KİKKİK Mahkeme Kararı2026/MK-105

2025/1808270 İhale Kayıt Numaralı "Elazığ Maden İlçesi Naldöken Jandarma Karakol Binası Yapım İşi" İhalesi

İlgili ihaleyi görüntüle2025/1808270
Kurum / İdareElazığ İl Özel İdaresi
İKN2025/1808270
BaşvuranHckaya İnşaat Ve Malzemeleri Tarım Enerji Lojistik Tur. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Elazığ İl Özel İdaresi tarafından2025/1808270 İhale Kayıt Numaralı “Elazığ Maden İlçesi Naldöken Jandarma Karakol Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hckaya İnşaat ve Malzemeleri Tarım Enerji Lojistik Tur. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 31.12.2025 tarihli ve 2025/UY.II-2855 sayılı karar ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

 

Davacı Hckaya İnşaat ve Malzemeleri Tarım Enerji Lojistik Tur. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 21. İdare Mahkemesinin 12.02.2026 tarih ve E:2026/65, K:2026/187 sayılı kararında “Uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait ihaleye katılım belgesinin borçlara ilişkin belgeler satırının "vergi borcu olmadığına ilişkin belge" kısmının boş bırakıldığı, 20.11.2025 tarihli tekliflerin açılmasına ilişkin tutanağın "vergi borcu" başlıklı sütununda davacı için "vardır" ibaresinin yer aldığı, idare tarafından ihale tarihi olan 18.11.2025 tarihinde EKAP üzerinden kesinleşmiş vergi borcu sorgulaması yapıldığı ve söz konusu sorgulama neticesinde davacı şirketin ihale tarihi itibari ile kesinleşmiş vergi borcu olduğunun tespit edildiği, 2025/DK.D-293 ve 2025/DK.D-361 sayılı Kurul kararlarına uygun teklif verilmesinin sağlanması için "ihaleye katılım belgesinde" ilgili alanların doldurulmaması halinde isteklilere "Vergi ve SGK Borcuna İlişkin Uyarı" verildiği, buna karşın davacı tarafından ihaleye katılım belgesindeki “vergi borcu bulunmadığına ilişkin belge” alanlarına doğrulanabilir borcu bulunmadığına ilişkin belge yüklenmediği gerekçesiyle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği görülmüştür.

Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idari işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar konulmuş olması zorunlu olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi gerekir

Dava konusu işlemin dayanağı 2025/DK.D-361 sayılı  düzenleyici Kurul kararında, teklif verme aşamasında, İhaleye Katılım Belgesi e-formlarında "Katılım ve Yeterlik Kriterleri" bölümüne eklenen "Vergi Yoktur Belgesi" başlıklı satıra, teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış doğrulanabilir bir vergi borcu yoktur belgesini yükleyen ve yüklemeyen istekliler arasında ikili bir ayrıma gidilmiş;

1-İhale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) entegrasyonu aracılığıyla yapılan vergi borcu sorgulaması neticesinde borcu çıkan isteklilerden ihaleye katılım belgesinde vergi borcu bulunmadığını gösterir teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge yüklememiş veya bu belge dışında bir belge yüklemiş isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine,

2-İhale komisyonu tarafından yapılan sorgulama neticesinde borcu çıkan isteklilerden İhaleye Katılım Belgesi'nde teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge yüklemiş isteklilere, EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verilmesi, bu süre içinde vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belgeyi idareye sunan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi, verilen sürede bu bilgi eksikliğini gidermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine şeklinde farklı muamelelere tabi olacakları bir düzenlemeye yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun'da ihaleye teklif veren isteklilerin ihale tarihi itibarıyla vergi borcu olması durumunda bu isteklilerin ihale dışı bırakılması hükme bağlanmış olup, ihaleye teklif veren isteklilerin ihale tarihi itibarıyla vergi borcu olup olmadığının tespitinin ihalelerin temel ilkelere uygun olarak sonuçlanmasını teminen sağlıklı bir şekilde yapılması gerekmektedir.

Dava konusu işlemin dayanağı Kurul kararında ise, Kanunda dayanağı bulunmayan bir ayrıma gidilmek suretiyle teklif tarihinden geriye doğru üç is günü içinde alınmış bir belge sunma şartı getirilerek bu şarta uygun davranmayan isteklinin esas itibarıyla borcu olup olmadığı gözetilmeksizin EKAP üzerinden yapılan sorgulamada borcu çıkması durumunda doğrudan ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu itibarla, e-Borcu Yoktur Sistemi'ndeki sorunlar da dikkate alındığında, EKAP üzerinden yapılan sorgulamanın her zaman sağlıklı/doğru bir sonuç vermeyebileceği anlaşıldığından, ihaleye teklif veren isteklilerin farklı muamelelere tabi tutulmak suretiyle ihale tarihi itibarıyla borcu bulunmamakla birlikte ihale tarihinden önceki bir tarihte alınan borcu yoktur belgesini sisteme eklememiş isteklilerin EKAP üzerinden yapılan sorgulamasında borç kayıtlarının bulunması halinde doğrudan ihale dışı bırakılıp geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin, 4734 sayılı Kanuna ve temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla 2025/DK.D-361 sayılı düzenleyici Kurul kararına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

 

          Bu çerçevede, anılan mahkeme kararı uyarınca, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1- Kamu İhale Kurulunun 31.12.2025 tarihli ve 2025/UY.II-2855 sayılı kararının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Hckaya İnşaat ve Malzemeleri Tarım Enerji Lojistik Tur. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve geçici teminatının iade edilmesi yönünde 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

 

3- İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

 


   Oybirliği ile karar verildi.