SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57620
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire3
Dosya No54496
Yılı2018
Konu: Üniversitede bilimsel araştırma projesinin mevzuatta aranan şartları taşımayan araştırmacılar tarafından yürütülmesi
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
309 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Komisyonu tarafından desteklenen güdümlü proje türündeki “… Projesi-I” kapsamında ana fikri ve başlangıcından sonuna kadar geliştirmesi kendisine ait olan Araştırmacı olarak görevlendirilmiş …’in Proje konusu alanda uzmanlık eğitiminin olmaması ve diğer Araştırmacı olarak görevlendirilen öğrenci …’ın Proje döneminde Proje konusu ile ilgili lisans eğitimi görmüyor olması sebepleriyle mevzuata göre kabul edilmemesi gerekirken Projenin kabul edilerek ödeme yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Proje Yürütücüsü, BAP Komisyon Başkanı ve BAP Komisyon Üyeleridir.
Esas yönünden inceleme
Somut uygulama
… Üniversitesinde Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Komisyonu tarafından desteklenen güdümlü proje türündeki … Proje no.lu “… Projesi-1” yürütülmüştür. Proje sözleşme protokolü 20.07.2018 tarihinden 20.07.2021 tarihine kadar yürürlükte kalmak üzere imzalanmıştır.
2018 yılı denetimleri kapsamında Proje ile ilgili tespit edilen hususlardan 309 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinde verilen Tazmin hükmünün gerekçesinde yer tespitler Proje Ekibinde Üniversite dışından “Araştırmacı” olarak gösterilen … ve … ile ilgilidir. … ve … eğitim durumları yönünden Projede araştırmacı olma koşullarını sağlamamaktadır.
… [Araştırmacının adı]:
… adlı ve … TC kimlik no.lu bir öğrencinin … Üniversitesi Makine Programına (İÖ) 19.10.2010 tarihinde kayıt yaptırdığı, 1.sınıfta iken 2.73 akademik ortalama ile 23.03.2011 tarihinde … Üniversitesine yatay geçiş yaptığı, 10.02.2011 tarihinde … Yüksekokulu Makine Programı İkinci Öğretim 2. sınıftan 2.95 akademik ortalama ile 18.10.2018 tarihinde azami öğrenim süresinin dolması (6 veya daha fazla dersten başarısız olma) sebebiyle Yönetim Kurulunun 18.10.2018 tarihli ve 2018/15-IV sayılı Kararı ile kaydının silindiği görülmüştür.
Rapor Dosyası eklerinde yer alan belgelerin incelenmesi sonucunda, Proje ödemelerine esas banka dekontlarında ise aynı ismin (…) farklı bir TC kimlik numarası (…) ile yer aldığı, bu kimlik numarası üzerinden yapılan MERSİS sorgulamasında da; “Bu isim ve TC kimlik numarasında bir vatandaşın mevcut olduğu ancak YÖKSİS’te kayıtlı olmadığı” uyarısıyla karşılaşıldığı, avans mahsuplarında kalan tutarların bu TC kimlik numarası üzerinden Proje hesabına yatırıldığı, kısacası yapılan denetimlerde aynı isme ait iki farklı TC kimlik numarası tespit edildiği görülmektedir.
… tarafından 06.10.2020 tarihli Sayıştay Daire yargılamasının duruşması sırasında … adına ... Politeknik Üniversitesinden verildiği belirtilen diploma ve transkript sunulmuştur. Belirtilmelidir ki …’in öğrenim durumunu gösterir diploma Proje ile ilgili hiçbir dosyada yer almamakta iken ve denetimler sırasında Sayıştaya sunulmamış iken, ilk defa 06.10.2020 tarihli Sayıştay Daire yargılaması sırasında Sayıştaya sunulmuştur. 2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporuna göre, YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı marifetiyle ... Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği üzerinden teyit edilmesi neticesinde diplomanın geçersiz olduğu anlaşılmıştır.
Savunma ekinde … TC kimlik numaralı …’in “Kurumsal Kampüs” tarafından verilen “Uçak bakımı” eğitim programını 05.07.2019 tarihinde tamamladığını gösteren bir eğitim sertifikası gönderilmişse de …-I Projesinin 2018 yılında gerçekleştiği dikkate alındığında bu belgenin Rapor konusu açısından bir anlamı bulunmamaktadır.
… [Araştırmacının adı]:
Rapor Dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde: Diğer araştırmacı olan …’a ilişkin herhangi bir belge yerinde denetimler sırasında ibraz edilmemiştir. Savunmalarda her ne kadar bu kişinin lisans öğrencisi olduğu ifade edilmişse de isim aramasından …Ü öğrencisi olmadığı görülmüştür. Adı geçen kişinin TC kimlik numarası bilinmediği için YÖKSİS’ten sorgulamasının yapılamamış ve savunma ekleri arasında bu kişiyle ilgili herhangi bir belge Sayıştaya sunulmamıştır.
2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporuna göre ise Projede araştırmacı olarak görevlendirilen ve Proje dokümanlarında alanında uzman olduğu belirtilen … lisans mezunu değildir. İnceleme raporuna göre … Proje bünyesinde görev yaptığı dönemde ... Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinde lisans öğrencisidir ancak öğrencisi olduğu bölüm proje konusu ile ilgili değildir. … tarafından BAP birimine yurtdışında proje konusu ile ilgili bir bölümde öğrenci olduğu ifade edilmişse de bu beyanının doğru olmadığı 2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporu ile sabittir.
Ayrıca Projede araştırmacı olarak görevlendirildikleri belirtilen diğer kişiler olan Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi … (Rektör Yardımcısı), Yüksek Mimar … (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı), Bilgisayar Mühendisi … (İdari ve Mali İşler Daire Başkanı)’nın proje öneri formunda isimleri yer aldığı halde imzaları bulunmamaktadır. Yapılan incelemelerde adı geçen üç personelin Projede araştırmacı olarak isimlerinin yer aldığından haberleri dahi olmadığı ve Proje kapsamında faaliyet yürütmedikleri tespit edilmiştir.
Mevzuat ve Sözleşme Protokolü
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin b-bendinin ilgili kısımları aşağıdadır:
“Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az yüzde 5'i, üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılır. Bu tutar döner sermaye muhasebe birimince, tahsilatı takip eden ayın yirmisine kadar ilgili yükseköğretim kurumu hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar, yükseköğretim kurumu bütçesine öz gelir olarak kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar karşılığı olarak ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine konulan ödenekler, gelir gerçekleşmelerine göre kullandırılır. Süresi içinde yatırılmayan tutarların tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Bilimsel araştırma projelerine ilişkin ödenekler, üniversite yönetim kurulunca gerekli görüldüğü takdirde, her bir proje için avans verilmek suretiyle de kullandırılabilir.
