SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57855
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire7
Dosya No54079
Yılı2014
Konu: İcra takibi sonuçsuz kalan kira alacağının Belediye Meclisi kararı ile terkin edilmesi.
453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ...ile yapılan kira sözleşmesine istinaden 16.01.2008 tarihinde başlayan kira ödemesinin ...tarafından Kasım 2008’den itibaren ödenmediği, tahakkuk etmiş kira alacakları arasında yer aldığı, buna rağmen Belediyece kira sözleşmesinin 3’üncü, 8’inci maddelerinin uygulanmadığı, ayrıca Belediye Başkanı ... imzalı (ekinde borç dökümü ve borçlu listesinin bulunduğu ve borçlu aleyhine icra takibi başlatılması ve dava açılması hususunu içeren) 04.05.2010 tarihli Olur’un gereğinin yerine getirilmediği, 04.06.2013 tarihinde gönderilen ödeme emri ile başlayan icra takibi sonucunda … TL’lik kira alacağının tahsilinin imkansız hale geldiğinin öğrenildiği, ... İcra Müdürlüğünün 2013/… esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin sonuçsuz kaldığı ve nihayetinde 10.02.2014 tarih ve 7 sayılı Belediye Meclisi kararı ile kira alacağının terkin edildiği, Kasım 2008 tarihinden itibaren 2013 yılı sonuna kadarki dönemde Belediye alacağını takip ve tahsil etmekle görevli Belediye Başkanı, Mali Hizmetler Müdürü, Gelir Sorumlusu ve 2010 yılından itibaren Belediye Avukatının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesi nedeniyle Belediyenin gelir kaybına uğratılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
2008 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2009 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2010 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2011 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den,
2012 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2013 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den, müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.
Öncesi:
1-25.02.2016 karar tarihli ve 173 sayılı asıl ilamın 23’üncü maddesi ile; aynı tutardaki kamu zararının aynı sorumlulardan tazminine karar verilmişti.
2-24.10.2018 tarih ve 45202 sayılı Temyiz Kurulu Kararının (TKK’nın) 4’üncü maddesi ile; sorumluların iddiaları reddedilerek 173 sayılı ilamın 23’üncü maddesiyle verilen tazmin hükmü BOZULARAK, dosyanın Dairesine tevdiine, oyçokluğuyla, karar verilmişti.
3-Sayıştay Başsavcılığının 24.10.2018/45202 tarih ve sayılı TKK’nın 6085/52’nci maddesine göre tavzih yoluyla düzeltilmesi için yaptığı başvuru sonucu Temyiz Kurulu tarafından düzenlenen 16.02.2022 tarih ve 51128 sayılı Kararda; 24.10.2018/45202 tarih ve sayılı TKK’nın hüküm kısmı düzeltilerek:
“Bu itibarla, 173 sayılı İlamın 23. maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden BOZULMASINA ve kira gelirinin tahakkuk ettirilmesinden itibaren, terkin edilerek tahsili imkânsız kılınmak suretiyle zaman aşımına uğradığı tarihe kadar, geliri tahsil etmekte ihmali olan geçmiş yıllardaki tüm görevlilerin sorumlu tutulmasını teminen DAİRESİNE TEVDİİNE, oy çokluğuyla” şeklinde TAVZİHİNE, … oy çokluğuyla, karar verildi.” denilmiştir.
4-(Sorumluluktan) Bozma kararı üzerine Denetçi tarafından yazılan ek rapor ilgili Dairede yargılanmış, Daire tarafından düzenlenen ve işbu temyiz talebine konu olan 453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; Daire ilk kararında (173 sayılı asıl ilamın 23’üncü madde hükmünde) ısrar ederek konu hakkında yeniden tazmin kararı vermiştir.
Bu kez 453 sayılı Ek İlama karşı sorumlular temyiz başvurusu yapmışlardır.
