SayıştaySayıştay Daire Kararı338
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire4
İlam No64
Madde No3
Yılı2023
SÖZLEŞME KAPSAMINDA FİYATI BELİRLİ OLAN İŞ KALEMİ İÇİN YENİ BİRİM FİYAT OLUŞTURULMASI
“…………. Belediyesi (Merkez) Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Prefabrik Beton Parke ve Bordür Taşı Döşenmesi Yapım İşi”nde sözleşme kapsamında olup fiyatı belirli olan iş kalemi için, başka bir isim altında yeni birim fiyat oluşturularak yükleniciye fazla ödeme yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Rapordan; 19.07.2023 tarihli Makam Oluru’na istinaden iş artışı yapıldığı ve sözleşmede fiyatı bulunmadığı gerekçesiyle “Özel Poz-12 poz numaralı 8 cm Kemer Taşı Temini, Nakli ve Döşenmesi (Gri, Natural)” iş kalemi için yeni birim fiyat tespit edildiği, anlaşılmaktadır.
Bu iş kaleminin birim fiyat tarifinde; “Kaplama yapılacak tabanın düzenlenmesi ve 10 cm kalınlıkta kum serilmesi, 8 cm Kemer Taşı (Gri, Natural) normal çimentolu, her ebat, renk ve desende buhar kürlü beton kemer taşının kum tabakası üzerine istenen eğimde ve derz aralığında döşenmesi, taşların tokmaklanması, derz aralarının kumla doldurulması, yüzeyinin süpürülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltmalar, her türlü malzeme ve zayiat, işçilik, araç ve gereç giderleri, yüklenici genel giderleri ve kârı dâhil, l m² fiyatı: Ölçü: Kaplama yapılan yüzey alanı proje üzerinden hesaplanır. Her türlü nakliye dahildir”,
Sözleşme kapsamında yer alan 15.435.1005 poz numaralı “8 cm yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Parke Taşı ile Döşeme Kaplaması Yapılması (her ebat, renk ve desende)” iş kaleminin birim fiyat tarifinde ise; “Kaplama yapılacak tabanın düzenlenmesi ve 10 cm kalınlıkta kum serilmesi, 8 cm yüksekliğinde doğru kenarlı ve prizmatik normal çimentolu, her ebat, renk ve desende buhar kürlü beton parke taşının kum tabakası üzerine istenen eğimde ve derz aralığında döşenmesi, taşların tokmaklanması, derz aralarının kumla doldurulması, yüzeyinin süpürülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltmalar, her türlü malzeme ve zayiat, işçilik, araç ve gereç giderleri, yüklenici genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m² fiyatı”,
Düzenlemeleri yapılmıştır.
Savunma eki belge ve fotoğraflardan; kemer taşı iş kaleminin imalatının ve döşenmesi işçiliğinin spesifik bir uygulama olduğu, dolayısıyla kemer taşının beton parke taşından hem imalatının hem de fiyatının farklı olduğu;
8 cm’lik kemer taşı döşenmesinde 7 farklı ebatta bulunan kemer taşlarının kullanılarak istenilen desenin oluşturulduğu ve m²’de 140 adet taş kullanıldığı, 8 cm’lik beton parke taşı döşenmesinde ise m²’de 35 adet taş kullanıldığı,
Anlaşılmaktadır.
Raporda;
Sorumluların “kemer taşı beton parke” ve “kilitli taş beton parke” fiyatlarının farklı olduğunu ifade ettiği ancak piyasadan teklif alınarak yeni birim fiyat oluşturulduğunda rayiçlerin Ticaret ve Sanayi Odasına onaylatılma zorunluluğunun bulunduğu, savunmalarda fiyat kıyaslamasında kullanılan analizdeki rayiçlerin geçerliliğinin bulunmadığı ve yapılan analizin hatalı olduğu,
İş artışı kapsamında yeni birim fiyat oluşturulan “Özel Poz-12” poz numaralı iş kaleminin tarifinde, sözleşmede fiyatı belirli olan “15.435.1005” poz numaralı iş kaleminin tarifinden farklı olarak; beton parke taşı yerine kemer taşı (gri, natural) ifadesinin yer aldığı ve nakliyesinin birim fiyata dahil edildiği, belirtilen iş kalemlerinin muhteviyatları itibarıyla aynı olduğu, dolayısıyla sözleşme kapsamında fiyatı belirli olan bir iş kalemi için başka bir ad altında yeni birim fiyat oluşturmanın mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
İfade edilmiş ise de; duruşma sırasında sorumluların yaptıkları sözlü savunmalardan; o dönemde bir sel felaketinin yaşandığı, yaşanan sel felaketi sonrasında, mevcut olan kilitli parke taşlarının yerinden çıktığı, yerlerinden çıkan kilitli taşların da beton parke taşı değil kemer taşı olduğu, ilgili yerin turistik özelliği nedeniyle işin aciliyetine binaen yeni bir ihale sürecinin beklenmesi imkânının da bulunmadığı, bu nedenle mahal listesinde bulunmayan ve sonradan ihtiyaç duyulan imalatın mevcut proje kapsamında yaptırıldığı, söz konusu işe ait uygulamada kullanılan kemer taşının spesifik bir taş olduğu, uygulamasının beton parke taşından farklı yapıldığı, fiyatının da 8 cm’lik beton parke taşından farklı olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla; sorgu konusu edilen …………. TL harcamanın kamu zararı oluşturmadığına ve konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy çokluğuyla,
Karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı …………. ve Üye …………. ‘… karşı oy gerekçesi;
“…………. Belediyesi (Merkez) Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Prefabrik Beton Parke ve Bordür Taşı Döşenmesi Yapım İşi”nde sözleşme kapsamında olup fiyatı belirli olan iş kalemi için, başka bir isim altında yeni birim fiyat oluşturularak yükleniciye fazla ödeme yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası ve “Sözleşmede Bulunmayan veya Fiyatı Belirli Olmayan İşlerin Fiyatının Tespiti” başlıklı 22 nci maddesinin birinci fıkrasına göre sözleşme kapsamında proje değişikliği yapılabilmesinin esas koşulu mevcut proje ve benzeri teknik belgeler ile işin tamamlanmasının mümkün olmamasıdır. Proje değişikliğinin koşulları gerçekleştiğinde ise, sözleşmesinde fiyatı belirli olmayan işler için usulüne uygun yeni birim fiyat tespiti yapılabilir.