Bilimsel araştırma projelerinin seçilmesi, uygulanması ve izlenmesi, ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen projelere, toplam proje bedelinin yüzde otuzunu aşmamak kaydıyla kaynak aktarımı, proje değerlendirmesini yapacak uzmanlara 10.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere ödenecek ücretin belirlenmesi ile ödeneklerin kullandırılması, genel hükümlerin ön ödemelere ilişkin sınırlamalarına bağlı kalınmaksızın avans verilmesi ve bu avansın mahsubuna dair usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
2547 sayılı Kanun’un Ek 27’nci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:
“… / Toplanan öğretim ücretlerinin %30'undan az olmamak üzere üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca belirlenecek kısmı, bilimsel araştırma projelerinde kullanılmak üzere yüksek öğretim kurumlarında yer alan mevcut veya yeniden açılacak tertiplere ödenek kaydedilir. Geri kalanı ise, ilgili kurumların bütçesinin mevcut veya yeni açılacak tertiplerine bir yandan gelir, diğer yandan özel ödenek kaydedilerek …”
26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in (Yönetmelik) ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırma proje tekliflerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, (Ek ibare:RG-16/7/2020-31187) ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen projelere kaynak aktarımının yapılması, bunlara ilişkin hizmetlerin yürütülmesi, izlenmesi, sonuçlarının değerlendirilmesi, kamuoyuna duyurulması ve ilgili usul ve esaslar ile diğer hususları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” (Not: Somut uygulamanın gerçekleştirildiği 2018 yılında bu maddede altı çizili ifade bulunmamaktaydı.)
“Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 58 inci maddesinin (b) fıkrası ile Ek 28 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”
“Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırmacı: Bilimsel araştırma projesinin yürütülebilmesi için proje yürütücüsü tarafından proje ekibinde yer verilen; öğretim elemanları, proje konusu ile ilgili lisans ve lisansüstü öğrenim görmekte olan öğrencileri ve eğitimlerini tamamlamış uzmanlığı nedeniyle projede görev verilen kişileri,
b) Bilimsel araştırma projesi: Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projelerini,
c) Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi: Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun sekretarya hizmetlerinin yürütülmesi, bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması, özel hesaba ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi ve yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi (Mülga ibare:RG-16/7/2020-31187) (…) ve üst yöneticinin bilimsel araştırma projeleri ile ilgili olarak vereceği diğer görevleri ilgili birimlerle koordine halinde yürütmekle sorumlu birimi,
ç) Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörü: Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin faaliyetlerinin yükseköğretim kurumu adına yürütülmesinden sorumlu, üst yönetici tarafından memuriyet veya çalışma unvanına bağlı kalmaksızın, bilimsel araştırma projelerine ait faaliyetleri bu Yönetmelikte belirtilen usule uygun şekilde yapabilecek bilgi ve niteliklere sahip personel arasından görevlendirilen ve üst yöneticiye karşı sorumlu kişiyi,
…
ğ) Komisyon: Bilimsel araştırma projelerinin kabulü, değerlendirilmesi, desteklenmesi, izlenmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırmalarla ilgili olarak vereceği diğer görevleri yürütmek amacıyla oluşturulan komisyonu, (Not: “Komisyon”un 06.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yer alan Yönetmelik’te tanımlı hali budur. 16.07.2020 tarih ve 31187 sayılı Resmi Gazete’de yer alan “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in 2’nci maddesiyle değiştirilinceye kadar “Komisyon” Yönetmelik’te bu sözlerle tanımlıdır.)
ğ) (Değişik:RG-16/7/2020-31187) Komisyon: Bilimsel araştırma projelerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, teşvik ve koordine edilmesi, yükseköğretim kurumu araştırma performansının artırılması için tedbirler alınması ile araştırma performansının ölçülmesi, değerlendirilmesi ve araştırma politikalarının belirlenmesiyle ilgili faaliyetlerin yürütülmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırmalarla ilgili olarak vereceği diğer görevleri yürütmek amacıyla oluşturulan komisyonu,
…
ifade eder.”
“Sorumluluk
MADDE 14/A – (Ek:RG-16/7/2020-31187)
(1) Proje yürütücüsü, projeyi bilimsel, teknik, idari, hukuki ve mali yönlerden, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata uygun bir şekilde yürütmekten sorumludur. Yürütücü ve diğer proje görevlileri proje ödeneğinin proje amaçlarına uygun, etkin ve verimli olarak kullanılmamasından doğacak her türlü zararı kusuru ölçüsünde gidermekle yükümlüdür.
(2) Harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi ve bunların dışında kalan ihale komisyonu, muayene ve kabul komisyonu gibi komisyonlarda görevli diğer personel; 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumludur.”
5018 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemektir.”
“Kapsam
Madde 2- Bu Kanun, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrolünü kapsar.
Avrupa Birliği fonları ile yurt içi ve yurt dışından kamu idarelerine sağlanan kaynakların kullanımı ve kontrolü de uluslararası anlaşmaların hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanun hükümlerine tâbidir. / …”
“Tanımlar
Madde 3- Münhasıran bu Kanunun uygulanmasında;
… / g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,
… / i) Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri,
… / ifade eder.”
“Kamu zararı
Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.
…”
… Proje No.lu Proje Sözleşme Protokolünün ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Proje Yürütücüsünün Görevleri
3. Projenin, Bap Proje Destekleme Esaslarına bağlı kalarak protokolda ekli Güdümlü Proje müracaat formunda belirtilen program içinde, protokoldeki süre, amaç ve şartlara uygun olarak yürütülmesi, geliştirilmesi ve sonuçlandırılmasından proje yürütücüsü sorumludur.
Desteklenmesi kabul edilmiş projenin amaç, kapsam, süre, program ve bütçesinde BAP’ın yazılı izni alınmadan hiçbir değişiklik yapılamaz.”
“Personel ve Harcamalar
8. Projede çalışacak laborant ve teknisyen gibi yardımcı personel ile tam zamanlı araştırıcılar proje yürütücüsü tarafından bulunup seçilir ve proje müracaat formüllerindeki esaslar çerçevesinde görevlendirilir. Bu elemanlara yapılacak ödemeler ile proje bakımından gerekli başka harcamalar proje yürütücüsü tarafından, BAP’tan alınan avanstan, müsbit evrak karşılığı yapılır. …”
“Destek Miktarı
10. “Projeyi desteklemek amacıyla BAP’ca ayrıntıları protokolda ekli Güdümlü Proje müracaat formunda gösterilen toplam … TL. destek sağlanacaktır.”
Daha sonra 02.11.2018 tarih ve 07-219 sayılı Yönetim Kurulu Kararıyla … no.lu projeye … TL ek ödenek verilmesine karar verilmiştir.
Değerlendirme
Öncelikle, Daire Kararı Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Sorumluluk” başlıklı 14/A maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi ve bunların dışında kalan ihale komisyonu, muayene ve kabul komisyonu gibi komisyonlarda görevli diğer personel; 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumludur” düzenlemesine dayanmaktadır (Karar s.12). Ancak Yönetmelik’in 14/A maddesi 16.07.2020 tarih ve 31187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Yönetmelik’e eklenmiş ve bu madde yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla Daire Kararında somut uygulamanın gerçekleştiği yıl olan 2018 yılında yürürlükte olmayan m.14/A’ya dayanılması mevzuata aykırıdır.
