, ihale uhdesinde bırakılan firma tarafından sunulan numunelerin Teknik Şartnameye uymayan özellikleri bakımından delil tespiti istemiyle Ankara 21. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/36 numaralı D.İş dosyası üzerinden talepte bulunulduğu, Mahkemece yapılan keşifte, bilirkişi eşliğinde numunelerin muhafaza edildiği adrese gidilerek depoda muhafaza edilen 27 adet numunenin fiziki incelemeye alındığı, fiziki incelemeye davacı vekili ile ihaleyi gerçekleştiren idareyi temsilen ihale komisyonu başkanının da katıldığı, ihale uhdesinde bırakılan şirketçe sunulan numunelerin gözle tespiti mümkün olan nitelikleri ile fiziksel özellikleri itibarıyla Teknik Şartname'nin "Alınacak Malzemeler-Genel Malzemeler" listesinde numunesi istenilen malzemelerin şartnamede açıklanan özellikleri karşılayıp karşılamadığı incelenerek hata örneklerinin fotoğraflandığı görülmekte olup 20/01/2025 tarihinde sunulan bilirkişi raporu incelendiğinde, ihale uhdesinde bırakılan şirketçe sunulan numunelerin, numunesi istenilen ürün kalemlerinin Teknik Şartnamede belirlenmiş birçok özelliği karşılamadığı ve üretime esas numune niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar ihaleyi gerçekleştiren idarece şikâyet başvurusunun reddine ilişkin kararda, "numunelerin kontrol edildiği ve malların fiziksel özelliklerinin görsel ve duyusal olarak kontrolünün yapıldığı" belirtilmiş ise de, ihale uhdesinde bırakılan şirket tarafından teklifi kapsamında sunulan ve idarece muhafaza altına alınan numunelerin fiziken incelenmesi sonucunda hazırlanan Ankara 21. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2024/36 numaralı D.İş dosyasına sunulan bilirkişi raporunda, numunelerin birçoğunda Teknik Şartname düzenlemelerine açık aykırılıklar olduğu tespitlerine yer verildiği, bu durumda, ihaleyi gerçekleştiren idarece yapılan numune değerlendirmesinin mevzuata uygun bir şekilde, Teknik Şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığı kontrol edilerek yapılmadığının anlaşıldığı, bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihaleyi gerçekleştiren idarece davacı şirket tarafından sunulan numunelerin de aynı şekilde değerlendirmeye tabi tutularak uygun bulunduğu ve davacı şirketin sunduğu numunelerin delil tespiti kapsamında incelenmediği anlaşıldığından, davalı idarece verilecek kararda bu hususun da dikkate alınması gerektiği açıktır.

Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikâyet başvurusunda yer alan "ihalenin 1. kısmı uhdesinde bırakılan firmanın teklifinin yaklaşık maliyete göre %33,31 oranında daha düşük olduğu, bu nedenle istekliden aşırı düşük açıklama talep edilmesi gerektiği" şeklindeki 3. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde;

Dosyanın incelenmesinden, ihalenin uyuşmazlık konusu 1. kısmında yaklaşık maliyetin 49.914.337,40-TL olarak belirlendiği, ihalenin bu kısmına 4 isteklinin teklif sunduğu, 18/09/2024 tarihli ihale komisyonu kararında, sunulan tekliflerin 4734 sayılı Kanun'un 38. maddesinde belirtilen iki ölçüte göre (diğer teklifler veya yaklaşık maliyet) aşırı düşük olup olmadığı konusunda herhangi bir değerlendirmeye yer verilmeksizin en düşük teklifi sunan isteklinin en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi suretiyle ihalenin 33.384.960,00-TL teklif sunan dava dışı Gümüştepe Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, anılan ihale komisyonu kararına yönelik olarak davacı tarafından “en avantajlı teklif sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” iddiasıyla yapılan şikâyet başvurusunun anılan ölçütlere göre değerlendirme yapılmaksızın reddedildiği, bunun üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusu neticesinde alınan dava konusu Kurul kararının ise “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak Kurum tarafından sınır değer ya da sorgulama kriterleri belirlenmediği, bu çerçevede ihalenin 1’inci kısmında idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının idarenin takdir yetkisi kapsamında bulunduğu ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmamasında mevzuata aykırılık olmadığı”ndan bahisle itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 4734 sayılı Kanun'un 38. maddesinin âmir hükmüne ve İdari Şartnameye aykırı olarak, ihale üzerinde bırakılan Gümüştepe Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti. tarafından verilen teklifin diğer teklifler veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olup olmadığı yönünde ihale komisyonunca bir değerlendirme yapılmadığı, şikâyet başvurusunun da reddine karar verildiği görüldüğünden, yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, anılan maddede belirtilen iki ölçüte göre (diğer teklifler veya yaklaşık maliyet) Kurulca bir değerlendirme yapılmak suretiyle başvuruya konu teklifin "aşırı düşük teklif olarak" değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunda bir karar verilmesi gerekirken, "bu konudaki takdir yetkisinin ihaleyi yapan idarede" olduğu belirtilerek tesis edilen itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden de hukuka uygunluk bulunmadığı” gerekçesiyle dava konusu işlemin 1 ve 3’üncü iddialar yönünden davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının bozulmasına ve bu iddialar yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere

 

1- Kamu İhale Kurulunun 06.11.2024 tarihli ve 2024/UM.II-1433 sayılı kararının 1 ve 3’üncü iddialar ile ilgili kısmının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1 ve 3’üncü iddialarının esasının yeniden incelenmesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.