Rapordan, iş artışı kapsamında yeni birim fiyat oluşturulan “Özel Poz-12” poz numaralı “8 cm Kemer Taşı Temini, Nakli ve Döşenmesi (Gri, Natural)” iş kaleminin tarifinde, sözleşmede fiyatı belirli olan “15.435.1005” poz numaralı “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Parke Taşı ile Döşeme Kaplaması Yapılması (her ebat, renk ve desende)” iş kaleminin tarifinden farklı olarak; beton parke taşı yerine kemer taşı (gri, natural) ifadesinin getirildiği ve nakliyesinin birim fiyata dahil edildiği, iş kalemlerinin muhteviyatı itibarıyla aynı olduğu anlaşıldığından, sözleşme kapsamında fiyatı belirli olan bir iş kalemi için başka bir ad altında yeni birim fiyat oluşturularak ödemede bulunulması mevzuata aykırıdır.
Bu itibarla, mevzuatına aykırı olarak, sözleşme kapsamında olup fiyatı belirli olan iş kalemi için başka bir ad altında oluşturulan yeni birim fiyat üzerinden ödeme yapılması sonucunda oluşan …………. TL kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine hükmedilmesi uygun olur.”
“…………. Belediyesi (Merkez) Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Prefabrik Beton Parke ve Bordür Taşı Döşenmesi Yapım İşi”nde sözleşme kapsamında olup fiyatı belirli olan iş kalemi için, başka bir isim altında yeni birim fiyat oluşturularak yükleniciye fazla ödeme yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Rapordan; 19.07.2023 tarihli Makam Oluru’na istinaden iş artışı yapıldığı ve sözleşmede fiyatı bulunmadığı gerekçesiyle “Özel Poz-12 poz numaralı 8 cm Kemer Taşı Temini, Nakli ve Döşenmesi (Gri, Natural)” iş kalemi için yeni birim fiyat tespit edildiği, anlaşılmaktadır.
Bu iş kaleminin birim fiyat tarifinde; “Kaplama yapılacak tabanın düzenlenmesi ve 10 cm kalınlıkta kum serilmesi, 8 cm Kemer Taşı (Gri, Natural) normal çimentolu, her ebat, renk ve desende buhar kürlü beton kemer taşının kum tabakası üzerine istenen eğimde ve derz aralığında döşenmesi, taşların tokmaklanması, derz aralarının kumla doldurulması, yüzeyinin süpürülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltmalar, her türlü malzeme ve zayiat, işçilik, araç ve gereç giderleri, yüklenici genel giderleri ve kârı dâhil, l m² fiyatı: Ölçü: Kaplama yapılan yüzey alanı proje üzerinden hesaplanır. Her türlü nakliye dahildir”,
Sözleşme kapsamında yer alan 15.435.1005 poz numaralı “8 cm yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Parke Taşı ile Döşeme Kaplaması Yapılması (her ebat, renk ve desende)” iş kaleminin birim fiyat tarifinde ise; “Kaplama yapılacak tabanın düzenlenmesi ve 10 cm kalınlıkta kum serilmesi, 8 cm yüksekliğinde doğru kenarlı ve prizmatik normal çimentolu, her ebat, renk ve desende buhar kürlü beton parke taşının kum tabakası üzerine istenen eğimde ve derz aralığında döşenmesi, taşların tokmaklanması, derz aralarının kumla doldurulması, yüzeyinin süpürülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltmalar, her türlü malzeme ve zayiat, işçilik, araç ve gereç giderleri, yüklenici genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m² fiyatı”,
Düzenlemeleri yapılmıştır.