… no.lu güdümlü projede kullanılan kaynak, BAP tarafından sağlanan destektir. Yukarıda yer verilen 5018 sayılı Kanun’un maddeleri ve ilgili mevzuata göre BAP tarafından Projeye sağlanan destek kamu kaynağıdır (5018 sy Kn.m.3/g ve diğer).
5018 sayılı Kanun’a göre genel yönetim bütçesi kapsamında kamu kaynağının mevzuata aykırı kullanılması durumunda kamu zararı oluşabilecektir. Bu durumda, Yönetmelik’in 14/A maddesi yürürlüğe girmeden önce de somut uygulamada olduğu gibi kamu kaynağını kullanan kamu görevlilerinin 5018 sayılı Kanun kapsamında kamu zararından sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Ana fikri ve başlangıcından sonuna kadar geliştirmesi kendisine ait olan söz konusu Proje kapsamında Araştırmacı olarak görevlendirilmiş ...’in, proje konusu alanda lisans veya üzeri düzeyde eğitimi bulunması hukuki bir zorunluluk olduğu gibi Projenin teknik olarak da en temel ve vazgeçilmez unsurudur. Oysaki adı geçen kişinin, mevzuatta Üniversite bünyesinde kamu kaynağının kullanıldığı Projenin ana fikrini ve geliştirilme süreçlerini yönetmesi düzenlendiği ve savunmalarda Proje sırasında Projeyi yürüttüğü belirtildiği halde Proje konusu alanda lisans ve üzeri düzeyde eğitiminin olmadığı YÖK Raporu ile sabittir. Proje bünyesinde görevlendirilmiş diğer Araştırmacı öğrenci ...’ın da Projede görev yaptığı dönemde ... Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinde Lisans öğrencisi olduğu, ancak öğrencisi olduğu bu bölümün proje konusu ile ilgili olmadığı, kendisi tarafından BAP birimine yurtdışında proje konusu ile ilgili bir bölümde öğrenci olduğu ifade edilmişse de bu beyanının doğru olmadığı yine YÖK Raporu ile sabittir.
Ana fikri ve başlangıcından sonuna kadar geliştirmesi kendisine ait olan söz konusu Proje kapsamında Araştırmacı olarak görevlendirilmiş olan ...’in Proje konusu alanda lisans ve üzeri düzeyde eğitimi bulunmaması ve diğer araştırmacı öğrenci ...’ın da Proje döneminde konusu ile ilgili lisans eğitimi görmüyor olması hususları birlikte değerlendirildiğinde söz konusu Proje’nin bu haliyle kabul edilmesi ve yürütülmesi mevzuata uygun değildir. Mevzuat, proje için ayrılan kamu kaynağının mevzuatla belirlenmiş şartları taşıyan kişiler eliyle kullanılmasını öngörmektedir. Somut uygulamada mevzuatta belirlenmiş şartları taşımayan kişilerin araştırmacı olarak görev aldığı Projede kamu kaynağının mevzuata aykırı olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden inceleme
Proje Yürütücüsünün Sorumluluğu
Yönetmelik’te araştırmacı: “Bilimsel araştırma projesinin yürütülebilmesi için proje yürütücüsü tarafından proje ekibinde yer verilen; öğretim elemanları, proje konusu ile ilgili lisans ve lisansüstü öğrenim görmekte olan öğrencileri ve eğitimlerini tamamlamış uzmanlığı nedeniyle projede görev verilen kişiler” olarak tanımlanmaktadır. Yukarıda verilen mevzuat ve Sözleşmeye göre, proje yürütücüsü Projenin mevzuat, Sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülmesi, geliştirilmesi ve sonuçlandırılmasından sorumludur. Projede çalışan araştırmacılar proje yürütücüsü tarafından seçilir ve proje müracaat formüllerindeki esaslar çerçevesinde görevlendirilir.
Eğitim durumlarına dair mevzuatta belirtilen nitelikleri taşımayan kişilerin ve üstelik de eğitim durumlarına dair herhangi bir belge olmadan, alanında eğitimli ve uzman oldukları belirtilerek Projede araştırmacı olarak görevlendirilmeleri, somut uygulamadaki mevzuata ve hukuka aykırılığın temelidir.
Buna göre, mevzuatta belirtilen eğitim durumuna ilişkin nitelikleri taşımayan iki kişinin Projede araştırmacı ve konunun uzmanı olarak gösterilmesi/kabul edilmesi sonucunda Proje kapsamında oluşan kamu zararından, belirtilen iki kişinin eğitim durumlarına dair belgeleri edinmeden bu kişileri Projede araştırmacı olarak görevlendiren Proje Yürütücüsünün sorumluluğu bulunmaktadır.
BAP Komisyon Başkanı ve Üyelerinin Sorumluluğu
Yönetmelik’in 2018 yılında yürürlükte olan sözünde komisyon “Bilimsel araştırma projelerinin kabulü, değerlendirilmesi, desteklenmesi, izlenmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırmalarla ilgili olarak vereceği diğer görevleri yürütmek amacıyla oluşturulan komisyon” olarak tanımlanmıştır. Buna göre, kabul edilmiş bir bilimsel araştırma projesinin desteklenmesi ve izlenmesi BAP komisyonunun görev, yetki ve sorumluluğundadır.
Somut uygulamada, bir bilimsel araştırma projesinin, alanında teknik eğitimi olmadığı halde “araştırmacı” unvanı verilen kişiler tarafından yürütülmesi sonucunda kamu zararı oluşmuştur. Proje alanında eğitimi olmayan kişiler tarafından Projenin yürütülmesinde, Komisyon Başkan ve Üyelerinin, Projenin desteklenmesi ve izlenmesi konusunda görevleriyle ilgili kusuru bulunmaktadır. Bu kapsamda, Komisyon Üyeleri tarafından belirtilen harcama sürecinde yer almamaları ve harcama talimatı niteliğinde kararlar almamaları dolayısıyla kamu zararından sorumlulukları bulunmadığı yönündeki savunmanın reddi gerekir. Zira somut uygulamada kamu zararı harcama süreci dolayısıyla değil, Projenin mevzuatta öngörülen koşulları taşımayan kişiler eliyle yürütülmesi dolayısıyla oluşmuştur.
Sonuç olarak, somut uygulamada 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmali ile mevzuata aykırı işlemler yapılması sonucunda kamu kaynağında azalmaya neden olunması suretiyle kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle, 477 Karar-309 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin TASDİKİNE (…, …, …, …, …, …’un aşağıda yer alan karşı oy gerekçesi karşısında), oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 08.01.2025 tarih ve 57615 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Karşı oy gerekçesi
…’in karşı oy gerekçesi
Yukarıda çoğunluk görüşünde belirtilen gerekçeyle Proje kapsamında yapılan harcamaların tamamının kamu zararı olduğu kanaatindeyim. Bununla birlikte, konunun sorumluluk yönünden incelenmesi konusunda:
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in 3’üncü maddesine göre “Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi: Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun sekretarya hizmetlerinin yürütülmesi, bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması, özel hesaba ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi ve yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi (Mülga ibare:RG-16/7/2020-31187) (…) ve üst yöneticinin bilimsel araştırma projeleri ile ilgili olarak vereceği diğer görevleri ilgili birimlerle koordine halinde yürütmekle sorumlu birimi” ifade etmektedir.