Somut olay
Mülkiyeti Belediye’ye ait büro (dükkân) 16.01.2008 tarih ve 8 no.lu encümen kararı ile aylık … YTL kira bedeli ile ...adına kiralanmıştır. Belediye Encümeni 2008’den itibaren uygulanmak üzere her yıl kira atışları yapmıştır. Mali Hizmetler Müdürlüğü ilk olarak 04.05.2010 tarihli yazısı ile ...’nın Kasım 2008’den itibaren kira bedelini ödemediğini tespit etmiş, borçlu aleyhine icra takibi başlatılmasını içeren söz konusu yazıya Belediye Başkanı ... olur vermiştir. Belediye Başkanı ... 09.11.2012’de kira borcunu ödemeyen mükellefler adına icra takibi yapılması için tekrar olur vermiştir. Bu durum Belediye avukatına bildirilmiştir. Belediye ...’ya 06.06.2013 tarih ve 1042 sayılı ödeme emrini göndermiş ise de muhatap yurtdışında olduğundan, açık adresi bilinmediğinden ödeme emri tebliğ edilememiştir. ... İcra Dairesi nezdinde 12.09.2013 tarihinde 2013/… esas sayılı dosya ile ilamsız takip işlemine başlanmıştır ancak İcra Dairesinin yürüttüğü haciz işlemleri sonuçsuz kalmıştır. 11.09.2013/131 sayılı ve no.lu Belediye Encümeni kararı ile borçluya ulaşılamadığından ve kiralanan işyerinde herhangi bir faaliyet olmadığından ...’ya yapılan tahsis kaldırılmıştır. Hukuk İşleri Müdürlüğünün Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne yazdığı 31.12.2013/126 tarih ve sayılı yazıda; “Belediyemiz kira borçlusu ...hakkında ... İcra Müdürlüğünün 2013/… E. sayılı dosyasında yapılan icra takibinde, borçlunun menkul, gayrimenkul ve bankalardaki hak ve alacaklarının haczine yönelik yapılan tüm haciz işlemlerine rağmen herhangi bir hak ve alacağı, kayıtlı aracı ve gayrimenkulü tespit edilememiştir. Yine borçlunun yurtdışına çıktığı ve nerede olduğu da bilinmemektedir. İcra takip konusu borcun tahsili imkânsız olup, konunun Meclis’te görüşülerek borcun sonlandırılması gerekmektedir. Tahsili imkânsız olan borcun Meclis’te görüşülmesi bakımından konunun Meclis gündemine sunulması işin gereğini arz ve talep ederim.” denilmiş olup, bu yazı üzerine Belediye Meclisi’nin 10.02.2014/7 tarih ve sayılı Kararı ile ...adına tahakkuk eden kira borcu 5393 sayılı yasanın 15/k ve 18/h maddeleri gereğince oybirliğiyle iptal edilmiştir.
Temyize konu Ek İlam maddesinde; ...’nın Kasım 2008’den beri kira ödemediği açık olduğu halde Encümen tarafından her yıl kira artışının yapılması ve kira sözleşmesinin özel şartlar kısmının 3 ve 8’inci maddelerinin uygulanmaması nedeniyle Belediyenin bilinçli olarak gelir kaybına uğratıldığı, sözleşme hükümlerinin uygulanmaması ve 04.05.2010 tarihli Belediye Başkanı’nın olur’unun gereğinin yapılmamasının kira alacağını tahsilini imkansız hale getirdiği, vaktinden sonra 2013 yılında gerçekleşen işlemlerin ise kişilerin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği anlamına gelmediği, gerekçesiyle Belediye’nin terkin ettiği … TL kira alacağı ile … TL faizi toplamı … TL kamu zararına hükmedilmiştir.
Sorumlular temyiz dilekçelerinde, ...’nın kira alacağının zamanaşımına uğramadığı, zamanaşımı süresi içinde ödeme emri gönderilerek, icra işlemlerine başlanarak zamanaşımının kesildiği, ayrıca 6183 sayılı AATUHK’nın 104’üncü maddesi uyarınca borçlunun yurtdışında olması sebebiyle zamanaşımının işlemediği, zamanaşımına uğramayan ve kiracı ...’ya ulaşılamaması, yurtdışında olması, açık adresinin bilinmemesi ve icra işlemlerinin sonuçsuz kalması sonucu 5393 sayılı Kanunun 15/k maddesine göre belediye meclisince terkin işleminin yapıldığı, Belediye Meclisinin kendisine verilmiş olan yetkiyi kullandığı belirtilerek kamu zararı kararına itiraz etmişlerdir.