Savunma eki belge ve fotoğraflardan; kemer taşı iş kaleminin imalatının ve döşenmesi işçiliğinin spesifik bir uygulama olduğu, dolayısıyla kemer taşının beton parke taşından hem imalatının hem de fiyatının farklı olduğu;
8 cm’lik kemer taşı döşenmesinde 7 farklı ebatta bulunan kemer taşlarının kullanılarak istenilen desenin oluşturulduğu ve m²’de 140 adet taş kullanıldığı, 8 cm’lik beton parke taşı döşenmesinde ise m²’de 35 adet taş kullanıldığı,
Anlaşılmaktadır.
Raporda;
Sorumluların “kemer taşı beton parke” ve “kilitli taş beton parke” fiyatlarının farklı olduğunu ifade ettiği ancak piyasadan teklif alınarak yeni birim fiyat oluşturulduğunda rayiçlerin Ticaret ve Sanayi Odasına onaylatılma zorunluluğunun bulunduğu, savunmalarda fiyat kıyaslamasında kullanılan analizdeki rayiçlerin geçerliliğinin bulunmadığı ve yapılan analizin hatalı olduğu,
İş artışı kapsamında yeni birim fiyat oluşturulan “Özel Poz-12” poz numaralı iş kaleminin tarifinde, sözleşmede fiyatı belirli olan “15.435.1005” poz numaralı iş kaleminin tarifinden farklı olarak; beton parke taşı yerine kemer taşı (gri, natural) ifadesinin yer aldığı ve nakliyesinin birim fiyata dahil edildiği, belirtilen iş kalemlerinin muhteviyatları itibarıyla aynı olduğu, dolayısıyla sözleşme kapsamında fiyatı belirli olan bir iş kalemi için başka bir ad altında yeni birim fiyat oluşturmanın mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
İfade edilmiş ise de; duruşma sırasında sorumluların yaptıkları sözlü savunmalardan; o dönemde bir sel felaketinin yaşandığı, yaşanan sel felaketi sonrasında, mevcut olan kilitli parke taşlarının yerinden çıktığı, yerlerinden çıkan kilitli taşların da beton parke taşı değil kemer taşı olduğu, ilgili yerin turistik özelliği nedeniyle işin aciliyetine binaen yeni bir ihale sürecinin beklenmesi imkânının da bulunmadığı, bu nedenle mahal listesinde bulunmayan ve sonradan ihtiyaç duyulan imalatın mevcut proje kapsamında yaptırıldığı, söz konusu işe ait uygulamada kullanılan kemer taşının spesifik bir taş olduğu, uygulamasının beton parke taşından farklı yapıldığı, fiyatının da 8 cm’lik beton parke taşından farklı olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla; sorgu konusu edilen …………. TL harcamanın kamu zararı oluşturmadığına ve konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy çokluğuyla,
Karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı …………. ve Üye …………. ‘… karşı oy gerekçesi;
“…………. Belediyesi (Merkez) Muhtelif Cadde ve Sokaklarda Prefabrik Beton Parke ve Bordür Taşı Döşenmesi Yapım İşi”nde sözleşme kapsamında olup fiyatı belirli olan iş kalemi için, başka bir isim altında yeni birim fiyat oluşturularak yükleniciye fazla ödeme yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası ve “Sözleşmede Bulunmayan veya Fiyatı Belirli Olmayan İşlerin Fiyatının Tespiti” başlıklı 22 nci maddesinin birinci fıkrasına göre sözleşme kapsamında proje değişikliği yapılabilmesinin esas koşulu mevcut proje ve benzeri teknik belgeler ile işin tamamlanmasının mümkün olmamasıdır. Proje değişikliğinin koşulları gerçekleştiğinde ise, sözleşmesinde fiyatı belirli olmayan işler için usulüne uygun yeni birim fiyat tespiti yapılabilir.
Rapordan, iş artışı kapsamında yeni birim fiyat oluşturulan “Özel Poz-12” poz numaralı “8 cm Kemer Taşı Temini, Nakli ve Döşenmesi (Gri, Natural)” iş kaleminin tarifinde, sözleşmede fiyatı belirli olan “15.435.1005” poz numaralı “8 cm Yüksekliğinde Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Parke Taşı ile Döşeme Kaplaması Yapılması (her ebat, renk ve desende)” iş kaleminin tarifinden farklı olarak; beton parke taşı yerine kemer taşı (gri, natural) ifadesinin getirildiği ve nakliyesinin birim fiyata dahil edildiği, iş kalemlerinin muhteviyatı itibarıyla aynı olduğu anlaşıldığından, sözleşme kapsamında fiyatı belirli olan bir iş kalemi için başka bir ad altında yeni birim fiyat oluşturularak ödemede bulunulması mevzuata aykırıdır.
Bu itibarla, mevzuatına aykırı olarak, sözleşme kapsamında olup fiyatı belirli olan iş kalemi için başka bir ad altında oluşturulan yeni birim fiyat üzerinden ödeme yapılması sonucunda oluşan …………. TL kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine hükmedilmesi uygun olur.”