Somut uygulamada -Proje öneri formunda imzaları bulunmayan araştırmacılar haricinde- Projede görev yapan Proje Yürütücüsü ve iki araştırmacı (... ve ...) bulunmaktadır. İki araştırmacının eğitim durumları, çoğunluk görüşünde belirtildiği üzere mevzuatta öngörülen koşulları sağlamamaktadır. Projenin kabulünün değerlendirilmesi aşamasında, araştırmacı olarak Projeyi yürütecek kişilerin yasal koşulları sağlamaması veya sağladığını belgelendirmemesi dolayısıyla Projenin reddi gerekirdi. Yani Projenin kabul edilip edilmemesinin Üniversitenin yetkili birimi tarafından değerlendirildiği aşamada, adı geçen iki araştırmacının eğitim durumlarının belgelendirilerek mevzuatta öngörülen koşulların sağlanması halinde Projenin kabul edilmesi gerekirdi.
Projede yer alacak araştırmacıların mevzuatta belirtilen koşulları sağladığının belgelendirilmesi konusunda BAP Koordinasyon Biriminin görev ve yetkisinin incelenerek, Koordinasyon Biriminin yetkisinin kullanımında ve görevini yerine getirmekte kusuru bulunması halinde Koordinasyon Biriminin de sorumluluğa dahil edilmesi gerekir. Daire Kararında somut uygulamada Koordinasyon Biriminin sorumluluğunun incelenmediği görülmektedir.
Bu İtibarla, Proje kapsamında yapılan harcamaların tamamının kamu zararı olduğu sabit olmakla birlikte, konunun BAP Koordinasyon Biriminin sorumluluğu yönünden de incelenmesi gerekçesiyle Daire Kararının Bozulması gerekir.
…, …, …, …’un karşı oy gerekçesi
Somut uygulamada proje öneri formunda isimleri yer alan ancak imzaları yer almayan ve Üniversitenin akademik kadrosunda bulunan araştırmacılar Projede kapsamında çalışmamıştır. Bu kişilerin isimlerinin proje öneri formunda yer aldığından bilgileri dahi bulunmadığı tespit edilmiştir. Proje öneri formunda isim ve imzaları bulunan ve Üniversitenin akademik kadrosunda bulunmayan araştırmacıların (... ve ...) ise eğitim durumlarının Yönetmelik’te belirtilen koşulu sağlamadığı görülmektedir.
Bununla birlikte, 2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporunda Proje kapsamında yapılan giderlerin tamamının mal ve malzeme alımı olduğu tespiti yer almaktadır. Yani kişilere emek karşılığı olabilecek bir ödeme yapılmamıştır.
Projenin kabul ve yürütülmesinde mevzuata aykırılıklar bulunduğu çoğunluk görüşünde belirtildiği üzere sabittir. Ancak Proje kapsamında alınan mal ve malzemelerle bir düzenek/çıktı üretilmiştir ve bu düzenek/çıktı halen Üniversite bünyesinde bulunmaktadır. Bu durumda Proje kapsamında yapılan giderler 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde tanımlı kamu zararını sonuç vermemektedir.
Bu İtibarla, belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Kaldırılması gerekir.
…’ün karşı oy gerekçesi
YÖK denetim raporundan da anlaşıldığı üzere; araştırma projesi kapsamında yapılmış bulunan üniversite içerisinden görevlendirilen araştırmacıların, bu görevlendirmeden haberdar olmadıkları, kurum dışından görevlendirilen ve asıl projeyi yürüten iki araştırmacıdan ise; ...’in diplomasının sahte olduğu, ...’ın ise proje ile ilgili olmayan bir yükseköğretim bölümü öğrencisi olduğu dolayısıyla proje kapsamında yapılan araştırmacı görevlendirmelerinin usulüne uygun yürütülmediği anlaşılmaktadır. Yine YÖK tarafından konuya ilişkin olarak yürütülen yapılan araştırma/soruşturma neticesinde söz konusu proje kapsamında üretilen makinanın enerji ürettiğine ilişkin raporlamaların bulunduğu ancak fili durum itibariyle aktif çalıştırılmayıp birimde muhafaza altında bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Proje kapsamında yapılan harcamaların tamamının ilgili proje için ihtiyaç duyulan makine, malzeme, alet ve edevat alımına ilişkin olduğu, proje kapsamında görev yapan şahıslara herhangi bir ödemede bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla mevcut bilgi ve belgelerden, ilgili projenin amacına uygun şekilde gerçekleştirildiği, proje kapsamında üretilen makine ile enerji üretimi gerçekleştirildiği, mevzuata aykırı olarak yapılan araştırmacı görevlendirmeleri nedeniyle, araştırma projesinin uygulamasında aksaklık yaşandığı veya başarısızlık yaşandığı yönünde herhangi bir tespit ve değerlendirmenin de bulunmadığı görülmektedir.
Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin “Kamu zararının tespiti” başlıklı 43 üncü maddesinde, kamu zararının tespiti ile kamu görevlilerine sorumluluk yöneltilmesinde aranması gereken şartlar belirtilmiştir. Buna göre; Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerin bulunması ve bu eylemler sonucunda bir kamu zararının oluşmuş olması gerekmektedir.
“Kamu zararı”nın tanımı ve unsurları ise 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde belirlenmiştir. Maddede “kamu zararı”; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında Kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler (konumuzla ilgili olanlar itibariyle);
- İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
şeklinde belirlenmiştir.
Konu bu çerçevede değerlendirildiğinde; ilgilinin bu görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirme de bulunmadığı dikkate alındığında mevzuata aykırı yapılmış olan görevlendirme ve bu görevlendirmeye dayalı olarak yürütülen araştırma projesi ile ilgili olarak, kamu zararının tespitinde esas;
- Hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- Hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması
İddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır.
Dolaysısıyla, 5018 sayılı kanunun 71 inci maddesinde tanımlanan şekliyle oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan görevlendirmenin salt hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle araştırma projesi kapsamında yapılan harcamaların kamu zararı olduğuna hükmedilmesinin “KAMU ZARARI” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır.
Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle, sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği bu kapsamda işlem tesis edecek kurum olan YÖK’ ün de konuyu inceleyip raporladığı anlaşıldığından, daire kararının kaldırılması gerektiği kanaatiyle aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.)
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
309 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, … Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Komisyonu tarafından desteklenen güdümlü proje türündeki “… Projesi-I” kapsamında ana fikri ve başlangıcından sonuna kadar geliştirmesi kendisine ait olan Araştırmacı olarak görevlendirilmiş …’in Proje konusu alanda uzmanlık eğitiminin olmaması ve diğer Araştırmacı olarak görevlendirilen öğrenci …’ın Proje döneminde Proje konusu ile ilgili lisans eğitimi görmüyor olması sebepleriyle mevzuata göre kabul edilmemesi gerekirken Projenin kabul edilerek ödeme yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: Proje Yürütücüsü, BAP Komisyon Başkanı ve BAP Komisyon Üyeleridir.