Mevzuat:
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde;
“Madde 15- Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
…
k) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar vermek…”
“Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde;
“Madde 18- Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
…
h) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin YTL'den fazla dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarını sulh ile tasfiyeye, kabul ve feragate karar vermek…”
5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerinde Belediyenin vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin TL’den fazla olan (her yıl yeniden değerleme oranı ile artırılan) dava konusu uyuşmazlıkları Meclis kararı ile tasfiye etmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde somut olay özelinde yapılan inceleme ve değerlendirmede, ...’nın Ocak 2008’de başlayan kira bedelini Kasım 2008’den itibaren ödemediği, Belediyenin bu durumu 04.05.2010’da kayıt altına aldıktan sonra geriye dönük ödenmemiş kira borçlarının tahsilatına yönelik yasal işlemlere başladığı, ödeme emri gönderdiği, icra takibine konu ettiği, icra takibinde borçlunun üzerinde taşınır veya taşınmaz mal varlığı olmadığı, herhangi bir gelirinin olmadığı, bankalar nezdinde herhangi bir hak, alacak ve mevduatının olmadığı, borçlunun yurtdışında olduğu, adresinin dahi bilinmediği tespit edildiğinden takibin sonuçsuz kaldığı görülmekle, Belediyenin vadesinde tahsil edemediği kira alacaklarına yönelik tüm tespit ve takip işlemlerini söz konusu alacağın 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda Belediye’nin ...’dan olan alacağının tahsiline yönelik olarak üzerine düşen takip sorumluluğunu zamanaşımı süresi içinde yerine getirdiği, ancak zorunlu sebeplerle tahsilatı sağlayamadığı ortadadır. Dolayısıyla icra takibinin başlaması ile dava şartı sağlanmış uyuşmazlık haline dönen ve icra takibi sonucunda tahsil kabiliyeti kalmadığı anlaşılan söz konusu kira alacağı hakkında, Belediye Meclisinin Belediye Kanunu’nun 15(k) ve 18(h) madde hükümlerinin verdiği yetkiye istinaden terkin kararı vermesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Dolayısıyla somut olayda kira alacağı takip işlemlerinin vaktinde başlamamasından ve alacağın terkin edilmesinden kaynaklı bir kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, sorumluların temyiz itirazları kabul edilerek, 453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmü 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca BOZULARAK, dosyanın yeniden hüküm verilmek üzere ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,
(3. Daire Başkanı ... ile Üye ...’ın karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.03.2025 tarih ve 57855 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
3. Daire Başkanı ...:
453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ...ile yapılan kira sözleşmesine istinaden 16.01.2008 tarihinde başlayan kira ödemesinin ...tarafından Kasım 2008’den itibaren ödenmediği, tahakkuk etmiş kira alacakları arasında yer aldığı, buna rağmen Belediyece kira sözleşmesinin 3’üncü, 8’inci maddelerinin uygulanmadığı, ayrıca Belediye Başkanı ... imzalı (ekinde borç dökümü ve borçlu listesinin bulunduğu ve borçlu aleyhine icra takibi başlatılması ve dava açılması hususunu içeren) 04.05.2010 tarihli Olur’un gereğinin yerine getirilmediği, 04.06.2013 tarihinde gönderilen ödeme emri ile başlayan icra takibi sonucunda … TL’lik kira alacağının tahsilinin imkansız hale geldiğinin öğrenildiği, ... İcra Müdürlüğünün 2013/… esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin sonuçsuz kaldığı ve nihayetinde 10.02.2014 tarih ve 7 sayılı Belediye Meclisi kararı ile kira alacağının terkin edildiği, Kasım 2008 tarihinden itibaren 2013 yılı sonuna kadarki dönemde Belediye alacağını takip ve tahsil etmekle görevli Belediye Başkanı, Mali Hizmetler Müdürü, Gelir Sorumlusu ve 2010 yılından itibaren Belediye Avukatının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesi nedeniyle Belediyenin gelir kaybına uğratılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
2008 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2009 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2010 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2011 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den,
2012 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2013 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den, müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir.
Usule ve mevzuata uygun olan Kararın “tasdikine” karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.
Üye ...:
Aylık … YTL olarak belirlenen kira ödemesinin başlangıcı 16.01.2008 olup, kira kontratosunun hususi şartlar bölümünde, aylık kiraların her ayın biri ile beşi arasında peşin ödeneceği, her yıl kira artışının belediye encümeni tarafından yapılacağı, üst üste iki aylık kira ödenmediğinde kira kontratosunun tek taraflı feshedileceği, hükümlerine yer verilmiştir.
...’nın Kasım 2008’den beri kira ödemediği açık olduğu halde, Belediye 2013 yılına kadar hareketsiz kalmış, bu süreçte ne icra işlemlerine başlamıştır ne de kira kontratosunu feshetmiştir. Belediye kira sözleşmesini 2013 yılında feshetmiş ve alacağın tahsiline yönelik yasal takip işlemlerine de bu yılda başlamıştır. Kira sözleşmesi hükümleri uygulanmayarak, kira alacağının tahsili konusunda ihmalkâr davranılarak tahsili imkânsız hale getirilen söz konusu alacak sebebiyle Belediye gelir kaybına uğratılmıştır. Somut olayda Belediye görevlilerinin ihmali davranışı ile Belediyenin gelir kaybına uğratıldığı ve 5018/71-e kapsamında kamu zararının oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla sorumluların itirazları reddedilerek Ek İlam hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.
453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ...ile yapılan kira sözleşmesine istinaden 16.01.2008 tarihinde başlayan kira ödemesinin ...tarafından Kasım 2008’den itibaren ödenmediği, tahakkuk etmiş kira alacakları arasında yer aldığı, buna rağmen Belediyece kira sözleşmesinin 3’üncü, 8’inci maddelerinin uygulanmadığı, ayrıca Belediye Başkanı ... imzalı (ekinde borç dökümü ve borçlu listesinin bulunduğu ve borçlu aleyhine icra takibi başlatılması ve dava açılması hususunu içeren) 04.05.2010 tarihli Olur’un gereğinin yerine getirilmediği, 04.06.2013 tarihinde gönderilen ödeme emri ile başlayan icra takibi sonucunda … TL’lik kira alacağının tahsilinin imkansız hale geldiğinin öğrenildiği, ... İcra Müdürlüğünün 2013/… esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin sonuçsuz kaldığı ve nihayetinde 10.02.2014 tarih ve 7 sayılı Belediye Meclisi kararı ile kira alacağının terkin edildiği, Kasım 2008 tarihinden itibaren 2013 yılı sonuna kadarki dönemde Belediye alacağını takip ve tahsil etmekle görevli Belediye Başkanı, Mali Hizmetler Müdürü, Gelir Sorumlusu ve 2010 yılından itibaren Belediye Avukatının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesi nedeniyle Belediyenin gelir kaybına uğratılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
2008 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2009 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2010 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2011 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den,
2012 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2013 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den, müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.
Öncesi:
1-25.02.2016 karar tarihli ve 173 sayılı asıl ilamın 23’üncü maddesi ile; aynı tutardaki kamu zararının aynı sorumlulardan tazminine karar verilmişti.
2-24.10.2018 tarih ve 45202 sayılı Temyiz Kurulu Kararının (TKK’nın) 4’üncü maddesi ile; sorumluların iddiaları reddedilerek 173 sayılı ilamın 23’üncü maddesiyle verilen tazmin hükmü BOZULARAK, dosyanın Dairesine tevdiine, oyçokluğuyla, karar verilmişti.