Esas yönünden inceleme
Somut uygulama
… Üniversitesinde Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Komisyonu tarafından desteklenen güdümlü proje türündeki … Proje no.lu “… Projesi-1” yürütülmüştür. Proje sözleşme protokolü 20.07.2018 tarihinden 20.07.2021 tarihine kadar yürürlükte kalmak üzere imzalanmıştır.
2018 yılı denetimleri kapsamında Proje ile ilgili tespit edilen hususlardan 309 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinde verilen Tazmin hükmünün gerekçesinde yer tespitler Proje Ekibinde Üniversite dışından “Araştırmacı” olarak gösterilen … ve … ile ilgilidir. … ve … eğitim durumları yönünden Projede araştırmacı olma koşullarını sağlamamaktadır.
… [Araştırmacının adı]:
… adlı ve … TC kimlik no.lu bir öğrencinin … Üniversitesi Makine Programına (İÖ) 19.10.2010 tarihinde kayıt yaptırdığı, 1.sınıfta iken 2.73 akademik ortalama ile 23.03.2011 tarihinde … Üniversitesine yatay geçiş yaptığı, 10.02.2011 tarihinde … Yüksekokulu Makine Programı İkinci Öğretim 2. sınıftan 2.95 akademik ortalama ile 18.10.2018 tarihinde azami öğrenim süresinin dolması (6 veya daha fazla dersten başarısız olma) sebebiyle Yönetim Kurulunun 18.10.2018 tarihli ve 2018/15-IV sayılı Kararı ile kaydının silindiği görülmüştür.
Rapor Dosyası eklerinde yer alan belgelerin incelenmesi sonucunda, Proje ödemelerine esas banka dekontlarında ise aynı ismin (…) farklı bir TC kimlik numarası (…) ile yer aldığı, bu kimlik numarası üzerinden yapılan MERSİS sorgulamasında da; “Bu isim ve TC kimlik numarasında bir vatandaşın mevcut olduğu ancak YÖKSİS’te kayıtlı olmadığı” uyarısıyla karşılaşıldığı, avans mahsuplarında kalan tutarların bu TC kimlik numarası üzerinden Proje hesabına yatırıldığı, kısacası yapılan denetimlerde aynı isme ait iki farklı TC kimlik numarası tespit edildiği görülmektedir.
… tarafından 06.10.2020 tarihli Sayıştay Daire yargılamasının duruşması sırasında … adına ... Politeknik Üniversitesinden verildiği belirtilen diploma ve transkript sunulmuştur. Belirtilmelidir ki …’in öğrenim durumunu gösterir diploma Proje ile ilgili hiçbir dosyada yer almamakta iken ve denetimler sırasında Sayıştaya sunulmamış iken, ilk defa 06.10.2020 tarihli Sayıştay Daire yargılaması sırasında Sayıştaya sunulmuştur. 2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporuna göre, YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı marifetiyle ... Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği üzerinden teyit edilmesi neticesinde diplomanın geçersiz olduğu anlaşılmıştır.
Savunma ekinde … TC kimlik numaralı …’in “Kurumsal Kampüs” tarafından verilen “Uçak bakımı” eğitim programını 05.07.2019 tarihinde tamamladığını gösteren bir eğitim sertifikası gönderilmişse de …-I Projesinin 2018 yılında gerçekleştiği dikkate alındığında bu belgenin Rapor konusu açısından bir anlamı bulunmamaktadır.
… [Araştırmacının adı]:
Rapor Dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde: Diğer araştırmacı olan …’a ilişkin herhangi bir belge yerinde denetimler sırasında ibraz edilmemiştir. Savunmalarda her ne kadar bu kişinin lisans öğrencisi olduğu ifade edilmişse de isim aramasından …Ü öğrencisi olmadığı görülmüştür. Adı geçen kişinin TC kimlik numarası bilinmediği için YÖKSİS’ten sorgulamasının yapılamamış ve savunma ekleri arasında bu kişiyle ilgili herhangi bir belge Sayıştaya sunulmamıştır.
2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporuna göre ise Projede araştırmacı olarak görevlendirilen ve Proje dokümanlarında alanında uzman olduğu belirtilen … lisans mezunu değildir. İnceleme raporuna göre … Proje bünyesinde görev yaptığı dönemde ... Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinde lisans öğrencisidir ancak öğrencisi olduğu bölüm proje konusu ile ilgili değildir. … tarafından BAP birimine yurtdışında proje konusu ile ilgili bir bölümde öğrenci olduğu ifade edilmişse de bu beyanının doğru olmadığı 2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporu ile sabittir.
Ayrıca Projede araştırmacı olarak görevlendirildikleri belirtilen diğer kişiler olan Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi … (Rektör Yardımcısı), Yüksek Mimar … (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı), Bilgisayar Mühendisi … (İdari ve Mali İşler Daire Başkanı)’nın proje öneri formunda isimleri yer aldığı halde imzaları bulunmamaktadır. Yapılan incelemelerde adı geçen üç personelin Projede araştırmacı olarak isimlerinin yer aldığından haberleri dahi olmadığı ve Proje kapsamında faaliyet yürütmedikleri tespit edilmiştir.
Mevzuat ve Sözleşme Protokolü
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin b-bendinin ilgili kısımları aşağıdadır:
“Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az yüzde 5'i, üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılır. Bu tutar döner sermaye muhasebe birimince, tahsilatı takip eden ayın yirmisine kadar ilgili yükseköğretim kurumu hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar, yükseköğretim kurumu bütçesine öz gelir olarak kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar karşılığı olarak ilgili yükseköğretim kurumu bütçesine konulan ödenekler, gelir gerçekleşmelerine göre kullandırılır. Süresi içinde yatırılmayan tutarların tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Bilimsel araştırma projelerine ilişkin ödenekler, üniversite yönetim kurulunca gerekli görüldüğü takdirde, her bir proje için avans verilmek suretiyle de kullandırılabilir.
Bilimsel araştırma projelerinin seçilmesi, uygulanması ve izlenmesi, ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen projelere, toplam proje bedelinin yüzde otuzunu aşmamak kaydıyla kaynak aktarımı, proje değerlendirmesini yapacak uzmanlara 10.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere ödenecek ücretin belirlenmesi ile ödeneklerin kullandırılması, genel hükümlerin ön ödemelere ilişkin sınırlamalarına bağlı kalınmaksızın avans verilmesi ve bu avansın mahsubuna dair usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
2547 sayılı Kanun’un Ek 27’nci maddesinin ilgili kısımları aşağıdadır:
“… / Toplanan öğretim ücretlerinin %30'undan az olmamak üzere üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca belirlenecek kısmı, bilimsel araştırma projelerinde kullanılmak üzere yüksek öğretim kurumlarında yer alan mevcut veya yeniden açılacak tertiplere ödenek kaydedilir. Geri kalanı ise, ilgili kurumların bütçesinin mevcut veya yeni açılacak tertiplerine bir yandan gelir, diğer yandan özel ödenek kaydedilerek …”
26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in (Yönetmelik) ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırma proje tekliflerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, (Ek ibare:RG-16/7/2020-31187) ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen projelere kaynak aktarımının yapılması, bunlara ilişkin hizmetlerin yürütülmesi, izlenmesi, sonuçlarının değerlendirilmesi, kamuoyuna duyurulması ve ilgili usul ve esaslar ile diğer hususları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” (Not: Somut uygulamanın gerçekleştirildiği 2018 yılında bu maddede altı çizili ifade bulunmamaktaydı.)
“Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 58 inci maddesinin (b) fıkrası ile Ek 28 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”
“Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırmacı: Bilimsel araştırma projesinin yürütülebilmesi için proje yürütücüsü tarafından proje ekibinde yer verilen; öğretim elemanları, proje konusu ile ilgili lisans ve lisansüstü öğrenim görmekte olan öğrencileri ve eğitimlerini tamamlamış uzmanlığı nedeniyle projede görev verilen kişileri,
b) Bilimsel araştırma projesi: Tamamlandığında sonuçları ile alanında bilime katkı yapması, ülkenin teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkı sağlaması beklenen bilimsel içerikli, yükseköğretim kurumu içi ve/veya dışı, ulusal ve/veya uluslararası kurum ya da kuruluşların katılımlarıyla da yapılabilecek projeler ile bilim insanı yetiştirme ve araştırma altyapısı kurma ve geliştirme projelerini,
c) Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi: Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun sekretarya hizmetlerinin yürütülmesi, bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması, özel hesaba ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi ve yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi (Mülga ibare:RG-16/7/2020-31187) (…) ve üst yöneticinin bilimsel araştırma projeleri ile ilgili olarak vereceği diğer görevleri ilgili birimlerle koordine halinde yürütmekle sorumlu birimi,
ç) Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörü: Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin faaliyetlerinin yükseköğretim kurumu adına yürütülmesinden sorumlu, üst yönetici tarafından memuriyet veya çalışma unvanına bağlı kalmaksızın, bilimsel araştırma projelerine ait faaliyetleri bu Yönetmelikte belirtilen usule uygun şekilde yapabilecek bilgi ve niteliklere sahip personel arasından görevlendirilen ve üst yöneticiye karşı sorumlu kişiyi,
…
ğ) Komisyon: Bilimsel araştırma projelerinin kabulü, değerlendirilmesi, desteklenmesi, izlenmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırmalarla ilgili olarak vereceği diğer görevleri yürütmek amacıyla oluşturulan komisyonu, (Not: “Komisyon”un 06.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yer alan Yönetmelik’te tanımlı hali budur. 16.07.2020 tarih ve 31187 sayılı Resmi Gazete’de yer alan “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in 2’nci maddesiyle değiştirilinceye kadar “Komisyon” Yönetmelik’te bu sözlerle tanımlıdır.)
ğ) (Değişik:RG-16/7/2020-31187) Komisyon: Bilimsel araştırma projelerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, teşvik ve koordine edilmesi, yükseköğretim kurumu araştırma performansının artırılması için tedbirler alınması ile araştırma performansının ölçülmesi, değerlendirilmesi ve araştırma politikalarının belirlenmesiyle ilgili faaliyetlerin yürütülmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırmalarla ilgili olarak vereceği diğer görevleri yürütmek amacıyla oluşturulan komisyonu,
…
ifade eder.”
“Sorumluluk
MADDE 14/A – (Ek:RG-16/7/2020-31187)
(1) Proje yürütücüsü, projeyi bilimsel, teknik, idari, hukuki ve mali yönlerden, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata uygun bir şekilde yürütmekten sorumludur. Yürütücü ve diğer proje görevlileri proje ödeneğinin proje amaçlarına uygun, etkin ve verimli olarak kullanılmamasından doğacak her türlü zararı kusuru ölçüsünde gidermekle yükümlüdür.
(2) Harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi ve bunların dışında kalan ihale komisyonu, muayene ve kabul komisyonu gibi komisyonlarda görevli diğer personel; 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumludur.”
5018 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemektir.”
“Kapsam
Madde 2- Bu Kanun, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrolünü kapsar.
Avrupa Birliği fonları ile yurt içi ve yurt dışından kamu idarelerine sağlanan kaynakların kullanımı ve kontrolü de uluslararası anlaşmaların hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanun hükümlerine tâbidir. / …”
“Tanımlar
Madde 3- Münhasıran bu Kanunun uygulanmasında;
… / g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,
… / i) Kamu geliri: Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler ile hizmet karşılığı elde edilen gelirler, borçlanma araçlarının primli satışı suretiyle elde edilen gelirler, sosyal güvenlik primi kesintileri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirleri,
… / ifade eder.”
“Kamu zararı
Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.
…”
… Proje No.lu Proje Sözleşme Protokolünün ilgili maddeleri aşağıdadır:
“Proje Yürütücüsünün Görevleri
3. Projenin, Bap Proje Destekleme Esaslarına bağlı kalarak protokolda ekli Güdümlü Proje müracaat formunda belirtilen program içinde, protokoldeki süre, amaç ve şartlara uygun olarak yürütülmesi, geliştirilmesi ve sonuçlandırılmasından proje yürütücüsü sorumludur.
Desteklenmesi kabul edilmiş projenin amaç, kapsam, süre, program ve bütçesinde BAP’ın yazılı izni alınmadan hiçbir değişiklik yapılamaz.”
“Personel ve Harcamalar
8. Projede çalışacak laborant ve teknisyen gibi yardımcı personel ile tam zamanlı araştırıcılar proje yürütücüsü tarafından bulunup seçilir ve proje müracaat formüllerindeki esaslar çerçevesinde görevlendirilir. Bu elemanlara yapılacak ödemeler ile proje bakımından gerekli başka harcamalar proje yürütücüsü tarafından, BAP’tan alınan avanstan, müsbit evrak karşılığı yapılır. …”
“Destek Miktarı
10. “Projeyi desteklemek amacıyla BAP’ca ayrıntıları protokolda ekli Güdümlü Proje müracaat formunda gösterilen toplam … TL. destek sağlanacaktır.”
Daha sonra 02.11.2018 tarih ve 07-219 sayılı Yönetim Kurulu Kararıyla … no.lu projeye … TL ek ödenek verilmesine karar verilmiştir.
Değerlendirme
Öncelikle, Daire Kararı Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Sorumluluk” başlıklı 14/A maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi ve bunların dışında kalan ihale komisyonu, muayene ve kabul komisyonu gibi komisyonlarda görevli diğer personel; 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumludur” düzenlemesine dayanmaktadır (Karar s.12). Ancak Yönetmelik’in 14/A maddesi 16.07.2020 tarih ve 31187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Yönetmelik’e eklenmiş ve bu madde yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla Daire Kararında somut uygulamanın gerçekleştiği yıl olan 2018 yılında yürürlükte olmayan m.14/A’ya dayanılması mevzuata aykırıdır.