3-Sayıştay Başsavcılığının 24.10.2018/45202 tarih ve sayılı TKK’nın 6085/52’nci maddesine göre tavzih yoluyla düzeltilmesi için yaptığı başvuru sonucu Temyiz Kurulu tarafından düzenlenen 16.02.2022 tarih ve 51128 sayılı Kararda; 24.10.2018/45202 tarih ve sayılı TKK’nın hüküm kısmı düzeltilerek:
“Bu itibarla, 173 sayılı İlamın 23. maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden BOZULMASINA ve kira gelirinin tahakkuk ettirilmesinden itibaren, terkin edilerek tahsili imkânsız kılınmak suretiyle zaman aşımına uğradığı tarihe kadar, geliri tahsil etmekte ihmali olan geçmiş yıllardaki tüm görevlilerin sorumlu tutulmasını teminen DAİRESİNE TEVDİİNE, oy çokluğuyla” şeklinde TAVZİHİNE, … oy çokluğuyla, karar verildi.” denilmiştir.
4-(Sorumluluktan) Bozma kararı üzerine Denetçi tarafından yazılan ek rapor ilgili Dairede yargılanmış, Daire tarafından düzenlenen ve işbu temyiz talebine konu olan 453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; Daire ilk kararında (173 sayılı asıl ilamın 23’üncü madde hükmünde) ısrar ederek konu hakkında yeniden tazmin kararı vermiştir.
Bu kez 453 sayılı Ek İlama karşı sorumlular temyiz başvurusu yapmışlardır.
Somut olay
Mülkiyeti Belediye’ye ait büro (dükkân) 16.01.2008 tarih ve 8 no.lu encümen kararı ile aylık … YTL kira bedeli ile ...adına kiralanmıştır. Belediye Encümeni 2008’den itibaren uygulanmak üzere her yıl kira atışları yapmıştır. Mali Hizmetler Müdürlüğü ilk olarak 04.05.2010 tarihli yazısı ile ...’nın Kasım 2008’den itibaren kira bedelini ödemediğini tespit etmiş, borçlu aleyhine icra takibi başlatılmasını içeren söz konusu yazıya Belediye Başkanı ... olur vermiştir. Belediye Başkanı ... 09.11.2012’de kira borcunu ödemeyen mükellefler adına icra takibi yapılması için tekrar olur vermiştir. Bu durum Belediye avukatına bildirilmiştir. Belediye ...’ya 06.06.2013 tarih ve 1042 sayılı ödeme emrini göndermiş ise de muhatap yurtdışında olduğundan, açık adresi bilinmediğinden ödeme emri tebliğ edilememiştir. ... İcra Dairesi nezdinde 12.09.2013 tarihinde 2013/… esas sayılı dosya ile ilamsız takip işlemine başlanmıştır ancak İcra Dairesinin yürüttüğü haciz işlemleri sonuçsuz kalmıştır. 11.09.2013/131 sayılı ve no.lu Belediye Encümeni kararı ile borçluya ulaşılamadığından ve kiralanan işyerinde herhangi bir faaliyet olmadığından ...’ya yapılan tahsis kaldırılmıştır. Hukuk İşleri Müdürlüğünün Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne yazdığı 31.12.2013/126 tarih ve sayılı yazıda; “Belediyemiz kira borçlusu ...hakkında ... İcra Müdürlüğünün 2013/… E. sayılı dosyasında yapılan icra takibinde, borçlunun menkul, gayrimenkul ve bankalardaki hak ve alacaklarının haczine yönelik yapılan tüm haciz işlemlerine rağmen herhangi bir hak ve alacağı, kayıtlı aracı ve gayrimenkulü tespit edilememiştir. Yine borçlunun yurtdışına çıktığı ve nerede olduğu da bilinmemektedir. İcra takip konusu borcun tahsili imkânsız olup, konunun Meclis’te görüşülerek borcun sonlandırılması gerekmektedir. Tahsili imkânsız olan borcun Meclis’te görüşülmesi bakımından konunun Meclis gündemine sunulması işin gereğini arz ve talep ederim.” denilmiş olup, bu yazı üzerine Belediye Meclisi’nin 10.02.2014/7 tarih ve sayılı Kararı ile ...adına tahakkuk eden kira borcu 5393 sayılı yasanın 15/k ve 18/h maddeleri gereğince oybirliğiyle iptal edilmiştir.
Temyize konu Ek İlam maddesinde; ...’nın Kasım 2008’den beri kira ödemediği açık olduğu halde Encümen tarafından her yıl kira artışının yapılması ve kira sözleşmesinin özel şartlar kısmının 3 ve 8’inci maddelerinin uygulanmaması nedeniyle Belediyenin bilinçli olarak gelir kaybına uğratıldığı, sözleşme hükümlerinin uygulanmaması ve 04.05.2010 tarihli Belediye Başkanı’nın olur’unun gereğinin yapılmamasının kira alacağını tahsilini imkansız hale getirdiği, vaktinden sonra 2013 yılında gerçekleşen işlemlerin ise kişilerin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiği anlamına gelmediği, gerekçesiyle Belediye’nin terkin ettiği … TL kira alacağı ile … TL faizi toplamı … TL kamu zararına hükmedilmiştir.
Sorumlular temyiz dilekçelerinde, ...’nın kira alacağının zamanaşımına uğramadığı, zamanaşımı süresi içinde ödeme emri gönderilerek, icra işlemlerine başlanarak zamanaşımının kesildiği, ayrıca 6183 sayılı AATUHK’nın 104’üncü maddesi uyarınca borçlunun yurtdışında olması sebebiyle zamanaşımının işlemediği, zamanaşımına uğramayan ve kiracı ...’ya ulaşılamaması, yurtdışında olması, açık adresinin bilinmemesi ve icra işlemlerinin sonuçsuz kalması sonucu 5393 sayılı Kanunun 15/k maddesine göre belediye meclisince terkin işleminin yapıldığı, Belediye Meclisinin kendisine verilmiş olan yetkiyi kullandığı belirtilerek kamu zararı kararına itiraz etmişlerdir.
Mevzuat:
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde;
“Madde 15- Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
…
k) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar vermek…”
“Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde;
“Madde 18- Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
…
h) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin YTL'den fazla dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarını sulh ile tasfiyeye, kabul ve feragate karar vermek…”
5393 sayılı Belediye Kanunu hükümlerinde Belediyenin vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin TL’den fazla olan (her yıl yeniden değerleme oranı ile artırılan) dava konusu uyuşmazlıkları Meclis kararı ile tasfiye etmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde somut olay özelinde yapılan inceleme ve değerlendirmede, ...’nın Ocak 2008’de başlayan kira bedelini Kasım 2008’den itibaren ödemediği, Belediyenin bu durumu 04.05.2010’da kayıt altına aldıktan sonra geriye dönük ödenmemiş kira borçlarının tahsilatına yönelik yasal işlemlere başladığı, ödeme emri gönderdiği, icra takibine konu ettiği, icra takibinde borçlunun üzerinde taşınır veya taşınmaz mal varlığı olmadığı, herhangi bir gelirinin olmadığı, bankalar nezdinde herhangi bir hak, alacak ve mevduatının olmadığı, borçlunun yurtdışında olduğu, adresinin dahi bilinmediği tespit edildiğinden takibin sonuçsuz kaldığı görülmekle, Belediyenin vadesinde tahsil edemediği kira alacaklarına yönelik tüm tespit ve takip işlemlerini söz konusu alacağın 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda Belediye’nin ...’dan olan alacağının tahsiline yönelik olarak üzerine düşen takip sorumluluğunu zamanaşımı süresi içinde yerine getirdiği, ancak zorunlu sebeplerle tahsilatı sağlayamadığı ortadadır. Dolayısıyla icra takibinin başlaması ile dava şartı sağlanmış uyuşmazlık haline dönen ve icra takibi sonucunda tahsil kabiliyeti kalmadığı anlaşılan söz konusu kira alacağı hakkında, Belediye Meclisinin Belediye Kanunu’nun 15(k) ve 18(h) madde hükümlerinin verdiği yetkiye istinaden terkin kararı vermesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Dolayısıyla somut olayda kira alacağı takip işlemlerinin vaktinde başlamamasından ve alacağın terkin edilmesinden kaynaklı bir kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, sorumluların temyiz itirazları kabul edilerek, 453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmü 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca BOZULARAK, dosyanın yeniden hüküm verilmek üzere ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,