… no.lu güdümlü projede kullanılan kaynak, BAP tarafından sağlanan destektir. Yukarıda yer verilen 5018 sayılı Kanun’un maddeleri ve ilgili mevzuata göre BAP tarafından Projeye sağlanan destek kamu kaynağıdır (5018 sy Kn.m.3/g ve diğer).
5018 sayılı Kanun’a göre genel yönetim bütçesi kapsamında kamu kaynağının mevzuata aykırı kullanılması durumunda kamu zararı oluşabilecektir. Bu durumda, Yönetmelik’in 14/A maddesi yürürlüğe girmeden önce de somut uygulamada olduğu gibi kamu kaynağını kullanan kamu görevlilerinin 5018 sayılı Kanun kapsamında kamu zararından sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Ana fikri ve başlangıcından sonuna kadar geliştirmesi kendisine ait olan söz konusu Proje kapsamında Araştırmacı olarak görevlendirilmiş ...’in, proje konusu alanda lisans veya üzeri düzeyde eğitimi bulunması hukuki bir zorunluluk olduğu gibi Projenin teknik olarak da en temel ve vazgeçilmez unsurudur. Oysaki adı geçen kişinin, mevzuatta Üniversite bünyesinde kamu kaynağının kullanıldığı Projenin ana fikrini ve geliştirilme süreçlerini yönetmesi düzenlendiği ve savunmalarda Proje sırasında Projeyi yürüttüğü belirtildiği halde Proje konusu alanda lisans ve üzeri düzeyde eğitiminin olmadığı YÖK Raporu ile sabittir. Proje bünyesinde görevlendirilmiş diğer Araştırmacı öğrenci ...’ın da Projede görev yaptığı dönemde ... Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinde Lisans öğrencisi olduğu, ancak öğrencisi olduğu bu bölümün proje konusu ile ilgili olmadığı, kendisi tarafından BAP birimine yurtdışında proje konusu ile ilgili bir bölümde öğrenci olduğu ifade edilmişse de bu beyanının doğru olmadığı yine YÖK Raporu ile sabittir.
Ana fikri ve başlangıcından sonuna kadar geliştirmesi kendisine ait olan söz konusu Proje kapsamında Araştırmacı olarak görevlendirilmiş olan ...’in Proje konusu alanda lisans ve üzeri düzeyde eğitimi bulunmaması ve diğer araştırmacı öğrenci ...’ın da Proje döneminde konusu ile ilgili lisans eğitimi görmüyor olması hususları birlikte değerlendirildiğinde söz konusu Proje’nin bu haliyle kabul edilmesi ve yürütülmesi mevzuata uygun değildir. Mevzuat, proje için ayrılan kamu kaynağının mevzuatla belirlenmiş şartları taşıyan kişiler eliyle kullanılmasını öngörmektedir. Somut uygulamada mevzuatta belirlenmiş şartları taşımayan kişilerin araştırmacı olarak görev aldığı Projede kamu kaynağının mevzuata aykırı olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden inceleme
Proje Yürütücüsünün Sorumluluğu
Yönetmelik’te araştırmacı: “Bilimsel araştırma projesinin yürütülebilmesi için proje yürütücüsü tarafından proje ekibinde yer verilen; öğretim elemanları, proje konusu ile ilgili lisans ve lisansüstü öğrenim görmekte olan öğrencileri ve eğitimlerini tamamlamış uzmanlığı nedeniyle projede görev verilen kişiler” olarak tanımlanmaktadır. Yukarıda verilen mevzuat ve Sözleşmeye göre, proje yürütücüsü Projenin mevzuat, Sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülmesi, geliştirilmesi ve sonuçlandırılmasından sorumludur. Projede çalışan araştırmacılar proje yürütücüsü tarafından seçilir ve proje müracaat formüllerindeki esaslar çerçevesinde görevlendirilir.
Eğitim durumlarına dair mevzuatta belirtilen nitelikleri taşımayan kişilerin ve üstelik de eğitim durumlarına dair herhangi bir belge olmadan, alanında eğitimli ve uzman oldukları belirtilerek Projede araştırmacı olarak görevlendirilmeleri, somut uygulamadaki mevzuata ve hukuka aykırılığın temelidir.
Buna göre, mevzuatta belirtilen eğitim durumuna ilişkin nitelikleri taşımayan iki kişinin Projede araştırmacı ve konunun uzmanı olarak gösterilmesi/kabul edilmesi sonucunda Proje kapsamında oluşan kamu zararından, belirtilen iki kişinin eğitim durumlarına dair belgeleri edinmeden bu kişileri Projede araştırmacı olarak görevlendiren Proje Yürütücüsünün sorumluluğu bulunmaktadır.
BAP Komisyon Başkanı ve Üyelerinin Sorumluluğu
Yönetmelik’in 2018 yılında yürürlükte olan sözünde komisyon “Bilimsel araştırma projelerinin kabulü, değerlendirilmesi, desteklenmesi, izlenmesi ve üst yöneticinin bilimsel araştırmalarla ilgili olarak vereceği diğer görevleri yürütmek amacıyla oluşturulan komisyon” olarak tanımlanmıştır. Buna göre, kabul edilmiş bir bilimsel araştırma projesinin desteklenmesi ve izlenmesi BAP komisyonunun görev, yetki ve sorumluluğundadır.
Somut uygulamada, bir bilimsel araştırma projesinin, alanında teknik eğitimi olmadığı halde “araştırmacı” unvanı verilen kişiler tarafından yürütülmesi sonucunda kamu zararı oluşmuştur. Proje alanında eğitimi olmayan kişiler tarafından Projenin yürütülmesinde, Komisyon Başkan ve Üyelerinin, Projenin desteklenmesi ve izlenmesi konusunda görevleriyle ilgili kusuru bulunmaktadır. Bu kapsamda, Komisyon Üyeleri tarafından belirtilen harcama sürecinde yer almamaları ve harcama talimatı niteliğinde kararlar almamaları dolayısıyla kamu zararından sorumlulukları bulunmadığı yönündeki savunmanın reddi gerekir. Zira somut uygulamada kamu zararı harcama süreci dolayısıyla değil, Projenin mevzuatta öngörülen koşulları taşımayan kişiler eliyle yürütülmesi dolayısıyla oluşmuştur.
Sonuç olarak, somut uygulamada 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi kapsamında kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmali ile mevzuata aykırı işlemler yapılması sonucunda kamu kaynağında azalmaya neden olunması suretiyle kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.
BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle, 477 Karar-309 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin TASDİKİNE (…, …, …, …, …, …’un aşağıda yer alan karşı oy gerekçesi karşısında), oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 08.01.2025 tarih ve 57615 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
(Karşı oy gerekçesi
…’in karşı oy gerekçesi
Yukarıda çoğunluk görüşünde belirtilen gerekçeyle Proje kapsamında yapılan harcamaların tamamının kamu zararı olduğu kanaatindeyim. Bununla birlikte, konunun sorumluluk yönünden incelenmesi konusunda:
Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in 3’üncü maddesine göre “Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi: Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun sekretarya hizmetlerinin yürütülmesi, bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması, özel hesaba ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi ve yükseköğretim kurumu araştırmacılarının görev aldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlarca desteklenen projelerin ilgili mevzuatla belirlenen süreçlerinin yürütülmesi, izlenmesi (Mülga ibare:RG-16/7/2020-31187) (…) ve üst yöneticinin bilimsel araştırma projeleri ile ilgili olarak vereceği diğer görevleri ilgili birimlerle koordine halinde yürütmekle sorumlu birimi” ifade etmektedir.
Somut uygulamada -Proje öneri formunda imzaları bulunmayan araştırmacılar haricinde- Projede görev yapan Proje Yürütücüsü ve iki araştırmacı (... ve ...) bulunmaktadır. İki araştırmacının eğitim durumları, çoğunluk görüşünde belirtildiği üzere mevzuatta öngörülen koşulları sağlamamaktadır. Projenin kabulünün değerlendirilmesi aşamasında, araştırmacı olarak Projeyi yürütecek kişilerin yasal koşulları sağlamaması veya sağladığını belgelendirmemesi dolayısıyla Projenin reddi gerekirdi. Yani Projenin kabul edilip edilmemesinin Üniversitenin yetkili birimi tarafından değerlendirildiği aşamada, adı geçen iki araştırmacının eğitim durumlarının belgelendirilerek mevzuatta öngörülen koşulların sağlanması halinde Projenin kabul edilmesi gerekirdi.
Projede yer alacak araştırmacıların mevzuatta belirtilen koşulları sağladığının belgelendirilmesi konusunda BAP Koordinasyon Biriminin görev ve yetkisinin incelenerek, Koordinasyon Biriminin yetkisinin kullanımında ve görevini yerine getirmekte kusuru bulunması halinde Koordinasyon Biriminin de sorumluluğa dahil edilmesi gerekir. Daire Kararında somut uygulamada Koordinasyon Biriminin sorumluluğunun incelenmediği görülmektedir.
Bu İtibarla, Proje kapsamında yapılan harcamaların tamamının kamu zararı olduğu sabit olmakla birlikte, konunun BAP Koordinasyon Biriminin sorumluluğu yönünden de incelenmesi gerekçesiyle Daire Kararının Bozulması gerekir.
…, …, …, …’un karşı oy gerekçesi
Somut uygulamada proje öneri formunda isimleri yer alan ancak imzaları yer almayan ve Üniversitenin akademik kadrosunda bulunan araştırmacılar Projede kapsamında çalışmamıştır. Bu kişilerin isimlerinin proje öneri formunda yer aldığından bilgileri dahi bulunmadığı tespit edilmiştir. Proje öneri formunda isim ve imzaları bulunan ve Üniversitenin akademik kadrosunda bulunmayan araştırmacıların (... ve ...) ise eğitim durumlarının Yönetmelik’te belirtilen koşulu sağlamadığı görülmektedir.
Bununla birlikte, 2021/47 sayılı YÖK İnceleme Raporunda Proje kapsamında yapılan giderlerin tamamının mal ve malzeme alımı olduğu tespiti yer almaktadır. Yani kişilere emek karşılığı olabilecek bir ödeme yapılmamıştır.
Projenin kabul ve yürütülmesinde mevzuata aykırılıklar bulunduğu çoğunluk görüşünde belirtildiği üzere sabittir. Ancak Proje kapsamında alınan mal ve malzemelerle bir düzenek/çıktı üretilmiştir ve bu düzenek/çıktı halen Üniversite bünyesinde bulunmaktadır. Bu durumda Proje kapsamında yapılan giderler 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde tanımlı kamu zararını sonuç vermemektedir.
Bu İtibarla, belirtilen gerekçeyle Daire Kararının Kaldırılması gerekir.
…’ün karşı oy gerekçesi
YÖK denetim raporundan da anlaşıldığı üzere; araştırma projesi kapsamında yapılmış bulunan üniversite içerisinden görevlendirilen araştırmacıların, bu görevlendirmeden haberdar olmadıkları, kurum dışından görevlendirilen ve asıl projeyi yürüten iki araştırmacıdan ise; ...’in diplomasının sahte olduğu, ...’ın ise proje ile ilgili olmayan bir yükseköğretim bölümü öğrencisi olduğu dolayısıyla proje kapsamında yapılan araştırmacı görevlendirmelerinin usulüne uygun yürütülmediği anlaşılmaktadır. Yine YÖK tarafından konuya ilişkin olarak yürütülen yapılan araştırma/soruşturma neticesinde söz konusu proje kapsamında üretilen makinanın enerji ürettiğine ilişkin raporlamaların bulunduğu ancak fili durum itibariyle aktif çalıştırılmayıp birimde muhafaza altında bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Proje kapsamında yapılan harcamaların tamamının ilgili proje için ihtiyaç duyulan makine, malzeme, alet ve edevat alımına ilişkin olduğu, proje kapsamında görev yapan şahıslara herhangi bir ödemede bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla mevcut bilgi ve belgelerden, ilgili projenin amacına uygun şekilde gerçekleştirildiği, proje kapsamında üretilen makine ile enerji üretimi gerçekleştirildiği, mevzuata aykırı olarak yapılan araştırmacı görevlendirmeleri nedeniyle, araştırma projesinin uygulamasında aksaklık yaşandığı veya başarısızlık yaşandığı yönünde herhangi bir tespit ve değerlendirmenin de bulunmadığı görülmektedir.
Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin “Kamu zararının tespiti” başlıklı 43 üncü maddesinde, kamu zararının tespiti ile kamu görevlilerine sorumluluk yöneltilmesinde aranması gereken şartlar belirtilmiştir. Buna göre; Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerin bulunması ve bu eylemler sonucunda bir kamu zararının oluşmuş olması gerekmektedir.
“Kamu zararı”nın tanımı ve unsurları ise 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde belirlenmiştir. Maddede “kamu zararı”; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında Kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler (konumuzla ilgili olanlar itibariyle);
- İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
şeklinde belirlenmiştir.
Konu bu çerçevede değerlendirildiğinde; ilgilinin bu görevi yürütebilmesi için gerekli teknik eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirme de bulunmadığı dikkate alındığında mevzuata aykırı yapılmış olan görevlendirme ve bu görevlendirmeye dayalı olarak yürütülen araştırma projesi ile ilgili olarak, kamu zararının tespitinde esas;
- Hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
- Hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
- Hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması
- Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması
İddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır.
Dolaysısıyla, 5018 sayılı kanunun 71 inci maddesinde tanımlanan şekliyle oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan görevlendirmenin salt hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle araştırma projesi kapsamında yapılan harcamaların kamu zararı olduğuna hükmedilmesinin “KAMU ZARARI” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır.
Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle, sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği bu kapsamda işlem tesis edecek kurum olan YÖK’ ün de konuyu inceleyip raporladığı anlaşıldığından, daire kararının kaldırılması gerektiği kanaatiyle aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.)