(3. Daire Başkanı ... ile Üye ...’ın karşı oyu ile) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.03.2025 tarih ve 57855 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi
3. Daire Başkanı ...:
453 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; ...ile yapılan kira sözleşmesine istinaden 16.01.2008 tarihinde başlayan kira ödemesinin ...tarafından Kasım 2008’den itibaren ödenmediği, tahakkuk etmiş kira alacakları arasında yer aldığı, buna rağmen Belediyece kira sözleşmesinin 3’üncü, 8’inci maddelerinin uygulanmadığı, ayrıca Belediye Başkanı ... imzalı (ekinde borç dökümü ve borçlu listesinin bulunduğu ve borçlu aleyhine icra takibi başlatılması ve dava açılması hususunu içeren) 04.05.2010 tarihli Olur’un gereğinin yerine getirilmediği, 04.06.2013 tarihinde gönderilen ödeme emri ile başlayan icra takibi sonucunda … TL’lik kira alacağının tahsilinin imkansız hale geldiğinin öğrenildiği, ... İcra Müdürlüğünün 2013/… esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin sonuçsuz kaldığı ve nihayetinde 10.02.2014 tarih ve 7 sayılı Belediye Meclisi kararı ile kira alacağının terkin edildiği, Kasım 2008 tarihinden itibaren 2013 yılı sonuna kadarki dönemde Belediye alacağını takip ve tahsil etmekle görevli Belediye Başkanı, Mali Hizmetler Müdürü, Gelir Sorumlusu ve 2010 yılından itibaren Belediye Avukatının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemesi nedeniyle Belediyenin gelir kaybına uğratılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
2008 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2009 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL’sinin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ...’den,
2010 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2011 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü ... ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den,
2012 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL ile 2013 yılı kira gelirlerine ilişkin … TL toplamı … TL’nin Belediye Başkanı ... ve Mali Hizmetler Müdürü … ile Gelir Sorumlusu ... ve Kurum Avukatı ...’den, müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir.
Usule ve mevzuata uygun olan Kararın “tasdikine” karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.
Üye ...:
Aylık … YTL olarak belirlenen kira ödemesinin başlangıcı 16.01.2008 olup, kira kontratosunun hususi şartlar bölümünde, aylık kiraların her ayın biri ile beşi arasında peşin ödeneceği, her yıl kira artışının belediye encümeni tarafından yapılacağı, üst üste iki aylık kira ödenmediğinde kira kontratosunun tek taraflı feshedileceği, hükümlerine yer verilmiştir.
...’nın Kasım 2008’den beri kira ödemediği açık olduğu halde, Belediye 2013 yılına kadar hareketsiz kalmış, bu süreçte ne icra işlemlerine başlamıştır ne de kira kontratosunu feshetmiştir. Belediye kira sözleşmesini 2013 yılında feshetmiş ve alacağın tahsiline yönelik yasal takip işlemlerine de bu yılda başlamıştır. Kira sözleşmesi hükümleri uygulanmayarak, kira alacağının tahsili konusunda ihmalkâr davranılarak tahsili imkânsız hale getirilen söz konusu alacak sebebiyle Belediye gelir kaybına uğratılmıştır. Somut olayda Belediye görevlilerinin ihmali davranışı ile Belediyenin gelir kaybına uğratıldığı ve 5018/71-e kapsamında kamu zararının oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla sorumluların itirazları reddedilerek Ek İlam hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.